بهداشت حرفه ای و ایمنی صنعتی

ارزیابی پوسچر

  

بر اساس تعریف ILO مهندس  بهداشت حرفه ای کسی است که بتواند :

» پیش بینی خطرات بهداشتی که ممکنه از فرایندهای کاری عملیات و تجهیزات برخواسته و در نتیجه توصیه در جهت برنامه ریزی و طراحی راههای کنترلی آنها را انجام دهد .

» تشخیص و شناسایی حوادث محیط کار و عوامل شیمیایی فیزیکی و بیولوژیکی و سایر استرس زا ها و تعامل آنها با دیگر فاکتورها که ممکنه روی سلامتی کارگر تاثیر بگذارد

» یافتن راههای ورود عوامل مضر  به بدن و تاثیراتیکه این قبیل عوامل و فاکتورها ممکنه روی سلامتی داشته باشد

» اندازهگیری  میزان تماس کارگران با عوامل زیان آور و ارزیابی نتایج حاصله

» ارزیابی روشها و فرایندهای کاری از نقطه نظر امکان تولید و انتشار عوامل زیان آور و سایر فاکتورها با نگرش حذف تماس یا کاهش آنها به حد قابل قبول

» پیشنهاد و طراحی و ارزیابی استراتژی های کنترل به تنهایی یا با همکاری دیگر تخصص ها در جهت موثر واقع شدن و اقتصادی بودن کنترل

» شرکت در آنالیز ریسک کلی فرایند یا محل کار و همکاری در اولویت بندی خطرات (مدیریت خطر )

» دانستن چارچوب قانونی بهداشت حرفه ای در کشور » آموزش و آگاهی دادن و توصیه پرسنل در تمامی سطوح درباره تمامی جنبه های مواجه با خطرات » توانایی کار موثر در یک تیم با تخصصهای گوناگون

 

  

MSDS

بیماریهای اسکلتی ـ ماهیچه ای (MSDS ) امروزه بعنوان یکی از معضلات مهم در عرصه بیماری های شغلی تبدیل شده است.
بنابر نظر انجمن متخصصین طب کار ایران این اختلالات توانسته اند بیماریهای پوستی را پشت سر گذاشته و رتبه نخست را در صنایع بدست آوردند. پیشرفت صنعت و تکنولوژی و جانشینی ماشین به جای انسان و انجام کارهای تکراری و کم تحرکی در افراد همگی می تواند دلایلی منطقی در توجیه پیشرفت این اختلالات باشند.
صنایع بیش از پیش به افزایش میزان تولید , توسعه تکنولوژی و باقی ماندن در رقابت نیاز دارند در نتیجه به مواردی مثل بلند کردن متناوب بار ، حمل کردن و کشیدن یا هل دادن آنها بدون کمک گرفتن از دیگران یا وسایل حمل بار، افزایش ویژگیها و شرایطی که نیاز است کارگر کار خود را به تنهائی انجام دهد ، کار بیش از 8 ساعت ، کار با سرعت بالا مثل مونتاژ درگیر می باشند.
این عوامل بویژه اگر با طراحی ناقص ماشین آلات، ابزار و محل کار یا عدم استفاده صحیح از ابزار
توام باشد استرسهای فیزیکی روی بدن کارگر را که ممکن است به آسیب منجر شود خلق می کند.پس ابتدا باید دانست MSDS چیست، چگونه بوجود می آید ، چه مشاغلی را تهدید می کند، چگونه شناسایی و کنترل می شود، و ارگونومی چه کمکی به ما در مورد این بیماریها می کند و کلا چرا اینقدر جایگاه مهمی را در بیماری های ناشی از کار بخود اختصاص داده اند.
MSDS یا اختلالات اسکلتی ماهیچه ای به آسیبهای بافت نرم شامل ماهیچه ها، تاندونها، لیگمانها، مفاصل وغضروفها و سیستم عصبی گفنه می شود.
ارگونومیست ها اسامی مختلفی برای MSDS گذاشته اند که شامل :
ترومای پیشرونده، ترومای مکرر، آسیبهای ناشی از استرسهای مکرر و سندرم فشار بیش از حد شغلی است. این دردها و اغلب آسیبهای، معمولا پس از هفته ها، ماهها و سالها گسترش پیدا می کند و اندامهائی مثل بازوها، گردن، مچ، دستها، ستون فقرات، زانوها، انگشتان و شانه ها را بیشتر تحت تاثیر خود قرار می دهند . MSDS معمولا در نتیجه تماس با انواع ریسک فاکتورها که می تواند بیماری را وخیم تر کند حاصل میشود . این اختلالات می تواند ایجاد درد، کرخ شدن، مورمور شدن، سخت شدگی مفاصل، مشکل در حرکات، انحلال ماهیچه ای وگاهی پارالیزی کنند . بنابراین کارگران باید زمان لازم برای بهبودی داشته باشند تا بیماری بازگشت نداشته باشد.
MSDS شامل بیماریهای گوناگونی است مثل سندرم تونل کارپال (CTS )، آسیبهای تاندون و رگ سیاتیک و ورم دیسک و ستون فقرات لذا لیزخوردن، سکندری خوردن و حوادث این چنین را جزء آن نباید به شمار آورد. شرایطی مثل: اعمال نیروی بیش از حد، پوسچرهای غلط و استاتیک ، ارتعاش، دمای پایین و کارهای ظریف تکراری و… فاکتورهائی هستند که عامل ایجاد این اختلالات هستند .
و اما ارگونومی چه ارتباطی می تواند با MSDS داشته باشد و اصولا آیا می توان با انجام تدابیر ارگونومیکی جلوی بروز و پیشرفت این بیماری ها را گرفت. سوالاتی است که می توان براحتی به آنها پاسخ داد .
برای این منظور باید یک برنامه ارگونومیکی دقیق که در آن از مدیریت گرفته تا کارگران دخالت فعال دارند توسط ارگونومیست طراحی و اجرا شود . در این برنامه ابتدا تمام مشاغل آنالیز شده و از طریق این آنالیز تمام عواملی که تولید MSDS می کنند شناسائی و کنترل میشوند .
برای روشن شدن این مطلب کافی است به 2 مثال زیر توجه شود .
شاید شما بارها افرادی را دیده باشید که با استفاده از چکش های پنوماتیکی مشغول کندن خیابانها هستند . در اثر ارتعاش ناشی از این چکش ها در ناحیه دست به مرور زمان بیماری سپید انگشتی یا WHITE FINGER که یک نوع MSDS است حاصل میشود . با استفاده از ابزارهائی که ارتعاش کمتری را تولید می کنند و تجهیز کارگر به دستکشهای ضد ارتعاش و پوشش دستگیره های دستگاه با پدهای مخصوص می توان تا حد زیادی از بروز این بیماری جلوگیری کرد .
مثال دوم به افرادی اختصاص دارد که مجبورند در طول شیفت کار خود یک پوسچر ثابتی را داشته باشند مثل اپراتورهای کامپیوتر که به این نوع افراد آسیبهائی در ناحیه شانه ها و گردن بخاطر استفاده طولانی مدت و پشت میز نشستن مستمر ایجاد میشود همچنین اگر تکیه گاه مناسبی برای آرنج وجود نداشته باشد درد در این نواحی افزایش چشمگیر پیدا می کند که به این اختلالات (VDT ) گفنه میشود .
برای کنترل این آسیبها باید تکیه گاه مناسبی برای آرنج کاربر تهیه کرد، استفاده از صندلی که قابلیت تنظیم شدن دارد ضروری است ، ارتفاع میز کار باید تصحیح شود ، استفاده از گیره اوراق
بسیار مناسب است . کیبورد باید در ارتفاع مناسبی از زمین قرار گرفته باشد بطوریکه از خم شدن مچ دست جلوگیری شود و آموزش کارگر در استفاده از نرمش های کوتاه مدت و مناسب در حین خستگی تا اسید لاکتیک تجمع یافته در خون بسرعت از آن خارج شود .
با مطالعه 2 مثال فوق می توان براحتی دریافت که از طریق بکارگیری تدابیر علمی ارگونومیکی می توان براحتی جلوی پیشرفت این بیماری ها را که توسعه آنها در آینده بیش از امروز خواهد بود گرفت . بنابراین امید کسانیکه در صنایع مشغول بکار هستند و با این اختلالات بیشتر در تماس هستند به متخصصین ارگونومی بیش از بیش اهمیت این دانش نوپا را نشان میدهد .

به امید آینده ای ایمن تر و سالمتر .
تهیه و تنظیم : سید حمیدرضا حسینی
کارشناس بهداشت حرفه ای

از دوست و همکار عزیزمان بابت ارسال این مقاله وزین تشکر میکنم.

همینجا از تمامی دوستان و همکاران عزیز که مقاله ای دارند و مایلند دیگر همکاران نیز از آن بهره ببرند به همکاری دعوت میکنم.

  

  

منابع و زمان امتحانات کارشناسی ارشد رشته بهداشت حرفه ای

 

1.     دانشگاه تربیت مدرس

2.     دانشگاههای علوم پزشکی

 

 

1.دانشگاه تربیت مدرس

 

زمان ثبت نام : اواخر آبانماه از طریق ویژه نامه پیک سنجش و خریداری دفترچه مربوطه از باجه پست

زمان آزمون : 8 اسفند ماه همان سال

مواد امتحانی و ضرائب : فیزیک 1،بهداشت حرفه ای 2 ، شیمی 1 ، ریاضیات 1 ، فیزیولوژی 1 ، آناتومی 1 ، زبان تخصصی 1

منابع مفید برای هر درس : فیزیک هالیدی جلد 1 ،2،3 – بهداشت حرفه ای : هر کتابی با موضوع بهداشت حرفه ای مفید میباشد ولی کتابهای نامبرده در دسترس و نسبتا کامل میباشند . کلیات بهداشت حرفه ای تالیف علیرضا چوبینه از دانشگاه شیراز ، بهداشت کار تالیف پریوش حلم سرشت و اسماعیل دل پیشه ، بیماریهای شغلی و طب کار جلد 1 و 2 دکتر ماشاالله عقیلی نژاد انتشارات ارجمند ، ارگونومی ، سم شناسی صنعتی دکتر غلامحسین ثنایی جلد 1 و 2 ، ایمنی صنعتی ، تهویه صنعتی مهندس امیرحسین متین ، تهویه صنعتی دکتر جعفری ،صدا و ارتعاش رستم گلمحمدی . طراحی روشنایی محیط کار مهندس رنجبریان 

شیمی : شیمی عمومی مورتی مر

ریاضی : لویی لیتهلد جلد 1 . 2 . 3

فیزیولوژی و آناتومی : فیزیولوژی و آناتومی برای پرستاران تالیف شیلا جکسون ، خلاصه فیزیولوژی گایتون

زبان تخصصی : کتابهای ACGIH ، و متون تخصصی OSHA

 

زمان اعلام نتایج : ابتدا توزیع کارنامه صورت میپذیرد(اردیبهشت بعد از امتحان ) پس از مجاز به انتخاب رشته بودن فرم انتخاب رشته را پر نموده و ارسال میکنید و سرانجام در 8 شهریور نتایج نهایی اعلام میگردد.

 

2-دانشگاههای علوم پزشکی

 

زمان ثبت نام : اواخر اسفند ماه

زمان آزمون : اواخر خرداد ماه

مواد امتحانی و ضرائب : بهداشت حرفه ای 3 ، فیزیک 1 ، شیمی 1 ، ریاضی 1 ، فیزیولوژی 1 ، آناتومی 1 ، زبان عمومی 2

منابع مفید برای هر درس :

بهداشت حرفه ای : سم شناسی صنعتی 1 و 2 دکتر غلامحسین ثنایی ، مسمومیتهای عمده ناشی از کار دکتر صمد قضایی ، مهندسی عوامل انسانی در صنعت و تولید (ارگونومی ) مارتین هلاندر ترجمه علیرضا چوبینه ، مهندسی ایمنی دکتر ایرج محمد فام ، بیماریهای شغلی دکتر علی صادقی حسن آبادی

Principles of Biochemical Toxicology john Timbroll

Industrial Toxicology philip & Willams

Occupational and Enviromental Medicine Joseph ladou

Evaluation of ambient air quallity by personnel monitoring (1&2) linch,A,L

Air sampling Instrument ACGIH

سایر دروس مانند قبل میباشد .

 با آرزوی موفقیت شما در تمامی مراحل زندگی

  

نظر به اینکه در وضعیتهای طبیعی بدن ، تنه . بازوان . و پاها در گیر کار استاتیک نمیشوند حرکات طبیعی یکی از مهمترین بخشها در انجام کار با راندمان بالا تلقی میگردد . لذا باید محیط کار را به گونه ای طراحی نمود تا با ابعاد بدن کارگر کاملا تطبیق داشته باشد در چنین وضعیتی نیاز به دانستن این ابعاد جهت طراحی محیطهای کاری اهمیت به سزایی داشته و پاسخگوی این نیاز مهم دانش آنتروپومتری است .

آنتروپومتری Anthropometery کلمه ای یونانی است که از دو واژه Anthropo به معنی انسان و metery به معنی سنجش ، تشکیل شده است .

بطور کلی اندازه گیری ابعاد بدن در دو وضعیت صورت میگیرد:

 

1.   وضعیت ساکن

2.   وضعیت متحرک

د روضعیت ثابت اندازه گیری بدن در حالتی صورت میگیرد که بدن هیچ حرکتی نداشته باشد واین اندازه گیری را اصطلاحا آنتروپومتری استاتیک میگویند. در وضعیت متحرک اندازه گیری ابعاد بدن در حالتی که بدن در حالت حرکت میباشد ، صورت خواهد گرفت . این اندازه گیری نیز آنتروپومتری دینامیک گفته میشود. بطور کلی آنتروپومتری شامل اندازه گیری اندازه های مختلفی از طول بدن ، وزن ، و حجم اندامها . فضای حرکتی و زوایای حرکتی هر یک از اندازه ها بوده و در نهایت تهیه آمار و اطلاعات منتج از آن در تعیین شکل و اندازه ابزار و وسایلی است که در محیط کار مورد استفاده این افراد قرار میگیرد . بطور کلی آنتروپومتری در دو زمینه کاربرد دارد.

1.   برای تطبیق و نتاسب ماشین با انسان در جهت راحتی و افزایش راندمان کاربر

2.   جهت استاندارد سازی وسایل و تجهیزات مورد استفاده برای یک فرد یا کل جامعه

 در این زمینه علاوه بر ابعاد بدن ، نوع وسایل و تجهیزات مورد استفاده . جنس ، میزان تحمل نیرو و فشار و سایر فاکتورها ی مربوطه به انسان از قبیل سن ، جنس ، نژاد ، ساختار بدنی (ورزشکار ، چاق . لاغر ) نوع شغل ، رژیم غذایی ، وضعیت سلامتی ، وضعیت بدن Posture ، زمان (ابتدای روز .،پایان روز ) ، تغییرات ارادی (مثل منقبض کردن عضله ) . لباس و تجهیزات فردی مورد توجه قرار میگیرد . که البته مهمترین آنها سن ، جنس و تفاوتهای نژادی میباشد .

استانداردهای ابعاد مناسب صندلی برای کارهای کامپیوتری

 پشتی صندلی بایستی به هر زاویه ای قابل تغییر بوده به وضعیت دلخواه دراید.

  ارتفاع پشتی بین 48 تا 82 سانتیمتر بالای کف صندلی مناسب بوده و قسمت بالایی پشتی باید کمی مقعر باشد . بهتر است عرض پشتی 32 تا 36 بوده و برای افزایش بازدهی آنها در تمام صفحات افقی به شعاع 50 تا 40 سانتیمتر مقعر باشد .

  روی پشتی باید از بالشتک مناسب کمری استفاده گردد بطوریکه مهره کمری سوم تا خاجی پوشانده شود مثلا ارتفاع 10 تا 20 سانتیمتر بالای پایینترین سطح نشیمنگاه مناسب میباشد .

  سطح نشیمنگاه باید 45 تا 40 سانتیمتر عرض داشته و از جلو تا عقب 42 تا 38 سانتیمتر طول داشته باشد . یک تو رفتگی جزیی در کفه به همراه لبه رو به بالا (زاویه 4 تا 6 درجه ) ، از لیز خوردن باسن جلوگیری میکند و یک بالشتک سبک دو سانتیمتری نیز که غیر قابل نفوذ باشد و از لیز خوردن و عرق کردن جلوگیری میکند استفاده گردد.

  استفاده از زیر پایی برای جلوگیری از آویزلن ماندن پای افراد کوتاه قد بسیار مهم است ( اصولا وجود زیر پایی شیب دار برای کاهش فشار وارده بر کمر بسیار مهم میباشد )

  ارتفاع صفحه کلید نسبت به کف اتاق 62 تا 88 سانتیمتر

  ارتفاع مانیتور نسبت به کف اتاق 90 تا 128 سانتیمتر

  زاویه نگهدارنده کاغذ 0 تا 90 درجه

  عرض تکیه گاه مچ (زیر مچی ) حداقل 1 سانتیمتر

  شیب صفحه کلید 5 تا 15 درجه

  ارتفاع دسته صندلی از کف صندلی 28 سانتیمتر

  فاصله چشم از مانیتور 43 سانتیمتر

 فواصل بالا مهمترین فواصلی است که در کاهش آسیبهای وارده به مچ ، شانه ، گردن ، کمر و پاها موثر میباشد برای اطلاعات بیشتر در این زمینه میتوانید برنامه ErgiEaser را از سایت WWW.Tis.eh.doe.gov دریافت و بوسیله آن اندازه های مطلوب خودتان را بدست آورید .

 

  

هزاپ ساده :

اساسا در مطالعه هزاپ تعریفی کلی از فرایند مورد نظر صورت گرفته و هر قسمت طراحی بصورت اصولی مورد سوال قرار میگیرد تا مشخص شود چگونه انحرافات در طراحی مورد نظر پدید می آیند و علاوه بر آن معین گردد چگونه این انحرافات منجر به بروز خطرات میشوند .

برای هر قسمت از طراحی پرسش ها به نوبت مطرح میگردند . این پرسش ها با استفاده از یک سری کلمات راهنما برای هر قسمت تنظیم میگردند . کلمات راهنما نیز در روش هزاپ معین و مشخص میباشند .

از کلمات راهنما عملا استفاده میشود تا توسط پرسش های مناسب ، انحراف از طراحی مورد نظر در هر حالتی پدیدار گردد . پرسش های مذبور به منظور آزمون یکپارچگی هر قسمت از طراحی بکار میروند با استفاده از پرسش ها معمولا یک سری انحرافات نظری مشخص میگردند . انحرافات سپس مورد بررسی قرار گرفته تا معلوم شود که چگونه آنها سبب شده و پیامدهای آنها چه میباشند .

علتهای بعضی از انحرافات ممکن است غیر واقعی باشند لذا پیامدهای مربوط به آنها حذف گشته زیرا معنی دار نمیباشند . در ضمن بعضی از پیامدها نیز ممکن است جزیی باشند ، که مورد رسیدگی بیشتری قرار نمیگیرند . با این وجود ممکن است دسته ای از انحرافات به صورتی باشند که هم علتهای آنها قابل فهم بوده و هم پیامدهای آنها نیز بالقوه خطرناک باشند . در اینصورت اینگونه خطرات بالقوه به منظور اقدامات اصلاحی بعدی در نظر گرفته میشوند .

پس از بررسی یک قسمت از طراحی و ثبت هر گونه خطرات بالقوه مربوط به آن ، مطالعه هزاپ ادامه می یابد و بر روی قسمت بعدی طراحی ، تمرکز حاصل میگردد . این بررسی مرتب تکرار میشود تا اینکه تمام قسمت های کارخانه مورد مطالعه قرار گیرد .

اگرچه در روش بیان شده به نظر میرسد که انحرافات فرضی بسیار زیادی به شکل مکانیکی ظاهر شوند ولی موفقیت و یا ناکامی اعضای گروه در انجام هزاپ بستگی به چهار مورد زیر دارد :

 

1.   صحت نقشه ها و دیگر داده هایی که به عنوان مبنای مطالعه مورد استفاده قرار میگیرند.

2.   مهارت های فنی و آگاهی های اعضای گروه

3.   توانایی گروه در استفاده از روش بیان شده به منظور تقویت قوه تخیل خود در به نظر آوردن انحرافات

4.   توانایی گروه در تشخیص متناسب ، مخصوصا هنگامیکه وخامت خطرات شناسایی شده مورد ارزیابی قرار میگیرد

چون که بررسی هزاپ بسیار اصولی و سازمان یافته میباشد ضروری است که افراد شرکت کننده در گروه مذبور ، از عبارات تعیین شده بصورت دقیق و منظم استفاده کنند. در این رابطه لازم است که افراد گروه آموزشهای مناسب را در شیوه ارزیابی فراگرفته باشند و در ضمن تعداد کافی از افراد باتجربه در زمینه هزاپ ، در گروه مذبور حضور داشته باشند.

 

هزاپ اصلاحی

در روش هزاپ ساده ، جنبه های اجرایی عملیات بصورت موثر بررسی نمیگردند ، لذا اغلب لازم است که از یک مدل اصلاح شده برای هزاپ استفاده کرد بطوریکه هم تجزیه و تحلیل دستگاهها و هم تجزیه و تحلیل دستورالعملها ی اجرایی را در بر گیرد . در سال های اخیر مدل های اصلاح شده هزاپ برای کاربردهای خاص ارائه شده است . برای مثال از هزاپ حفاری به منظور ارزیابی ایمنی عملیات حفاری چاه های نفت استفاده میشود . هزاپ تخمینی مدل اصلاح شده دیگری از هزاپ است که هدف آن شناسایی خطرات بزرگ (شامل اعمال متقابل خطرناک و بالقوه در بین واحدهای مختلف ) در مرحله اولیه توسعه پروژه میباشد . به منظور استفاده از این روش ، پارامترهای کلی پروژه بایستی معین شده باشد ، این پارامترها عبارتند از :

1.   مواد خام ، واسطه ، محصول و پساب

2.   عملیات واحدها

3.   جانمایی

این پارامترهای عمومی به نوبت و با استفاده از یک چک لیست خطرات بالقوه ، مورد بررسی قرار میگیرند . چک لیست مفیدی که در اغلب کارخانجات شیمیایی بکار رفته ، شامل موارد زیر میباشد :

1.   حریق

2.   انفجار

3.   انفجار ضربه ای

4.   سمیت

5.   خوردگی

6.   تابش

7.   سر و صدا

8.   ارتعاش

9.   مواد زیان آور

10.برق گرفتگی

11.خفگی

12.نقص مکانیکی

البته برای انواع فرایندهای خاص خطرات دیگری نیز اضافه میشود . هنگامیکه خطرات بالقوه به نوبت برای پارامترهای کلی مشخص میشوند هر گونه ترکیب معنی داری از خطرها ممکن است نشانگر یک خطر بزرگ باشد . با استفاده از یک گروه کوچک از افراد با تجربه ، انجام هزاپ تخمینی به سرعت امکان پذیر است .

 

  

معرفی جامع ترین سازمانهای مرتبط با بهداشت حرفه ای

Introduction of organization about Occupational Health in the Word

سازمان بین المللی کار ILO :

وظایف سازمان بین المللی کار در سال 1944 در کنفرانس فیلادلفیا مورد تصویب قرار گرفت و سازمان موظف گردید در کشورهای جهان مصوبات کنفرانس را پیگیری کند :

 

1.   اشتغال برای تمام افراد و افزایش سطح زندگی

2.   به کار گماردن کارگران در مشاغلی که با قابلیتهای آنها متناسب باشد .

3.   ایجاد امکانات و تسهیلات لازم برای آموزش کارگران

4.   ایجاد امکانات پیشرفت و ترقی برای عموم مردم بطور عادلانه از نظر دستمزد ، سختی کار و شرایط کار

5.   ایجاد همکاری مطلوب بین کارگر و کارفرمایان

6.   حمایت از سلامت کارگران در کلیه مشاغل

7.   فراهم نمودن تسهیلات رفاهی کودکان و مادران

8.   توسعه بیمه اجتماعی برای عموم کارگران و تامین درمان پزشکی کامل

9.   فراهم نمودن غذا و مسکن مناسب و تسهیلات فرهنگی و تفریحات سالم

10.ایجاد امکانات یکسان برای آموزش کارگران

کشور ایران از نخستین سال تاسیس سازمان بین المللی کار ، یعنی از سال 1919 ، عضو آن سازمان گردید و در سال 1945 برای نخستین بار هیات نمایندگی کاملی از جانب ایران در کنفرانس بین المللی کار شرکت کرد و با تاسیس وزارت کار ، روابط بین سازمان و ایران فعالتر گردید . در سال 1956 ریاست سی و نهمین دوره اجلاسیه مجمع بر عهده یکی از نمایندگان ایران بود و در سالهای 1968 ، 1970 ، 1971 به ترتیب مجمع بین المللی کار ، کمیسیون سازمان بین الملی کارو هفتمین کنفرانس ناحیه ای آسیا در تهران تشکیل گردید .

www.ILO.org

 سازمان بهداشت و ایمنی شغلی : OSHA

این سازمان در سال 1970 با تاکید زیاد بر روی معیارهای بهداشتی و ایمنی در محیط کار تاسیس و دارای بیمارستانهای دولتی و خصوصی زیاد است . این سازمان معیارهایی در مورد عوامل خطرناک مانند سر و صدا ، جیوه ، آزبست و اکسید اتیلن ارایه نموده است . این سازمان در مورد بازرسی محیط کار جدولهایی تهیه نموده است که میتوان روزانه محیط کار را بازرسی نمود . همچنین این سازمان دارای مراکز مشاوره ای است که به تمام صنایع خدماتی را ارایه میکند ( در سطح آمریکا و برخی کشورها )

هر گونه سوال یا مشکل خود در زمینه مسایل ایمنی و بهداشت شغلی را میتوانید با کارشناسان OSHA مطرح نموده و در کمتر از یک هفته پاسخ خود را بگیرید آدرس سایت اینترنتی سازمان : WWW.OSHA.GOV

 مرکز تحقیقات ملی بهداشت و ایمنی شغلی : NIOSH

این مرکز تحقیقاتی زیاد در مورد خطرات ناشی از عوامل زیان آور در محیط کار انجام میدهد و معیارهای جدیدی را پیشنهاد میکند . این مرکز با توجه به در خواست کارگران و کارفرمایان ، بررسی و تحقیقاتی را درمحیط کار انجام میدهد .

البته تفاوت این مرکز با OSHA این است که تنها معیارها و طرح های کنترلی را پیشنهاد میکند و قدرت اجرایی ندارد .

آدرس سایت اینترنتی این سازمان بدین شرح است : WWW.CDC.GOV/Niosh

 انجمن ملی حفاظت در برابر حریق : NFPA

این انجمن نیز مانند دو مرکز دیگر در آمریکا قرار دارد و در مورد حفاظت در برابر حریق و وسایل مورد نیاز ، ارایه روش مینماید و انتشاراتی نیز در این زمینه دارد .

www.Nfpa.org

 انجمن متخصصین بهداشت صنعتی امریکا ACGIH

این سازمان یک تشکا غیر دولتی در امریکا است که سالانه میزان حدود آستانه مجاز را طی آزمایشات و تحقیقاتی که انجام میدهد بررسی و تغییر میدهد این سازمان منبع خوبی برای کسب اطلاعات میباشد ولی اشکال کار اینجاست که بایستی برای عضویت در آن پول پرداخت گردد .

آدرس اینترنتی آن : WWW.ACGIH.GOV

 

  

در سال 1998 کمیته ای متشکل از انیستیتو استاندارد بریتانیا ، شرکتهای اصلی گواهی دهنده انگلستان و سایر سازمانهای بین المللی استاندارد تشکیل شد که هدف از آن تهیه و تدوین استانداردی واحد بود سری ارزیابی بهداشت حرفه ای و ایمنی حاصل یکی شدن الگوهای قبلی بوده و استانداردی قابل ممیزی می باشد که برای آن گواهینامه صادر می گردد این استاندارد همچنین برای سازمان ایزو بعنوان ابزار و پایه ای جهت تدوین استانداردی بین المللی در این زمینه بکار می رود

در واقع این استاندارد در پاسخ به نیاز فوری سازمانها به یک استاندارد سیستم مدیریت بهداشت حرفه ای و ایمنی که بوسیله آن بتوانند سیستم مدیریت خود را مورد ارزیابی و تاکید قرار دهند ، تدوین شده است این استاندارد به دو بخش تقسیم شده که بخش اول شامل مشخصاتی است که بر اساس آنها گواهی کسب می شود و بخش دوم که راهنمایی جهت پیاده سازی یک سیستم مدیریت بهداشت حرفه ای و ایمنی می باشد

در واقع ساختار این استاندارد سازگار با استانداردهای ایزو 9001 ویرایش 1994 و ایزو 14001 و ( سیستم مدیریت زیست محیطی ) می با شد تا سازمانها بتوانند به راحتی سیستم های مدیریت کیفیت ، محیط زیست و بهداشت و ایمنی شغلی را با یکدیگر ادغام کرده و سیستم مدیریت واحدی را ایجاد نمایند

الزامات مدیریت ایمنی و بهداشتی حرفه ای بر اساس استانداردهای ایزو 9000

مسئولیت مدیریت
سیستم ایمنی
قابلیت ایمنی سازمان
ایمنی در طراحی و توسعه
کنترل مستندات ایمنی
ارزیابی تامین کنندگان و پیمانکاران
کنترل تجهیزات پیمانکاران
شناسایی و ردیابی خطرات
ایمنی در عملیات
اندازه گیریها و تجهیزات اندازه گیری
وضعیت بازرسیها
نارساییهای ایمنی
اقدامات اصلاحی و پیشگیرانه
حمل و نقل و جابجایی
حفظ سوابق ایمنی
برنامه ممیزی
استخدام و جابجایی نیروی انسانی
توصیه های ایمنی
تکنیکهای آماری

 

الزامات مدیریت ایمنی و بهداشت حرفه ای بر اساس استانداردهای ایزو 14000

الزامات کلی
خط مشی بهداشت حرفه ای و ایمنی
طرح ریزی
اجرا و عملیات
بررسی و اقدام اصلاحی
بازنگری مدیریت
 

مواردی که در حفاظت ایمنی و بهداشت صنعتی مورد توجه قرار می گیرند عبارتند از

ایمنی دستگاهها

ایمنی محل کار

کنترل عوامل مضر تولید

پیشگیری از حوادث

کاهش عوامل تنش ساز محیط کار

سر و صدا

روشنایی

ارتعاشات

سرما ، گرما و رطوبت

پرتوهای یون ساز

بالا بردن درجه اطمینان فرآیند تولید

کلیه عوامل ذکر شده در صورتی که در محیط کار بیش از حد مجاز باشد ایجاد خستگی کرده و باعث پایین آمدن بازدهی کار می شود و در صورتی که به مدت طولانی و بیش از حد مجاز ، فرد در معرض آنها قرار گیرد بر سلامت وی تاثیر نامطلوب می گذارد و زیانهای غیر قابل جبران ایجاد می نماید و همچنین ممکن است به علت تنشی که ایجاد می نماید موجب حادثه گردد
این عوامل باید توسط مراحل زیر شناسایی شده و رفع گردند
الف - اندازه گیری و شناخت ماهیت
ب - ارزیابی
ج - کنترل

مزایای اخذ گواهینامه سیستم مدیریت ایمنی و حفاظت صنعتی

نگرشی طرح ریزی شده و مستند در رابطه با سلامت و ایمنی ایجاد می شود
ساختار روشن و واضح مدیریت ایمنی که مشخص کننده محدوده مسئولیتها می باشد ، ایجاد می گردد
آگاهی و دانش درباره سلامت و ایمنی افزایش می یابد
محیط کاری ایمن تر و سالم تری ایجاد می شود
ریسک حوادث و بیماریهای شغلی کاهش می یابد
زمانهای تلف شده در اثر بیماری و صدمات وارده به کارکنان کاهش می یابد
هزینه های صرف شده برای پرداخت خسارت و پرداخت جریمه های احتمالی کاهش می یابد

 

  

ارگونومی در کشورهای توسعه یافته علی رغم کشور ما بسیار وسیع و گسترده است اکنون این علم خود به شاخه های گوناگونی تقسبم شده است ، که مهمترین آنها بر تطبیق شرایط محیط زندگی با انسان و فاکتورهای انسانی ، انتخاب افراد مناسب برای هر شغل ، تعیین توانایی و ظرفیت کاری افراد ، طراحی محیط کار مطابق با فاکتورهای انسانی و تلاش در تصحیح مشکلات موجود در حرکات کارگران که به آرایش طبیعی استخوان ها و شکل طبیعی ستون فقرات آسیب می رسانند ، تکیه دارد .
در این تحقیق پس از تعریف اجمالی پوسچر ،کار دینامیکی و کار استاتیکی به معرفی و شرح روش OWAS پرداخته شده است .
انواع کارهای فیزیکی :
کارهای فیزیکی را به طور کلی می توان به دو دسته اصلی تقسیم نمود :
الف – کار دینامیکی : کار دینامیکی خود به دو بخش کار دینامیکی سخت و کار دینامیکی موضعی تقسیم می گردد .
ب – کار استاتیکی
به انواع زیر تقسیم میگردد.
کارهای دینامیکی سخت :
به کارهایی گفته می شود که در آن گروه بزرگی از عضلات در گیر کار بوده و نیاز به مصرف انرژی زیاد داشته باشد . مثل بیل زدن .
کارهای دینامیکی موضعی :
به کارهایی گفته می شود که از نظر فیزیولوژیکی مقدار زیادی انرژی صرف انجام آن نمی- شود و ایجاد خستگی عضلانی فقط برای عضلات درگیر با کار می نماید .
کارهای استاتیکی :
در کارهای استاتیکی گروه بزرگ یا کوچکی از عضلات به حالت ثابت و ساکن قرار گرفته و یا معمولا" بر جسمی فشار می آورند ( مانند نگه داشتن قطعه کار در یک حالت خاص و یا فشار دادن آن بر روی سنگ ) .
در اینگونه کارها ، عضلات کمتر حرکت می کنند و از این رو تعریف فیزیکی کار باید به وسیله یک تعریف فیزیولوژیکی جایگزین نمود بدین ترتیب که :
زمان × نیرو = کار استاتیکی
در این نوع کارها انرژی صرف انقباض عضلانی گردیده و خستگی موضعی به سرعت ایجاد می گردد .
بدیهی است که هر کار استاتیکی باعث کاهش توانایی عضلانی یا ایجاد خستگی نمی گردد . بلکه شدت یا سختی کار عامل تعیین کننده کاهش نیرو در کارهای استاتیکی است یعنی اگر انسان یک کار استاتیکی را انجام دهد که مثلا" به نیروی کمی نیاز داشته باشد نه تنها کاهش نیروی عضلانی برایش ایجاد خواهد شد بلکه خستگی نیز به وجود نخواهد آمد .
از نظر تئوری انسان می تواند تا چند درصد از ماکزیمم نیروی خویش را بدون تولید خستگی برای مدت طولانی به کار گیرد ، که به نام حد توانایی دایمی ( PPL ) انسان برای انجام کار معروف است . یک دانشمند آلمانی به نام رومرت معتقد است که این حد برای کارهای استاتیکی معادل 15% ماکزیمم نیروی عضلانی درگیر کار است .
یعنی اگر انسان به کاری گمارده شود که فقط 15 % از نیروی ماکزیمم عضلانی در گیر با کار استاتیکی را صرف انجام آن کار نماید ، در حین انجام کار خسته نشده و نیازی به استراحت مابین کار نخواهد داشت . ولی چنانچه شرایط کار به صورتی باشد که شخص مجبور باشد جهت انجام آن نیرویی بیش از 15% درصد ماکزیمم نیروی عضلانی را مصرف نماید ، باید زمان هایی را جهت استراحت در طول کار در نظر گرفت . مدت این استراحت در رابطه با شدت سنگینی و کار زیادتر خواهد شد و هرچه زمان کار استاتیکی افزایش یابد طول مدت زمان استراحت نیز به موازات آن باید زیاد گردد . و اگر پوسچر بدن نیز در حین انجام آن کار نامناسب و ناصحیح باشد باید به فکر تغییر آن وضعیت خاص باشیم .
رومرت فرمولی را جهت محاسبه زمان استراحت در حین کار استاتیکی ارایه داده است که به شرح زیر است :
EZ = 18 ( t / tmax )1.4 × ( f / fmax _ 0.15 )0.5 × %100
که در این رابطه :
EZ : ضریب استراحت به نسبت زمان کار
tmax : زمان کار ماکزیمم بر حسب دقیقه
t: زمان کار واقعی بر حسب دقیقه
fmax : ماکزیمم نیروی عضلانی بر حسب کیلوگرم
f : نیروی عضلانی در گیر با کار بر حسب کیلوگرم
همانطور که فرمول بیان می کند ، اگر کاری را انجام دهیم که فقط تا 15% ماکزیمم نیروی عضلانی صرف انجام آن کار گردد ، این کار را می توان به صورت غیر محدود از نظر زمان و انرژی مورد نیاز انجام داد ولی چنانچه مثلا" کاری را انجام دهید که 55% ماکزیمم نیروی عضلانی را طلب کند ، بر اساس این فرمول 800% زمان انجام کار باید برای استراحت درنظر گرفته شود . یعنی به ازای یک دقیقه کار استاتیکی در چنین وضعیتی باید هشت دقیقه استراحت در کار لحاظ گردد . تا بدن به حالت اولیه بازگردد .
با توجه به افزایش سریع و تصاعدی زمان استراحت نسبت به شدت و زمان انجام کار می توان نتیجه باید گیری نمود که در هنگام طراحی و تنظیم کار در حد توان از ایجاد کارهای استاتیکی جلوگیری نمود و کارها را به صورتی تدارک دید که عضلات درگیر کار بیشتر در تحرک و انقباض و انبساط باشند .
پوسچر ((Posture)) :
نگهداشتن بدن در وضعیتی خاص را پوسچر می نامند و نگهداشتن بار در این حالت از جمله مثال های کار استاتیک به شمار می رود . اگرچه هردوی این حالت ها ، در زندگی روزمره وجود داشته و بسیار شایع هستند اما بیشترین مشکل متخصصین در خصوص وضعیت- هایی است که این دو مورد با یکدیگر توام می شوند . اگر یک یا چند وضعیت دیگر نیز به این موارد افزوده شود می توان بر مبنای بدترین حالت ، ارزیابی آن مورد را انجام داد .اما چنانچه برای انجام کار نیاز به اعمال نیروی زیاد باشد در این حالت این روش چندان رضایت بخش نیست .
به طور کلی می توانیم بگوییم ، محدودیت های کار فیزیکی دینامیک ، ضربان قلب بالا و کاهش تنفس است . به همان نسبت ، محدودیت های کار استاتیک ، درد عضلانی خواهد بود . این امر اختصاصا" ناشی از فعالیت سوخت و ساز هوازی در عضلات به شمار می آید . در این حالت به علت فشار داخلی عضلات ، روند تامین خون ، دچار اختلال می گردد .نتیجه چنین فشاری را نمی توان در ضربان قلب فرد جستجو کرد و ضربان قلب که ناشی از کار استاتیک است . بهترین نشانه ی وجود بار استاتیک خواهد بود .
اگر قصد ارزیابی پوسچر و کار استاتیک را داشته باشیم ، می بایستی عوامل اصلی در بارهای استاتیک را مرور کنیم . پنج حالتی که به عنوان تعریف پوسچر در ادامه به آنها اشاره شده ، معیار مناسبی است که به کمک آن می توان عوامل تداخل کننده در اعمال فشار به بدن فرد را شناسایی کرد .
1 – ارتباط زاویه ای بین اجزای بدن
2 – توزیع جرم های نقاط مختلف بدن
3 – نیروهای اعمال شده به محیط در یک پوسچر خاص
4 – مدت زمانی که بدن در آن پوسچر قرار می گیرد
5 – تاثیرات ناشی از نگه داشتن بدن در آن پوسچر خاص
اندازه گیری یکی از موارد فوق و یا تمامی آنها به ما در تعریف موارد زیر کمک می کند .
1 – ثبات فرد در آن وضعیت خاص
2 – برآورد فشار عضلانی و مولفه های نیرو بر مفاصل
3 – برآورد حدود خستگی و زمان های برگشت و به وضعیت راحتی
4 – مقایسه شرایطی که مغایر با روش های ارزیابی ما هستند
 

روش های اندازه گیری مستقیم کارهایی که در آن ، بدن در یک پوسچر خاص نگه داشته می شود ، تاثیرات آن ، مانند کار دینامیک ، چندان رایج نیست . گستره روش های اندازه گیری فعالیت عضلانی به کمک الکترومیوگراف EMG ، اندازه گیری عوامل بیماریزا و اندازه گیری بیماری ها و روش های توصیفی اتلاق می گردد . موارد اخیر شامل روش های ثبت پوسچر نظیر NIOSH و OWAS پرسشنامه های Nordic ، جهت یابی پوسچر ، زاویه سنجی بدن ، SELSPOST یا CODA می باشد .

ثبت پوسچر یا وضعیت های مختلف بدن :
در نگاه اول تصور می شود که عکس گرفتن یا استفاده از فیلم برداری به کمک ویدیو ، برای پوسچر بدن کافی باشد . البته برای بعضی موارد مثل اندازه گیری زوایای ویژه بدن ، این روش ها مناسب به نظر می رسد . اما با این همه اگر حتی از فیلم برداری ویدیویی یا عکسبرداری استفاده شود ، باز هم برای آنالیز اطلاعات اصلی و کمی می بایستی آنها را در جایی ثبت نمود ، به صورتی که به راحتی قابل دسترسی نیز باشند . از طرفی درک عمق و فضا از روی عکس و فیلم چندان ساده و علمی نیست .
با این همه علاوه بر ثبت پوسچر می بایستی داده های مربوط به هر فعالیت ، نظیر وزن باری که جابجا می شود ، شرایط افرادی که در گیر کار هستند و محیط کار نیز موجود باشد . بدین ترتیب می توان در حوزه وسیعتری ، وضعیت قرار گیری بدن را مورد ارزیابی قرار داد . البته لازم به ذکر است که علاوه بر موارد یاد شده ، محاسبات بیومکانیکی بدن نیز باید اعمال شود . تاثیر زمان بر فاکتور پوسچر امری واضح بوده و تقریبا" کمتر تحت کنترل محققین می باشد و در این باره مبایستی اطلاعات اپیدمیولوژی جامعی به کمک متخصصین بهداشت حرفه ای در صنایع مختلف ، به کمک روش هایی که در ذیل اعمال می شود تهیه گردد .

روش های مشاهده مستقیم :
اندازه گیری زوایای بین اندام مختلف بدن ، یا زوایای آن نسبت به محیط ، به طور مداوم مورد نیاز می باشد . در تجزیه و تحلیل های بیو مکانیکی نیاز به دقت زیادی می باشد . در خصوص ارزیابی پوسچرهای مختلف بدن و ارتباط آن با انواع ناراحتی ها ، تنش ها و نیروهای اعمال شده به بدن ، مطالعات گوناگونی صورت گرفته و می توان گفت که درصد خطای این روش ها بسیار کم است .

روش OWAS :
اگرچه مطالعه نحوه انجام کار (مهندسی روش ها) ، برای ثبت فعالیت های مختلف ، انواع چارت ها و سیستم های علامتی را توصیه می کند ، با این حال این موارد برای همه پوسچرها قابل استفاده نخواهد بود . یکی از سیستم های جدید کدگزاری برای تمامی پوسچرها که برای صنایع مختلف کاربرد فراوانی نیز دارد ، برای اولین بار در در یک کارخانه صنعت فولاد فنلاندی تهیه و مورد استفاده قرارگرفت . این کارخانه به نام Ovako oy به کمک انستیتوی فنلاندی ایمنی و بهداشت شغلی در سال 1992 روش OWAS را ارایه نمودند . در این روش پوسچرهای مختلف مشاهده و مورد بررسی قرار گرفته و موارد مختلف آن ثبت می شوند . با استفاده از جدول ارزیابی ارایه شده در ادامه می توان پوسچرها را ارزیابی نموده و تطابق یا عدم تطابق با استانداردهای قابل قبول را در آن تعیین کرد .
در ادامه مرحله به مرحله شیوه ارزیابی به روش مذکور شرح داده می شود :



ارزیابی نحوه انجام کار :
کار سنجی :
اولین قسمت کارسنجی ارزیابی بار ناشی از وضعیت بدن است که شامل توصیف کار، بررسی محیط کار و طبقه بندی کار از دیدگاه ارگونومیک است .
روشهای کار سنجی عبارتند از :
1 – EAT : که عبارتست از یک روش توصیفی برای توضیح اجمالی از کار .
2 – بررسی نظاممند محیط کار .
3 – روش مشاهده
در روش OWAS طبقه بندی وضعیت بدن در حین کار به شرح زیر است :
حالات بدن در حین کار به سه دسته تقسیم می شود که به آسانی قابل تشخیص است شرط لازم جهت نتیجه گیری در مورد وضعیت بدن رفع فشار ناشی از بدن است که در طول کار بر دستگاه اسکلتی عضلانی وارد می شود .
حالات بدن :
الف ) وضعیت پاها که شامل هفت حالت هستند که به ترتیب عبارتند از :
1 ) وضعیت نشسته
2 ) ایستاده روی هر دو پا در وضعیت کشیده
3 ) وضعیت ایستاده و وزن بدن روی یک پا
4 ) وضعیت ایستاده و هر دو زانو خمیده
5 ) وضعیت ایستاده و یک زانو خمیده
6 ) نشستن روی یک یا هر دو زانو
7 ) وضعیت حرکتی یا راه رفتن
ب ) وضعیت دست ها و بازوها که شامل سه حالت نسبت به سطح شانه هستند که عبارتند از :
1 ) هر دو دست پایینتر از حد شانه
2 ) یک دست بالاتر یا در حد شانه
3 ) هر دو دست بالاتر یا در حد شانه
ج ) وضعیت تنه و کمر که شامل چهار حالت زیر است :
1 ) کشیده و صاف
2 ) خمیده به جلو یا عقب
3 ) چرخش یا خمیدگی به طرفین
4 ) چرخش توام با خمیدگی
جهت تسهیل در امر بررسی و تشریح وضعیت کارگر درحین کار برای ثبت هر حالت یک کد شش رقمی در نظر گرفته می شود که به ترتیبرسه رقم سمت چپ آن بیانگر وضع تنه ، دست و پا و در سه رقم بعدی ابتدا نیروی اعمالی و در آخر تنها کد دو رقمی بیانگر مرحله هر کار است که آن را فاز کاری می نامند .
 

 

این اطلاعات نتیجه مشاهده مستقیم وضعیتهای بدن در حین کار است .برای تجزیه یک کار وکدگزاری آن کار طول مدت مشاهده بین 30 تا 40 دقیقه است و بین هر دو نظاره 6 تا 30 ثانیه وقفه لازم است بعد از هر مشاهده 10 دقیقه استراحت برای کارگر پیشنهاد می گردد . در صفحه بعد یک نمونه شغل کد گزاری شده است .
اعداد حاصل از کد گزاری را در جداول مخصوصی ثبت می نمایند و این اطلاعات را با جداول راهنما که وضعیت های انجام کار گروهبندی شده است مقایسه می کنند و پیشنهادات لازم را در جهت حذف و یا به حداقل رساندن کارهای استاتیکی ویا تصحیح حالات نادرست بدن کارگر در حین کار ارائه می کنند .




در روش OWAS حالات بدن به چهار گروه کاربردی تقسیم می شوند که عبارتند از :
1)گروه اول : وضعیت بدن و ترکیب این وضعیت ها در حین کار طبیعی و عادی است و نیاز به اصلاح نیست و به رنگ آبی در جدول نمایش داده می شود .
2) گروه دوم : فشار ها آسیب جزیی به دستگاه اسکلتی بدن می رسانند و در آینده باید اصلاح گردد ,به رنگ سبز نمایش داده می شوند .
3)گروه سوم :این گروه از فشارها آسیب زا هستند و هر چه سریعتر باید اصلاح شوند به رنگ بنفش نمایش داده می شوند .
4) گروه چهارم : فشارها به شدت به دستگاه اسکلتی - عضلانی آسیب می رسانند و باید فورا" باید اقدام به اصلاح گردد. این گروه به رنگ سفید در جدول متمایزند .

جمع آوری و پردازش دادها :
در ابتدا تعداد دفعات مشاهده کار جهت حصول ضریب اطمینان مورد نیاز باید مشخص گردد.پس از ثبت نتایج مشاهدات می توان داده ها را با استفاده از تناسب های ساده پردازش نمود و آنرا در تقسیم بندی کاربردی Owas قرار داد .
با توجه به نتایج حاصل , می توان اصلاحات لازم جهت کاهش فشارهای ناشی از وضعیتهای نادرست بدن در حین کار را ارایه و اجرا نمود. البته پس از اجرای اصلاحات پیشنهادی با مقایسه توسط روش Owas میزان تاثیر پژوهش باید تعیین گردد .

مراحل بررسی نحوه انجام کار به روش Owas :
1)شناسایی فعالیتهای مشکل آفرین و جمع آوری اطلاعات اساسی در مورد آن .
2) مشخص کردن هدف و روش های اجرای پژوهش .
3)جمع آوری اطلاعات مورد نیاز از محیط کار .
4) پردازش نتایج .
5) ارایه دلایل وضعیت نامناسب بدن در حین کار .
6)ارز یابی مجدد و تعیین میزان اثر اصلاحات انجام یافته .
میزان قابلیت اعتماد و مواد کاربرد روش Owas :
جهت به دست آوردن مشاهدات با قابلیت اعتماد بالا باید موارد زیر را مد نظر قرار داد:
الف ) زمان کافی جهت ثبت مشاهدات
ب ) مقایسه اطلاعات حاصل با وضعیت استاندارد بدن
ج ) شناخت صحیح کار
این روش در توسعه کار یا بهبود و اصلاح نحوه انجام کار به منظور کاهش نیروی- های وارد بر دستگاه عضلانی اسکلتی ، طرح ریزی محیط کار جدید یا پایه گذاری شیوه جدید نحوه انجام کار ، بازرسی های ارگونومیک و استفاده در تحقیقات کاربرد دارد . شرط موفقیت اجرای اصلاحات حاصل از مشاهدات در محیط کار اجرای هماهنگ ماموران اجرایی و پیگیری و آموزش درست است

 

  

نقش ایمنی و بهداشت حرفه ای در افزایش بهره وری واحد های صنعتی

 

شاید تصور اینکه ایمنی و بهداشت حرفه ای میتواند نقش به سزایی در بهره وری بسیاری از واحدهای صنعتی داشته باشد برای اکثر افراد مشکل داشته باشد . بطور کلی ارتقای سطح بهره وری در واحدهای صنعتی به طرق متفاوتی امکان پذیر است این امر از طریق بکارگیری روشهای مدیریتی صورت میپذیرد.

لازم به ذکر است که اصول ایمنی و بهداشت حرفه ای نیز علاوه بر اثرات غیرمستقیم بر بهره وری و بازده اقتصادی واحدهای صنعتی بطور مستقیم بر این موارد تاثیر دارد.

بطور کلی خسارات مالی یا جانی ، عواقب و پی آمدهای منفی تمامی حوادث صنعتی را تشکیل میدهند . بنابراین وقوع حوادث یا سبب آسیب دیدن دستگاهها و تجهیزات ، مواد خام محصولات یا محیط کار میشود و یا صدمات غیرقابل جبران جسمی و جانی را بهمراه خواهند داشت . بدیهی است که تمامی این موارد بر اقتصاد و بهره وری واحدهای صنعتی تاثیر خواهد گذاشت . علاوه بر موارد فوق بیماریهای ناشی از کار نیز عوامل دیگری هستند که به طور مستقیم یا غیر مستقیم بر بهره وری اثر میگذارند . چراکه علاوه بر خسارات و زیانهای اقتصادی ناشی از غیبت ها مخارج درمانی ، بیمه و سایر هزینه های مرتبط نیز قابل توجه خواهند بود .

از اینرو توجه به اصول ایمنی و بهداشت حرفه ای اهمیت ویژه ای می یابد . زیرا تنها با بکارگیری این اصول است که میتوان رخداد حوادث و بیماریهای شغلی را کاهش داد و یا به حداقل رسانید و در صورت امکان بطور کامل حذف کرد.

با توجه به تحقیقاتی که تاکنون در این زمینه صورت گرفته ، توجه به اصول ایمنی و بهداشت حرفه ای و رعایت این اصول ، نقش زیادی در کاهش زیان های اقتصادی واحدهای صنعتی داشته است .چراکه با کاهش حوادث ، احتمال آسیب دیدن تجهیزات و ایجاد خسارات مالی کاهش یافته و کاهش لطمات جانی نیز رخ خواهد داد . به عنوان مثال تنها در یک مورد که در یکی از واحدهای صنعتی صورت گرفت ، با رعایت اصول بهداشت حرفه ای ، غیبت ناشی از کار از 132 مورد روز کاری به 34 روز کاری کاهش یافت .

برای اینکه اهمیت موضوع را بهتر درک کنیم ، مثالی میزنیم :

فرض میکنیم که فردی در محیط کار با حادثه ای مواجه شود یا در اثر عوامل زیان آور محیط کار به یک بیماری شغلی مبتلا گردد . وقوع این حادثه یا بیماری به احتمال بسیار قوی عواقب متعددی را نیز در پی خواهد داشت که ممکن است یک یا چند مورد از حالت های زیر را در بر بگیرد .

 

1.   فرد مذکور ممکن است خود را سرزنش کند و دچار افسردگی و ناراحتی های روحی نیز بشود.

 

 

2.   احتمالا به دلیل غیبت یا از کارافتادگی دچار محدودیتهای اقتصادی خواهد شد .

 

 

3.   خانواده وی نیز دچار مشکلات مادی و معنوی خواهند شد

 

 

4.   ممکن است مجبور شود تا مدت زمان زیادی بستری باشد .

 

 

5.   سایر همکاران وی ممکن است دچار ناراحتی و عصبانیت شوند و در محیط کار جو نامساعدی پدید آید

 

 

6.   یکی دیگر از همکاران وی باید سریعا آموزش ببیند و جایگزین وی شود یا وظایفش بین همکاران تقسیم شود .

 

 

7.   ممکن است مدت زمانی صرف شود تا استادکار یا سرپرست کارگاه و سایر مسئولان به بررسی حادثه بپردازند و در صدد گزارش آن به مسئولان مافوق برآیند.

 

 

8.   ممکن است در اثر غیبت این فرد دستگاه یا قسمت تحت کنترل وی ، با توقف روبه رو شود.

 

 

9.   اگر حادثه ای رخ داده باشد ممکن است وسایل ، مواد یا دستگاههایی نیز دچار خسارت شوند

 

 

10.   به دلیل توقف قسمت مربوطه یا دستگاهی که وی با آن کار میکرده ، سایر کارگران یا بخشها باید برنامه ریزی خود را تغییر دهند.

 

 

11.   به دلیل توقف یا اختلالی که پدید آمده ، رسیدگی به سفارشات نیز دچار آشفتگی خواهند شد.

 

 

12.   در اثر تاخیر در تعهدات و سفارشات ، تعدادی از مشتریان از دست میروند و دیگر مراجعه هم نمیکنند.

 

 

13.   ممکن است در اثر فقدان تخصص ویژه این فرد در کارخانه ، کیفیت محصولات نیز پایین بیاید.

 

 

14.   احتمال شکایت فرد به دادگاه و پرداخت غرامت دایمی به وی از سوی کارفرما نیز وجود دارد.

 

 

15.   شهرت و اعتبار این واحد صنعتی در انظار عمومی خدشه دار خواهد شد

 

 

16.   ممکن است مبلغ کلانی صرف تعمیر دستگاه یا قسمت مربوطه شود.

 

 

با توجه به آنچه ذکر شد مزایای توجه به رعایت اصول ایمنی و بهداشت حرفه ای به شرح زیر است.

 

برای کارفرما :

کاهش حوادث

افزایش کیفیت محصول

افزایش کارایی کارگران

کاهش خطاها

کاهش مخارج درمانی کارگران

کاهش مخارج و هزینه غرامت

کاهش مخارج تولید (ضایعات)

استفاده بهتر از نیروی انسانی

 

برای کارگر :

افزایش روحیه

کاهش فشار کار

کاهش جراحات و صدمات

کاهش حوادث

افزایش سلامتی

افزایش سطح بهداشت کار

افزایش ایمنی

 

ما حصل تمامی موارد فوق به افزایش بهره وری واحد صنعتی خواهد انجامید .

  

ایمنی ماشین آلات و خطرات مکانیکی :
تعریف ماشین :
ماشین ، مجموعه ای از قطعات متحرک و ثابت میباشد که این مجموعه بر روی فریم (قاب) قرار است . از بعد ایمنی ، ماشینهای ناقص به ماشینهایی گفته میشود که دارای یک یا مجموعه ای از خصوصیات زیر باشند.

1- ماشین تاقص ( نا ایمن ) به ماشینی گفته میشود که منطقه عملیاتی آن فاقد یکی سیستم ایمنی یا حفاظ باشد.
تعریف منطقه عملیاتی : در ماشین ، منطقه عملیاتی منطقه ایست که ماده ای به یک فرم وارد و به فرم دیگر خارج میشود . بعنوان مثال در ماشین خم کن ورقهای فلزی با ضخامتهای مختلف از یک طرف بصورت یک پارچه وارد شده و پس از خم دار شدن خارج میشوند ، یا در ماشینهای برش ورق ( آهنبر) ورق آهن وارد میشود و پس از تکه تکه شدن به فرمهای مختلف خارج میشود ویا در ماشین تراش قطعه یا میلگردی بصورت استوانه بسته میشود و پس از مخروطی شدن و یا دندانه دار شدن خارج میگردد و یا در پرس ها ، ورق فاقد شکل در زیر سمبه یا در قالب که در زیر سمبه قرار میگیرد ، و به فرمی از فرمها درمی آید.

2- ماشین ناقص ( نا ایمن ) ماشینی است که سیستم انتقال نیرو در این ماشین در معرض تماس باشند.
(انواع چرخها، تسمه ها ، پولی ها ، شفت های در حال چرخش ، و نظایر آن )
3- ماشینی نا ایمن است که سیستم ترمز اضطراری در مواقع لزوم نداشته باشد . ( سیستم ترمز اضطراری سیستمی است که میتواند در هنگامیکه اپراتور بخواهد با فشار دادن سوئیچها یا اهرمهای پدالی شکل توسط دست یا پا قسمت متحرک ماشین را در کسری از ثانیه متوقف نماید .
4- ماشینی نا ایمن است که دارای لبه های تیز و برنده باشد.
5- ماشینی ناقص است که سیستم روغن رسانی آن بجای یک مخزن چند مخزن باشد.‌
6- ماشین نا ایمنی است که یکی آلو دگیهای شیمیا یی یا فیز یکی را دارد یا خطرات دیگری را تولید می کند ما نند گرمای بسیار زیاد- دود- صدای زیاد
7- ماشین نا ایمن است که نسبت به ماشینهای مشابه خود از شکل نامنظم هندسی و خیلی بزرگ باشد. وسیله
Compact باشد. هر چه از نظر ایمنی فضای کمتر وسیله اشغال کند فضای بیشتری برای کارگر بوجود می آید ومانور دستگاه بیشتر میشود.
8- ماشینی ناقص است که نور را منعکس می کند وسطوح صاف و صیقلی درخشان نداشته باشد.
چون باعث کوری لحظه ای شده و همین لحظه کافیست تا حادثه بوجود بیاید.
9- ماشینی ناقص که از سکوهای مخصوص جهت بالا رفتن از ماشین و انجام عملیات بار دهی برخوردار
نباشد.

خطرات مکانیکی :
خطرات مکانیکی ، از انواع خطرات هستند که بخاطر حرکت و نیرو متمایز شده اند . خطرات مکانیکی به انواع زیر تقسیم شده اند .

 خطر مکانیکی سقوطï
 خطر مکانیکی پرتابï
 خطر مکانیکی گیرایشï
ï خطر مکانیکی له شدگی
 خطر مکانیکی سطوح داغ و سردï
 خطر مکانیکی NIPï
ï خطر مکانیکی برش

خطر مکانیکی سقوط :
در خطر سقوط ، اجسام تحت تاثیر نیروی جاذبه زمین با انرژی کافی از طبقات بالاتر به پایین سقوط میکنند و مسلما پس از برخورد به دیگر اجسام یا اشخاص سبب آسیب خواهند شد. امروزه بسیاری از عملیات در صنایع وجود دارد که خطر مکانیکی سقوط ، مشکلی حل نشدنی برای آنها شده است بعنوان مثال در صنایع ساختمانی ( ساخت ساختمانهای بلند ، سدسازی ، تونل سازی ، پل سازی و معادن ) و همچنین در سیستم حمل و نقل ( حمل و نقل توسط لیفتراک برقی و یا بنزینی ، حمل و نقل دستی ، حمل و نقل توسط جرثقیلهای سقفی ، ) خطر سقوط بیشتر مشاهده میشود .

راه حل :
استفاده از انواع کلاههای حفاظتی ، انواع نرده کشی ها ، محصور کردن ، استفاده از تابلو و علایم هشدار دهنده ، انواع کمربندهای ایمنی و آموزش به پرسنل

خطر مکانیکی پرتاب :
در این خطر ، اجسام ریز و درشت و یا قطعات درشت کوچک با انرژی زیادی به اطراف پراکنده میشوند و در مسیر خود میتوانند پس از برخورد با اشخاص و یا دیگر اجسام ، آسیب و خسارت برساند . عملیاتی که این خطر بیشتر دیده میشود عبارتند از : سنگ زنی و سنگ کاری ، عملیات جوشکاری ، برشکاری ، تراشکاری ، پولیش کاری ، سوهان کاری ، برش فلزات توسط گاز استیلن
راه حل :
ایزولاسیون

خطر مکانیکی گیرایش :
این خطر مکانیکی وقتی بوجود می آید که یک جسم در حال حرکت و دیگری ثابت ، یا هر دو متحرک دارای لبه های تیز و سطوح خشن که قابلیت گرفتن پوست دست و یا لباس و یا چنانچه اپراتور دارای دستبند یا ساعت و یا انگشتر داشته باشد میتواند این خطر را برای اپراتور بوجود آورد. خطر مکانیکی گیرایش ممکن است خود به تنهایی چندان خطرناک نباشد اما این امکان را دارد که شخص را به دیگر خطرات سوق دهد . مثالهایی که در رابطه با خطر مکانیکی گیرایش میتوان نام برد عبارتند از :
1- شفت در حال گردش : یا محورهای در حال چرخش در حالیکه دارای لبه های تیز و یا سطوح خشن باشد این توانایی گرفتن های ناگهانی را دارد از این نظر توصیه میشود که اپراتور در هنگام کار ماشینهایی که دارای قسمتهای گردان است از پوشیدنلباسهای آستین بلند خودداری کند و یا از کشهای مخصوص جهت بستن آستین استفاده نماید یا آستین خود را بالا بزند و از پوشیدن پیراهن یا روپوش گشاد و یا احتمالا شال گردن و یا کراوات یا دستمال گردن ، مو و ریش بلند خودداری شود.
2- خار داخل یک شفت در حال گردش
3- نوار نقاله یا تسمه در حال گردش
4- کوپلینگ های در حال گردش

عملیاتی که در صنعت دارای خطر مکانیکی گیرایش میباشند متنوع و زیاد میباشدلیکن بعضی از آنها را بصورت زیر نام میبریم :
- عملیات سوراخکاری توسط ماشینهای دریل
- تراشکاری در ماشین تراش ( منطقه سه نظام و قطعه بسته شده به سه نظام )
- عملیات فرز کاری

خطر مکانیکی له شدگی :
این خطر توسط دو جسم متحرک بوجود می آید که یکی از اجسام ممکن است ثابت و دیگری متحرک یا هر دو متحرک باشند به نحوی که جسم متحرک تا فاصله 2 تا 12 اینچی به جسم ثابت نزدیک شود یا دو جسم تا فاصله 2 الی 12 اینچی به یکدیگر نزدیک میشوند لیکن دو جسم به نقطه تماس نمیرسند. حال چنانچه بازو و یا ساق پا و یا دیگر اعضای بدن در فاصله بین این دو جسم قرار گیرد ، امکان له شدگی وجود دارد . له شدگی در ماشینهایی مشاهده میشود که آن ماشین دارای میز متحرک افقی میباشد یا بعبارت دیگر دارای حرکت رفت و برگشتی میباشد . مثل ماشین صفحه تراش . حال چنانچه فاصله بین انتهای کورس حرکت برگشتی میز با دیوار مجاور و یا با ماشین مجاور در نظر گرفته نشده باشد امکان له شدگی بین میز و دیوار چنانچه شخصی در این فاصله باشد، وجود دارد .

خطر مکانیکی سطوح داغ و سرد :
این خطر مکانیکی را عامل شوک نیز مینامند یعنی فرد بطور ناگهانی دچار شوک میشود و ممکن است آسیب ببیند . سطوح داغ یا سرد ممکن است خود به تنهایی چندان خطرناک نباشد اما شخص را به دیگر خطرات سوق میدهد سطوح داغ مثل : صفحات ناشی از عملیات جوشکاری ، لحیم کاری، دریل کاری ، فلز کاری ، سنگ زنی ، تراشکاری ، پولیش کاری و سطوح داغ ناشی از عملیات ریخته گری ، انواع المنتها و سطوح سرد در لوله های عبور گازهای سرمازا . راه حل در این نوع خطرات عمدتا در صورت امکان استفاده از افزایش فاصله و یا عمل عایق کردن و یا ساخت یکنوع حصار محصور کننده به دور خطر مکانیکی مربوطه میباشد.

خطر مکانیکی NIP ( به داخل کشیدن )
این خطر وقتی بوجود می آید که دو جسم متحرک یکی یا هر دو دارای حرکت دورانی نیز باشند و به یکدیگر نزدیک شوند تا اینکه به حد نقطه تماس میرسند و در نتیجه امکان دارد که دست انسان یا عضوی از بدن به داخل دستگاه کشیده و خرد شود مانند دو چرخدنده درگیر با هم یا چرخ و زنجیر یا غلطکهای دوار . غلطکهای دوار در صنایع کاغذ سازی ، نساجی ، لاستیک و پلاستیک سازی دارای خطر مکانیکی NIP میباشند .

خطر مکانیکی برش (SHEAR)
این خطر مکانیکی وقتی بوجو می آید که یک جسم با لبه های تیز ثابت و جسم دیگر با لبه های تیز و بران متحرک یا هر دو لبه متحرک با فاصله بسیار کمی از کنار یکدیگر میگذرند حال چنانچه عضوی ما بین دو لبه قرار گیرد احتمال قطع شدن آن وجود دارد .اکثر کسانیکه با ماشینهای برش برقی ورق بر کار میکنند نوک انگشتان دست یا برخی از انگشتان دست خود را از دست داده اند یعنی اپراتور در ماشینهای برشی که سیستم ایمنی نداشته ، جهت تنظیم قطعه ، دست خود را در نزدیکی های منطقه عملیاتی برده که ناگهان بنابر دلایلی ماشین به حرکت درآمده و شخص دچار آسیب شده است . البته بعضی اوقات ماشین دارای سیستم ایمنی میباشد ولی بنابر دلایلی اپراتور، سیستم ایمنی را از ماشین جدا نموده و آنرا کنار گذاشته است که مدیران ایمنی و سرپرستان بخش میبایست از انجام چنین کاری ممانعت به عمل بیاورند .
.
ایمنی برق و جلوگیری از برق گرفتگی :

بارزترین خطری که استفاده از انرژی الکتریکی ایجاد میکند عبارتند از :
1- خطرات ناشی از تولید حرارت نا مطلوب
2- برق گرفتگی
مقاومت بدن انسان در مقابل برق :
بدن انسان دارای ساختمان فیزیولوژیکی مخصوصی است که کمابیش هادی جریان برق میباشد لذا بدن انسان دارای مقاومتی است و زمانی انسان دچار برق گرفتگی میشود که دو نقطه از بدن انسان با دو نقطه از یک سیم الکتریکی که در ولتاژهای مختلف میباشد تماس حاصل نموده و در اثر این تماس و اختلاف ولتاژ جریان الکتریکی بین این دو نقطه برقرار گردد .
مقاومت بدن افراد مختلف با هم فرق میکند . همچنین مقاومت مسیر عبور جریان در قسمت های مختلف بدن متفاوت است . ولی چیزی که کاملا مشخص است پوست و استخوان ، چربی و غضروف نسبت به عضلات و خون مقاومت بیشتری را در مقابل عبور جریان برق نشان میدهند و بزرگترین مقاومت بدن در قشر پوست که فاقد عصب و رگهای خونی است . به همین دلیل در ابتدا برق گرفتگی ، که پوست محل ورود و خروج جریان سالم است جریان عبوری کمتر است و لی بعد از مدت کمی که لایه پوست از بین میرود جریان عبوری با توجه به پایین آمدن مقاومت بدن بیشتر میشود . در محیطهای گرم و مرطوب که معمولا با عرق کردن همراه است مقاومت الکتریکی پوست خیلی کم میشود و برق گرفتگی شدیدتر خواهد بود .
بطور کلی عوامل زیر باعث تغییر مقاومت بدن انسان میشوند :
1- ضخامت پوست
2- وضع رطوبت پوست ، درجه حرارت و مقدار نمک پوست
3- سطح تماس پوست به قسمت برقدار
4- شدت جریان الکتریکی
5- مسیر عبور جریان
6- مدت عبور جریان
7- نوع جریان الکتریکی و فرکانس
وضع روحی شخص نیز ممکن است در تغییر مقاومت موثر باشد ، خنده زیاد ، هیجانات و ‌ گریه مقاومت بدن را کمتر از حالت آرام می نماید .
مقدار جریان خطرناک برای برق صنعتی 50 تا 60 هرتز ، 25 میلی آمپر تعیین گردیده است .

عوارض ناشی از برق گرفتگی :
1- اختلالات قلبی
2- اختلالات و ضایعات عصبی
3- اختلالات حسی
4- سوختگی در اثر برق گرفتگی
لازم به توضیح است که عوارض فوق الذکر باعث بوجود آمدن امراضی از قبیل :
1- دریچه قلب گشاد میشود و همچنین باعث انبساط قلب و لخته شدن خون میگردد.
2- اختلال مشاعر و هذیان گویی ، سردرد عصبی و از دست دادن حافظه
3- کور و کر شدن شخص برق گرفته
4- سوختگی بدن مخصوصا جایی که در تماس مستقیم با برق قرار گرفته است .

خصوصیات خطرناک نیروی برق :
برق گرفتگی میتواند در سه حالت باعث کشته شدن شخص شود .
1- به دلیل تماس مستقیم شخص با جریان الکتریکی باعث ایجاد اثر مستقیم بر قلب و دستگاه تنفس میگردد.
2- با توجه به شدت جریان الکتریکی باعث میشود شخصی که دچار برق گرفتگی میشود ، پرت شده و در صورتیکه شخص بر روی ارتفاع بلند باشد باعث افتادن وی و نهایتا موجب هلاکت وی میشود .
3- به دلیل تماس سیم با بدن ، شخص دچار سوختگی و جراحت میشود .

چگونگی و حالات برق گرفتگی :‌
1- تماس بدن با هر دو سیم فاز و نول
2- تماس یک فاز و یک نقطه با بدن و یا زمین
3- تماس بدن با دستگاهی که جریان فاز به آن متصل است .

نکات ایمنی مربوط به سیستم برق :
1- وسایل و ادوات برقی باید دارای حفاظ بوده و طوری ساخته و نصب و بکار برده شود که خطر برق گرفتگی نداشته باشد.
2- نصب و امتحان و یا تنظیم وسایل و ادوات الکتریکی باید فقط توسط اشخاصی که صلاحیت فنی آنها محرض باشد انجام گیرد و متخصص قبل از شروع بکار آنرا مورد آزمایش قرار دهد .
3- پوشش ها و زره کابل های برق و لوله ها و بست ها و متعلقات و همچنین حفاظها و سایر قسمتهای فلزی وسایل برقی که مستقیما تحت فشار برق نیستند برای جلوگیری از بروز خطر احتمالی باید مجهز به سیستم اتصال به زمین موثر گردند ، این سیستم به سیستم Earting موسوم است .
4- سیم های اتصال به زمین باید دارای ضخامت کافی و در نتیجه مقاومت کم باشند یا بتوانند حداکثر جریان احتمالی که در اثر از بین رفتن و یا خراب شدن عایق بوجود می آید استقامت داشته باشند . ضمنا باید در مدار جریان وسایل پیش بینی شود که در صورت پیدا شدن نقصی که موجب اتصال جریان برق به زمین گردد تمام مدار یا قسمت معیوب آنرا قطع کند .
5- در نقاطی که احتمال صدمه به سیمهای اتصال زمین میرود بایستی یه وسیله مکانیکی آنها را محافظت نمود.
6- در مدت تعمیر شبکه برق باید آنرا بوسیله کلید از منبع جریان قطع ، و به زمین متصل نمود.
سیمها و کابلهای برق باید دارای روپوش عایق مناسب با فشار الکتریسیته و سایر شرایط بوده و روی اصول فنی نصب و حتی الامکان در لوله یا کانال قرار گرفته باشد

  

آدمی برای آنکه به طرز بهنجاری به کار و کوشش بپردازد بایستی کمی استرس احساس کند. برانگیختگی هیجانی ملایم آدمها را در جریان اجرای کاری که برعهده دارندهوشیار نگه می دارد. آدمی هنگام روبرو شدن با استرس به آن دسته از الگوهای رفتاری روی می آورد که پیش از آن برایش کارایی نداشته است . به عنوان مثال ، یک آدم محتاطممکن است محتاطتر هم بشود و سرانجام به کلی کناره بگیرد و یک آدم پرخاشگر ممکن است کنترل خود را از دست بدهد و بی مهابا همه چیز را در هم بکوبد. اعتقاد بر این است که بیماریهایی مانند حساسیتها، سردردهای میگرنی ، فشار خون ، ناراحتیهای قلبی ،زخمهای گوارشی با فشار هیجانی ارتباط دارند. عموم مردم بیشتر وقت مفید خود را درمحیط کار می گذرانند به همین دلیل شرایط محیط کار اهمیت بسیاری در تامین سلامت جسمانی و روانی آنها دارد و به اختصار برخی از عوامل که تاثیر زیادی در ایجاد استرس ناشی از کار دارند در ذیل ذکر گردیده است :

شرایط کاری ; تراکم کاری ; ابهام نقش ;

تعارض شغلی ; مسئولیت ; روابط با مافوق ; روابط با زیردستان ; روابط باهمکاران ; عدم امنیت شغلی .

شرایط کاری

عواملی چون شرایط نامطلوب کاری ، تندکارکردن ، تلاش طاقت فرسای فیزیکی ،ساعات بسیاری را در محیط کار گذراندن و پرکاری مفرط، موجب اختلال در سلامت روانی می شود. کار خسته کننده و تکراری و محیط نامطلوب فیزیکی و روانی ازجمله :سروکار داشتن با افراد تندخو و همکاران پرخاشگر علاوه بر اختلال سلامت روانی موجب کاهش سلامت جسمانی نیز می شود این افراد زودتر و بیشتر از افراد دیگر به بیماری مبتلا می شوند و دیرتر بهبود می یابند.

تراکم کاری

بعضی افراد زمانی که خیلی نزدیک با دیگران کار می کنند احساس ناراحتی می کننددر حالی که اگر عده ای در کنار بقیه کار نکنند احساس تنهایی می کنند. درهر حالت تراکم کاری (مثبت یا منفی ) می تواند باعث ایجاد استرس گردد.

ابهام نقش

اگر شخص اطلاع کافی از شغل و کاری که به عهده گرفته نداشته باشد بدین معنی که اهداف کاری وی چنانچه باید و شاید واضح و صریح نباشد و او نتواند با این اهداف وانتظارات خود، همکاران و مسئولیتهای محوله ارتباط درستی برقرار سازد، این حالت موجب بروز افسردگی ، کاهش اعتماد به نفس ، عدم احساس رضایت از وضع زندگی ،عدم رضایت شغلی و کاهش انگیزه شغلی می شود.

تعارض شغلی

اگر شخص در محیط کار خود با وظایف یا نیازهایی مواجه شود که واقعا علاقه ای نسبت به انجام آنها نداشته و یا اینکه قبلا تصوری از انجام آن کارها در ذهن نداشته باشد.متداولترین مورد در این زمینه هنگامی دیده می شود که فرد بین دو گروه مختلف که دوخواست و دو هدف متفاوت دارند واقع شود و به دو سو کشیده شود و یا در شرایطی قرار گیرد که بین خواسته ها و انتظاراتی که از و می رود تعارض وجود داشته باشد. افرادی که به مشاغل اداری و تخصصی اشتغال دارند بیشتر از بقیه در معرض این فشارها قرارداشته و آسیب پذیرترند.

مسئولیت

موجب استرس است و به نحو چشمگیری به افسردگی ، اضطراب و روانپریشی منجر می شود. هرچه میزان مسئولیت فرد در مقابل دیگران بیشتر شود وی باید دقت وزمان بیشتری را در واکنش و برخورد با سایرین صرف کند و درنتیجه استرس نیز بیشترخواهدشد. مسئولیت افراد به میزان قابل توجهی با سیگارکشیدن ، فشارخون و میزان کلسترول خون در ارتباط است . خطر ابتلا به بیماریهای مختلف جسمانی و روانی به افرادی که مسئولیتی را درقبال اشیا برعهده دارند به مراتب کمتر است .

روابط با مافوق

در شرایطی که کارکنان رئیس خود را فردی با فکر و ملاحظه کار احساس می کنندروابط دوستانه ای ایجاد می شود که براساس اعتماد متقابل ، احترام و صمیمیت بوده ،موجب عدم بروز استرس بر کارکنان خواهدشد. کارکنانی که احساس کنند رئیس مراعات آنها را نمی کند و نسبت به منافع آنها بی تفاوت است تحت استرس بوده و بیشتر درمعرض اختلال روانی هستند.

روابط با زیردستان

دعوت به تقسیم کار و مشارکت می تواند در برخی از مدیران موجب بروز استرس ازجمله احساس تنفر و اضطراب گردد. برخی از عوامل در بروز این پدیده سهیم هستند که مهمترین آنها عبارتند از:

1 - ناهماهنگی و ناهمسانی توانائیهای فردی با توقعاتی که از او می رود;

2 - ممکن است وی در معرض تعارض روانی قرار گیرد مثلا در جزیی ترین کارها دخالت کند و هم انتظار مشارکت و تقسیم کار داشته باشد;

3 - ممکن است زیردستان و افرادی که او ریاست آنها را عهده دار است از همکاری ومشارکت در امور خودداری کنند.

روابط با همکاران

نبودن روابط خوب بین همکاران عامل اساسی و محور بی اعتمادی ، عدم صمیمیت و رقابت ناسالم یکی از عوامل مهم موجد استرس است . روابط خوب و سالم می تواندعلاوه بر سلامت روانی باعث تعادل میزان کورتیزول (هورمون مهم بدن که نقش اساسی در تسریع بهبود آسیب دیدگی دارد) کاهش فشار خون و میزان مصرف دخانیات گردد.

عدم امنیت شغلی

در شرایط فعلی دنیا هیچ شغلی دائمی نیست و حفظ شغل و بقا آن بستگی به میزان فعالیت خود فرد دارد ولی عدم آگاهی از این موضوع موجب ترس از کنار گذاشته شدن (لغو یا اتمام قرارداد موقت ) و بازنشستگی یکی از فشارهای روانی است . چنین حالتی موجب می شود فرد قبل از آنکه به طور طبیعی از کار بازنشسته شود احساس فرسودگی وکسالت روحی کند. ترس از تنزل مقام یا کنار گذاشته شدن در افرادی که می دانند به مدارج بالا و بالاترین سطح پیشرفت در کار خود رسیده اند بسیار شدیدتر است . این افراد به پرکاری می پردازند تا همچنان خود را در اوج نگه دارند و درعین حال می کوشند عدم احساس امنیت شغلی را مخفی کنند و بدین ترتیب بیش از پیش درمعرض استرس قرارمی گیرند.

نشانه های استرس شغلی

نشانه های روانی ، نشانه های جسمانی و نشانه های رفتاری .

نشانه های روانی : نارضایتی - افسردگی - اضطراب - ملامت - احساس ناکامی - انزوا وبیزاری

نشانه های جسمانی : مشکل تر می توان تشخیص داد مانند: سردرد، بیماریهای قلبی وعروقی و انواع آلرژیها، اختلال درخواب و ناراحتیهای تنفسی را می توان نام برد.

نشانه های رفتاری : که خود بر دو نوع است : نشانه های رفتاری فردی مانند خودداری ازکارکردن ، مصرف روزافزون دارو، پرخوری و یا بی اشتهایی ، رفتار ستیزه جویانه در برابرخانواده . به طورکلی نشانه های رفتاری پیامدش به سازمان یا تشکیلات اداری برمی گرددازجمله غیبت از کار، رهاکردن شغل ، افزایش حوادث ناشی از کار و فقدان بهره وری .

به طور خلاصه ، استرس شغلی را می توان باتوجه به نشانه هایی که در فرد ظاهرمی شوند زخم معده - خلق وخوی افسرده یا دشمنی و عنادورزی مشاهده کرد وهمچنین استرس را می توان با ملاحظه عملکرد فرد در محیط کار مانند غیبت از کار یا ازدست دادن بهره وری تشخیص داد.

عوامل استرس شغلی در محیط کار

عبارتند از: ویژگیهای نقش ، شغل ، روابط کاری ، ساختار و جو سازمانی .

چگونه با شناخت عوامل خاص محیط کار که موجب استرس شغلی می شوندمی توان مداخلاتی به منظور پیشگیری یا کاهش استرس شغلی صورت داد؟

در این باره پژوهشگران بویژه با استفاده از نظریه نقش سعی کرده اند مسائل مربوط به استرس را شناسایی کنند و دریابند که فشارهای ناشی از نقش تاچه اندازه در پدید آمدن استرس شغلی تاثیر دارند. بنابراین در نتیجه این پژوهشها چهار نوع ویژگی برای نقش برشمرده اند: 1 - ابهام نقش 2 - کمباری نقش 3 - گرانباری نقش 4 - ناسازگاری نقش

1 - ابهام نقش : اگر فرد نداند که چه انتظاری از وی برای انجام شغلش دارند منجر به استرس شغلی خواهدشد.

2 - کمباری نقش : وضعیتی که در آن از مهارتهای شخص به طورکامل و تمام استفاده نمی شود. به طور کلی می توان گفت که کمباری نقش زمانی ناخوشایند است که توان کارکنان بیش از آن باشد که برای شغل محول به آنها لازم است .

3 - گرانباری نقش : به این معنی که اگر فرد نتواند از پس انجام کاری که بخشی از شغل معین اوست برآید دچار استرس خواهدشد.

4 - ناسازگاری نقش : نقش زمانی رخ می دهد که فرد مجبور می شود تن به مجموعه ای ازالزامهای شغلی با پذیرش مجموعه دیگری از الزامهای شغلی مغایر و یا به کل ناممکن بدهد. مانند پزشکی که از او خواسته می شود دست به روش درمانی بزند که ازنظر اومغایر با اخلاق پزشکی است یا از حسابدار شرکتی خواسته شود حسابهای خلاف واقع درست کند یا به اصطلاح حساب سازی کند تا مالیاتی را که به شرکت تعلق می گیردکاهش دهد.

ویژگیهای شغل

ویژگیهای شغل نیز ازجمله عاملهای دیگری هستند که ممکن است منجر به استرس شغلی شوند. نتایج به دست آمده از تحقیقات و بررسیها گویای آن است که جنبه های معینی از محیط کار در استرس شغلی نقش دارند. این ویژگیها چهار دسته گوناگون راتشکیل می دهند که به طور خلاصه عبارتند از: 1 - آهنگ کار 2 - تکرار کار 3 - نوبتکاری و ویژگیهایی مربوط به وظیفه

1 - آهنگ کار: از عاملهایی که همواره در مشکلهای مرتبط با استرس دخالت دارنددست کم سه عامل از آهنگ کار ناشی می شوند: عامل اول فقدان ناآشکار کنترل ، عامل دوم تعداد دفعات تکرار کار است .

سومین فشار یا بارکاری است که فرد شاغل در رابطه با آهنگ کار احساس می کند.کارگرانی که با آهنگی کار می کنند که آکنده از فشار یا بسیار پرزحمت است به احتمال بیش از همه درمعرض استرس کار قرار می گیرند.

2 - تکرار کار: یعنی تعداد دفعات تکرار در کار یکی از ویژگیهای شغل است که می تواندعامل موثری در استرس شغلی باشد. هرچه شغل معین تکراری تر باشد به احتمال بیشتری در پیدایش استرس نقش دارد.

3 - نوبتکاری : کار در ساعتهایی خارج از ساعات معمولی کار روزانه ، عامل دیگری است که منجر به استرس شغلی می شود. نوبتکاری ممکن است موجب گردد که فرد شاغل دستخوش فشارهای ناشی از زندگی خانوادگی شود مثلا شخص نتواند از عهده مراقبت از فرزندان و همسر خود برآید و یا مشکلهای زناشویی بروز کنند و یا جداافتادن از جامعه (قطع رابطه با دوستانی که در روز کار می کنند و محروم ماندن از کارهای گروهی اجتماعی و فعالیتهای باشگاهی ) یکی دیگر از عوامل نوبتکاری است .

ویژگیهای مربوط به وظیفه

گوناگونی : تعداد وظیفه های گوناگونی که ممکن است برای یک شغل تعیین شوند.

آزادی عمل (خودمختاری ): مقدار اختیاری که شاغل در تصمیم گیری برای انجام شغل خود دارد.

کنش متقابل لازم : تعداد ارتباطهای چهره به چهره ای که برای انجام وظایف لازم اند.

کنش متقابل اختیاری : تعداد ارتباطهای رودررویی که به طور خود خواسته صورت می گیرند.

دانش و مهارت لازم : میزان دانسته ها یا آمادگی ذهنی که برای انجام دادن شغل لازم است .

مسئولیت : سطح پاسخگویی که برای انجام وظیفه لازم است .

روابط کاری میان فردی

کیفیت روابط کارکنان در محیط کار، همواره رابطه موثری با استرس شغلی دارد که دربررسیها سه نوع روابط دیده شده است :

روابط با همکاران ; روابط درون گروههای کاری ; روابط با سرپرستان و رهبران .

راهها و روشهای مدیریت منابع انسانی

مجموعه ای دیگر از عاملهای نهفته استرس در محیط کار به شیوه های کار در مدیریت منابع انسانی بستگی پیدا می کند. امروزه وظیفه منابع انسانی در بسیاری از سازمانهادربردارنده اموری است مانند آموزش - رشد توسعه شغلی ، برنامه ریزی پیگیرانه - حقوق و مزایا - برکناری از شغل و کارهای رفاهی و مسائل گوناگون دیگر.

ورود به محیط کار

هنگامی که فردی به محیط کار تازه ای وارد می شود بیش از هر زمان دیگر آمادگی برای استرس دارد. بویژه از آن رو که تازه واردان درمی یابند که آنچه در ذهن خود نسبت به چگونگی یک محیط کار می پنداشتند با آن آنچه در واقعیت می بینند تفاوت دارد.

عوامل بالقوه استرس در ورود به محیط کار عبارتند از:

ابهام ; بی تکلیفی ; نگرانی از شکل گیری نوعی هویت سازمانی ; یادگیری طرزبرخورد با مدیران و همکاران .

ارزیابی

اگر در محیط کار ارزیابی به صورت کمی و اعداد صورت نپذیرد کارکنان دستخوش استرس خواهند شد. به طورمثال برای معرفی کارگر نمونه بایستی فرمهای مخصوص تهیه گردد تا مثلا با نموداری نحوه حضور غیاب ، اخلاق سازمانی ، تلاش و... در آن سنجیده وکارگر نمونه معرفی گردد. ولی این ارزیابی اگر به صورت کیفی باشد شاید غرضهای شخصی یا یک اشتباه و ندانم کاری سرنوشت فردی را دگرگون کرده و موجبات استرس ودلسردی را فراهم سازد. یا در معاینات استخدامی و ادواری شرکت یک پزشک عمومی نمی تواند نظریه کارشناسی قطعی درمورد مسائل روحی - روانی کارکنان یا مغز و قلب وچشم و... که لازمه مدارک بالاتر تخصصی را دارند بدهد، ولی می تواند با معرفی به متخصصان ذیربط با استناد به مدارک ارائه شده نظر دهد ولی اگر غیر از آن باشد هرچنداشتباه غیرعمدی باشد موجبات استرس را فراهم کرده است .

بازخورد عملکرد

یکی دیگر از حوزه هایی که استرس شغلی باز هم با مدیریت منابع انسانی بستگی پیدا می کند، بازخورد عملکرد است . دریافت بازخورد می تواند عملکرد و انگیزه راتقویت کند، و به همین قیاس ، فقدان بازخورد ممکن است عامل بالقوه ای برای استرس شغلی باشد.

رابطه بین استرس شغلی و بازخورد عملکرد

1 - فرم ارزشیابی : به کارگیری نوعی فرم ارزشیابی که نمونه های رفتاری روشنی ازعملکرد را نشان نداده ، بلکه دربردارنده نوعی ارزیابی ابتکارعمل باشد.

2 - فراوانی : هرچه فرد بازخورد مستقیم را به دفعات کمتر دریافت کند به احتمال بیشتردستخوش استرس می شود.

پاداشها

پاداشی که برای انجام کار به کارکنان داده می شود اگر بی مورد و نابجا باشد حقی دربین کارکنان محسوب می شود که قطع کردن آن نیز عامل بالقوه دیگری است که ممکن است آنها را دستخوش استرس کند.

تعهد

اگر مدیر یا سرپرستی به قول و تعهد خود درقبال زیردست عمل نکند و همچنین برعکس اگر همین کار توسط زیردست صورت گیرد موجب استرس در فرد مقابل شده وباعث دلسردی و کارشکنی خواهدشد.

تبعیض

اگر موسسه ای بین کارکنان تبعیض قایل شد و دلیل محکم و قانع کننده ای برای آن نداشت حتما دربین کارکنان اختلافاتی به وجود خواهدآمد که استرس زائیده آن است .لازم است اطلاعاتی در این مورد به کارکنان داده شود تا استرسی کاذب به وجود نیاید.چرا که تعیین کننده حقوق در این نوع موسسات ، میزان نحوه و کیفیت تلاش کارکنان است .

انتقالهای شغل و حرفه

اجبار به تغییر یا انتقال از هر نوعی که ممکن است استرس زا باشد. چرخش شغل اداره ممکن است فرد را در معرض استرس قرار دهد زیرا در او احساس ناپایداری وناتوانی پدید می آورد و از خواستهای کاری ناشناخته می ترساند.

ترک کار

موردخاصی از انتقال یا گذر شغلی هنگامی پیش می آید که شاغل محیط کارش راترک می کند. در این هنگام است که چندین عامل استرس زا بروز می کنند و فرد را به خطرمی اندازد.

فناوری و خصیصه های مادی

در رابطه با متغیرهای مادی ، استرس زمانی رخ می دهد که حداقل شرایط زیستی وایمنی جسمانی حفظ نشده باشد. خصیصه های مادی کار را که بالقوه استرس زا هستنداغلب به عنوان محرکهای استرس کاری معرفی کرده اند. زیرا این محرکها اغلب درمحیطهای کاری مشاهده می شوند که کارکنانشان کارگرند.

عوامل مادی استرس در محیط کار

نور:

نور ناکافی در کارگاه ;

تابش شدید و خیره کننده نور در آزمایشگاه .

سروصدا:

قرارگرفتن مداوم درمعرض سروصدای ماشین آلات ;

شرایط خاص روانی در شرکت ;

مزاحمت صداهای بلند در اداره .

دما

سرمای شدید در بناهای باز و بی در و پیکر;

قرار گرفتن طولانی در معرض گرما در کارخانه های تولیدی ;

نوسان در دمای فضای اداره .

ارتعاش و حرکت :

تجهیزات عملیاتی (مانند مته ضربه ای );

راندمان ماشینهایی مانند چنگک بالابر.

هوای آلوده :

تنفس گازها و دودهای سمی در آزمایشگاه فرآوری ;

قرارگرفتن پوست بدن در معرض عامل بیماری زا در کارخانه های شیمیایی ;

قرارگرفتن در معرض پرتوهای رادیو اکتیو به هنگام حادثه در کارخانه های انرژی اتمی .

(البته درتمامی کارخانجات وسایل و لباس ایمنی به کارکنان تحویل گردیده این کارکنان هستند که بایستی با درنظر گرفتن سلامتی خویش و مسائل اقتصادی و بهداشت کارخانه از آنها استفاده کنند، چرا درصورت عدم استفاده عواقبی همچون استرس درپی خواهدداشت ).

عاملهای آرگونومیک :

کار تنظیم شده ماشینی در خط تولید;

بار کاری زیاد بر ماهیچه ها در محوطه الوار و چوب ;

فشار شدید حسی از صفحه فرمان کابین خلبان هواپیما.

ارتباط خانه و محل کار

باتوجه به تحقیقات روانشناسی ، درعمل مشاهده شد. که در جامعه کنونی که بامشکل اقتصادی روبروست ارتباط بین خانه و کار را بیشتر به هم نزدیک کرده و این رابطه یک رابطه مستقیم است . تحقیقات نشان می دهد اگر کارگری در خانه با مشکلی روبروباشد بی شک آن را با خود به محیط کار خواهدآورد و برعکس اگر در محیط کار با مشکلی روبرو شد بی شک آن را با خود به محیط خانه خواهدبود. در اینجا باید پرسید:

1 - اگر ارتباط میان خانه و کار به کلی قطع شود آیا مشکل کارکنان کاهش خواهدیافت ؟

2 - اگر ارتباط کار و خانه بیشتر باشد آیا مشکل کارکنان کاهش خواهدیافت ؟

در پاسخ به سوال اول می توان گفت : برخلاف جوامع غربی در جامعه ما که دارای احساسات ظریف و مردمی است ، این کار عملی نیست .

اما در رابطه با جواب سوال دوم می توان گفت که اگر مشکل اقتصادی خانواده برطرف شود، کارگر بدون استرس و با روحیه عالی و پرنشاط در سر کار حاضر می شود ودیگر موقع کار به فکر اجاره خانه ، خرید خانه ، خرید وسایل ضروری خانه و هزار مساله گفته شده یا نشده دیگر نخواهد افتاد.

شاید بزرگترین هزینه ای که بر اثر استرس شغلی پدید می آید و محاسبه آن نیز از همه دشوارتر است ، خسارت هایی است که درنتیجه اشتباه کارکنانی رخ می دهد که به کارهای حساسی اشتغال دارند. مثلا فردی که شغلش کنترل و پیش بینی جریانهای هواشناسی است ، ممکن است با یک اشتباه ساده ، خسارتهای جبران ناپذیری به زندگی مردم واردکند.

بسیاری از حوادث ضمن کار ممکن است بر اثر استرسهای شغلی اتفاق افتند. به طورتقریب محاسبه کرده اند که هرسال در ایالات متحده بیش از دو میلیون کارگر بر اثرحادثه های ناشی از کار دچار آسیبهای معلولیت زا می شوند، و همین طور هر سال 15000نفر در حادثه های ناشی از کار جان خود را از دست می دهند.

زیان دیگری که چندان هم به چشم نمی آید، اما جبران ناپذیرتر از بقیه بوده و متوجه زندگی انسانهاست ، آثار و بازتاب استرسهای شغلی است که موجب خراب شدن روابطافراد بویژه همسران می شود. استرس شغلی مشکلی است که ابعاد اقتصادی باورنکردنی دارد و شایان توجه بسیار است . به همین دلیل بسیاری از شرکتها با تمهیداتی به نام برنامه های کمک به کارکنان (EAP) کوشیده اند به طور جدی با استرس شغلی مقابله کنند.

در دهه اخیر، موضوع فشار عصبی و آثار آن در سازمان موردتوجه بسیار قرارگرفته ویکی از مباحث اصلی رفتار سازمانی را به خود اختصاص داده است . علی رغم این نظر که فشارهای عصبی مفید نیز وجود دارد و مقداری از فشارهای عصبی برای ایجاد تحرک وتلاش در انسان ضروری است ، زمانی که بحث فشار عصبی مطرح شود بیشتر به عوارض و ضایعات آن توجه شده و فشار عصبی مضر مدنظر قرار می گیرد. به هرحال فشار عصبی حاد نیروی انسانی سازمان را ضایع می کند و پایه های سازمان را متزلزل می سازد.بدین ترتیب است که فشار عصبی در سازمان همچون آفتی ، نیروها را تحلیل می برد وفعالیتها را عقیم می سازد. از میان نشانه های عمومی استرس موارد زیر ازجمله بی اشتهایی یا اشتهای زیاد، بی خوابی یا خواب بیش از اندازه ، دردهای مداوم ، خلاء ذهنی واحساسی ، استرس در محیط کار، درگیری با کارفرما، ترس از شکست ، برنامه های کاری فشرده ، نبودن امکانات کافی و رابطه استرس با میزان انجام کار آشکارتر است . شناسایی عوامل استرس زای کارکنان و یافتن راهبردهایی درجهت پیشگیری و رفع این عوامل بسیار حائزاهمیت است .

نتیجه گیری

در این مقاله بسیاری از جنبه های گوناگون شغل را بررسی کردیم بویژه عاملها یامتغیرهایی که به محیط کار بستگی دارد. این عوامل دامنه پهناوری را دربرمی گیرند. از فردشاغل گرفته تا محیط بی واسطه کار و حتی کل سازمان و در ابعاد گسترده تر اقتصاد ملی ،اما بسیاری از این عوامل را می توان با مداخله موثر تغییر داد.

حال باتوجه به بحثهایی که صورت پذیرفت پیشنهاد می گردد تا نظام مدیریت مشارکتی از طریق تدوین سیستمی درقالب سیستم ارائه پیشنهادات در محیط شرکتهاپیاده گردد. ازطریق :

الف ) آشناکردن افراد خانواده با محیط کار از طریق بازدید با برنامه های جنبی (به طور مثال یکی از شرکتهای معتبر ترکیه به نام شرکت CEMTAS اعلام کرده که یک خانواده بزرگ است . به طوری که پرسنل را تشویق به ارتباط بیشتر در مناسبات و جشنهای ملی و میهنی می کند. همچنین علاقه مند ایجاد رابطه فامیلی بین پرسنل است . در روز ملی درخت کاری هر ساله کلیه پرسنل به همراه مدیریت ارشد و عالی شرکت در این جشن شرکت کرده واقدام به نهال کاری می کنند، به گونه ای که برای هر سال کاری یک منطقه درختکاری شده به صورت مجزا با قید شماره سال مشخص شده است . ضمنا در برخی از روزهای سال کلیه افراد به همراه خانواده هایشان در ضیافتهای شام و مسافرتهای دسته جمعی شرکت می کنند).

ب ) تشویق افراد خانواده ، خصوصا خود کارکنان برای ارائه پیشنهادات و انتقادات

ج ) ارج نهادن به پیشنهادات و انتقادات دریافتی هرچند بی مورد

د) حفظ ارتباط فی مابین

  

شرح وظائف مسئول بهداشت حرفه ای در کارخانه

1- آشنا نمودن مدیر عامل ، مدیران ، اعضاء کمیته حفاظت فنی و بهداشت کار و کارگران با جایگاه بهداشت حرفه ای در صنعت – جایگاه بهداشت حرفه ای در قوانین ایران و اثرات مثبت رعایت دستورالعمل های بهداشت حرفه ای در پیشرفت صنعت و سلامت کارگران
2- تشکیل کمیته حفاظت فنی و بهداشت کار و طرح مسائل و مشکلات حفاظتی و بهداشتی در جلسات کمیته و ارائه پیشنهاد لازم به کارفرما جهت رفع نواقص و سالم سازی محیط کار
3- ارسال صورت جلسات کمیته بر اساس فرم پیشنهادی به روش بررسی تصمیمات جلسه قبلی و سپس اتخاذ تصمیمات جدید و مشخص نمودن مسئول پیگیری
4- شناسایی شغلهای موجود و تعداد پرسنل هر شغل بر اساس تماس با عوامل زیان آور محیط کار و ارائه راه حلهای متناسب و بهداشتی جهت کنترل و ارائه پیش نویس دستوالعملهای لازم جهت انجام کار سالم و بهداشتی به منظور پیشگیری از ایجاد عوارض و بیماریهای ناشی از عوامل فیزیکی ، شیمیایی ، ارگونومیکی ، بیولوژیکی ، و روانی محیط کار
5- برنامه ریزی جهت اندازه گیری حداقل سالی یکبار عوامل زیان آور محیط کار و اقدامات کنترلی و ارسال نتایج به مرکز بهداشت مربوطه .
6- بررسی و بازدید بهداشتی طبق برنامه ریزی زمان بندی شده از تسهیلات بهداشتی و تاسیسات و اعلام کلیه ایرادات و نواقص حفاظتی و بهداشتی و پیشنهادات لازم جهت رفع آنها.
7- همکاری و تشریک مساعی با کارشناسان بهداشت حرفه ای و بازرسان کار جهت اجرای مقررات حفاظتی و بهداشت کار
8- توجیه و آشنا سازی کارگران نسبت به رعایت مقررات و موازین بهداشتی و حفاظتی در محیط کار
9- همکاری با کارفرما در تهیه دستورالعمل های لازم برای انجام کار مطمئن ، سالم و بدون خطر و همچنین استفاده صحیح از لوازم و تجهیزات بهداشتی و حفاظتی در محیط کار و متناسب بودن لوازم با نوع کار
01- پیشنهاد به کارفرما جهت تشویق کارگرانیکه در امر حفاظت فنی و بهداشت کار علاقه و جدیت دارند.
11- پیگیری لازم در انجام معاینات قبل از استخدام و ادواری به منظور پیشگیری از ابتلاء کارگران به بیماریهای ناشی از کار و ارائه نتایج حاصله به مراکز بهداشت مربوطه
21- تهیه پیش نویس دستوالعمل جهت انجام معاینات کارگری (قبل از استخدام و ادواری ) برای شغلهای موجود و تهیه جدول آزمایشات روتین و تخصصی شغلهای موجود با همکاری پزشک متخصص طب کار و یا پزشک عمومی دوره دیده طب کار مجاز (25 امتیازی)
31- اعلام موارد مشکوک بیماریهای حرفه ای از طریق کارفرما به مراکز بهداشت مربوطه و همکاری ر تعیین شغل مناسب برای کارگرانیکه به تشخیص شورای پزشکی به بیماریهای حرفه ای مبتلا شده و یا در معرض ابتلا آنها قرار دارند (موضوع تبصره 1 ماده 92 قانون کار)
41- ثبت آمار حوادث و بیماریهای ناشی از کار کارگران و تعیین ضریب تکرار و ضریب شدت سالانه حوادث و ارسال به مراکز بهداشت مربوطه
51- نظارت بر تهیه و استفاده صحیح از وسایل حفاظت فردی متناسب و همچنین نصب پوسترهای آموزشی بهداشتی و حفاظتی در محیط کار
61- کلیه اقدامات در زمینه سالمسازی محیط کار (مبارزه با حشرات و جوندگان موذی، تامین آب بهداشتی سالم ، نظارت بر جمع آوری صحیح و دفع بهداشتی زباله و فاضلاب)
71- بررسی نتایج معاینات سالیانه و مشخص نمودن رابطه معنی دار بین نتایج معاینات و عوامل موجود محیط کار به تفکیک شغل و بیماریهای اعضای بدن و ارسال نتایج به مراکز بهداشت مربوطه
81- شرکت در دوره های بازآموزی و گردهمائیهای مربوطه در جهت افزایش اطلاعات علمی در زمینه بهداشت حرفه ای
91- آموزش شاغلین در نحوه کاربرد وسائل آتش نشانی و اطفا حریق
02- بازدید مستمر از سیستمهای حفاظتی موجود در کارگاه از قبیل سیستم اطفا حریق ، دربهای خروج اضطراری ، پلکان ، نرده ها و غیره 

  

1-بهداشت صنعتی چیست ؟

 بهداشت صنعتی شاخه ای از علم بهداشت حرفه ای است که از بروز بیماریهایی که در محل کار توسط عوامل شیمیایی ، فیزیکی ، و بیولوژیکی بوجود می آید ، جلوگیری میکند . پزشک فقط تشخیص و درمان بیماریها و آسیب دیدگی ها را انجام میدهد ، ولی یک متخصص  بهداشت صنعتی، تشخیص ، ارزیابی و کنترل وضعیت کار را که ممکنه باعث بیماریهای شغلی در میان کارگران شود را بر عهده دارد . به عنوان یک کوشش واضح بهداشتی ، بهداشت صنعتی سعی میکند مشکلات را قبل از اینکه وضعیت به بیماری منجر شود ، حل کند . بیشتر از چندین سال است که محل اصلی بهداشت صنعتی فراتر از کارخانجات و معادن بلکه به بخشهای خدماتی و اداری نیز توسعه یافته است . بنابراین واژه صنعتی و حرفه ای به جای هم ، همراه کلمه بهداشت بکار میروند .

2-اصول بهداشت صنعتی چیست ؟

ابتدا پزشکان بودند که رابطه بیماری و وضعیت کار را تشخیص دادند. در طی قرن بیستم دکتر آ لیس همیلیتون از اولین پزشکان در امریکا بود که مشغول معالجه کارهای پر خطر در کارخانه ها بود که علل مسلم مریضها را از ریشه رسیدگی میکرد. او کارخانجاتی را که مستقیماَ وضعیتشان مرتبط با ناراحتیهای بیماری خطرناک همراه با مسمومیت با سرب بود را بازدید کرد .او بر این مطلب صحه گذاشت  که انتشار کنترل نشده گرد و غبار به هوای محل کار و تنفس آنها بوسیله کارگران ، این عوارض را  باعث شده بود . پس از تشخیص دادن مشکل، او بعنوان یک پزشک مرحله بعدی را یافت ، که آن درمان بود . او مطمئن بود که میتوان از مسمومیت با سرب جلوگیری کرد ، اگر حجم گرد و غبار منتشره در محل کار کاهش یابد . او بعنوان یک متخصص بهداشت صنعتی فکر کرد و فرایند کار را فهمید و منابع و مقدار تماس و راه حل مساله را شناسایی کرد . بهداشت صنعتی که با این نام در اواخر قرن بیستم شناخته شده ، واقعاً تا سالهای 1930و 1940 شروع نشده بود تا زمانیکه کار پیشگامانی چون آلیس همیلتون با مهندسی و شیمی کامل گردید .

بالاخره بهداشت صنعتی در بخشهای صنایع سنگین از قبیل معادن ، ریخته گری ، فلزات ، فولاد و کارخانجات اتوماتیک  و هر جایی که خطر جدی برای سلامتی وجود داشت ، بکار گرفته شد . زمینه ترقی به آرامی فراهم میشد . بین سالهای 1910 و 1940   واحدهای بهداشت صنعتی کوچک شخصی در دپارتمان کاری ( اداره کار ) توسعه یافت . مجمعهای حرفه ای بهداشت صنعتی در سال1939 تاًسیس شدند .در سال1940 یک درجه مهم دانشگاهی برای بهداشت صنعتی یا مباحث مرتبط  اعطا شد. اگر چه تا سال 1970 کاربرد بهداشت صنعتی محدود بود و در پائینترین سطح مدیریتی باقی ماند و فقط در دولت بعنوان ثانویه در بخش سرویس خدمات بهداشت عمومی فدرال بود. در طی اواخر سالهای 1960 و آغاز 1970پیوند میان اجتماع، سیاست، دانش و اقتصاد بوجود آمد که برای بهداشت صنعتی و حرفه ای یک جهش بزرگ به جلو بوجود آمد .

 3- چه اجبارهای قانونی و سیاسی اجتماعی بهداشت صنعتی را به پیش برد. ؟

سا لهای 1960 سالهایی بود که تغییرات اجتماعی سریعی بوجود آمد. یکی از نتایج این تحولات حرکاتی در جهت تشکیل حقوق بشر و ضد جنگ ویتنام بود و رشد آگاهی های بهداشتی محیطی و حرفه ای کارها سازمان یافته شد .محیط زیست بهداشت عمومی سازمان یافتن جوامع و مبارزه برای استاندارهایی برای پیشگیری محیطی و کاری .

در سال 1969 ، EPA  و در سال 1970 ویلیامز استجر  OSHA تاسیس شد .OSHA محلی امن و بی خطر را برای کارگران ضمانت میکند . با تصویب OSHAزمینه شکوفایی بهداشت صنعتی فراهم شد . در پاسخ به تهدید تصویب قانونهایی برای خشونت در محل کار بهداشت و استانداردهای ایمنی کمپانیهای بزرگ شروع به استخدام متخصصین بهداشتی صنعتی بمنظور مراقبت از کارخانجاتشان کردند . در مجموع گروههای مشاوره ای ، با افزایش تقاضا برای بازرسی کارگاهها و آموزش کارگران پیشرفت کرد . همچنین OSHA در رده مراکزی برای کنترل بیماریها قرار گرفت (دپارتمان بهداشت و خدمات انسانی ) . NIOSH مختص تحقیق درباره علل بیماریهای شغلی و منابعی که منجر به افزایش آنها میشوند ، افزایش یافت و حیطه وظائف بهداشت صنعتی فراتر از کارخانجات و معادن به مراکز خدمات صنعتی و همکاری جهانی گسترش یافت . بهداشت صنعتی یا حرفه ای امروزه بصورت منظم در دانشگاهها و مراکز آموزشی سراسر ایالات متحده آموزش داده میشود .

4- تحصیلات مورد نیاز برای یک متخصص بهداشت صنعتی چیست ؟

درجه لیسانس مورد نیاز است که بهتر است دز یکی از رشته های علوم پایه باشد . عموماً بیشتر متخصصین بهداشت صنعتی درجه لیسانس یا مهندسی دارند . و یا  استاد بهداشت صنعتی یا استاد بهداشت عمومی دروس مشترک برای این درجات شامل آمار حیاتی اپیدمیولوژی سم شناسی اصول بهداشت صنعتی فرایند تو لید تهویه صنعتی و خطرات فیزیکی میباشد . در مجموع  متخصصین بهداشت صنعتی ممکنه گواهینامه بهداشت صنعتی CTH را از  بورد بهداشت صنعتی امریکا ABIH دریافت کنند. شرایط مورد نیاز برای آزمون این گواهینامه این است که داوطلب بایستی درجه لیسانس با 60 واحد درسی و 5 سال تجربه بعنوان متخصص بهداشت صنعتی داشته باشد . آزمون تشریحی 2 روز طول میکشد و آزمون تستی دانش داوطلب در 10 ناحیه علمی بهداشت صنعتی می سنجد .

چون شغل بهداشت صنعتی بوسیله دولت و فدرال کنترل نمی شد ABIH سازمانی خصوصی هیچ شخصی از طرحهایی که افراد حرفه ای بعنوان متخصص بهداشت صنعتی طراحی کرده اند جلو گیری نمی کند . اگر چه طرحهای CTH در این زمینه بطور قانونی نمی تواند استفاده شود .

5-متخصصین بهداشت صنعتی کجا و به چه کاری مشغول میشوند ؟

کار عمده بهداشت صنعتی در صنایع خصوصی و برای شرکتهای مشاوره ای است . در صنایع خصوصی متخصصین بهداشت صنعتی برنامه های ایمنی و بهداشتی را مدیریت می کنند ، تماس کار گران را با عوامل زبان آور ارزیابی می کنند ، پیشنهادات کنترلی میدهند ،  کار گران را در مورد مسایل ایمنی و بهداشتی مستمر آموزش میدهند و مقداری هم کار برای بیمه کارخانجات دولت محلی ، اتحادیه های تجاری ، آکادمیها و دانشگاهها و مراکز آموزشی . میزان فعالیت متخصصین بهداشت صنعتی بستگی به اداره ای که برای آنها کار می کنند و عملکرد شان در این ادارات دارد . میزان فعالیتشان از مدیریت برنامه های بهداشتی و ایمنی که هدف است تا پیشگیری کارکنان و تحقیق در باره امکان بیماریهای مرتبط با کار باشد . البته تعداد زیادی از متخصصین در دولتها بوسیلهOSHA  استخدام میشوند و برای تراضی صاحب منصبان ( کارفرمایان ) همچنین اتحادیه های تجاری برای بیمه اعضایشان توسعه آموزش اعضای شرکت در مذاکرات قرار دادها و نماینده اتحادیه در دادرسی و روشهای مرتبط با بهداشت و ایمنی استخدام میشوند. متخصصین بهداشت صنعتی بطور آکادمیک آموزش میدهند و تحقیقات را هدایت می کنند .

6-استاندارهای ایمنی و بهداشتی چه هستند و چطور بوسیله متخصصین بهداشت صنعتی بکار میروند؟

عموماً استانداردهای بهداشتی برای عوامل فیزیکی و شیمیایی (صدا ، ارتعاش ، گرما ، تشعشع) میزان آلودگی است که معتقدند بیشترین کارگر ممکنه هر روز در معرض آن باشد (حتی بیشتر از زمان کار ) بدون اینکه صدمات بهداشتی و بیماری بر فرد عارض شود . اصولاً این سطوح بوسیله سازمانهای خصوصی بهداشتی و ایمنی حرفه ای و گروههایی که اهمیت استانداردهایی را که در صنایع داوطلبانه موافقت میکنند ، تشخیص میدهد . استانداردها بیشتر بر اصول تجربیات انسانی و آزمایش روی حیوانات توسعه یافته است . یکی از سازمانهای مهم که استانداردها را توسعه داده است ACGIH میباشد (متخصصین دولتی بهداشت صنعتی آمریکا). استانداردهای ACGIH حد آستانه مجاز TLV  را نشان میدهد که در تمام کشورها قابل قبول است . در حقیقت زمانیکه OSHA در سال 1971 شروع بکار کرد با تمام TLV های موجود خود را تطبیق داد ، TLV های پیشنهاد شده سپس حدود تماس قابل قبول را به عنوان حدود قانونی که قابل اجرا بوسیله قانون فدرال بود را تعیین کرد . در مجموع PEL غلضت تماس را با واحد   بیان میکرد .

برخی از استانداردها جامع ترند مانند استاندارد برای موادی مانند سرب ، آزبست و کلرووینیل کلراید . برخی استانداردها شامل جزئیاتی برای روشهای پیشگیری کارگران با استفاده از لباس مخصوص ، ماسکهای تنفسی ، تستهای پزشکی و آموزش میباشد . با توجه ویژه نسبت به ناکافی بودن پیشگیری از بیماریهای مزمن بحث زیادی بر روی سطوحی است که بعنوان TLV یا  PEL مطرح است . خیلی از متخصصین در جوامع بهداشت عمومی معتقدند که TLV یا PEL نماینده توافق میان دانش علمی و سیاستهای اقتصادی است . چون PEL  ها اغلب بعنوان خطوطی که سلامتی و بیماری را از هم جدا میکند ، تفسیر میشوند آنها نقش فرمانده را در بهداشت صنعتی بازی میکنند اگرچه بیشتر متخصصین بهداشت صنعتی این عقیده را توضیح میدهند که تماس بایستی در پائینترین سطح ممکن نگه داشته شود .« پائینترین سطح ممکن » ممکنه اغلب توسط کارفرمایان (یعنی از دید اقتصادی ) تعریف شود .

از آنجائیکه PEL ها به کمیتهای قابل اندازه گیری آلودگی بازمیگردند یک بخش بزرگی از کار متخصصین بهداشت صنعتی مرتبط با اندازه گیری میزان تماس کارگران است . در چندین دهه گذشته در نمونه برداری و روشهای تجزیه ای پیشرفت حاصل شده که برای بهداشت صنعتی ابزاری با حساسیت بالا برای ارزیابی تماس شغلی فراهم نموده است .

7- توضیح دهید چطور اطلاعات برگه های ایمنی (MSDS ) و بررسیها میتواند به شناخت منابع تماس توسط متخصصین بهداشت صنعتی کمک کند ؟

  اگر هنوز مشکل شناخته ، یا مشاهده نشده (مثل نشت لوله ها) بررسی گام به گام اولین مرحله تشخیص خطر است . ابزار اصلی بررسی گام به گام ، محل کار است . در طی یک بازرسی دقیق از تمام نقاط محل کار متخصص بهداشت صنعتی برای فرایندی که ممکنه منجر به تماس با آسیابها ، ماشینهای سند بلاست .اسپری سازی یا چربی زدایی شود .تحقیق میکند و مشاهدات بهداشتی خود را روی کارگران با تمرکز بر روی سوالات زیر انجام میدهد

       ü         آیا تماس متناوب است یا منقطع؟

       ü         آیا کارگرانیکه در محیط بسته قرار دارند در آن محل تهویه کافی وجود دارد؟

       ü         آیا کارگران از وسایل حفاظتی (ماسکها) استفاده میکنند؟

  ü  آیا محل کار علائم آشکارز خطر زا بودن دارد ؟ (از قبیل ماشینهای گردوغبارزا)

شاید مهمتر این باشد که متخصص بهداشت صنعتی بایستی با کارگران و دیگر پرسنل محل کار به منظور تشخیص مسائل ویژه منطقه عملیاتی که فوراً ظاهر نمیشود ، صحبت کند . بهیار بایستی سعی کند تا موارد ویژه که ممکنه دارای خطرات شیمیایی یا فیزیکی باشند و افراد با آن در تماس هستند را تعیین مقدار کند مثل صدا ، تششع یا تماسهای بیولوژیکی . برای ارزیابی خطرات شیمیایی، بهداشتی اطلاعاتی را بوسیله خواندن برچسب و برگه های اطلاعات ایمنی جمع آوری میکند . تمام کارخانجات به داشتن برگه های ایمنی مواد روی هر تولید که عرضه میشود ، احتیاج دارند و کارفرمایان بوسیله OSHA این اطلاعات را بدست می آورند و در محل کار خود بایگانی میکنند . اگرچه برگه های لطلاعات ایمنی اطلاعات مفیدی را فراهم میکند شامل اثرات شیمیایی آن روی سلامتی و معیار حفاظتی که برای حمل آن لازم است اطلاعات جمع آوری شده از برگه های اطلاعات ایمنی در شناخت خطرات مهم است .  

8- پس از اینکه منبع خطر شناخته شد ، چطور شدت مشکل ارزیابی و سطح تماس اندازه گیری میشود؟

تعیین مقدار ، بوسیله ارزیابی سطح تماس انجام میشود. راههای زیادی برای ارزیابی تماس وجود دارد و انواع مختلف تماس ارزیابی میشود . بیشتر متداول است متخصصین بهداشت صنعتی علاقمندند تماس کارگر را تا زمانیکه او در حال انجام کار روزانه اش در طول کل زمان کاری یا انجام یک کار مشخص است ، اندازه گیری کنند . به منظور اندازه گیری تماس ، منطقه تنفسی کارگر (دهان و بینی) ارزیابی میشود . این طریق ارزیابی به ارزیابی شخصی معروف است . بررسی با استفاده از چندین وسیله نمونه گیر انجام میشود . کمربندی که روی آن پمپ نمونه برداری کوچک قرار میگیرد و به کارگر وصل میشود به طور مداوم دبی جریان هوا را نشان میدهد . نمونه برداری متوسط که بوسیله پمپ و لوله های مخصوص انجام میشود . نمونه برداری ثانویه ، نوعاً جذب برای گازها و بخارات با وسایلی از  قبیل زغال فعال و فیلتر برای گردوغبار استفاده میکنید و برای آنالیز ، ذرات آلوده به آزمایشگاه فرستاده میشوند . بیشتر از چندین دهه است که  وسائلیکه در آنالیز شیمیایی بکار میرود  بسیار بهبود پیدا کرده ، و امکان اندازه گیری غلظت آلودگی تا قسمت در میلیون (PPM ) ممکن شده است. همچنین متخصصین بهداشت صنعتی توانایی بسیاری در ارائه ابزارهایی که هم تجزیه و نمونه برداری حجمی از هوا برای آلودگی انجام میدهد ، پیدا کردند . ابزارهای قرائت مستقیم عموماً بر اساس خاصیت شیمیایی یا فیزیکی آلودگی ، برای تعیین مقدار غلظت آن در هوا استفاده میشوند . مانند توانایی ورود به حلال ، جذب اشعه با طیف مشخص یا تغییر رنگ در اثر فعل و انفعال شیمیایی .برخی از وسائل قرائت مستقیم برای تعیین سریع و تقریبی میزان تماس کارگران در طی بررسی گام به گام استفاده میشوند.به منظور تعیین مقدار آن نمونه برداری طولانی مدت لازم است.

برخی دیگر از وسائل قرائت مستقیم ممکنه به وسائل هشدار دهنده (اخطارها) وصل شوند که کارگران را از وضعیت خطرناک آگاه سازد . این وسائل ممکنه برای تست یک یا چند ماده شیمیایی طراحی شوند .برخی دیگر از این وسائل آنقدر کوچک هستند که در کف دست جای میگیرند . متخصصین بهداشت صنعتی ممکنه انواع دیگری از نمونه ها را بگیرند که ممکنه منابع بالقوه خطرزا را آشکار کند برای مثال wipe sample  برای ارزیابی آلودگی روی سطوح کار یا پوست استفاده میشوند . کارگران ممکنه آلودگی را اگر دستهایشان کمک میکند . حدود تماس شغلی فقط به غلظت مواد در هوا باز میگردد و به قدرت جذب پوست توجه نمیکند ، بنابراین به منظور ارزشیابی کامل تماس کارگران میزان مواد شیمیایی که ممکنه روی پوست قرار گیرد یک مشخصه مهم است . در مجموع برای آزمودن آلودگی هوا ، تماس یا دقت بیشتر ، میزان جذب شده ممکنه بوسیله میزان آلودگی (یکی از آنها متابولیسمشان ) در بدن اندازه گیری شود . بیشتر میزان مواد شیمیایی در خون ، ادرار یا هوای بازدمی اندازه گیری میشود . برای مثال تماس با منوکسید کربن ممکنه بوسیله میزان مونوکسید کربن در هوای بازدمی یا اندازه گیری کربوکسی هموگلوبین در نمونه خون سیاهرگی اندازه گیری شود . تماس با جیوه ممکنه در ادرار و تماس با بنزن بوسیله فنل در ادرار ارزیابی میشود . اندازه گیریهای بیولوژیکی برای ارزیابی سطح تماس سودمند است مواد شیمیایی کمی در عموم صنایع به عنوان شاخص تماس بیولوژیک استفاده میشود که در حال توسعه یافتن است .

9- پس از اینکه میزان تماس اندازه گیری شد برای جلوگیری از تماس کارگران چه کاری انجام میشود؟

کنترل مهندسی شامل تهویه ، تغییر فرایند یا تجهیزات ، جانشینی یک ماده ایمن تر شیمیایی ، تکنیک های کاهش گردوغبار ، نظافت و کارهای بهداشتی ، کنترل مدیریتی برای کاهش تعداد کارگران مواجه با خطر یا تعیین طول مدت زمان در مواجه شخصی استفاده میشود اگرچه آنها میزان خطر در محیط کار را حذف نمیکنند و کاهش نمیدهند . کنترلهای مدیریتی شامل دوره های استراحت ، تغییر شیفت کاری یا محلی که افراد کمتری در آن کار میکنند . یا چرخش کاری ، تجهیزات حفاظت فردی (ماسکها،دستکشهاو عینکهای ایمنی) تماس با خطر را برای کارگران کاهش میدهد . اگرچه از سه روش کنترلی ذکر شده ، آنهایی کمتر مطلوبند که راحت نیستند،اغلب اوقات غیر اختصاصی استفاده میشوند و ممکنه ضعیف تنظیم شوند . هنگامیکه تجهیزات حفاظت فردی بایستی در محل کار استفاده شود این مهم است که تاثیر برنامه حفاظت فردی را کارگران باور داشته باشند.و کارگران بطور اختصاصی استفاده از این تجهیزات را آموزش ببینند . اگر اینطور نیست در این وضعیت هیچ برنامه ایمنی و بهداشتی نباید کلاً وابسته به تجهیزات حفاظت فردی باشد .

10- چند وقت یکبار پزشکان با متخصصین بهداشت صنعتی همکاری میکنند؟

به جز برای پزشکی شغلی یا پزشکی در وظیفه سلامت کارگران در کارخانه ، پزشکان رابطه بیشتری با متخصصین بهداشت صنعتی در دوره کاری شان ندارند . چون پزشکان درباره بیماریهای شغلی تجربه کاری در این محیطها ندارند و آموزش ندیده اند . آنها بطور معمول علل بیماریها را در خطرات شیمیایی که ممکنه کارگران در معرض آن باشند ارزیابی نمیکنند . به عنوان مثال اگر کارگری پس از حادثه صنعتی که بازویش را از دست داده به ملاقات پزشک برود ، پزشک شاید نتیجه بگیرد که از دست دادن بازو مرتبط با ماشین یا وضعیت کاری نامناسب باشد . اگرچه ، اگر کارگری به علت ناراحتی کلیه ، به ملاقات پزشک برود پزشک ممکن نیست که درباره مواجهه شغلی در محل کار که دلیل این وضعیت کارگر شده باشد تحقیق کند .

11- تحت چه شرایطی ممکنه متخصصین بهداشت صنعتی به پزشکان در تشخیص یا درمان بیماریها کمک کنند؟

در زیر 4 مورد مطالعه شده و نتایج ، چگونگی کمک متخصصین بهداشت صنعتی را به پزشکان توضیح داده است.

 أ‌.  یک مرد 28 ساله با شکایت از درد ماهیچه ها ، سردرد،کاهش اشتها ، دردهای شکمی و خستگی مفرط به ملاقات پزشک رفت . با وجود اینکه بیمار بدون تب بود ، پزشک به یک عفونت ویروسی رایج در مناطق بومی مشکوک شد . چون بیمار کارگر ساختمانی است که در محوطه باز کار میکند .پزشک استراحت و مایعات را برای چندین روز پیشنهاد کرد پس از سه روز بیمار بهبود یافت و دو روز دیگر را هم در خانه ماند و احساس کرد بهتر شده ، روز دوشنبه او به کار بازگشت سه شنبه علائم دوباره بازگشت . پزشک گیج شده است .

اعتقاد بر این است که بازگشت بیماری با ویروسی در محل کار مرتبط است . پزشک از کارگر راجع به ابتلا فرد دیگری که با او کار میکند سوال کرد که کارگر جواب مثبت داد . در مجموع اینکه یکی از افراد برای سرب به وسیله پزشک در کلینیک بهداشت حرفه ای تست شد . نتایج نشان میداد که سطح سرب خون بالا است . اگر بایکI H  در این مورد مشاوره میشد او محیط کار را می دید . انجام دادن بررسی گام به گام او کارگرن فلزکار را مشاهده کرد که در کارهایشان بخارات و دمه فلزی زیادی بوجود می آید . کارگرانیکه از ابزارهای پنوماتیک سنگین جهت درآوردن پرچ تیرها استفاده میکنند و کسانیکه سط.ح را نقاشی میکنند . برخی کارگران از مشعل اکسی استیلن برای بریدن تیرهای زنگ زده استفاده میکنند . او فهمید که پل با لایه ای ضخیم از رنگ (متشکل از سرب) پوشیده شده که بطور معمول سالهاست از آن استفاده میشود . کارگران فلزکار با سطح زیادی از گردوغبار معدنی سرب مواجهند . به منظور تایید تردیدش او به محل کار بازگشت و ابزاری جهت ارزیابی سطح تماس کارگران با سرب به همراه برد .نمونه برداری از منطقه تنفسی تعدادی کارگر در طول شیفت کاری انجام شد . فیلترها به آزمایشگاه جهت تجزیه سرب فرستاده شد . نتایج مواجهه با حد بالایی از سرب را نشان داد . پس از مشخص شدن علت مساله ،به کارگران پیشنهاد کرد از وسائل حفاظت تنفسی جهت جلوگیری از تماس سرب استفاده کنند و کارفرما ، لباسهای تمیز برای کار و دستشویی برای کارگران که دستهایشان را قبل از خوردن بشئیند و از ورود گردوغبار سرب به خانه و خانواده شان جلوگیری شود . در مجموع یک برنامه ارزیابی بیولوژیک برای اندازه گیری تاثیرات سرب انجام شد . همچنین مشخص شد که راه حل کنترل مهندسی برای طولانی مدت بهتر است . از قبیل ابزارهایی که به جاروها جهت جذب گردوغبار تولید شده ، متصل شود قبل از اینکه آنها تنفس شوند .

 ب‌.  یک پرستار 40 ساله که در یک جامعه روستایی زندگی میکند ، پزشک خانوادگی اش را با خستگی ، علائمی شبیه آنفولانزا و سرفه شدید ملاقات کرد.پزشک آنفولانزا و برونشیس تشخیص داد و آنتی بیوتیک و داروی سرفه تجویز شد . پس از 2 هفته سرفه قطع شد اما خستگی همچنان باقی ماند . او به دکترشان پیشنهاد کرد که برای سل تست شود اگرچه دکتر این نظر را رد کرد و گفت که هیچکدام از علائم ناتوان کننده همراه با سل در تو دیده نمیشود (تعریق شبانه ، سرفه ، کاهش وزن ) و خستگی اش بیشتر بخاطر ساعات کار طولانی است (14 تا 16 ساعت) ، 4 ماه بعد او دچار ذات الریه شد و روی تست سل پافشاری کرد . PPD او مثبت بود . وقتیکه دپارتمان بیماریهای عفونی بیمارستان کارکنان آن بخش را تست کرد ،در نزدیک به 40 نفر تست مثبت بود.

بخاطر خطر بهداشت عمومی ، بیمارستان مسئله را به سازمان بهداشت گزارش کرد و سازمان با متخصصین بیماریهای عفونی و دو متخصص بهداشت صنعتی مشاوره کرد تا سیستم تهویه را در اتاقهای بسته بررسی و ارزیابی کنند

 ت‌.  یک مرد 56 با شکایت از خستگی ، عوارض عصبی ، افسردگی اختلال حافظه و سر درد روزانه در محل کار به پزشک مراجعه کرد همسر این مرد اضافه کرد در مواقعی که حال شوهرش بهم می خورد نسبت به محلی که در آن است و کاری که انجام میدهد بدگمان میشود( نا مطمئن) . پزشک آزمایشات کلینیکی و ارزیابیها را روی وضعیت روانی مرد انجام داد. همچنیی تست ادرار و خون را برای احتمال اثرات سمیت روی کبد و کلیه ها و تستهای عصبی را برای بهتر شناختن بیماری سفارش کرد.

 از آنجایکه تست کبد آنزیمهای غیر طبیعی کبدی را نشان میداد و فرد الکل ننوشیده بود پزشک به تماس با عامل خارجی شک کرد. تستهای عصبی روانی نیز ضربه و ناراحتی را همراه با وجود آنسفالوپاتی سمی در تعدادی از مناطق عملیاتی مغز نشان دادند. دکتر می دانست که بیمار20 سال است که در بخش اسپری رنگ در یک کارگاه ساخت فلزات کارمی کند یک ‏‏متخصص بهداشت صنعتی برای تحقیق وضعیت در کارگاهی که اسپری کنندگان رنگ  کار می کردند فرستاده شد . در 3 اطاقک بزرگ  قطعات فلزی مدام توسط سرنگ اسپری کننده که با دست نگه داشته میشود اسپری میشود . اپراتور رنگ کننده در میان اتاق بزرگی که اطرافش از سه جهت محدود شده ایستاده است فیلتر های بزرگ بعنوان مانع در سطوح داخلی اتاق قرار داده شده بودند . در طی اسپری کردن رنگ از سرنگ  بطرف چیزی که رنگ میشود کمانه می کند و نقاش، فیلتر ها و سطوح داخل اتاق با رنگ پوشیده میشوند در تمام محل بوی تر کیبات آلی(حلالها)که در رنگ استفاده میشود استشمام میشود اندازه گیری سیستم تهویه در اتاق نشان داد که کمبود یا نبود تهویه در اطاقهای نقاشی (رنگ آمیزی) عاملی است که روی کارگر تاثیر میگذارد. اندازه گیری غلظت بخارات آلی در هوا تائید کرد که اپراتور با مقادیر زیادی حلال مواجه بوده است . و برای دکتر و بهیار صنعتی مشکل نبود که نتیجه بگیرند مشکلات بیمار در ارتباط با مواجه با مقادیر زیاد بخارات آلی در طی سالهای طولانی بوده است .

 ث‌.  3 کارگر که در یک محل کار میکردند با علائم سردرد ، گلو درد ، خون دماغ مکرر به ملاقات پزشک رفتند ، وضعیت کارگران در طول روز بدتر میشد و به آرامی پس از ترک محل کار و بیشتر در اواخر هفته فرونشین میکرد و علائم ناپدید میشد.

پزشک ، دپارتمان بهداشت محلی را از این مساله آگاه کرد و دپارتمان یک بهیار را برای تحقیق فرستاد . او فهمید ساختمانی که سه کارگر در آن کار میکنند یک ساختمان 1 طبقه است که در سالهای 1970 بنا شده است . از آنجائیکه هیچ پنجره ای نداشت یک تهویه مرکزی بزرگ هوای همه اتاقها را فراهم میکرد . چندین عدد از پخش کننده های هوا به اتاق سرپوش گذاشته شده بود . کارگرانیکه زیر دریچه ها خوابیده بودند هوا مستقیماً بسوی آنها جریان داشت پس آنها دریچه ها را با مقوا پوشاندند . بهیار چندین نمونه با وسایل دستی گرفت . او رطوبت نسبی ، دما ، سرعت جریان هوا و دی اکسید کربن را در چندین نقطه از اطاقها اندازه گیری کرد . مطالعه رطوبت نشان داد که رطوبت هوا بسیار کم بوده که میتواند باعث خشکی پوست و مخاط شود مطالعه دما نشان داد که اتاق بسیار گرم بوده و سرعت جریان هوا نیز نشان داد که بعضی مناطق تهویه خوب بوده ولی در بعضی مناطق تهویه ضعیف بوده است . مطالعه مونوکسید کربن نیز ارتباط با سردرد را  نشان داد . طولی نکشید که بهیار فهمید در طول بازسازی تازه خوابگاهها ، ساکنینشان از منبع هوای موجود و فرسودگی آن خسته شده بودند . همچنین مدیریت ساختمان سیستم تهویه را طوری تنظیم کرده بود که هوای کمی از بیرون وارد اتاقها شود تا هزینه گرم کردن ساختمان زیاد نشود و همین باعث گسترش آلودگی هوا در سراسر ساختمان میشد . تعمیر سیستم تهویه مشکلی نبود سیستم بایستی طوری تنظیم میشد که هوای بیشتری از بیرون وارد شود.

12- در مثالهایی که در سوال قبل بیان شد ، بهیار به محل کار دسترسی داشت ، وقتی او به محل کار دسترسی ندارد چه میشود ؟

اغلب کارفرمایان رغبتی به بهیارها جهت تحقیق در محل کارشان ندارد حتی بازرسین osha که اختیار قانونی برای ورود به محلهای کار را دارند از سوی کارفرمایان رد میشوند. و بایستی جهت دریافت مجوز به دادگاه بروند که معمولا این مجوز سریع اعطا میشود. بطور ایده آل بهیار میتواند اطلاعات بسیاری را با مشاهده محیط کاری جمع آوری کند. اما ممکنه بکمک روشهای غیر مستقیم مانند صحبت کردن با کارگران در مورد طریقه انجام کار، چه موادی را استفاده می کنند ، علائم مشترک یا شکایت در میان همکاران و مرور بر چسب تولیدات و برگه های اطلاعاتی ایمنی، اطلاعاتی را بدست بیاورند تا رسیک بالا یا شاخصهای تماس را تشخیص دهد .

13- آیا بهیار در تحقیقات پایه ای به منظور کشف علل بیماریهای شغلی شرکت می کند ؟

بله- یکی از اهداف مطالعات اپیدمیولوژیک تعیین ارتباط میان تماس با عوامل فیزیکی، شیمیایی و بیماری است از قبیل مطا لعاتی که علل یا عواملیکه مرتبط با بیماری و شدت میزان تماس را جستجو می کند . ارزیابی کیفیت و کمیت تماس یکی از کارهای بهیار است . شامل اتفاقاتی که قبلاً افتاده . بعبارت دیگر بهیار بخشی از سیستم مطالعه جریان وقوع بیماری است . بهیار در طراحی برنامه های ارزیابی تماس شرکت می کند . طراحی برنامه های ارزیابی چالش برای بهیار است چون بایستی جزئیات روشهای نمونه برداری تجزیه آکار و فرآینده های کار را بداند و مورد تحقیق قرار دهد .

 

مهران قلعه نوی 1/1/81

  

---

  

 

MSDS

بیماریهای اسکلتی ـ ماهیچه ای (MSDS ) امروزه بعنوان یکی از معضلات مهم در عرصه بیماری های شغلی تبدیل شده است.
بنابر نظر انجمن متخصصین طب کار ایران این اختلالات توانسته اند بیماریهای پوستی را پشت سر گذاشته و رتبه نخست را در صنایع بدست آوردند. پیشرفت صنعت و تکنولوژی و جانشینی ماشین به جای انسان و انجام کارهای تکراری و کم تحرکی در افراد همگی می تواند دلایلی منطقی در توجیه پیشرفت این اختلالات باشند.
صنایع بیش از پیش به افزایش میزان تولید , توسعه تکنولوژی و باقی ماندن در رقابت نیاز دارند در نتیجه به مواردی مثل بلند کردن متناوب بار ، حمل کردن و کشیدن یا هل دادن آنها بدون کمک گرفتن از دیگران یا وسایل حمل بار، افزایش ویژگیها و شرایطی که نیاز است کارگر کار خود را به تنهائی انجام دهد ، کار بیش از 8 ساعت ، کار با سرعت بالا مثل مونتاژ درگیر می باشند.
این عوامل بویژه اگر با طراحی ناقص ماشین آلات، ابزار و محل کار یا عدم استفاده صحیح از ابزار
توام باشد استرسهای فیزیکی روی بدن کارگر را که ممکن است به آسیب منجر شود خلق می کند.پس ابتدا باید دانست MSDS چیست، چگونه بوجود می آید ، چه مشاغلی را تهدید می کند، چگونه شناسایی و کنترل می شود، و ارگونومی چه کمکی به ما در مورد این بیماریها می کند و کلا چرا اینقدر جایگاه مهمی را در بیماری های ناشی از کار بخود اختصاص داده اند.
MSDS یا اختلالات اسکلتی ماهیچه ای به آسیبهای بافت نرم شامل ماهیچه ها، تاندونها، لیگمانها، مفاصل وغضروفها و سیستم عصبی گفنه می شود.
ارگونومیست ها اسامی مختلفی برای MSDS گذاشته اند که شامل :
ترومای پیشرونده، ترومای مکرر، آسیبهای ناشی از استرسهای مکرر و سندرم فشار بیش از حد شغلی است. این دردها و اغلب آسیبهای، معمولا پس از هفته ها، ماهها و سالها گسترش پیدا می کند و اندامهائی مثل بازوها، گردن، مچ، دستها، ستون فقرات، زانوها، انگشتان و شانه ها را بیشتر تحت تاثیر خود قرار می دهند . MSDS معمولا در نتیجه تماس با انواع ریسک فاکتورها که می تواند بیماری را وخیم تر کند حاصل میشود . این اختلالات می تواند ایجاد درد، کرخ شدن، مورمور شدن، سخت شدگی مفاصل، مشکل در حرکات، انحلال ماهیچه ای وگاهی پارالیزی کنند . بنابراین کارگران باید زمان لازم برای بهبودی داشته باشند تا بیماری بازگشت نداشته باشد.
MSDS شامل بیماریهای گوناگونی است مثل سندرم تونل کارپال (CTS )، آسیبهای تاندون و رگ سیاتیک و ورم دیسک و ستون فقرات لذا لیزخوردن، سکندری خوردن و حوادث این چنین را جزء آن نباید به شمار آورد. شرایطی مثل: اعمال نیروی بیش از حد، پوسچرهای غلط و استاتیک ، ارتعاش، دمای پایین و کارهای ظریف تکراری و… فاکتورهائی هستند که عامل ایجاد این اختلالات هستند .
و اما ارگونومی چه ارتباطی می تواند با MSDS داشته باشد و اصولا آیا می توان با انجام تدابیر ارگونومیکی جلوی بروز و پیشرفت این بیماری ها را گرفت. سوالاتی است که می توان براحتی به آنها پاسخ داد .
برای این منظور باید یک برنامه ارگونومیکی دقیق که در آن از مدیریت گرفته تا کارگران دخالت فعال دارند توسط ارگونومیست طراحی و اجرا شود . در این برنامه ابتدا تمام مشاغل آنالیز شده و از طریق این آنالیز تمام عواملی که تولید MSDS می کنند شناسائی و کنترل میشوند .
برای روشن شدن این مطلب کافی است به 2 مثال زیر توجه شود .
شاید شما بارها افرادی را دیده باشید که با استفاده از چکش های پنوماتیکی مشغول کندن خیابانها هستند . در اثر ارتعاش ناشی از این چکش ها در ناحیه دست به مرور زمان بیماری سپید انگشتی یا WHITE FINGER که یک نوع MSDS است حاصل میشود . با استفاده از ابزارهائی که ارتعاش کمتری را تولید می کنند و تجهیز کارگر به دستکشهای ضد ارتعاش و پوشش دستگیره های دستگاه با پدهای مخصوص می توان تا حد زیادی از بروز این بیماری جلوگیری کرد .
مثال دوم به افرادی اختصاص دارد که مجبورند در طول شیفت کار خود یک پوسچر ثابتی را داشته باشند مثل اپراتورهای کامپیوتر که به این نوع افراد آسیبهائی در ناحیه شانه ها و گردن بخاطر استفاده طولانی مدت و پشت میز نشستن مستمر ایجاد میشود همچنین اگر تکیه گاه مناسبی برای آرنج وجود نداشته باشد درد در این نواحی افزایش چشمگیر پیدا می کند که به این اختلالات (VDT ) گفنه میشود .
برای کنترل این آسیبها باید تکیه گاه مناسبی برای آرنج کاربر تهیه کرد، استفاده از صندلی که قابلیت تنظیم شدن دارد ضروری است ، ارتفاع میز کار باید تصحیح شود ، استفاده از گیره اوراق
بسیار مناسب است . کیبورد باید در ارتفاع مناسبی از زمین قرار گرفته باشد بطوریکه از خم شدن مچ دست جلوگیری شود و آموزش کارگر در استفاده از نرمش های کوتاه مدت و مناسب در حین خستگی تا اسید لاکتیک تجمع یافته در خون بسرعت از آن خارج شود .
با مطالعه 2 مثال فوق می توان براحتی دریافت که از طریق بکارگیری تدابیر علمی ارگونومیکی می توان براحتی جلوی پیشرفت این بیماری ها را که توسعه آنها در آینده بیش از امروز خواهد بود گرفت . بنابراین امید کسانیکه در صنایع مشغول بکار هستند و با این اختلالات بیشتر در تماس هستند به متخصصین ارگونومی بیش از بیش اهمیت این دانش نوپا را نشان میدهد .

به امید آینده ای ایمن تر و سالمتر .
تهیه و تنظیم : سید حمیدرضا حسینی
کارشناس بهداشت حرفه ای

از دوست و همکار عزیزمان بابت ارسال این مقاله وزین تشکر میکنم.

همینجا از تمامی دوستان و همکاران عزیز که مقاله ای دارند و مایلند دیگر همکاران نیز از آن بهره ببرند به همکاری دعوت میکنم.

  

بر اساس تعریف ILO مهندس  بهداشت حرفه ای کسی است که بتواند :

» پیش بینی خطرات بهداشتی که ممکنه از فرایندهای کاری عملیات و تجهیزات برخواسته و در نتیجه توصیه در جهت برنامه ریزی و طراحی راههای کنترلی آنها را انجام دهد .

» تشخیص و شناسایی حوادث محیط کار و عوامل شیمیایی فیزیکی و بیولوژیکی و سایر استرس زا ها و تعامل آنها با دیگر فاکتورها که ممکنه روی سلامتی کارگر تاثیر بگذارد

» یافتن راههای ورود عوامل مضر  به بدن و تاثیراتیکه این قبیل عوامل و فاکتورها ممکنه روی سلامتی داشته باشد

» اندازهگیری  میزان تماس کارگران با عوامل زیان آور و ارزیابی نتایج حاصله

» ارزیابی روشها و فرایندهای کاری از نقطه نظر امکان تولید و انتشار عوامل زیان آور و سایر فاکتورها با نگرش حذف تماس یا کاهش آنها به حد قابل قبول

» پیشنهاد و طراحی و ارزیابی استراتژی های کنترل به تنهایی یا با همکاری دیگر تخصص ها در جهت موثر واقع شدن و اقتصادی بودن کنترل

» شرکت در آنالیز ریسک کلی فرایند یا محل کار و همکاری در اولویت بندی خطرات (مدیریت خطر )

» دانستن چارچوب قانونی بهداشت حرفه ای در کشور

» آموزش و آگاهی دادن و توصیه پرسنل در تمامی سطوح درباره تمامی جنبه های مواجه با خطرات

» توانایی کار موثر در یک تیم با تخصصهای گوناگون

 

  

با سلام
يكي از دوستان در مورد وضعيت كاري رشته بهداشت حرفه اي سوال فرموده بودند/
بايد به عرض برسانم مانند تمامي رشته هاي دانشگاهي در صورتي كه با سواد و كارشناس خوبي باشيد بيكار نميمانيد . مهمترين و اساسي ترين محل كار اين رشته كارخانجات و مراكز صنعتي ميباشد همانطور كه كارخانجات به مهندس توليد ، كنترل كيفيت ، مكانيك ، برق ، و كامپيوتر نياز دارند به يك مهندس بهداشت حرفه اي كه مسايل و مشكلات ايمني و بهداشتي كارخانه را حل نمايد نيز نياز دارند علاوه بر اين در فصل چهارم قانون كار نيز صراحتا به اين مساله توجه خاص شده است تا آنجا كه ماده 91 ميگويد كارفرمايان و مسئولان كليه واحدهاي كارگاهي مكلفند بر اساس مصوبات شوراي عالي حفاظت فني براي تامين حفاظت و سلامت و بهداشت كارگران در محيط كار ، وسايل و امكانات لازم را تهيه و در اختيار آنان قرار داده و چگونگي كاربرد وسايل فوق الذكر را به آنان بياموزد و در خصوص رعايت مقررات حفاظتي و بهداشتي نظارت نمايد . 
البته مانند ديگر موازين قانوني كه گاهي ! رعايت نميشوند 000000

در هر صورت چيزي كه مهم است اين است كه شما مدرك كارشناسي را با نمرات خوب پشت سر بگذاريد و نگراني در مورد كار نداشته باشيد چون وضعيت حال حاضر بهداشت حرفه اي مسلما از 10 سال قبل بهتر شده و تا زمان شما هم وضع بهتر خواهد شد (به اميد خدا )
مشكلي كه در حال حاضر بيشتر همكاران ما با آن دست و پنجه نرم ميكنند مسئله عدم آگاهي كافي مديران صنايع كوچك در مورد ضرورت ايمني و بهداشت صنعتي  ميباشد . در صنايع بزرگ تا حدود زيادي اين مشكل با توجه به استانداردهاي موجود رفع شده است .  و بهتر است اصول را خوب فرا بگيريد و وقتي وارد كارخانه اي شديد بدانيد كه ميخواهيد چه كاري انجام  دهيد و اين مطلب را خيلي خوب براي مديرتان توجيه كنيد .
تا به اميد خدا مشكلي نداشته باشيد يادم رفت از ضروريات اين رشته صبر و شكيبايي بسيار زياد ، قدرت سخنوري ، دانش عمومي و اختصاصي بالا ، اخلاق خوب . ميباشد .

در همينجا دست تمامي همكاران عزيز كه تجربيات ارزنده اي دارند را به همكاري ميفشاريم  تا بتوانيم تا حدودي هر چند كم كشتي بهداشت حرفه اي را به سر منزل مقصود برسانيم . با آرزوي چنين روزي

اميداورم به پاسخ خود رسيده باشيد خواندن مقالات «بهداشت صنعتي چيست » و «5 گام در اولين روزهاي كاري » را توصيه مينمايم .
1/12/82

  

درباره : مهران قلعه نوی کارشناس ارشد بهداشت حرفه ای از دانشگاه تربیت مدرس و عضو هیئت علمی دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی قزوین- علاقمند به کامپیوتر, اینترنت ,فوتبال , گلستان سعدی و مطالعه زندگی افراد موفق . علایق کاری : به صورت کلی شامل ایمنی و ارگونومی، و به صورت جزیی : فاکتورهای انسانی ، خطای انسانی ، قابلیت اطمینان انسان ، فرهنگ ایمنی ،ارزیابی خطر ، ، استرس های حرارتی ، روشنایی تهویه صنعتی و روانشناسی کار ---- به امید روزی که بهداشت حرفه ای یک اضطرار باشد نه اجبار... خوشبختی وظیفه نیست ولی نتیجه انجام وظیفه است.
پروفایل مدیر :مهران قلعه نوی
ایمیل مدیر وبلاگ

» صفحه نخست
» عناوین مطالب وبلاگ
» اردیبهشت ٩۱
» فروردین ٩۱
» اسفند ٩٠
» بهمن ٩٠
» دی ٩٠
» آذر ٩٠
» آبان ٩٠
» مهر ٩٠
» شهریور ٩٠
» امرداد ٩٠
» تیر ٩٠
» خرداد ٩٠
» اردیبهشت ٩٠
» فروردین ٩٠
» اسفند ۸٩
» بهمن ۸٩
» دی ۸٩
» آذر ۸٩
» آبان ۸٩
» مهر ۸٩
» شهریور ۸٩
» امرداد ۸٩
» تیر ۸٩
» خرداد ۸٩
» اردیبهشت ۸٩
» فروردین ۸٩
» اسفند ۸۸
» بهمن ۸۸
» دی ۸۸
» آذر ۸۸
» آبان ۸۸
» مهر ۸۸
» شهریور ۸۸
» امرداد ۸۸
» تیر ۸۸
» خرداد ۸۸
» اردیبهشت ۸۸
» فروردین ۸۸
» اسفند ۸٧
» بهمن ۸٧
» دی ۸٧
» آذر ۸٧
» آبان ۸٧
» مهر ۸٧
» شهریور ۸٧
» امرداد ۸٧
» تیر ۸٧
» خرداد ۸٧
» اردیبهشت ۸٧
» فروردین ۸٧
» اسفند ۸٦
» بهمن ۸٦
» دی ۸٦
» آذر ۸٦
» آبان ۸٦
» مهر ۸٦
» شهریور ۸٦
» امرداد ۸٦
» تیر ۸٦
» خرداد ۸٦
» اردیبهشت ۸٦
» فروردین ۸٦
» اسفند ۸٥
» بهمن ۸٥
» دی ۸٥
» آذر ۸٥
» آبان ۸٥
» مهر ۸٥
» شهریور ۸٥
» امرداد ۸٥
» آبان ۸٤
» مهر ۸٤
» شهریور ۸٤
» امرداد ۸٤
» تیر ۸٤
» امرداد ۸۳
» تیر ۸۳
» خرداد ۸۳
» اردیبهشت ۸۳
» فروردین ۸۳
» اسفند ۸٢
» بهمن ۸٢
» دی ۸٢
» آذر ۸٢
» اسفند ۸۱

» تماس با ما
» هفتمین همایش سراسری بهداشت و ایمنی کار
» دانشجویان

» مادر روزت مبارک
» سؤالات کنکور کارشناسی ارشد
» کتاب نمونه برداری از هوا و روش های تجزیه دستگاهی
» پنجمین شماره ی نشریه تخصصی بازار کار HSE ( سکو)
» روز جهانی ایمنی و بهداشت حرفه ای 2012
» آکریلامید ( ماده اسیدی سرطان‌زا )
» بازنگری استاندارد مبادله اطلاعات خطر توسط اوشا
» سیستم پاسخگویی به سوالات شما
» کتاب پایش هوا در محیط کار جلد ۲
» سال نو عیدی نو ....

» ایمنی صنعتی(٩٩)
» بهداشت حرفه ای(٦٩)
» اخبار(٦۸)
» دوست داشتنی ها(٥٥)
» ارگونومی(٥۳)
» کتب تخصصی(٤٢)
» جملات مثبت(٤٠)
» مقالات(٢٩)
» دستورالعمل(٢٩)
» همایش ها(٢٧)
» ارزیابی خطر(٢٧)
» دانشجویان(٢٠)
» نرم افزارها(٢٠)
» کارشناسی ارشد(۱۸)
» آموزش ایمنی(۱٧)
» محیط زیست(۱٥)
» مدیریت ریسک(۱٠)
» حریق(٩)
» حوادث(۸)
» دیگر وبلاگها(۸)
» پوسترهای ایمنی(٧)
» hse(٧)
» پاسخ به سوالات(٧)
» فرهنگ ایمنی(٦)
» سیستمهای ایمنی(٥)
» خطای انسانی(٥)
» چک لیست(٤)
» تهویه صنعتی(۳)
» ام اس دی اس(۳)
» ایمنی برق(۳)
» مجلات(۳)
» کار در ارتفاع(۳)
» شاخصهای عملکرد(۳)
» ایمنی در انبار(٢)
» کاردانی به کارشناسی(۱)
» روشنایی(۱)

» مهندسی ایمنی و بهداشت حرفه ای(رسول توکلی)
» انجمن نظام مديريت بهداشت . ايمنی و محيط زيست
» انجمن ارگونومي و مهندسي فاكتورهاي انساني
» انجمن علمی بهداشت حرفه ای دانشگاه ایران
» راهنمایی در خصوص آزمون کارشناسی ارشد
» گروه متخصصين ايمنی و بهداشت حرفه ای
» آيين نامه های حفاظت فنی و بهداشت کار
» ايمني بهداشت و محيط زيست كاسپين
» مهندسی بهداشت محیط و صنعتی
» سايت جديد ايمني و بهداشت كار
» انجمن علمی بهداشت کار ایران
» دانشکده حفاظت و بهداشت کار
» انجمن دانشجویی ایمنی صنعتی
» ایمنی و بهداشت حرفه ای آمل
» منابع کاردانی به کارشناسی
» ايمنی و بهداشت پتروشيمی
» بهداشت حرفه ای کرمانشاه
» بهداشت حرفه اي شبستر
» مرکز سلامت محيط و کار
» ايمني و بهداشت در برق
» بهداشت حرفه اي شيراز
» بهداشت حرفه ای سبزوار
» بهداشت حرفه اي دماوند
» وبلاگ مهندس بهوندپور
» بهداشت حرفه اي البرز
» بهداشت حرفه اي ساوه
» وبلاگ انوشيروان صفري
» مهندس علیرضا ارزنده
» وبلاگی درباره OHSAS
» جواد طایفه رحیمیان
» مقالات دانشجويي
» ارگونومی صنعتی
» دكتر ايرج محمدفام
» حاميان سفر ايمن
» مهرزاد ابراهیم زاده
» حمزه علی آبادی
» ایمنی در صنعت
» مهرداد قلعه نوی
» محسن عسگري
» ارگونومي پارس
» رضا نازی اقدم
» عليرضا جلالی
» علی زارعی
» رضا امير نژاد
» وحید یدالهی
» فریدون رادفر
» احمدوندhse
» کلاس درس
» مهرداد جوان
» ايمني و آتش نشاني
» انجمن ايمني صنعتي دانشگاه كار
» دانشجویان من
» سوالات خود را اینجا بپرسید
» رمزهاي فرد موفق
» گرانيت نطنز
» بهداشت حرفه اي اردبيل
» مهندس زراءنژاد
» مهندس خاني (HSE)
» PersianHSE
» قرآن آنلاین
» شبکه دانشجویان و متخصصان
» دوست یابی سالم
» وبلاگ های تخصصی

عضويتلغو عضويت

Powered by WebGozar

جستجو در سایت

در كل اينترنت در اين سايت