?>?>?>

یک حادثه و پیامد آن:

 

HAZOP  فشار بالا در راکتور پلیمریزاسیون را به عنوان یک انحراف ثبت کرده است. راکتور فولادی به یکسری ستون تزریقی پلاستیکی و یک کندانسور فولادی متصل شده است.شکاف در ستون فیبرهای پلاستیکی موجب انتشار بخارات قابل اشتعال می گردد و امکان ایجاد حریق را در صورت وجود یک منبع جرقه بوجود می آورد .  با استفاده از جدول میزان شدت خطر توسط تیم LOPA شدید (S) تشخیص داده می شود؛ زیرا این حادثه می تواند منجر به جراحات شدید و یا انهدام کارگاه گردد ، حادثه و شدت آن در ستونهای 1 و2 جدول شکل F1 به ترتیب وارد می شود .

1)      دلایل اتفاق:

HAZOP  دو علت آغاز ایجاد فشار بالا را نشت آب سرد و عدم وجود یا عملکرد کنترل بخار راکتور تشخیص داده است. این دو دلیل در ستون 3 وارد می شود .

 

2)      امکان وقوع :

مدارک موجود حاکی از وقوع یکبار در طول 15 سال گذشته را نشان می دهد.گروه فقدان آب سرد را جهت تخمین محافظه کارانه یکبار در ده سال انتخاب می کند . در نتیجه حادثه0.1 حادثه در یکسال در ستون 4 وارد می شود .

 

3)      طراحی لایه های محافظ:

یک سیستم ایمنی ضد حریق جهت محیط کارفرآیند طراحی شده است و نیز دارای یک برنامه ایمنی از جمله تغییر روش برای جایگزینی تجهیزات الکتریکی آن محدوده هستیم. گروه LOPA تخمین می زند که ریسک وجود یک منبع جرقه با این برنامه به میزان 10 برابر کاهش می یابد. پس عدد 0.1 در ستون 5 زیر طراحی فرایند ثبت می شود .

 

 

4)      BPCS:

فشار بلال در راتور دمای بالا را نیز به همراه خواهد داشت سیستم دارای یک BPCS است بدین معنی که میزان بخار ورودی را با توجه به دمای رویه راکتور تنظیم می کند و درصورتیکه دمای راکتور بالاتر از حد مجاز باشد آن را قطع خواهد کرد و زمانیکه جریان بخار قطع گردد قطعا" فشار کاهش می یابد . این  BPCS بسیار قابل اعتماد است و هرگز سابقه خطا نداشته است .گروه برای این بخش عدد PFDavg را 0.1 در نظر می گیرد و در ستون 5 وارد می کند .( عدد 0.1 حداقل عدد مجاز برای ثبت در ستون BPCS است.)

 

5)      وسایل اعلام خطر:

یک فرستنده بر روی جریان آب سرد در کندانسور وجود دارد و به یک کنترل کننده دمای BPCS از طریق کابل متصل شده است ؛ جریان کم آب سرد و رودی به کندانسور باعث اعلام خطر به اپراتور به منظور قطع جریان بخار می گردد . آلارم زمانیکه به یک BPCS کنترل کننده دما وصل باشد می تواند مصل یک لایه محافظ عمل کند . گروه LOPA برای PFDavg با عدد 0.1 موافق است زیرا همیشه یک اپراتور در اتاق کنترل حاضر است و عدد 0.1 نیز در ستون 5 در بخش آلارم وارد می شود .

 

6)      کاهش خطر مضاعف :

دسترسی افراد به منطقه عمل سیستم در زمان فعالیت سیستم محدود شده است . فعالیت های تعمیر و نگهداری تنها در زمان خاموش بودن سیستم ممکن است در ضمن تمام افراد غیر مسوول برای حضور در محوطه کار سیستم  نیاز به هماهنگی با مدیریت دارند . با توجه به این روش ایمنی موجود در سیستم ، گروه ریسک حضور پرسنل تا 10 برابر کاهش می دهد لذا عدد 0.1 در ستون 6 وارد می گردد .

 

 

7)      IPL :

راکتور مجهز به یک شیر اظطراری است که هنگام افزایش دما ناشی از فشار بالا حجم بخار داخل راکتور را کاهش می دهد . این شیر براثر فشار در راکتور عمل می کند و امکان وقوع حطای انسانی وجود ندارد و سیستم ر ا در طول کار از خطر حفظ می کند شیر اطمینان به مثابه یک لایه محافظ عمل می کند و سالی یکبار نیز مورد آزمایش قرار می گیرد و طی 15 سال گذشته هرگز حالت خطرناک و یا اشتباهی در مورد آن ثبت نگردیده است از آنجاییکه این شیر اطمینان تمام ویژگیهای IPL را داراست و با توجه به جدول PFDavg عدد 0.1 در ستون 7 ثبت می شود .

 

8)      متوسط امکان وقوع حادثه :

اعداد ردیف 1 همه ستونها در هم ضرب می شوند و عدد حاصله در ستون 8 ثبت می گردد؛ عدد حاصل در این مثال10-7   است . 

 

9)      SIS:

لایه های محافظ موجود در سیستم ریسک را تاحد استاندارد کاهش می دهد ولی تدابیر ایمنی بیشتر باری کاستن از هزینه های  خطرات موجود مانند نشانگر میزان فشار در تجهیزات و آلارم ، گروه LOPA تصمیم می گیرد که یک لایه ایمنی دیگر شامل یک سوییچ و یک شیر اطمینان سلولییدی برای تخلیه انرژی در مسیر جریان بخار تجهیزات  نصب نماید که در زیر حد خطر عمل می کند که PFDavg  آنها عدد 0.01 را نشنان می دهد و در ستون 9 ثبت می شود .

 

10)   حادثه بعدی :

حال گروه   LOPA حادثه ابتدایی دیگر را مورد مطالعه قرار می دهد (خطای کنترل بخار در راکتور) که احتمال آن 0.1 تعیین می گردد و در ستون 4 وترد می شود .

 

لایه محافظ طراحی شده در فرآیند شامل تجهیزات اعلام خطر و کاهش دما و SIS در مورد این مشکل نیز مورد استفاده قرار می گیرد ؛ تنها لایه محافظ BPCS مجزا وجود ندارد . گروه متوسط امکان وقوع حادثه را 1i10-5  و حداقل امکان وقوع حادثه را 1i10-8  به دست آورده است که در ستونهای  8 و 10 به ترتیب وارد می شوند . گروه LOPA آنالیز خطرات را برای تحلیل تمام خطرات ثبت شده در HAZOP انجام می دهد . آخرین مرحله افزودن حداقل میزان احتمال وقوع حادثه برای حالات شدید و گسترده ای که خطرات یکسان ایجاد می کنند است . در این مثال تنها اگر امکان وقوع یک حادثه تشخیص داده می شد عدد حاصل برای کل فرآیند 1.1i10-8 بود ، ولی به دلیل امکان وجود جرقه در سیستم هنکام طراحی 0.1 محاسبه شده است و امکان حضور افراد در کاهش مضاعف خطر محاسبه گردیده است ؛ مقادیر موجود در معادله برای ریسک انهدام سیستم و یا خطر مرگ ناشی از حریق کاهش می یابد :  

 

ریسک مرگ ناشی از حریق = (حداقل امکان وقوع حریق ناشی از مواد محترقه) i(امکان حادثه منجر به مرگ ناشی از حریق)

[0.5] i [(1.1) i10-8] = 5.5i 10-9

عدد حاصله ریسک موجود کمتراز  حد استاندارد برای این خطر است در نتیجه کار گروه LOPA به انجام رسیده است .