ارزیابی کمی هود آزمایشگاهی جهت ایمنی کارگر

 

حمید الماسی

 

سارا لاهیجانی خسروشاهی

 

کارشناس ارشد ایمنی و بهداشت حرفه ای

 

هودها در مدارس ، مکانهای علمی ، ساختمانهای هنری ، تحقیقاتی ، کلینیکی و آزمایشگاهی تولیدی ، و در سایر مکانها یافت می شوند . این وسایل جهت جلوگیری از تماس افراد با خطرات موجود در هوا و ایجاد تعهد و مسئولیت نسبت به منابع و امکانات ملی ضروری هستند . با توجه به پرداخت هزینه های سخت افزاری و انرژی جهت نگهداری آنها و توانایی آنها در صدمه زدن به افراد ما باید در مورد اینکه آیا این وسایل صحیح کار می کنند و حفاظت کافی و حقیقی را ارائه می کنند یا نه مطمئن شویم . امروزه آزمایشات واقعا" بدون اشتباه و مناسب از نظر مالی و فنی در دسترس ما هستند . اگرچه این مباحث مخصوصا" برای هودهای پنجره ای عمودی ، مدل دارای مسیر فرعی ( by-pass ) با پنجره کاملا" باز مطرح است ولی لازم است نتایج حاصله از اثرات متقابل محیط و اپراتور با کنترل سریع آلودگی ها را برای تمامی انواع هودهای آزمایشگاهی بیان کنیم . به کار انداختن یک هود با پنجره ای تا حد امکان بسته جهت حفاظت در برابر خطراتی مانند ترشح ، انفجار ، و یا حریقی که خودمان جهت آزمایش بکار می بریم تمرین بسیار خوبی است .

 

همانند تمامی ارائه کنندگان خدمات بهداشت و ایمنی محیطی ، ما جهت مشورت و توصیه در تمامی جنبه های مربوط به عملیات مناسب در آزمایشگاه محیط کاری مسئول هستیم . این به مصلحت ما است که مطمئن شویم محیطهای کاری کنترل شده اند و بنابراین جهت کاهش هر نوع نشت داخلی آلوده کننده ها تلاش می کنیم . این مقاله نحوه تست کمی و ارتباطش با حرف ایمنی که این اطلاعات برایشان مهم می باشد را با دقت شرح می دهد . همه باید بخاطر داشته باشند که سازمان بین المللی غیر وابسته ای مثل NSF وجود دارد که می تواند اجرای عمل حفاظتی پرسنل را در برابر آلودگی در هودهای شیمیایی و نیز برای کلاس II کابینتهای ایمنی بیولوژیکی تایید و تصویب کند .

 

به ندرت به طور کاملا" بدیهی ، هودهای شیمیایی حفاظت در برابر آلودگی را بطور کامل از طریق خارج نمودن هوای آلوده ایجاد شده در فعالیتهای تحقیقاتی و تولیدی ایجاد می نمایند .بطور ایده آل ، این عمل حفاظتی از طریق بازداشتن خروج آلودگی به صورت خارج شدن هوای آلوده با سرعت پایین توسط جریان با مقاومت کم هوائی ایجاد می شود و اثر جارویی کف ( کف هود ) که آلودگی را از اوپراتور دور می کند انجام می شود . برای نیل به این هدف ، بافلهای ایجاد شده باید دقیقا" برای کنترل جریان هوای منطقه کاری و تهویه اتاق متعادل شوند تا اینکه جریان هوای متقاطع به حداقل برسد . توربولانس و برهم زدن این پارامترها به سرعت آلودگی را بدتر می کند .

 

تمام هودهای دارای پنجره عمودی ، صرفنظر از عملکرد ، یک حفره جریان مجدد هوا بالای لبه پایینتر پنجره ایجاد می کنند . یک گرداب یا اثر چرخشی پشت پنجره باقی می ماند . این توده چرخشی هوا مقداری از آلودگی را از جا می کند و حرکت می دهد . اگر جریانهای هوایی متقاطع ( مخالف ) در خارج از واحد وجود داشته باشد ، یا بافلها بلوکه شده یا بطور مناسبی تنظیم نشوند ، گرداب می تواند ناپایدار شود و آلودگی را به بیرون هود پرتاب کند . این پدیده به آسانی با استفاده از تست گاز ردیاب اندازه گیری می شود ، که به ابزار تخصصی نیاز دارد . در هنگام فقدان این ابزارهای تخصصی ، تنها اوپراتورهای باتخصص بالا می توانند تست گاز ردیاب را انجام دهـند . مانیتورهای الکترونیکی مرسوم با این نوع ریختن ( ریختن حلال یا گاز ردیاب به داخل هود ) به اوپراتور هشدار نمی دهند . آنها فقط این اطمـینان را می دهند که پنجره در وضعیت صحـیحی قرار دارد یا سرعـت هوا یا فشار استاتیک تغیـیر نکرده اند .

 

شکل 1 جزییات یک هود با پنجره عمودی را شرح می دهد . شکل 2 شرایط ایده آل را نشان میدهد که آلودگی از منطقه کاری خارج می شود ، شرایط می توانند وجود گرداب یا جریان چرخشی ، پنجره باز و بافلهای تنظیم شده برای تهویه سطح کار یا اثر جارویی باشند . شکل 3 اثرات هوا با پنجره باز را نشان میدهد ، اسلاتهای مکشی پایینتر بسته شده ، یا اسلاتهای خروجی بالاتر تا حداکثر حد ممکن باز شده . جریان هوای متقاطع ممکن است به آلودگی نیرو وارد کرده و آنرا به داخل آزمایشگاه برگرداند .

 

در خلال تست سالیانه ، تکنسین باید بافلها را برای بدست آوردن حدمطلوب عملکرد نسبت به ماگزیمم وضعیت باز بودن پنجره تنظیم و بازرسی کند .عموما" این به آن معنی است که عمل باز کردن بصورت جزیی در بافل بالایی انجام می شود و بافل پائینتر کاملا" باز می شود چنانچه توسط ساندرز گزارش شده است . حرکت گردابی بطور ریاضی بوسیله کیرشنر (Kirshner) برای آن خواننده هایی که به جزییات بیشتر آنالیز رفتار گردابی علاقه مند بودند اندازه گیری شده است .

در دهه 1970 ، متد تستی توسط کاپلان و نوستون برای ارزیابی کمی هودها توسعه داده شد که ارزیابی می کرد که واقعا" هودها چطور گازها را کنترل می کنند . این اولین تلاش برای اندازه گیری بطور شفاف و قابل تکرار بود و ارزیابی می کرد که چگونه هود مورد نظر به خوبی عمل حفاظت را در مقابل مقدار شناخته شده ای از گاز خارج شده انجام می دهد . برخلاف تستی که بر روی آئروسلهای میکروبی در کابینتهای ایمنی میکروبیولوژیکی که در کارخانه و توسط NSF انجام شد ، این متد می تواند بطور ساده ای در فیلد کاری انجام شود ، بنابراین تحقیق در ارتباط با صحت طراحی ، بعلاوه ایمنی محل و تاسیسات واحد انجام گرفت . ویرایش اخیر این تست تحت عنوان ASHRAE110-95 شناخته می شود و به همراه استاندارد ملی آمریکا برای تهویه آزمایشگاه ، ANSI/AIHA Z9.5-1992 ، استفاده می شود ، تا زمانیکه استاندارد ASHRAE بعنوان معیار مورد قبول تایید نشده باشد ( چنانچه NSF-49برای کابینتهای ایمنی بیولوژیکی وجود دارد ) . این تست شبیه NSF-49 ، مطابق با یک پروتکل منطقی اجرا می شود .

 

کارخانه ها ، معمولا" تست ASHRAEرا روی مدلهای خود قبل از قرار دادن آنها برای فروش ، انجام می دهند . در محیط کارخانه ، بیشتر طراحی های جدید بطور چشمگیری می توانند مشخصات حفاظتی هود را در برابر آلودگی توصیف کنند . موقعیتی که ممکن است در زمان نصب قابل دستیابی نباشد . کارخانه بطور اخص تست ASHRAE انجام شده تحت شرایط استاتیک را در محاسبه کاهش آلودگی ایجاد شده توسط کاربر و موقعیت نمی پذیرد . چنانچه این اثرات در فیلد کاری اجتناب ناپذیر است ، کارخانه باید بطور دقیق فاکتورهای قد اوپراتور ، جریانهای هوای متقاطع ، فشار منفی اتاق ، بار منطقه کاری ، اثرات ترمودینامیکی دمای گاز روی کارآیی هود را ارزیابی کند .

 

 

ادامه دارد...