نشانگان تونل کارپال؛ علل و راه‌حل

 

فرزانه فولادبند

 

هفته نامه سلامت

 

 

علائم با سوزش، بی حسی و مورمور شدن انگشتان دست شروع می‌شود. ممکن است فرد نیمه شب بر اثر خواب رفتن دست و بی حسی آن بیدار شود. تکان دادن دست و قرار دادن دست در آب اوضاع را کمی ‌بهتر می‌کند، اما سیر بیماری هنوز ادامه دارد. بعد از چند ماه یا چند هفته دست دچار ضعف شدید می‌شود و انگشتان حتی نمی‌توانند سبک‌ترین اشیا را بگیرند و نگه دارند و دست قدرت خود را از دست می‌دهد.

 

این سلسله اتفاقات ناخوشایند ممکن است هرکدام از ما را بترساند و ما را درباره استفاده همیشگی از دستانمان نگران کند . لازم نیست حتماً نوازنده پیانو یا یک تایپیست حرفه‌ای باشیم تا ابتلا به این بیماری ما را از کار بیکار کند. بر اثر ابتلا به بیماری و از بین رفتن قدرت انعطاف انگشتان، غذا خوردن، مسواک زدن و حتی لباس پوشیدن تقریباً غیر ممکن می‌شود.

 

خانم‌های خانه‌دار مراقب باشند

 

هرچند این عارضه بیشتر در شغل‌های خاصی دیده می‌شود اما این بیماری فقط مربوط به شاغلان نیست و خانم‌های خانه‌دار هم باید مراقب باشند. انجام کارهای خانه می‌تواند باعث به‌وجود آمدن نشانگان تونل کارپال شود. طبق نتایج مطالعه‌ای که در سی کشور و سه ایالت کانادا طی یک دوره سی ماهه انجام شده، مشخص شده است 15.9 درصد موارد جدید نشانگان تونل کارپال مربوط به خانم‌های خانه‌دار بوده است.

 

جورج فالن، جراح امریکایی سال 1996 درباره نشانگان تونل کارپال مقاله‌ای منتشر کرد که در آن زمان، بزرگترین تحقیق در این رمینه بود. فالن نتیجه 17 سال درمان و بررسی این بیماری در بین 439 بیمار و 654 دست را در این مقاله ارائه داده بود. طی این تحقیقات او متوجه شد بیشتر افراد در میانسالی دچار این عارضه می‌شوند. 243 نفر از این 439 نفر در محدوده سنی 40 تا 59 سال بودند. 236 نفر از بیماران نیز خانه‌دار و آشپز بودند یا بیش از حد کار می‌کردند. همچنین فالن به تاثیر جراحی در درمان و بهبود بیماران اشاره کرد . از میان 177 بیماری که عمل جراحی انجام داده بودند تنها دو نفر نیاز به عمل مجدد داشتند.

 

تونل کارپال چیست؟

 

تونل کارپال، لوله ای در مچ است که عصب میانی در آن قرار دارد . این عصب به انگشت شست و قسمتی از کف دست که منتهی به این انگشت می‌شود، انگشت اشاره، انگشت میانی و نیمی‌از انگشت سوم حس می‌دهد. وقتی مچ دست در حالت بدی قرار بگیرد فضای کافی برای عصب مدیان وجود ندارد و به این عصب فشار وارد می‌شود. همچنین وقتی این لوله ملتهب شود و آسیب ببیند، به عصب هم صدمه وارد می‌آید که باعث سوزش و خارش، کرخ و بی‌حس شدن، ضعف یا درد در انگشت‌ها می‌شود.

 

چه کسانی مبتلا می‌شوند؟

 

بیشتر افراد در 30 تا 60 سالگی دچار این عارضه می‌شوند. همچنین شیوع این بیماری در زنان بیشتر از مردان است، به طوری که زنان پنج برابر بیشتر از مردان به این بیماری مبتلا می‌شوند. این حالت ممکن است به دلیل تغییرات هورمونی و به هم خوردن تعادل مایعات بدن اتفاق بیفتد.

 

برخی شرایط مانند بارداری و برخی بیماری‌ها مانند پرکاری تیروئید، فشار خون بالا، پوکی استخوان، چاقی و دیابت هم با ابتلا به نشانگان تونل کارپال ارتباط دارند.

 

نکته مهم

 

نکته بسیار مهم در این عارضه شناخت و تشخیص سریع است. اگر بیماری زود شناخته و تشخیص داده شود، به طور کامل و با موفقیت درمان می‌شود. راه‌های مختلفی برای تشخیص این بیماری وجود دارد که از جمله آنها تست تینل، تست فالن و الکترومیوگرافی است.

 

تست فالن به این صورت است که به مدت 60 ثانیه مچ دست را به‌طور کامل خم می‌کنند و در صورت ابتلا به این عارضه بی‌حسی، سوزش و ضعف در دست به‌وجود می‌آید.

 

علائم

 

بهتر است علا‌ئم این بیماری را بشناسید تا در صورت وجود آنها سریعاً به پزشک مراجعه کنید تا نسبت به تشخیص و درمان به موقع اقدام کند.‌

 

* ضعف یا بی حسی در یک یا هر دو دست

 

* مور مور شدن، سوزش و خواب رفتن انگشتان یک یا هر دو دست

 

* درد شدید دست به خصوص در ناحیه مچ دست

 

* پخش شدن درد تا ناحیه آرنج

 

* اختلال در حرکت انگشتان

 

* کاهش قدرت حمل وسایل و اشیا مانند کیف دستی

 

* در موارد شدید، تحلیل رفتن و ضعف در بافت ماهیچه ای اطراف شست

 

درمان

 

خوشبختانه این بیماری دردناک قابل درمان است. روش‌های مختلفی برای درمان این بیماری وجود دارد. اولین اقدام درمانی، ممکن است بستن انگشت‌ها با آتل یا نوارهای مخصوص به مدت چند هفته شب هنگام زمان خواب باشد.

 

اگر نتیجه موفقیت آمیز نباشد، در طول روز هم بستن این نوارها و آتل توصیه می‌شود. در مرحله بعد، ممکن است درمان‌های دارویی آغاز شود. برای این منظور معمولاً مسکن‌هایی مثل ایبوپروفن و ناپروکسن تجویز می‌شود. می‌توان کورتیکواستروئید نیز کنار تونل کارپل تزریق کرد تا از التهاب کاسته شود. علائم معمولاً با درمان‌های دارویی بهبود پیدا می‌کند، اما نهایتاً 50 درصد موارد نیاز به جراحی دارد. جراحی تا 85 درصد موفقیت آمیز است