ارگونومی کار با کامپیوتر

تهیه : مهندس حمیدرضا حسینی

لینک

بخشی از برنامه این هفته بروز در خصوص ارگونومی و کامپیوتر بود... میتوانید این برنامه را در لینکهای زیر ببینید...

بخش اول

بخش دوم

بخش سوم

بخش چهارم

بخش پنجم

بخش ششم

بنظرم بهتره در جایی که ما رشته ارگونومی در دانشگاههای کشورمان داریم از اساتید این رشته در این برنامه ها استفاده کنند.

کاربرد ارگونومی در طراحی خودرو

در پروسه یک تحقیق ارگونومیکی به منظور طراحی یا بهسازی وسایل و ابزار کار پس از استخراج اطلاعات آنتروپومتریکی جامعه استفاده کنندگان از وسیله مورد تحقیق، بایستی موضوع های مورد استفاده در آن وسیله را فهرست کرده و با استدلال های علمی و منطقی آنها را ارزش گذاری کنیم. برای طراحی یک اتومبیل ابتدا باید مشخص کرد که این وسیله نقلیه برای چه منظور طراحی می شود و چه اهداف و انتظاراتی را باید برآورده کند. به عبارتی دیگر اول باید دید که چه نوع اتومبیلی و برای چه کاری قرار است طراحی شود زیرا پارامترهای طراحی انواع اتومبیل ها با هم تفاوت دارد. مثلاً طراحی یک اتومبیل چهار نفره لوکس سدان با یک وانت، رودستر یا اتومبیل شاسی بلند (مانند پاترول) فرق می کند و بر حسب مورد مسایل جداگانه ای را برای طراحی هر کدام باید در نظر گرفت.

پس از مشخص شدن نوع اتومبیل باید ببینیم اتومبیل برای چه بازار، کشور و مردمی و با چه خصوصیات و ویژگی هایی در نظر گرفته شده است؛ چه رقبایی و با چه مشخصاتی در بازار وجود دارند و از این قبیل مسایل. پس از تعیین خط مشی های موجود و بررسی و تجزیه و تحلیل عوامل موثر در طراحی و سنجش شرایط و امکانات موجود طراحی صورت می گیرد. مثلاً اگر بخواهیم برای مردم کشورمان یک اتومبیل کاملاً ملی و میهنی طراحی کنیم باید عوامل زیر را حتماً در نظر بگیریم و سپس اقدام به طراحی کنیم:
- متوسط تعداد افراد خانواده
- متوسط درآمد خانواده
- نوع نیاز و استفاده از اتومبیل
- تعداد مسافرت های در طول سال 
- اندازه های بدنی افراد جامعه
- عادت ها و ویژگی های سنتی و اخلاقی جامعه
- وضعیت ترافیکی خیابان ها و جاده ها و ....

پس از آماده شدن چندین شکل و طرح ظاهری و به تصویب رسیدن یکی از آن ها، ابعاد کلی اتومبیل (توجه به عوامل فنی، انسانی، نیاز بازار و چند عامل دیگر در آن دخالت داده می شود و در این مرحله است که امکان اقدامات اصلاحی و تعدیل کننده وجود دارد. البته عکس این عمل نیز ممکن است و گاهی شکل و طرح اتومبیل بر اساس ابعاد و اندازه ها طرح می شود.

ارکان اصلی ابعاد خودرو
- ارتفاع خودرو
- فاصله عرضی بین مرکز دو تایر جلو
- فاصله عرضی بین مرکز دو تایر عقب
- عرض خودرو
- فاصله طول بین مرکز دو تایر جلو و عقب
- طول کلی خودرو
- حداکثر فاصله غربیلک فرمان تا مرکز تکیه گاه صندلی راننده
- ارتفاع سقف تا مرکز صندلی جلو
- حداقل فاصله صندلی جلو و عقب
- ارتفاع سقف تا مرکز صندلی عقب
- فاصله بین دستگیره های درب جلو
- فاصله بین درب های جلو
- فاصله بین دستگیره های درب عقب
- عرض داخلی خودرو در قسمت عقب
- حداقل فاصله صندلی جلو و عقب.

از این دسته ابعاد یک سری مانند فاصله بین دو محور چرخ عقب و جلو به وسیله پارامترها و عوامل فنی و دسته دیگر به وسیله مطالعات آنتروپومتریکی، ملاحظات ایمنی و استراتژی های خاص خود کارخانه سازنده تعیین می شوند. در کارخانجات خودروسازی از جداول آنتروپومتری که قبلا به وسیله محاسبات آماری و مطالعات آناتومی تعیین شده اند استفاده می شود. در این جداول تمامی اندازه های مورد نیاز برای طراحی فضای داخلی (از قبیل صندلی ها، پدال ها، داشبورد، فضای خالی جلوی پای سرنشینان) و نیز اطلاعاتی مانند عرض کف پاها (برای طراحی پدال ها)، طول پا، عرض کتف ها و شانه ها، طول زانو و ... مربوط به اندازه های مردم کشورهای مختلف دنیا وجود دارد.

مثلا اگر قرار باشد کارخانه مرسدس بنز خودرویی را برای بازار آمریکا در نظر بگیرد از جداول آنتروپومتری مربوط به همان کشور برای طراحی استفاده می کند و به همین دلیل است که بنز سفارش آمریکا مثلا با بنزی که قرار است به ژاپن یا آفریقا صادر شود فرق می کند. البته لازم به ذکر است این اندازه ها را هنگام استفاده تا حدی تعدیل می کنند تا نیاز چندانی به انجام تغییرات عمده برای صادرات به کشورهای مختلف وجود نداشته باشد.

جداول فوق هر چند سال یک بار (معمولا هر دهه) باید مورد تجدید نظر و باز بینی قرار گیرند زیرا قد و جثه افراد در کشورهای مختلف به خاطر تاثیر عوامل مختلف به مرور زمان تغییر می کند. مثلا طی چند سال گذشته ژاپنی ها به علت بهداشت و تغذیه مناسب بلندقد تر شده اند همچنین بر اساس مطالعات انجام شده توسط کارخانجات داخلی تولیدکننده کفش، پای ایرانی ها به طور متوسط نسبت به گذشته دو شماره بزرگتر شده است.

طراحی فضای سر نشینان
به هنگام طراحی فضای سرنشین بهتر است که اندازه های بدن یک سرنشین نسبتا درشت هیکل و قدبلند در نظر گرفته شود و این فضا برای خودرو های سواری باید برای دو نفر و یا سه نفر در نظر گرفته شود و در نظر گرفتن یک فضای نا کافی بین دو نفر اشتباه است. همچنین فضای بین دو ردیف صندلی های جلو و عقب باید به گونه ای پیش بینی شود تا در هنگامی که صندلی جلو تا حد امکان عقب آمده باشد باز هم سرنشین عقبی راحت باشد. البته بسیاری از خودروهای اسپرت با مشکل کمبود فضای پای کافی برای سرنشینان عقبی مواجه هستند (حتی خودرویی مانند BMW سری 3) و تنها راه برای حل این مشکل اضافه کردن طول خودرو است.

ارزش های افزوده در طراحی فضای سرنشینان

صندلی راننده
توصیه شده است که جایگاه راننده حتما از محل نشستن سایر سرنشینان جدا باشد. با توجه به تفاوت مشخصات کارکردی راننده با سایر سرنشینان، اختصاص جایگاه مخصوص به راننده باعث می شود اشخاصی که به عنوان راننده در خودرو حضور پیدا می کنند و دارای ابعاد و اندازه های فیزیکی متفاوتی هستند، به راحتی بتوانند صندلی خودشان را جهت دسترسی مناسب و مؤثر روی کنترل ها و دیدن نمایشگرها تنظیم کنند. مرسوم است که در طراحی خودروهای سواری، صندلی عقب را به طور یکپارچه و غیر قابل تنظیم (با ابعاد و مشخصاتی که درصد رفاه بیشتری از استفاده‌کنندگان را تامین کند) و دو صندلی جلو (صندلی راننده و صندلی بغل دست راننده) را به طور مستقل و با فاصله افقی و زاویه پشتی قابل تنظیم در نظر می گیرند.

سطح تماس پشتی صندلی با پشت راننده باید کامل شود (انحناهای پشتی متناظر با انحناهای کمر راننده باشد ) تا با ایجاد اصطکاک مناسب، در هنگام چرخش خودرو مشکلی برای راننده پیش نیاید و همچنین خستگی کمر او نیز به علت عدم انجام کار استاتیکی کمتر شود.
در مورد پشتی صندلی، عرض و ارتفاع و شیب و نیز عرض و ارتفاع و شعاع انحنای برآمدگی آن شش عامل مهم هستند.

http://www.auto-eng.orq.ir/

http://automotive-eng.blogfa.com/post-117.aspx

25 مقاله پر بازدید مجله Applied Ergonomics

بزودی مقالات برای دانلود در همین وبلاگ قرار میگیرد

January to March 2012

RSS   Blog This!   Print   Show condensed

1.	Factors of collaborative working: A framework for a collaboration model • Review article Applied Ergonomics, Volume 43, Issue 1, January 2012, Pages 1-26 Patel, H.; Pettitt, M.; Wilson, J.R. Cited by SciVerse Scopus (2)

2.	Evaluation of the Kinect(TM) sensor for 3-D kinematic measurement in the workplace Applied Ergonomics, Volume 43, Issue 4, July 2012, Pages 645-649 Dutta, T.

3.	Understanding the link between psychosocial work stressors and work-related musculoskeletal complaints Applied Ergonomics, Volume 43, Issue 3, May 2012, Pages 554-563 Eatough, E.M.; Way, J.D.; Chang, C.H.

4.	Fundamentals of ergonomics in theory and practice Applied Ergonomics, Volume 31, Issue 6, December 2000, Pages 557-567 Wilson, J.R. Cited by SciVerse Scopus (56)

5.

The effects of an office ergonomics training and chair intervention on worker knowledge, behavior and musculoskeletal risk Applied Ergonomics, Volume 40, Issue 1, January 2009, Pages 124-135 Robertson, M.; Amick, B.C.; DeRango, K.; Rooney, T.; Bazzani, L.; Harrist, R.; Moore, A. Cited by SciVerse Scopus (22)

6.	Work-related upper quadrant musculoskeletal disorders in midwives, nurses and physicians: A systematic review of risk factors and functional consequences • Review article Applied Ergonomics, Volume 43, Issue 3, May 2012, Pages 455-467 Long, M.H.; Johnston, V.; Bogossian, F.

7.	An analysis of the forces required to drag sheep over various surfaces Applied Ergonomics, Volume 33, Issue 6, November 2002, Pages 523-531 Harvey, J.T.; Culvenor, J.; Payne, W.; Cowley, S.; Lawrance, M.; Stuart, D.; Williams, R. Cited by SciVerse Scopus (10)

8.	Development and evaluation of an office ergonomic risk checklist: ROSA - Rapid office strain assessment Applied Ergonomics, Volume 43, Issue 1, January 2012, Pages 98-108 Sonne, M.; Villalta, D.L.; Andrews, D.M.

9.	Combined effects of acoustic and visual distraction on cognitive performance and well-being Applied Ergonomics, Volume 43, Issue 2, March 2012, Pages 424-434 Liebl, A.; Haller, J.; Jodicke, B.; Baumgartner, H.; Schlittmeier, S.; Hellbruck, J.

10.	Complexity, signal detection, and the application of ergonomics: Reflections on a healthcare case study Applied Ergonomics, Volume 43, Issue 3, May 2012, Pages 468-472 Dekker, S.

11.	Comparison of four specific dynamic office chairs with a conventional office chair: Impact upon muscle activation, physical activity and posture Applied Ergonomics, Volume 43, Issue 2, March 2012, Pages 296-307 Ellegast, R.P.; Kraft, K.; Groenesteijn, L.; Krause, F.; Berger, H.; Vink, P.

12.	Embedding ergonomics in hospital culture: top-down and bottom-up strategies Applied Ergonomics, Volume 32, Issue 1, February 2001, Pages 61-69 Hignett, S. Cited by SciVerse Scopus (17)

13.	Ergonomics and occupational safety and health: An ILO perspective Applied Ergonomics, Volume 41, Issue 6, October 2010, Pages 744-753 Niu, S. Cited by SciVerse Scopus (6)

14.	Postures, typing strategies, and gender differences in mobile device usage: An observational study Applied Ergonomics, Volume 43, Issue 2, March 2012, Pages 408-412 Gold, J.E.; Driban, J.B.; Thomas, N.; Chakravarty, T.; Channell, V.; Komaroff, E.

15.	Comprehensive change management concepts Applied Ergonomics, Volume 39, Issue 4, July 2008, Pages 527-538 Zink, K.J.; Steimle, U.; Schroder, D. Cited by SciVerse Scopus (14)

16.	Cognitive conflict in human-automation interactions: A psychophysiological study Applied Ergonomics, Volume 43, Issue 3, May 2012, Pages 588-595 Dehais, F.; Causse, M.; Vachon, F.; Tremblay, S.

17.	Effects of shoe inserts and heel height on foot pressure, impact force, and perceived comfort during walking Applied Ergonomics, Volume 36, Issue 3, May 2005, Pages 355-362 Yung-Hui, L.; Wei-Hsien, H. Cited by SciVerse Scopus (32)

18.

Flexible workspace design and ergonomics training: Impacts on the psychosocial work environment, musculoskeletal health, and work effectiveness among knowledge workers Applied Ergonomics, Volume 39, Issue 4, July 2008, Pages 482-494 Robertson, M.M.; Huang, Y.H.; O'Neill, M.J.; Schleifer, L.M. Cited by SciVerse Scopus (18)

19.	The influence of car-seat design on its character experience Applied Ergonomics, Volume 43, Issue 2, March 2012, Pages 329-335 Kamp, I.

20.	The influence of design aesthetics in usability testing: Effects on user performance and perceived usability Applied Ergonomics, Volume 41, Issue 3, May 2010, Pages 403-410 Sonderegger, A.; Sauer, J. Cited by SciVerse Scopus (16)

21.

Occupational musculoskeletal and mental health: Significance of rationalization and opportunities to create sustainable production systems - A systematic review • Review article Applied Ergonomics, Volume 42, Issue 2, January 2011, Pages 261-296 Westgaard, R.H.; Winkel, J. Cited by SciVerse Scopus (10)

22.

A field intervention examining the impact of an office ergonomics training and a highly adjustable chair on visual symptoms in a public sector organization Applied Ergonomics, Volume 43, Issue 3, May 2012, Pages 625-631 Amick, B.C.; Menendez, C.C.; Bazzani, L.; Robertson, M.; DeRango, K.; Rooney, T.; Moore, A.

23.	Human factors in patient safety as an innovation Applied Ergonomics, Volume 41, Issue 5, September 2010, Pages 657-665 Carayon, P. Cited by SciVerse Scopus (5)

24.	Hierarchical task analysis: Developments, applications, and extensions Applied Ergonomics, Volume 37, Issue 1, January 2006, Pages 55-79 Stanton, N.A. Cited by SciVerse Scopus (51)

25.	Work organization and ergonomics Applied Ergonomics, Volume 31, Issue 6, December 2000, Pages 649-662 Carayon, P.; Smith, M.J. Cited by SciVerse Scopus (72)   دانلود مقالات

دکتر مارتین هلاندر

Head, Division of System and Engineering Management

School of Mechanical and Aerospace Engineering

Nanyang Technological University

50 Nanyang Avenue,

North Spine (N3), Level 2

Singapore 639798

Tel: +65 6790 7761

Mobile: +65 978 11231

Email: martin@ntu.edu.sg

PROFESSIONAL BRIEF

Involved in human factors research since 1969, first in studies of driver performance and road safety, later in ergonomics of the workplace. From 1975 to 1978, Acting Professor of Industrial Ergonomics at Luleå University in Sweden with responsibility to coordinate the establishment of the department, the first of its kind in Sweden.  Lived in USA 1977-1994. Worked for Human Factors Research, Inc. in Santa Barbara, CA. Faculty member atUniversity of South Florida, and State University of New York at Buffalo. Visiting appointments at Virginia Tech and MIT. Research on traffic safety, underground and surface mining, building and construction work, office automation, industrial automation and human-computer interaction. Professor of Industrial Ergonomics at Linköping University, 1994-1999. President of International Ergonomics Association 1994-1997. Founding Director of the Graduate School of Human-Machine Interaction, and sponsored by the Strategic Research Fund. Founding Director of Swedish Center for Human Factors in Aviation at Linköping University and Center for Virtual Reality and Simulation. Professor at the School of Mechanical and Production Engineering, Nanyang Technological University, Singapore 1999-present. Research on process control, formal design methods and affective design.

EDUCATION

B.S. Civil Engineering, Chalmers University of Technology, Göteborg, Sweden, 1967.

Military Service. Lieutenant, Swedish Air Force. 1967-1968.

Teknologie Licentiat, Civil Engineering, Chalmers Univ. of Technology, Göteborg, 1973.

Ph.D.  Civil Engineering, Chalmers Univ. of Technology, Göteborg, Sweden, 1976.

Docent, Engineering Psychology, Luleå University, Sweden, 1977

.

راهنمای نایوش در حمل دستی بار

برای دانلود اینجا کلیک کنید.

اجزای یک برنامه ارگونومی

برای دانلود کلیک نمایید

نرم افزارهایی در خصوص برداشتن و حمل بار

Push-Pull-Carry

 Lift-lower

Female Carry

male pull

Female Push

Male Carry

به نقل از وبلاگ بهداشت حرفه ای سبزوار

ارگونومی ابزارهای دستی
تهیه توسط دوست خوبم مهندس حسینی در شرکت پارس خودرو

برای دانلود اینجا کلیک کنید

برگه کاری شناسایی ریسک فاکتورهای MSI

برگه کاری ارزیابی ریسک فاکتورهای MSI

محاسبه ریسک بلند کردن بار

محاسبات مربوط به کشیدن ، هل دادن یا حمل بار

برگه های راهنما جهت پیشگیری از MSI

        استرس های تماسی

        دمای پایین

       هل دادن، کشیدن و حمل بار

      ابزراهای ارزیابی ارگونومی (دینامومتر - گونیمتر)

RULA - Rapid Upper Limb Assessment

REBA - Rapid Entire Body Assessment

NIOSH - Lifting Equation

OWAS - Ovako Working Posture Assessment System

Snook and Ciriello's Tables

Liberty Mutual Manual Materials Handling Tables

Job Strain Index

به نظر شما کارگران در اجرای ارگونومی چه نقشی دارند؟ آیا آنها هم می‌توانند دراجرای راهکارهایی که در بهبود محیط کار و کاهش آسیب‌هایشان موثر است، کاری کنند؟ کارشناسان معتقدند نوعی از ارگونومی، مشارکتی است. دکتر مجید معتمدزاده در این‌باره راهکارهای مشارکت در ارگونومی را مطرح می‌کند. ارگونومی مشارکتی، مشارکت فعال تمام سازمان در توسعه و اجرای دانش ارگونومی است که البته با حمایت کامل مدیریت انجام می‌شود تا شرایط محیط کار، کیفیت و بهره‌وری افزایش یابد. یکی از ویژگی‌های ارگونومی مشارکتی این است که کارکنان بتوانند ارگونومی را به عنوان یک دانش و تکنولوژی فراگیرند و از آن برای حل مشکلات محیط کار استفاده کنند. در سال‌های اخیر، گرایش قابل توجهی به سمت ارگونومی مشارکتی ایجاد شده که بخشی از آن به دلیل زمینه‌های اجتماعی، سیاسی و فرهنگی است. جامعه و نیروی کار امروز روش‌های مدیریتی مربوط به 50 سال قبل را نمی‌پذیرد زیرا امروزه تاکید زیادی بر کیفیت و مشتری‌مداری وجود دارد و تحقق آن نیازمند مشارکت بیشتر نیروی کار است. در حال حاضر رویکرد ارگونومی مشارکتی، در سازمان به عنوان رویکردی موثر برای تحول سازمان‌ها، بهره‌وری و رضایتمندی کارکنان پذیرفته شده است. از آنجا که بهبود مداوم در سازمان بدون مشارکت همه نیروهای درگیر در سازمان امکانپذیر نیست و مدیریت به تنهایی توان و امکان ارزیابی تمام فعالیت‌ها را در سازمان ندارد، جلب مشارکت همه به منظور ایجاد بهبود در سازمان ضروری است و انجام این مهم باعث احساس مالکیت نسبت به کار، شکوفا شدن خلاقیت‌ها و ارائه پیشنهادات می‌شود. در ارگونومی مشارکتی با معرفی و آموزش دانش کاربردی ارگونومی به همه افراد، کارکنان با استفاده از این دیدگاه جدید و با عطف به تجربه‌های شغلی‌شان قادر می‌شوند پیشنهادات مناسب، عملی و ساده (بدون هزینه و کم‌هزینه) برای بهبود سازمان و شرایط محیط کار ارائه کنند. از ارکان اصلی پرداختن به ارگونومی مشارکتی در سازمان، آموزش است. آموزش ارگونومی به‌صورت کارگاهی است و در ابتدا از سطح مدیران ارشد سازمان گروهی که علاقه‌مندی بیشتری به موضوع دارند (حداکثر 15نفر) انتخاب و در یک کارگاه ارگونومی تخصصی ظرف چند هفته مبانی و اصول دانش ارگونومی توسط متخصصان ارگونومی به آنان آموزش داده می‌شود. این تیم، آموزش ارگونومی را در سطح سازمان با همراهی متخصصان ارگونومی انجام می‌دهد. هدف از تشکیل این تیم آموزش‌دهنده، بومی کردن دانش ارگونومی در سازمان است. یکی دیگر از ارکان ارگونومی مشارکتی، تشکیل گروه‌های کوچک کاری (تیم) و کار تیمی و همچنین استقرار سیستم پیشنهادات مبتنی بر آن است. استفاده صحیح از تکنیک‌های کار گروهی از قبیل نمودار پارتو، نمودار علت و معلول، توفان مغزی و... در کار تیمی ضروری است. بعد از اجرای موفقیت‌آمیز کارگاه‌های آموزشی ارگونومی و استقرار سیستم پیشنهادات مبتنی بر تیم‌های کاری انتظار می‌رود ‌با گذشت زمان برنامه ارگونومی مشارکتی که در ابتدا توسط متخصصان ارگونومی از خارج به سازمان وارد شده بود به‌تدریج به افراد داخل سازمان به طورکامل منتقل شود؛ برنامه‌ای که در نهایت قادر است از درون سازمان به حل مشکلات آن بپردازد. ارگونومی مشارکتی فرصتی را فراهم می‌کند که کارکنان دارای دانش و تجربه منحصر‌به‌فردی می‌شوند (عملکرد سیستم فراتر از مجموع عملکرد اجزای آن است) و بنابراین مشارکت آنان درک روشن‌تری از انواع مسائل موجود و راه‌حل‌های ارائه شده ‌ به‌دست می‌دهد. مشارکت دادن کارکنان در تجزیه و تحلیل، توسعه و اجرای تحول سازمانی (پروژه ارگونومی مشارکتی) زمینه‌ساز ایجاد احساس مالکیت بیشتر نسبت به کار و سازمان و تعهد بیشتر در اجرای تغییرات است و سخن آخر اینکه مشارکت کارکنان در تعریف صحیح از مسائل مربوط به کار و ارائه راه‌حل‌های مناسب امری ضروری است. کارکنانی که در سال‌های متمادی یک کار را انجام می‌دهند اغلب ایده‌های عالی و راه‌حل‌های عملی و ساده‌ای ارائه می‌کنند که غالبا بدون هزینه یا با هزینه کم می‌توان این تغییرات را برای بهترکردن سیستم انجام داد. آنها منابعی را ارائه می‌دهند که می‌توان به‌طور کامل از آنها استفاده کرد. به‌علاوه، وقتی خود در ارائه پیشنهادی سهیم باشند براحتی هر تغییری را پذیرا خواهند شد. پس‌ از تشکیل‌ گروه‌ ارگونومی ‌در سازمان‌، باید اهداف‌ آن‌ تهیه‌ و تنظیم‌ شود. اهداف‌ این‌ گروه‌ باید به‌طور رسمی‌ تدوین‌ و به‌ کارگران‌ و سرپرستان‌ ابلاغ‌ شود. یکی‌ از اهداف‌ اولیه‌ چنین‌ برنامه‌ای‌ ارتقای ‌فرهنگ‌ و آگاهی‌ ارگونومی‌ در سطح ‌سازمان‌ است‌. گروه‌ ارگونومی‌ باید رابطه‌ خود را با تولید حفظ کرده و موضوعات‌ و مسائل‌ آن‌ را بررسی ‌کند. یکی‌ از رموز موفقیت‌ برنامه ‌ارگونومی‌، حمایت‌ و همراهی‌ برنامه ‌توسط کارگران‌ و سرپرستان‌ است‌. در برنامه‌ ارگونومی‌، همه ‌مداخلات‌ باید مستندسازی‌ شود. ثبت‌ مداخلات‌ پایه‌ای‌ برای‌ تجزیه ‌و تحلیل‌ شرایط قبل‌ و بعد از مداخله‌ و همچنین‌ سابقه‌ای‌ از فعالیت‌های‌ ارگونومی‌، می‌تواند مورد استفاده‌ مدیریت‌، گروه‌های‌ ارگونومی‌ دیگر بخش‌های‌ سازمان ‌یا گروه‌های‌ علاقه‌مند خارج‌ از سازمان‌ قرار گیرد.

منبع :وطن امروز

فیلم آموزشی در خصوص ارگونومی لپ تاپ

برای دانلود کلیک کنید

پکیج آموزشی تکنیکهای ارگونومی شماره 1

Owas,Rula,QEC

تکنیکهایی از دیگر وبلاگ ها

OCRA

RULA

برای مشاهده مراجعه شود  به

http://www.farsnews.net/newstext.php?nn=8811110224

برای مشاهده مطلب به لینک زیر مراجعه نمایید

http://www.hseforum.com/forum/showthread.php?t=2435

ارگونومی را می توان به عنوان، مطالعه انسان در تعامل با محیط کاری و تجهیزات کاری اش تعریف کردبا استفاده از کاربرد تکنیکهای عملی ،ارگونومی می تواند تلاشهای کارگر ماشین را  موثر تر و حیات کاری او را ساده تر کند.موارد رو به افزایشی از  استانداردهای بین المللی و اروپایی ،شامل الزامات  پیروی از اصول ارگونومی  هستند و این عاملی  است که باید در طراحی ماشین و ترتیب حفاظ گذاری در نظر گرفته شود.
در حفاظ گذاری ایمن ماشین آلات، دارا بودن اینترفیس، همچون  بسیاری از موارد دیگر است یعنی هرچه کاربرد اینترفیس ساده تر باشد امکان استفاده از آن بیشتر خواهد بود.حفاظهایی که استفاده از آنها دشوار است  و یا در کنترل ماشین توسط کارگر مزاحمت ایجاد می کنند می توانند منجر به کنار گذاشتن   شوند و یا ممکن است  راههای دور زدن  مانع(گول زدن) را افزایش دهند.برای طراح و مهندس تولید کننده  ضروری است که تضمین کنند ،چیدمان ماشین ، کنترلها و حفاظهای آن مطابق با بهترین دستورالعملهای ارگونومیکی است.
فیزیولوژی
تفاوتهای قابل ملاحظه ای در ساختمان فیزیکی مردم اقوام و ملل مختلف وجود دارد  که در طراحی  ماشین و حفاظهای مربوطه توجه به ویژگیهای فیزیولوژیک عامه افراد کشوری که مشتری نهایی هستند،ضروری است.در مورد این موضوع ،مجموعه وسیعی از مراجع آماری وجود دارد.
برای اینکه ماهیچه ها بتوانند به نحوی اثر بخش فعالیت کنند به منبع اکسیژن خوبی نیاز دارند که این اکسیژن به وسیله گردش خون به آنها در سرتاسر بدن می رسد.مقدار جریان گردش خون  به سمت  دستها و بازوها  را با توجه به محل قرار گرفتن آنها نسبت به قلب تعیین می کنند.زیر سطح قلب ،هرچه محل قرار گرفتن دستها و بازوها پایین تر از این سطح باشد ،جریان خون بیشتر خواهد بود.بالای سطح قلب ،هرچه عضو بالاتر از سطح قلب باشد  جریان خون کمتر است.درمناسبترین حالت،هنگام کار کردن با حفاظهای ایمنی  و کنترلها محل قرار گرفتن دستها و بازو ها باید بین  سطح کمر و شانه باشد.
به طور مشابه حرکات ماهیچه ها نیز منجربه جریان خون می شوند ،در جایی که  وضعیت ساکنی  وجود دارد جریان خون محدود می شود.در حین فعالیت ماشین در هر جایی که ممکن است گرفتن کنترلها و قطعات حفاظها در یک محل(به طور راکد و ثابت) برای هر بازه زمانی رخ دهد ،باید از این موقعیتها جلوگیری شود. پس از اینکه وسایل ایمنی  به کار گرفته شدند،حفاظهای متحرک باید به نحوی طراحی شده باشند که به راحتی بتوان آنها را در کانال یا مجرای عبورشان جابجا( بلند) کرد، به نحوی که حفاظ درون این کانال  قرار بگیرد و وزن آن توسط این مجرا  قابل تحمل باشد.درجایی که از دستگیره ها برای جابجایی  حفاظها استفاده شده است  باید نحوه قرار گرفتن دستگیره ها بر روی حفاظ طوری باشد که برای جابجایی حفاظ نیاز به پذیرفتن حالت طبیعی و عادی از قرار گرفتن بدن مورد نیاز باشداما این دستگیره ها باید بالاتر از مرکز ثقل حفاظ باشند در غیر اینصورت درهنگامی  که بالا می روند ناپایدار خواهند بود.وزن حفاظ متحرک باید در حد ظرفیت توانایی بلند کردن کارگر باشد و تا جایی که ممکن است سبک باشد و متناسب با سطح ایمنی مورد نیاز باشد.
حرکت بدن باید مطابق مسیرهای فیزیولوژی طبیعی بدن باشد و از انجام حرکات تکراری و حرکات خمشی بدن جلوگیری شود.درجایی که نیاز به جابجا کردن و بلند کردن بار می باشد باید ازتجهیزات اتوماتیک بهره جست.در صورت امکان از بلند کردن اشیاء در حالت نشسته باید خودداری کرد در شرایط اجباری (بلند کردن اشیاء در حالت نشسته) باید در محدوده ارگونومیکی پذیرفته شده صورت بگیرد.
اگر کار یا فعالیت به نحوی است که کارگر باید از روزنه دید(دهانه) حفاظ  محل انجام فعالیت را ببیند ،روزنه دید باید در سطحی باشد که به طور عادی مورد استفاده قرار بگیرد و لازم نباشد تا کارگر  خم شود و یا خودش را به سمت بالا بکشد چراکه هر دوی این کارها(خم شدن و بالا کشیدن)بالقوه کارهایی خسته کننده و تنش زا هستند.
به همین ترتیب میزهای تغذیه و محل تغذیه ماشین آلات باید تقریبا در ارتفاع کمر باشد.در جایی که کارگران زیادی در شیفتهای مختلف  در یک ایستگاه تغذیه به کار گرفته شده اند ،ممکن استلازم باشد تا  سکوی کوتاهی برای کارگران  کوتاه تر فراهم شود تا بر روی آن بایستند.
حتی الامکان حالت ایستادن کارگر در حین  کار با ماشین باید  طبیعی باشد و از حالتهای قرار گرفتن نامناسب  جلوگیری شود.

ادامه دارد...

مسلما در صورتی که ارتفاع میز متناسب با قد این قهرمان ملی کشورمان درنظر گرفته می شد نیازی به گرفتن این وضعیت های نامناسب بدنی توسط ایشان نبود البته شرایط بد محیطی از نظر تهویه هم مزید بر علت بود

با وجود تمام این شرایط ایشان افتخار بزرگی آفریدند. مبارک باد.

خیلی از ما با شنیدن کلمه ارگونومی یاد این تعریف میافتیم " متناسب سازی سیستم با انسان" بدان معنا که محیط ، تجهیزات و وظایف می توانند انتخاب شده و برای تناسب با توانایی های و محدودیتهای انسان ، طراحی شوند.مثالهای آن می تواند از قبیل ارگونومی فیزیکی شامل طراحی وسیله ای برای بلند کردن بار ، انتخاب شکل ابزار برای پیشگیری از پوسچرهای نامناسب و کاهش حرکات و وظایف اضافی برای افزایش بهره وری یا کاهش ضایعات باشد.

ارگونومی ادراکی به عبارت دیگر تمرکز بر تناسب بین توانایی ها و محدودیتهای  ادراکی انسان و ماشین ، وظیفه ، محیط و .. می باشد. مثال از کاربردهای آن می تواند طراحی یک نرم افزار مناسب که استفاده از آن راحت باشد،طراحی علایم تا افراد موضوع و مفهوم آنرا براحتی درک کنند، طراحی اتاق خلبان یا اتاقهای کنترل نیروگاههای هسته ای برای آنکه کاربران دچار خطاهای فاجعه بار نشوند...

Invitation to participate: Human Factors/Ergonomics practitioner survey

Dear Ergonomics/Human Factors practitioner,

You are invited to participate in a web-based survey that aims to examine Human Factors/Ergonomics practitioners' application of research findings published in scientific journals. The survey is directed at practitioners who apply an understanding of HF/Ergonomics to the design of interactions in real settings. The total time to complete the survey is approximately 15-20 minutes.

You do not need to identify yourself in this survey - you can choose to remain anonymous. Once the research findings are available, a summary will be provided to all participants who wish to be informed of these findings.

The survey can be accessed at http://tinyurl. com/shorrock or https://www. surveymonkey. com/s.aspx? sm=ADqhaSwIIoNTe SjUrCPjjg_ 3d_3d

Thank you in advance for your help. Your response can help to benefit the profession.

Steve Shorrock, PhD (Registered Ergonomist)
The University of New South Wales, Australia
s.shorrock[at] unsw.edu. au

مطلب زیر از وبلاگ http://www.ergo-fallah.blogfa.com/ نقل می گردد

تعدادی فیلم ارگونومی برای دانلود ..

فیلم شماره 1

فیلم شماره 2

فیلم شماره 3

بهترین ابزار ها برای آنالیز شغل از دیدگاه ارگونومی

چشمها : برای دیدن و مشاهده کردن

مغز: برای تخیل و ابداع راههای تازه

تیم: مسلما دو سر بهتر از یک سر فکر میکند و چهار سر بهتر از دو سر

دوربین ویدئویی : برای مشاهده شغل در یک اتاق کنفرانس و انجام طوفان فکری

اصول دهگانه ارگونومی

١-هنگام کار در وضعیت طبیعی بدن قرار بگیرید

٢-فشار بیش از حد را کاهش دهید

٣-همه چیز را در محدوده دسترسی خود قرار دهید

۴-کار را در ارتفاع صحیح انجام دهید.

۵-حرکات اضافی را کاهش دهید

۶-خستگی و بار استاتیک را به حداقل برسانید

٧-نقاط تحت فشار را به حداقل برسانید.

٨-فضای کافی برای کار در نظر بگیرید.

٩-حرکت کنید و عضلات را منقبض و منبسط نمایید.

١٠-یک محیط کار راحت و قابل انعطاف را فراهم نمایید.

یکی از مشکلترین مراحل ارزیابی پوسچر کاری ، انتخاب شغل و سپس پوسچر مورد نظر می باشد.. این مطلب در انجمن HSE به بحث گذاشته شده است. شما می توانید در بخش نظرات همین مطلب پاسخهای خود را ارائه فرمایید

یکی از برترین مجلات ارگونومی

شماره آخر این مجله برای دانلود و استفاده شما

اطلاعات بیشتر درباره مجله

برای دانلود کلیک کنید

مجموعه مقالات نهمین کنفرانس بین المللی ارگونومی برگزار شده در کشور تایلند به حضور ارائه می شود .. با تشکر از جناب آقای مهندس طوری بخاطر ارسال این مطلب

جهت دانلود کلیک کنید

سلام

برای دانلود مجموعه مقالات  iranergo2008  اینجا کلیک نمایید

دوستانی که در همایش بین المللی ارگونومی حضور داشتند تایید می کنند که یکی از ارائه های پر هیجان و جذاب ، مطلب دکتر عباس معلم بود ...

فایل این ارائه جهت بهره برداری شما در دسترس قرار می گیرد...

جهت دانلود کلیک فرمایید

مجموعه مقالات ارائه شده در همایش ارگونومی کشور مالزی سال ۲۰۰۷
برای دانلود اینجا کلیک کنید (حجم فایل ۴۰ مگابایت)

توضیح : پس از کلیک در صفحه ای که باز می شود download file را انتخاب کنید

مقاله ای جالب در خصوص کمردرد و رانندگی اتوبوس های شهری

برای دانلود این مقاله اینجا رایت کلیک و save as target بزنید..

اصول کاربردی ارگونومی در محیط کار

منابع مورد استفاده :

easy ergonomics : ترجمه دوست خوبم مهندس محمدرضا حسن بیگی

ارگونومی جوشکاری

مهندس محمدرضا حسن بیگی

(کتاب ایمنی و بهداشت در جوشکاری)

جوشکاری شغلی است که می تواند باعث کار در پوسچرهای نامطلوب و حمل تجهیزات سنگین گردد. در حین جوشکاری معمولاًَ فشار زیادی روی بازو و شانه ها وارد می گردد.

فرآیند جوشکاری دارای خطرهای اختلالات اسکلتی عضلانی(WMSD)[1] نظیر پوسچرهای نامطلوب، بلند کردن تجهیزات و مواد سنگین و پوسچر نامناسب مچ و ... می باشد. در ایالت واشنگتن رگ به رگ شدن اعضا بیش از یک سوم غرامتهای کارگری را در میان جوشکاران درسالهای 2000-1994 تشکیل داده است. آسیب به پشت، گردن و شانه همراه با بازو و دست بیش از نیمی از صدمات جوشکاران واشنگتن را تشکیل می دادند. طبق آمارهای اعلام شده درصد صدمات وارده به اعضاء مختلف به صورت زیر بوده است::

1- پشت/گردن/ شانه 28%

2- دست / بازو 26%

3- پا 20%

4- گوش 11%

5- سایر قسمتها 15%

از پیامدهای ناشی از نامناسب بودن وضعیت کاری می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

· غیبت از کار به دلیل صدمه یا بیماری و انتقال جوشکاری به کارهای دیگر

· هزینه های مربوط به جایگزینی جوشکاران (جوشکاران افراد ماهری در کار خویش هستند و به کار گماردن افراد دیگر نیازمند آموزش در زمینة جوشکاری می باشد)

· کاهش بهره وری و کیفیت

خطرهای اسکلتی عضلانی رایج در عملیات جوشکاری:

· پوسچرهای نامطلوب و استاتیک : به دلیل اینکه وضعیت های کاری در جوشکاری متفاوت است پوسچرهای کاری مختلفی ایجاد می شود

· بلند کردن و حمل اشیاء سنگین : گاهی اوقات لازم است که جوشکار اشیاء سنگین، تجهیزات سنگین جوشکاری را انتقال دهد.

· تکرار یک سری از عملیات

· نیرو: عملیات جوشکاری نیازمند اعمال نیرو (نظیر نیروی لازم جهت گرفتن ابزار (گان) جوشکاری باشد)

آنچه که باید در مورد این خطرها در نظر داشت مدت زمان مواجهه، تکرار و شدت مواجهه می باشد.برخی از پوسچرهایی که در عملیات جوشکاری فرد به خود می گیرند.

دانلود پی دی اف ارگونومی جوشکاری

کاربرد تکنیک [1]HEART در ارزیابی خطای انسانی

مهران قلعه نوی- کارشناس ارشد بهداشت حرفه ای – Ghalenoy@gmail.com

دکتر حسن اصیلیان-استادیار-عضو هیات علمی –گروه بهداشت حرفه ای دانشگاه تربیت مدرس

دکتر سیدباقر مرتضوی- دانشیار-عضو هیات علمی-مدیرگروه بهداشت حرفه ای دانشگاه تربیت مدرس

(ارائه شده در دومین همایش ایمنی در بنادر سال 1384)

چکیده

یکی از روشهای ارزیابی قابلیت اطمینان انسان " تکنیک ارزیابی خطای انسانی و کاهش آن" می باشد . HEART توسط یرمی ویلیامز[2] در سال 1985 در انگلیس ارائه شد . این تکنیک در کمی سازی خطای انسانی در نیروگاههای هسته ای و پالایشگاهها در انگلستان ، صنایع شیمیایی و پتروشیمی، همچنین در بخشهای صنعتی کشورهای اروپایی و اسکاندیناوی بسیار رایج می باشد. این روش توسط نویسنده آن به عنوان روشی نسبتا سریع برای ارزیابی قابلیت اطمینان انسان طراحی گردیده و به آسانی مورد استفاده قرار گرفته و درک میشود . HEART روِی فاکتورهایِی که اثر معنی داری روی کارایی انسان دارند تمرکز میکند. ]2[.

در این مقاله سعی شده تا کاربرد این روش به عنوان روشی که قابلیت کمی سازی خطای انسانی را با توجه به وظایف دارا می باشد، توضیح داده شود.

واژگان کلیدی:خطای انسانی،قابلیت اطمینان انسان،HEART،

مقدمه

از زمان های دور، مدیران ، خطای انسانی را بعنوان فاکتور بسیار مهم در بیشتر مشکلات کیفیتی ، توان تولید یا حادثه، در امکاناتشان می دانند . از مطالعه 190 حادثه در کارخانجات شیمیایی چهار علت اساسی مشخص شد که شامل : کمبود دانش و اطلاعات 34% ، خطاهای طراحی32% ، خطاهای دستورالعمل 24% و خطای اپراتور 16% آنرا تشکیل می دادند. مطالعه دیگری که در واحدهای پتروشیمی و واحدهای تصفیه ای انجام شد ، علل زیر را نشان داد : نقص تجهیزات و طراحی 41% ، خطای اپراتور و نگهداری 41% ،دستورالعملهای نامناسب یا ناکافی 11% ، بازرسی نادرست یا ناکافی 5% و علل متفرقه 2% ]1[ .

یک فیلسوف قدیمی بنام سیسرو (Cicero) گفته است انسان جایزالخطا است . بعد از گذشت قرنها ، این گفته همچنان پابرجاست . بگونه ای که راسموس (Rasmos) معتقد است ، نه تنها نمی توان خطای انسانی را بطور کامل از میان برداشت بلکه اینکار به صلاح بشر و علم نیست ، زیرا بسیاری از آموخته های بشر از روش آزمون و خطا بدست آمده می آید و نیز بوسیله همین روش ، کاربرد پذیری آنها به تایید می رسد . با وجود آنکه هدف ، حذف کامل خطای انسانی نیست اما کاهش و به حداقل رساندن آن مورد توجه همگان است بسیاری از حوادث به علت خطای انسانی پدید می آید بعنوان مثال سالیانه حدود 250 میلیون حادثه در جهان رخ میدهد و سالیانه 330000 نفر در این حوادث فوت می کنند[3] ]1[ . در ایران، سال 1382، 17090حادثه ناشی از کار رخ داده که 15440 حادثه منجر به بهبودی کامل فرد گردیده ، 257 حادثه از کار افتادگی کلی (فرد 66 درصد از کارایی خود را از دست داده است ) و 97 نفر جان خود را از دست داده اند که اکثرا (8631 مورد ) به علت خطای انسانی(بی احتیاطی) ، 1181 مورد وسایل بدون حفاظ و 653 مورد وسایل معیوب میباشد ]21[ .بررسی در ایالت متحده امریکا نشان داد که 65 درصد نقص سیستمهای هسته ای ، 90 درصد حوادث شیمیایی و 80 درصد حوادث دریایی به علت خطای انسانی رخ داده است[4] ]4[ .

مواد و روشها:

HEART روش ارزیابی قابلیت اطمینان انسان می باشد که توسط تعدادی از سازمانها در 10 سال اخیر مورد استفاده قرار گرفته است. HEART تکنیک ارزیابی خطای انسانی و کاهش آن (برگرفته از متون فاکتورهای انسانی) برای درک ساده و آسان طراحی شده است. آن فرض می کند قابلیت اطمینان انسان بصورت اولیه بستگی به ماهیت وظیفه ای که انجام می دهد دارد و تحت شرایط بسیار خوب این میزان از احتمال داده شده اطمینان متمایل به دستیابی بصورت پایدار هست . HEART همچنین فرض می کند که این وضعیتهای بسیار خوب در تمامی شرایط وجود ندارد . قابلیت پیش بینی اطمینان انسان ممکنه به عنوان کاهش دهنده وضعیتهای بوجودآوردنده خطا به کار رود .

بحث

اهداف روش HEART

- تعدادی مفاهیم اصلی راجع به فاکتورهایی که منجر به عدم اطمینان انسان می شود را به ارزیابی کننده معرفی می کند .

- طرحی از توانایی های فاکتورهای اصلی که بر قابلیت اطمینان انسان در فرایندهای عملیاتی تاثیر دارد ، ارائه می دهد .

- بیان وضعیتهایی که در آن پتانسیل خطا ، محتمل بوده و علل آنها

- مقدار خطای احتمالی همراه با انواع وظایف عمومی را نشان می دهد

- فراهم نمودن ابزارهایی برای آنالیز و ارزیابی تجهیزات Real-life و دستورالعمل ها

- دامنه و ترکیب فاکتورهایی که ممکنه پتانسیل نقص در اعمال انسانی را باعث می شود ، مورد توجه قرار می دهد .

- فراهم نمودن معیارهای دفاعی که در مقابله با اثرات احتمالی عدم اطمینان انسان به کار می رود.

منابع و ماخذ:

1-Petersen ,Daniel ; 1982; Human error Reduction and safety management;3^rd ed

2- M. Everdij , January 2004, Review of Technique to Support the EATMP Safety Assessment Methodology , EUROcontrol Experimental Centre ,

3-B.Kirwan ; 1994, A guide To Practical Human Reliability Assessment, Taylor & Francis ,

4- Waldemar Karwowski , 2001, Accident Analysis and human error , International Encyclopedia of ergonomics and Human Factors, , by Taylor & Francis Inc

5- مشکاتی سید محمدرضا ،1383" بررسی حوادث ناشی از کار ایران در سال 1382 "،اولین همایش ایمنی در بنادر ، تهران ، بهمن 1383،

بررسی میزان تنیدگی شغلی پرستاران شاغل در شهر تهران، بهار 1383

ابوالفضل رحیمی* – ربابه معماریان** – محمد آخوند***

(ارائه شده در اولین همایش دانشجویی بهداشت حرفه ای دانشگاه علوم پزشکی ایران دی ماه 1383)

چکیده

 

پرستار بعنوان عضو اصلی تیم مراقبتی – درمانی نقش مهمی در بهبود و ارتقا، سلامت جامعه ایفا می‌نماید. تنیدگی یا استرس جزء شناخته شده و لاینفک در پرستاری مدرن است و موجب مشکلات عدیده‌ای هم برای پرستار و هم بیمار می‌گردد.

 

 

روش کار: این پژوهش یک بررسی توصیفی تحلیلی است که با هدف تعیین میزان تنیدگی شغلی پرستاران و تعیین عوامل موثر بر تنیدگی از دیدگاه پرستاران در شهر تهران در سال 1383 صورت پذیرفت. واحدهای مورد پژوهش 111 نفر از پرستاران شاغل در بخشهای مختلف یک بیمارستان آموزشی (دولتی) و غیرآموزشی (خصوصی) وابسته به دانشگاه تهران بودند که از طریق روش نمونه‌گیری آسان یا دردسترس با تمایل خود پرستاران در پژوهش شرکت داده شدند. جهت جمع آوری اطلاعات از پرسشنامه‌ای مشتمل بر دو بخش استفاده گردید. بخش اول مربوط به خصوصیات فردی و حرفه‌ای، و بخش دوم جهت سنجش میزان تنیدگی شغلی که در پنج بخش استرس‌های مدیریتی، اقتصادی و رفاهی، روانی- اجتماعی، جسمی و محیطی و یک سئوال باز تنطیم شده بود، که به هر گزینه امتیاز 0 تا 4 تعلق می‌گرفت. در تجزیه و تحلیل داده‌ها از آمار توصیفی و آزمون آماری کای دو استفاده شد.

 

یافته‌ها: این بررسی نشان داد که از کل نمونه های مورد مطالعه 1/44 درصد دارای تنیدگی بالا، 1/54 درصد متوسط و 8/1 درصد دارای تنیدگی کم می‌باشند. بین میزان تنیدگی شغلی و نوع بیمارستان از لحاظ آماری رابطه معنی داری وجود داشته بطوریکه میزان تنیدگی در نوع آموزشی نسبت به غیر آموزشی بیشتر بود. همچنین بین سابقه کار و میزان‌ تنیدگی رابطه معنی‌داری وجود داشت.

 

نتیجه‌گیری: با توجه به اینکه درصد بالایی از پرستاران دارای تنیدگی متوسط هستند، لذا راهکارهای مقابله و پیشگیری از تنیدگی شغلی برای پرستاران از جمله حمایتهای اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و حرفه‌ای پیشنهاد می‌شود.

 

واژه های‌کلیدی: تنیدگی‌شغلی،پرستاران،سلامت،عوامل تنش‌زا

مقدمه:

 

از مشخصات یک سازمان سالم آنست که سلامت جسمی و روانی کارکنان به همان اندازه مورد توجه و علاقه مدیریت سازمان قرار گیرد که تولید و بهره وری مورد تاکید قرار گرفته است)1(. از سویی بهداشت روانی پرسنل عامل تعیین کننده‌ای در افزایش بهره وری از نیروی کار و ارائه خدمات بهتر و موثرتر توسط هر سازمان است)2(. امروزه نیروی انسانی بعنوان ارزشمندترین سرمایه سازمان، با مسائل و مشکلات عدیده ای روبروست و کارشناسان مدیریت و روانشناسان سازمانی توجه خود را به عواملی که در افزایش یا کاهش کارآیی انسان تاثیر می‌گذارد، معطوف داشته و تلاش می‌کنند با شناسایی این عوامل و بکارگیری تمهیدات لازم بر تاثیر عوامل مثبت افزوده و از نقش عوامل منفی بکاهند. یکی از این عوامل تنیدگی‌شغلی[1] است که آثار نامطلوبی بر جسم و روح نیروی انسانی داشته و از کارآیی آنان می‌کاهد)3(.

 

در روانشناسی، تنیدگی به معنی تحت فشار قرار گرفتن تعریف شده است. هانس سلیه[2] ، تنیدگی(استرس) را پاسخ غیراختصاصی بدن در برابر هر گونه درخواست تلقی نموده و هدف پاسخ های غیراختصاصی را ایجاد تعادل و سازگاری فیزیولوژیک می‌داند)4(.

 

در بررسی‌های صورت گرفته در زمینه تنیدگی شغلی در طی 30 سال گذشته، پرستاری نیز به علت کافی نبودن تعداد پرستاران و در نتیجه فشار بالای کار به خودی خود به منزله نخستین منبع تنیدگی محسوب می‌شود)5(. تنیدگی جزیی شناخته شده از پرستاری مدرن است که به‌مقدار کم مفید می‌باشد)6( اما در درازمدت بیماری‌های مزمن مانند فشار خون، بیماری قلبی، آسم و... را بر جای می‌گذارد)7( همچنین، استرس‌‌‌های شغلی بر سلامتی افراد تاثیر داشته، کیفیت زندگی را کاهش می‌دهد و احتمال وقوع مصدومیت‌های ناشی از کار را افزایش می‌دهد)8( محیط‌های شغلی همچون اتاق عمل، بخش‌های سوختگی، روانپزشکی و ... می توانند تاثیرات قابل‌توجهی بر وضعیت بهداشت روانی کارکنان داشته باشند)9(. ویلکینسون[3] به نقل از مقامات آموزش بهداشت می‌نویسد: مشاغلی چون پرستاری، پلیس، مددکاری اجتماعی و معلمی بعنوان چهار حرفه با تنش بالا تشخیص داده شده‌اند)10(.

 

Zautchke و همکارانش(1996) در تحقیقی که بر روی پرستاران شاغل در بخش اورژانس انجام دادند، میزان تنیدگی‌شغلی در پرستاران شاغل را در حد بالا گزارش نمودند)11(. منصوریان(1375) میزان تنیدگی‌شغلی پرستاران شاغل در بخشهای مراقبت ویژه بیمارستانهای شهر تهران را در حد متوسط بیان کرده‌است)12(. Hinds و همکاران نیز در بررسی که بر روی پرستاران بخش انکولوژی کودکان انجام دادهاست، میزان تنیدگی‌شغلی موجود در نمونه‌های مورد پژوهش را در حد متوسط بیان کرد)13(.

 

طبق تحقیق Hicks وHuscorf (1375) در انگلستان که بر روی دو گروه 50 نفری از پرستاران شاغل در بخش‌های عمومی و بخش روانی صورت گرفت، نشان‌داد که پرستاران شاغل در بخشهای عمومی نسبت به بخش روانی استرس و تنیدگی بیشتری را تجربه می‌کنند)14(.

 

گزارشاتی موجود است که تنیدگی‌شغلی می تواند منجر به فرسودگی‌شغلی[4]در پرستاران گردد که بر اثر آن قوای فیزیکی و هیجانی فرد تحلیل رفته و موجب بروز نگرش‌ها و پاسخ‌های منفی فرد نسبت به خود و سایرین گردد)15( همچنین با خشنودی شغلی ارتباط منفی و معنی‌داری داشته بطوریکه با افزایش تنیدگی، سطح رضایتمندی و متعاقب آن بهداشت روانی پرسنل کاهش می‌یابد)16،17(.

 

طبق یک برآورد تقریبی، مشکلات ناشی از کار برای اقتصاد ایالات متحده سالانه 75 تا 90 میلیارد دلار)18( و بر اساس گزارش دیسنزو و دیوید[5] 1998 در انگلستان سالانه تقریب 5 میلیارد پوند از این رهگذر خسارت وارد می‌شود)19(.

 

در زمینه اهمیت بررسی عوامل تنش‌زا در حیطه های مختلف پرستاری با سویل[6] 1992 می‌نویسد: نیاز است که عوامل تنیدگی‌آور ویژه هر حیطه از اعمال پرستاری بررسی شود، تا بتوان روشهای مناسب سازگاری با آن را تعیین و تقویت نمود)20(.

 

با توجه به اینکه شدت تنیدگی از عوامل تعیین کننده در کاهش کمی و کیفی راندمانکاری بوده و نیز با کاهش عملکرد شغلی، مشکلات جسمی و روانی فراوانی در بین پرستاران می‌شود)21(، تحقیق حاضر می‌کوشد با بررسی میزان تنیدگی‌شغلی پرستاران شاغل در بیمارستان‌های دولتی و خصوصی و عوامل موثر بر تنیدگی‌شغلی از دیدگاه خود پرستاران، نقشی در بهبود اطلاعات زمینه ای در رابطه با مشکلات کاری موجود برای پرستاران داشته باشد تا مدیران، مسئولان و برنامه‌ریزان بهداشتی درمانی کشور با استفاده از این داده ها از عواقب سوء تنیدگی شغلی پیشگیری و نهایتا"از افزایش هزینه‌های مربوط به عدم توجه به آن(هزینه‌های درمانی کارکنان، غیبت از کار، کاهش کیفیت خدمات بهداشتی درمانی)22() پیشگیری شود.

ادامه دارد....

 

 

* دانشجوی کارشناسی ارشد آموزش پرستاری، دانشگاه تربیت مدرس.

** استادیار گروه پرستاری، دانشکده پزشکی، دانشگاه تربیت مدرس.

*** دانشجوی کارشناسی ارشد آمار زیستی، دانشگاه تربیت مدرس.

به نام خدا

عنوان طرح :

ارزیابی ایستگاههای کاردفتری ازجنبه مخاطرات اسکلتی عضلانی اندام فوقانی

به روش RULA و بیان ارتباط آنها با علائم ناخوشی درکارکنان مربوطه

در یکی از ادارات استان هرمزگان در سال 1385

مجری :

نیلوفر احمدی – کارشناس بهداشت حرفه ای

هدف :

کشف ریسک فاکتورهای عوارض اسکلتی – عضلانی در مشاغل دفتری وارتباط آنها با علائم و دردهای اسکلتی – عضلانی یافته شده طی معاینات ادواری

مقدمه :

تحقیقات مختلفی که تا کنون در خصوص وضعیت سلامتی کارکنان مشاغل دفتری در دنیا صورت گرفته نشان داده که کار طولانی مدت بویژه در کنار کار با کامپیوتر اختلالاتی در وضع سلامتی انسان ایجاد میکند که عمده ترین آنها به شرح زیر میباشند :

1- انواع دردهای عضلانی 4- گردن درد 7- استرس روحی

2- انواع دردهای مفصلی 5- سردرد 8- سندرم تونل کارپال ( درتایپیست ها )

3- کمردرد 6- مشکلات بینایی

همچنین در تحقیقات بعمل آمده از مشاغل نشسته ( اداری ) توسط یک مرکز تحقیقاتی در ایران از 2000 مورد بیماری در طول یکسال 1/11 درصد شکایتهای فیزیکی ناشی از کار به شرح زیر بوده :

2- اطلاعات اختصاصی:

علائم : نشانه های استقرار بیماری مرتبط با شغل که توسط پزشک در هنگام معاینات دوره ای کشف و در پرونده پزشکی شاغل ثبت شده است.

شکایات : ناراحتی ها و مشکلاتی که شاغل در زمان معاینه دوره ای به پزشک اعلام نموده و در پرونده پزشکی وی ثبت شده است که بدلیل عدم اثبات همه شکایات نمیتوان از آن بعنوان شاخص قابل اعتمادی استفاده نمود .

علائم و شکایاتی که با مشکلات اسکلتی – عضلانی بخصوص در اندام فوقانی ارتباط دارند در 5 گروه به شرح زیر دسته بندی شد : گرفتگی و دردهای عضلانی – سردرد و درد در گردن – درد ساق پا – کمردرد- در در دست .

درگروه زنان شاغل 26 مورد و در گروه مردان 11 مورد از علائم فوق دیده شد( مجموعا 36 مورد علائم مرتبط با عوازض اسکلتی عضلانی ثبت شد)

نتیجه گیری :

1- ارتباط شغل – سن – جنس و علائم بیماری :

در گروه کاربران کامپوتر 28 مورد و در گروه کارکنان دفتری تنها 8 مورد از علائم ثبت شده . که نسبت ها به ترتیب 5/1 و 3/0 میباشد. در واقع تعداد علائم کشف شده در گروه کاربران کامپیوتر از فراوانی بیشتری نسبت به گروه کارکنان دفتری برخوردار است.

جمع امتیاز نهائی ایستگاههای کاری کاربران کامپیوتر از جنبه ریسک فاکتورهای بیماریهای اسکلتی عضلانی در اندام فوقانی 64 و در کارمندان دفتری 24 میباشد با در نظر گرفتن تعداد کاربران کامپیوتر و کارمندان دفتری میانگین امتیاز نهائی ارزیابی پوسچر به روش RULA برای کاربران کامپیوتر 4/3 و برای کارمندان دفتری 3/2 میباشد که نشاندهنده بالاتر بودن ریسک در ایستگاههای کار کامپیوتری نسبت به فعالیتهای دفتری است.

2- بیان ارتباط و همبستگی بین متغیرهای ارزیابی شده از جنبه آماری :

در هردوگروه شغلی میزان همبستگی تعداد علائم مرتبط با عوارض اسکلتی عضلانی که توسط پزشک کشف و ثبت شده با امتیاز نهائی RULA در حد متوسط ( 5/0 ) بدست آمد . همچنین میزان همبستگی تعداد علائم فوق در دو گروه زنان و مردان نیز با امتیاز نهائی RULA در هرگروه نیز در حد متوسط ( 5/0 ) محاسبه شد.

متوسط امتیاز RULA برای ایستگاههای کاری کامپیوتر 3 و برای پستهای کار دفتری 2 محاسبه شده یعنی بهبود و اصلاح پست های کار با کامپیوتر بر کار دفتری ارجحیت دارد

پیشنهادات برای بهبود پستهای کار با کامپیوتر:

با بررسی علائم ثبت شده در پرونده معاینات کاربران کامپیوتر فراوانترین علامت ثبت شده بعد از اختلالات بینائی دردهای عضلانی بخصوص در ناحیه ستون مهره ها میباشد که با آموزش نکات زیر و پی گیری بمدت 6 ماه 70 درصد افراد بهبود نسبتا قابل توجهی حاصل نمودند:

نحوه تنظیم صندلی قبل از نشستن - نحوه تنظیم صفحه کلید و صفحه نمایش – نحوه صحیح نشستن روی صندلی - انجام حرکات نرمشی قبل و حین انجام کار – پرهیز از نشستن طولانی و عادت به ابنکه هرنیم ساعت یکبار بلند شده و یک تا دو دقیقه در اتاق قدم بزنند – نظم و نظافت میز و فضای کار – در دسترس قراردادن وسایل پرمصرف بمنظور پرهیز از پوسچرهای نادرست – آموزش نحوه صحیح برداشتن بار – آموزش پرهیز از انجام پوسچرهای نادرست نظیر خم شدن و چرخیدن در حین کار.

منابع علمی :

1. کتاب مهندسی عوامل انسانی در صنعت و تولید ، نوشته : مارتین هلاندر ، ترجمه : علیرضا چوبینه ، انتشارات : راهبرد

2. مجله صنعت و ایمنی شماره 86 – خرداد و تیر 1381 – مقاله ایمنی کار در کاربران کامپیوتر و ماشین نویسان ، نوشته : دکتر سید سعید مدرس

3. شیوه های ارزیابی پوسچر در ارگونومی شغلی – دکتر علیرضا چوبینه - 1383

4. مبانی بهداشت حرفه ای کار با کامپیوتر ، تالیف دکتر افشین نیاکان، انتشارات : هیرمند

5. ارگونومی در عمل ، نوشته : محمد امین موعودی ، علیرضا چوبینه ، انتشارات : کتاب ماد وابسته به نشر مرکز

6. انسان ،آنتروپومتری ، ارگونومی و طراحی ، نوشته : استفن فیزنت ، ترجمه : علیرضا چوبینه ، محمد امین موعودی ، انتشارات : کتاب ماد وابسته به نشر مرکز

7. نسخه الکترونیکی کتاب بیماریهای اسکلتی عضلانی اندام فوقانی ، نوشته : دکتراشرف السادات بطحایی، دکترکامران خلیلی، انتشارات دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

8. www.osha.org

9. www.niosh.org

10. www.medicalmultimediagroup.com

11. www.ergonetz.com

خسارات ناشی از افسردگی مرتبط با کار

William McPeck

Maine State Government

March 2002

برگردان به فارسی : نیلوفر احمدی – کارشناس بهداشت حرفه ای

مدیریت درمان تامین اجتماعی استان هرمزگان

مقدمه:

برآورد میشود بین 11 تا 17 میلیون نفر از آمریکائی ها دچار افسردگی باشند.

oاین تعداد بین 5 تا 10 درصد کل جمعیت است.

oزنان بیش از مردان دچار افسردگی میشوند.

oهرسال 30 هزار مورد خودکشی رخ میدهد .

oاین آمار فقط مربوط به افرادی است که تحت درمان بوده یا بیماری آنها توسط پزشک تشخیص داده شده .

برآورد خسارات ناشی از افسردگی در آمریکا:

1- نتایج مطالعات گرینبرگ 1993:

nاتحادیه های صنفی فقط بعلت بیماری افسردگی کارکنان متحمل 44میلیارد دلار خسارت به شرح زیر شده اند :

n12 میلیارد دلار خسارت ناشی از کاهش بهره وری

n12 میلیارد دلار خسارت ناشی از روزهای کاری ازدست رفته بعلت عدم حضور فرد شاغل در محل کار

n12 میلیارد دلار مجموع خسارتهای مستقیم ( غرامت و...)

n5/7 میلیارد دلار بابت فوت افراد بیمار

2- نتایج مطالعات درسال 2000:

nهزینه ازکارافتادگی هر فرد شاغل بعلت افسردگی در هرسال 425/5 دلار میباشد.

nهزینه درمان هرفرد شاغل مبتلا به افسردگی به اضافه هربیماری مزمن دیگر 7/1 برابر بیش از سایر شاغلان میباشد.

nتعداد روزهای استراحت پزشکی شاغلان افسرده زیر 40 سال طی یکسال 5/3 بار بیشتر از شاغلان بالای 40 سالی است که به افسردگی مبتلا نمیباشند.

nهر 5/1 بار غیبت از کار کارکنان بعلت افسردگی 20 درصد میزان بهره وری آنان را کاهش میدهد.

3- نتایج مطالعات دیویدسون 1998:

nطی یک سال فقط بعلت افسردگی حدود 12 میلیارد دلار خسارت بابت روزهای کاری از دست رفته محاسبه شده است.

nبرآورد میشود هزینه های بیماری افسردگی به تنهایی بیش از هر بیماری دیگری باشد.

4- نتایج مطالعات در کارکنان بانک شیکاگو 1991-1988

o52 درصد از بیماریهای روانی را مبتلایان به افسردگی تشکیل میدهند.

oفقط طی سال 1991 هزینه بیماران مبتلا به افسردگی معادل 000/930 دلاربود.

o62 درصد از کل روزهای استراحت پزشکی بیماران روانی مربوط به مبتلایان به افسردگی بود.

oافسردگی با 40 روز استراحت پزشکی بابت هربیمار در بین تمام بیماریها رتبه اول را بخود اختصاص داد.

اقدامات بانک شیکاگو:

oافزایش سطح آگاهی و آموزش کارکنان در مورد بیماری افسردگی

oآموزش به مدیران

oافزایش سطح آگاهی اتحادیه صنوف

oتمرکز بر مدیریت پیشگیری ودرمان بیماری افسردگی

oاجرای برنامه غربالگری بهداشتی کارکنان

oبرنامه ریزی برای اقدامات درمانی پیشرفته

نتایج اقدامات بانک شیکاگو:

oکاهش خسارات مستقیم بابت بیماری افسردگی در کل بیماران از 1 میلیون دلار به 400 هزاردلار ( 1996-1992)

oکاهش درصد فراوانی بیماری افسردگی از 62 درصد به 45 درصد ( 1995 -1992)

oکاهش هزینه های مستقیم درمان بیماری بابت هرنفر از 116 دلار به 58 دلار

oکاهش شیوع بیماری افسردگی از 8/1 مورد به 8/4 مورد در هر 1000 نفر (1995-1989)
5- نتایج مطالعات سازمان تحقیقات بهداشتی پیشرفته

( HERO( Health Enhancement Research Organization

الف- خلاصه نتایج بعمل آمده از مطالعه ریسک فاکتورهای محیط کار (1996-1990) در 6 صنعت از 500/47 صنعت بزرگ امریکا:

n70 درصد کارکنان از افسردگی شکایت داشتند.

n46 درصد کارکنان ازبالا بودن استرس کاری شکایت داشتند.

n35 درصد کارکنان دچار بیماری دیابت بودند.

n21 درصد کارکنان دچار اضافه وزن بودند.

n14 درصد کارکنان سیگاری بودند.

n12 درصد کارکنان دچار افزایش فشار خون بودند.

nو 10 درصد آنها دچار بی تحرکی در کار بودند .

ب- مطالعه شیوع افسردگی در میان کارکنان دولتی آمریکا (SOM ) 1997

o 1 هزارو 561 نفر از کارمندان دچار افسردگی بودند که از این تعداد 66 درصد کارمند رسمی و 6 درصد از کارکنان قراردادی بودند.

oتعداد زنان افسرده در این گروه بیش از 5/2 برابر مردان بود.

o7/6 میلیون دلار معدل 14 درصد هزینه های درمانی صرف بیماری افسردگی کارکنان شد.

nاز کل 308 دلار هزینه درمانی بابت بیماری هر نفر فقط 102 دلار بابت بیماریهای روحی ازجمله افسردگی صرف شد.

n904 کارمند به علت افسردگی به متخصص اعصاب و روان ارجاع داده شدند.

nدرمجموع 1908 نفر از کارمندان به دلیل مشکلات روحی به متخصص اعصاب و روان مراجعه کردند.

oمیزان شیوع بیماران بستری بعلت ابتلا به بیماریهای جسمی:

n95 نفر در هر 1000 نفر بیمار افسرده

n67 نفر در هر 1000 نفر بیمار غیر روحی

oدر بسیاری از مطالعات پزشکی افراد دچار افسردگی شکایات بیشتری از ناراحتی های جسمی ( غیرواقعی ) ابراز مینمایند.

oبابت درمان بیماری افسردگی کارکنان مبلغ 279/083/1 دلار صرف خریداری دارو شده است(1997)

متوسط هزینه سرانه هرنفر 50 دلار در ماه برآورد شده است.

هر بیمار افسرده در سال بطور متوسط 2/16 بار توسط پزشک ویزیت شده است.

73 درصد از کارکنان دچار افسردگی بطور مرتب دارو مصرف میکنند.

1 هزارو 672 نفر از کارکنان (9/6 درصد) از افسردگی شکایت داشتند( 1999)

76 درصد آنان از کارمندان رسمی بودند.

یک نفر از هر 12 نفر مبتلا به افسردگی بوده (1998(

کارکنان دچار افسردگی در یکسال حداقل 15 هزار بار به روان پزشک مراجعه کرده اند(1998(

هزینه درمانی بیماریهای روحی کارکنان افسرده 3/1 میلیون دلار و هزینه درمانی بیماریهای جسمی ایشان 2/4 میلیون دلار بوده( 1998)

درمجموع هزینه های درمانی کارکنان افسرده بالاتر از کارکنانی است که به بیماریهای روحی مبتلا نیستند.

بیش از 1/1 میلیون دلار صرف تهیه داروهای ضد افسردگی شده (1999)

50 درصد مبتلایان به افسردگی دوره 6 ماهه دارودرمانی خودرا بطور کامل انجام ندادند.

58 درصد از مبتلایان به افسردگی اصلا دارو دریافت نکردند.
ج- مطالعه شیوع افسردگی در کارکنان اتحادیه مدیریت درمان دولتی آمریکا (MHMC)

برنامه غربالگری تعاملی بیماران به دو روش زیر:

غربالگری از طریق برقراری تماس تلفنی با بیمارانETAP

غربالگری از طریق ارتباط آنلاین اینترنت

ملاقات پرستار با بیماران وپی گیری بیماران

مطالعه پایلوت از طریق درمان انتخابی

نتیجه غربالگری تعاملی از طریق برقراری تماس تلفنی با بیماران:

SOM: فقط برای یک نفر از هر 19 نفر بیمار قابل اجرا بود.

MHCM: 96 درصد کارکنان بیمار تحت پوشش این روش قرارگرفتند.

دلایل انتخاب برنامه ETAP

شیوع زیاد بیماری افسردگی بین کارکنان

پرهزینه بودن بیماری افسردگی

ارتباط مرگ ومیر با افسردگی ( خودکشی )

ویژگیهای استقرار سیستم پی گیری و غربالگری در برنامه ETAP:

مدارک فاقد نام و اطلاعات شخصی باشند

نگهداری مدارک بصورت محرمانه باشد – کلیه مکالمات تلفنی از طریق تایپ با صفحه کلید بوده و هیچگونه گفتگو از طریق ارتباط صوتی انجام نشود.

فقط در صورت تمایل و توافق بیمار اطلاعات در اختیار وی گذاشته شود.

دوروش غربالگری EPAT وجود دارد:

برای بیماران افسرده و مانیک

برای معتادان به الکل

غربالگری ETAPبرای بیماران افسرده و مانیک:

با استفاده از پرسشنامه 10 سوالی معتبرو استاندارد شده توسط (دانشگاه هاروارد)

با استفاده از پرسشنامه 3 سوالی معتبرو استاندارد شده توسط (دانشگاه هاروارد)

غربالگری ETAPبرای معتادان به الکل:

با استفاده از پرسشنامه 10 سوالی مورد استفاده سازمان جهانی بهداشت برای غربالگری معلولان در سال 1982

غربال کردن افراد الکلی با رفتارهای خطرناک از معتادان به الکل

اقدامات لازم برای اجرای ETAP :

واگذاری 800 شماره تلفن بدون مالیات ( بدون هزینه) به هر سازمان

امکان پاسخ فوری به تلفنها

ارائه گزارش هفتگی یا ماهیانه

امکانات آموزشی و ارتقاء برای کارکنان درگیر برنامه غربالگری

اجرای برنامه های تقویت کننده و تاکید کننده غربالگری به مناسبتهای خاص:

روز بدون الکل : در ماه آوریل

روز غربالگری بیماران افسرده : در ماه اکتبر

برقراری ارتباط خودکار بین سیستم غربالگری با بیمه خدمات درمانی

نتایج غربالگری ETAP در سطح ملی :

شناسائی بیماران افسرده :

73 درصد تماس گیرندگان دچار افسردگی بودند.

شدت افسردگی 80 درصد بیماران خفیف تا متوسط بود.

90 درصد بیماران در زمان تماس تحت درمان نبودند.

87 درصد تماس گیرندگان افراد شاغل بودند.

75 درصد زنان و 70 درصد مردانی که تماس گرفتند دچار افسردگی بودند.

شناسائی معتادان به الکل :

70 درصد تماس گیرندگان معتاد به الکل بودند.

میزان وابستگی96 درصد معتادان به الکل در حد خطرناک تا شدید بود.

4/95 درصد از معتادان به الکل در زمان تماس تحت درمان ترک اعتیاد نبودند.

81 درصد تماس گیرندگان از افراد شاغل بودند.

72 درصد مردانی که تماس گرفتند معتاد به الکل بودند.

میزان وابستگی98 درصد آنان به الکل در حد خطرناک یا بالاتربود.

61 درصد زنانی که تماس گرفتند معتاد به الکل بودند.

میزان وابستگی93 درصد آنان به الکل در حد خطرناک یا بالاتربود.

نتایج غربالگری ETAP در سال 2001:

سهم هر سازمان از تماسها بین 3/0 تا 7 درصد بود

از مجموع 730 تماس در :MHCM

505 تماس مربوط به غربالگری بیماران افسرده

225 تماس مربوط به غربالگری معتادان به الکل بود

71 درصد تماس گیرندگان زن بودند

70 درصد تماس گیرندگان دارای علائم افسردگی بودند.

85 درصد تماس گیرندگان که دچار افسردگی بودند در هنگام تماس تحت درمان قرار نداشتند.

برنامه ملاقات پرستاران با بیماران در MHCM:

اجرای برنامه مدیریت درمان بیماران توسط پرستار بطور تقریبی به ازای هر نفر 150 دلار هزینه دربرداشت.

مراحل برنامه پیگیری 6 ماهه درمان بیماران:

آموزش به بیماران

ارزیابی میزان پبشرفت در درمان بیماران

غربالگری موارد خودکشی بیماران

تهیه برنامه زمانبندی درمان

پیش بینی اقدامات لازم در شرایط دشواردرمان بیماران

برگزاری دوره های هفتگی مرور برنامه و مشاوره با روانپزشک

نتیجه گیری:

74 درصد از بیماران تا 6 ماه تحت درمان داروئی منظم قرارگرفتند.

57 درصد از مبتلایان به اسکور شدید افسردگی حداقل 50 درصد بهبود حاصل نمودند.

عملکرد شغلی 18 درصد از بیماران بهبود قابل توجهی نشان داد.

نهایتا به ازای هر نفر شاغل 2600 دلار در هزینه های درمانی صرفه جوئی بعمل آمد.

منبع اطلاعاتی:

WWW.OSHA.GOV

مقاله Depression and the Employer

نوشته William McPeck

March 2002

خطای انسانی حلقه ارتباطی ارگونومی و ایمنی

در بیان تاریخچه توسعه و گسترش علم ارگونومی هموراه از سالهای جنگ جهانی دوم بعنوان دوران طلایی رشد ارگونومی یاد می شود؛ در طی این سالها عدم توجه لازم به توانمندیها و محدودیتهای ذهنی و جسمانی کاربران در طراحی و ساخت تجهیزات جنگی باعث شد که فن آوریهای بکار رفته در تسلیحات نظامی نظیر هواپیماهای جنگی، رادارها، تانکها و غیره از توانائیهای استفاده کنندگان آنها پیشی گیرد که یکی از نتایج مهم آن افزایش وقوع خطاهای انسانی در استفاده، تعمیر و نگهداشت تجهیزات فوق و بروز مکرر حوادث فاجعه بار نظیر سقوط متعدد هواپیماهای جنگی حتی در حین پروازهای آموزشی بود. تلاشهای پیامد این وضعیت که عمدتاٌ بر روی طراحی بهینه کنترلگرها و نمایشگرها معطوف بود سرآغازی مهم در توسعه و فراگیر شدن علم ارگونومی محسوب می شود. بدلیل اهمیت بکارگیری اصول علم ارگونومی در کنترل خطاهای انسانی، در این مقاله سعی می شود که جنبه های مختلف خطاهای انسانی مورد بحث قرار گیرد.

مفهوم خطای انسانی

خطاهای انسانی به مجموعه ای از اعمال انسانی اطلاق می شود که از هنجارها، حدود و استانداردهای از قبل تعریف شده، طبیعی و قابل قبول تخطی می نمایند.

بر اساس نتایج مطالعات مختلف خطاهای انسانی عامل اصلی حوادث محسوب می شوند، برای مثال Heinrinh عامل حدود 88% حوادث را خطاهای انسانی گزارش می کند، Drew 8%0 تا 90% حوادث را ناشی از خطاهای انسانی می داند، Billing&Reynard نیز خطاهای انسانی را عامل وقوع 70% تا 90% حوادث معرفی می کنند. در آمار حوادث 9 ساله ایران نیز (از سال 1369 تا 1377) علت اصلی وقوع حوادث در کلیه سالهای مورد بررسی بغیر از سال 1369 خطاهای انسانی ذکر شده که در طبقه بندی ارائه شده توسط سازمان تأمین اجتماعی با عنوان "بی احتیاطی" قید شده است. Older&Spicer نیز در بحث علل وقوع حوادث عقیده دارند که یکی از علل اساسی اغلب حوادث در کنار محیط و تجهیزات خود افراد هستند. در یک مطالعه دیگر که توسط Shinar صورت پذیرفته علت اصلی اغلب حوادث رانندگی، خطای انسانی معرفی شده است.

عوامل موثر بر خطاهای انسانی

محققین مختلف تقسیم بندیهای گوناگونی را در باره علل و عوامل مؤثر در بروز خطاهای انسانی ارائه کرده اند برای مثال Niles T.Welch اصلیترین علل خطاهای انسانی را در شش گروه زیر طبقه بندی کرده است که هر کدام از آنها را نیز می توان به درجات مختلف دسته بندی کرد.

1- پیچیدگی ؛اندازه سیستم و یا تعداد مواردی که لازم است مشاهده، کنترل و مورد توجه قرار گیرند در بروز خطاهای انسانی نقش کلیدی را بازی می کنند. در واقع پیچیدگی با توجه به تعداد موارد، اهداف، نشانگرها، موارد پیش بینی شده در چک لیستها و یا قطعات و تجهیزاتی که باید بعنوان بخشی از فرایند مورد بررسی قرار گیرند تعیین می شود.

2- استرس؛ فشارهای وارده بر اپراتور جهت انجام کار صحیح، دقیق و ایمن باعث ایجاد استرس شده که آنهم بنوبه خود بر احتمال وقوع خطای انسانی می افزاید.

3- خستگی؛ خستگی جسمانی در اثر فاکتورهایی نظیر کمبود خواب و استراحت، تنوع وظایف و کم بودن زمان استراحت بین شیفتهای کار و غیره بوجود آید که می تواند بر نرخ خطاهای انسانی بیفزاید.

4- محیط؛ شرایط فیزیکی(درجه حرارت، درصد رطوبت، روشنایی، کیفیت هوای محیط کار و غیره) که اپراتور تحت آن شرایط فعالیت می نماید می تواند بر احتمال بروز خطاهای تأثیر بگذارد. همچنین محیط اجتماعی و فرهنگی نامناسب(برای مثال در جائیکه تشریک مساعی و همکاری وجود نداشته و روحیه کاری پائین باشد) نیز بر روی احتمال وقوع خطاهای انسانی مؤثر خواهد بود.

5- آموزش؛ این فاکتور نشاندهنده کمیت و کیفیت آموزشهای است که اپراتور تحت یک سیستم ویژه دریافت کرده است.

6- تجربه؛ منظور از این عامل آموخته های عملی اپراتور ها در کار با سیستم مورد مطالعه است.

در یک طبقه دیگر که توسط Kirwan و همکاران او ارائه شده است عوامل مؤثر در بروز خطاهای انسانی در پنج دسته زیر تقسیم بندی شده است:

1- زمان؛ بدون شک یکی از عوامل اثر گذار در نرخ خطاهای انسانی زمان لازم برای انجام یک عمل است که این فاکتور نقش خود را بویژه در شرایط بحرانی و استرس زا بخوبی نشان می دهد و بر همین اساس نرخ خطاهای انسانی در انجام یک عمل یکسان در شرایط مختلف با هم دیگر متفاوت می باشد برای مثال در حالیکه نرخ خطای انسانی در یک عملیات ساده و معمول برابر 001/ می باشد این نرخ در حین فعالیتهایی که همراه با استرس هستند 3/ است.

2- کنترلگرها و نشانگرها؛ که رابط بین انسان و ماشین در سیستم انسان ـ ماشین بوده و در صورتیکه طراحی، ساخت و نگهداری آنها با در نظر گرفتن محدودیتها و توانمندیهای روانی و جسمانی کاربران آنها صورت نگیرد در هنگام عملیات بر نرخ خطاهای انسانی افزوده خواهد شد.

3- آموزش و تجربه

4- دستورالعملها؛ وجود دستورالعمل های انجام کار بالاخص بصورت مکتوب از اعمال سلیقه های شخصی و همچنین بروز سر در گمی در شرایط لازم کاسته و به همان نسبت نیز از میزالن خطاهای انسانی حواهد کاست.

5- سازماندهی وظایف؛ منظور از سازماندهی وظایف تعیین کامل و دقیق وظایف افراد در انجام کارهای روزمره و ضروری است.

6- پیچیدگی وظیفه

لازم به یاد آوری است که علاوه بر موارد یاد شده عوامل دیگری نیز وجود دارد که بر پیچیدگی خطاهای انسانی می افزاید برای مثال خستگی افراد در اغلب موارد می تواند فراتر از یک خستگی ساده باشد؛ خستگی ممکن است بصورت یک بار اضافی حسی کوتاه مدت (برای مثال وقتی که اطلاعات ارائه شده در صفحه نمایش بیش از حد زیاد باشد)، خستگی جسمی و یا ذهنی طولانی مدت ناشی از انجام یک وظیفه تکراری ناشی شود باشد. همچنین زیاد بودن فاکتورهای مورد قضاوت و تصمیم گیری در پیچیده کردن شرایط نقش بسزایی دارد. علاوه بر این خطاها در پاره أی اوقات از سوی افراد با تجربه و ماهر سر می زند که سعی می کنند به هر ترتیبی موقعیتهای موجود را بهبود بخشند. در این میان شاید مهمترین فاکتورو پیچیده کننده این واقعیت باشد که خطاها معمولا" ترکیبی از چند رویداد بوده که در کنار همدیگر بصورت یک مجموعه منظم در آمده و در نهایت منجر به بروز یک اشتباه می شوند، افزون بر مطالب فوق بهنگام اجرای یک فرایند مفهوم خطای انسانی کمی کسترده تر از انجام خطا توسط اپراتور بوده و خطاهایی نظیر بروز خطا در مراحل طراحی، نگهداری و ارتباطات را نیز در بر می کیرد. از دیگر فاکتورهای پیچیده کننده می توان به انجام وظایف غیر عادی در برابر وظایف روتین، داده های محدود در برابر اطلاعات زیاد و ریسک فرضی در برابر ریسک واقعی اشاره کرد.

اختلالات روانی ، ماهیچه ای - اسکلتی و تولید مثل ناشی از کار در میان زنان شاغل

 

تاریخچه ، دستاوردهای فعلی و مبانی تحقیقات آینده

 

حمید الماسی

کارشناس ایمنی و بهداشت صنعتی

چکیده مقاله : بر طبق تغییراتی که اخیراً در محیطهای کاری و شرایط اقتصادی بوجود آمده است نسبت زنان شاغل در ژاپن افزایش یافته است . علایم کار زیاد و استرس بر روی زنان شاغل ژاپنی مانند سایر کشورهای صنعتی است ، بجز کشورهایی که در آنها هنوز نظام مردسالاری حاکم است . در این بررسی ما سعی خواهیم کرد با تمرکز بر بهداشت تولید مثل ، اختلالات دستگاه ماهیچه ای – اسکلتی (WMSDs)و اختلالات روانی ، تاریخچه ، دستاوردهای فعلی و مبانی تحقیقات آینده در بهداشت حرفه ای زنان شاغل را شرح دهیم .در بررسی بهداشت تولید مثل بیشتر به عوارض بارداری توجه شده است تا زمان باردار شدن و اخیراً تحقیق بر روی زمان باردار شدن هم به یکی از موضوعات روز تبدیل شده است . تحقیقات آینده نه تنها در طی مدت بارداری و بر روی عوارض ناشی از بارداری بلکه بر روی اختلالات ناشی از بر هم خوردن تعادل هورمونی و یائسگی و شرایط بهداشتی بعد از یائسگی هم انجام می شود . اختلالات (WMSDs) غالباً از نقطه نظر تفاوتهای جنسی و عوامل وابسته آن با هم مقایسه میشوند . در بخش تاریخی تحقیق بهداشت روانی در زنان شاغل ژاپنی ، فشار های روحی – روانی کار بر روی پرستاران بررسی شده است . ما این نتایج را با نتایج حاصله از آخرین تحقیقات در اروپا و آمریکا که تأثیر متقابل فشارهای روحی – روانی کار و مسئولیت خانوادگی زنان را بررسی کرده اند مقایسه میکنیم . پیش بینی وضعیت احتمالی زنان شاغل در ژاپن کار ساده ای نیست ولی در مجموع حمایتهای خانوادگی و بهبود شرایط محیط کار باعث بهبود سطح کیفی و ترویج بهداشت آنان خواهد شد .

لغات کلیدی : زنان شاغل ،تولید مثل ، دستگاه ماهیچه ای – اسکلتی ، اختلالات روانی ، مباحث تحقیق

· مقدمه

 

بر طبق مطالعه‏ای که بوسیله آژانس مدیریت و هماهنگی انجام شد ، نسبت زنان شاغل به کل نیروی کار شاغل در سال 2000 برابر با 40% بوده است . اگر منحنی نسبت زنان شاغل را بر حسب سن رسم کنیم ، یک منحنی (M) شکل را نشان میدهد که دارای 2 پیک دز سنین 20 تا 24 سال و 30 تا 34 سال است و یک فرورفتگی در سنین 25 تا 29 سال دارد . با اینکه خیلی از زنان کار خود را به خاطر بچه دار شدن و یا نگهداری از کودک ترک نموده اند با این حال با رواج تحصیلات عالی و ازدواج دیر در بین زنان در سالهای اخیر نسبت زنان شاغل و همچنین سنین 25 تا 29 سال در حال افزایش است .

 

بر طبق نتایج بررسی بر روی زنان شاغل بوسیله وزارت کار مشخص گردید که تعداد زنانی که بخاطر بچه دار شدن یا نگهداری از بچه کار خود را ترک میکنند در حال کاهش است و این انتظار میرود که زنان بیشتری پس از بچه دار شدن به سر کار خود بازگردند . پس از اصلاح قانون برابری فرصتهای شغلی زن و مرد در سال 1998 ، زنان میتوانند در مشاغلی که قبلاً اکثراً توسط مردان انجام میگرفت کار کنند . بعلاوه بعد از لغو قانون حمایت از زنان بوسیله قانون استاندارد کار ، زنان اجازه دارند که اضافه کاری بکنند یا تا دیر وقت کار کنند . با این قوانین آسانگیر برای زنان ، زنان میتوانند به همان سبکی که مردان کار میکنند ، کار کنند .

با این حال هنوز هم موانعی بر سر راه زنان شاغل وجود دارد : A) آنها نسبت به مردان مسئولیت بیشتری در زمینه خانه داری دارند ؛ B) نظام قبول نگهداری از بچه ها و والدین سالخورده ؛ C) اکثر زنان شاغل بصورت پاره وقت یا موقت مشغول به کار هستند که این بدین معنی است که سیستم بیمه آنان ضعیف و ناکارآمد است و اختلاف حقوق بین زنان و مردان هنوز هم بسیار زیاد است .

در یک چنین اجتماعی که نظام تأمین اجتماعی دارای ضعفهایی است و مردم درباره نقش جنسیت تصورات و عقایدی عمیق و ریشه دار دارند برای زنان شاغل ممکن است سخت باشد که ملزم باشند مانند مردان به کار بپردازند . برای مثال پس از لغو قانون حمایت از زنان ، زنانی که ساعات بسیار طولانی به کار می پرداختند از مشکلات جدی رنج می بردند . آنها ممکن بود فوت کنند از شدت کار طاقت فرسا خودکشی کنند .

در این مقاله ما موضوعات مهمی نظیر سلامتی تولید مثل در زنان ، اختلالات دستگاه ماهیچه ای – اسکلتی ناشی از کار (WMSDs) و بهداشت روانی را در ژاپن و کشورهای صنعتی بررسی خواهیم کرد و در مورد موضوعات بررسی های آینده بحث خواهیم کرد .

· زنان شاغل و تولید مثل

 

A. تماس با عوامل شیمیایی

 

اختلالات قاعدگی : شکایت داشتن از اختلالات قاعدگی یکی از علائم شایع است . مشخصاتی مانند طول مدت و نظم دوره ، طول مدت و میزان مایع ، قاعدگی دردناک و ناراحتی های دیگر قاعدگی در یک سیکل کامل ماهیانه مورد بررسی قرار گرفته‏اند که آیا به شغل وابسته‏اند یا نه . بر طبق گزارشات قاعدگی تحت تأثیر تماس با عوامل شیمیایی ناشی از کار قرار دارد . تماس شغلی با هورمونهای مصنوعی ، حلالهای آلی ، دی سولفید کربن و تماس با عوامل شیمیایی حالت دهنده مو تغییراتی در سیکل قاعدگی ایجاد می نماید . وقتی فرآورده های prostaglandin (نوعی اسید چرب) افزایش می یابد و در خلال قاعدگی در مخاط غشاء رحم آزاد می شود و باعث افزایش غیر طبیعی فعالیت رحم و کم خونی موضعی و گرفتگی عضلات لگن خاصره و درد در این ناحیه میشود که به آن قاعدگی دردناک می گویند .

ممکن است گاهی این درد در نتیجه درد پاها ، کمر درد یا اختلالات گوارشی بوجود بیاید به همین دلیل تشخیص درد به عنوان علائم پیش از قاعدگی مستلزم تعیین زمان محتمل قاعدگی بعدی است که هنوز بوجود نیامده . گزارش در ابتدای قاعدگی بعدی ایجاد اشکال میکند . علائمی که در رابطه با قاعدگی هستند بستگی زیادی به سن ، تعداد زایمانها و وسایل جلوگیری از بارداری و حتی روشهای تحقیقاتی دارند . ارتباط بین قاعدگی دردناک و کار در صنایع پلاستیک فشرده (تقویت شده) ، تماس با جیوه و تولوئن هنوز به طور کامل محرز نشده است . مشخص شده است که قاعدگی دردناک در میان آرایشگران شایع است و بعضی تحقیقات نشان می دهد که رابطه ای بین آرایشگری (کار با ماده آنتی نئو پلاستیک) و بی نظمی در سیکل قاعدگی یا بی نظمی در زمان خونروش وجود دارد .

ناباروری : بروز ناباروری بستگی به زمان باردار شدن و توانائی باروری فرد دارد . بر طبق گزارشات تماس با جیوه ، اکسید نیتروژن ، فرمالدئید و حلالهای آلی در زنان شاغل باعث تأخیر در باردار شدن می شود . رابطه بین تماس با حلال های آلی ، گرد و غبار ، حشره کشها ، رنگها و برخی فلزات با بروز ناباروری تأیید شده است .

عوارض بارداری : افزایش دفعات سقط جنین در والدینی که در صنایع نساجی و یا صنایعی که با نیمه هادی ها کار می کنند و والدینی که با اتیلن گلیکول و یا حلالهای آلی سر و کار دارند تأیید شده است .در میان زنان شاغل که با حلالهای آلی و حالت دهنده های مو کار میکنند در سنین باروری تعداد جنین ها کاهش می یابد .

یائسگی : مطالعاتی در مورد ارتباط بین شغل و دوره یائسگی و علائم آن به ندرت یافت میشود . دوره یائسگی ممکن است با استعمال سیگار و تماس با دی سولفید کربن در ارتباط باشد ...

ادامه دارد

نوبت کاری

مهندس عبداله دادور

کارشناس بهداشت حرفه ای مرکز بهداشت شهرستان شبستر

مقدمه

نوبت کاری از جمله پدیده های اجتماعی است که ریشه در تاریخ انسان دارد و امروزه نیز به دلایل اقتصادی و تکنولوژیک وجود دارد . پدیده نوبت کاری در بسیاری از صنایع و کارخانجات نظیر صنعت نفت ، نیروگاهها ، فولاد و ذوب آهن و بطور کلی هر صنعتی که در آن سرمایه گذاری اقتصادی سنگینی شده است و همچنین در برخی مشاغل خدماتی مثل پزشکی ، پرستاری ، آتش نشانی ، نیروی انتظامی ، خدمات آب ، برق ، تلفن و ... وجود دارد و افراد در این نوع مشاغل بطور شبانه روزی در حال فعالیت هستند . این افراد مجبورند در روز که جامعه فعال است در خواب باشند و شب که جامعه در خواب بسر می برد بیدار بوده و به فعالیت مشغول باشند .

طبق آمارهای منتشره 25% از کل نیروی کار با پدیده نوبت کاری مواجه هستند . با افزایش روزافزون جمعیت و نیاز به خدمات و صنعتی شدن جوامع ، نوبت کاری بطور مستمر افزایش خواهد یافت . با توجه به اثراتی که نوبت کاری بر روی سلامتی و ایمنی کارکنان دارد و می تواند در تولید و بهره وری نیز تاثیر گذار باشد بررسی و توجه به این مشکلات ضروری بنظر می رسد . این مقاله کارفریان ، سرپرستان ، اعضای کمیته ایمنی و بهداشتکار و کارکنان را کمک می کند تا بدانند :

- نوبت کاری چیست ؟

- نوبت کاری چطور می تواند بر روی کارکنان اثر بگذارد ؟

- خطرات نوبت کاری چیست ؟

- چطور می توان خطرات نوبت کاری را کنترل نمود ؟

نوبت کاری چیست ؟

منظور از نوبت کاری هر نوع کاری است که در خارج از ساعت معمول کار روزانه ( 7 صبح الی 6 بعد از ظهر ) انجام شود و شامل :

- شیفت های ثابت شب ، شیفت های ثابت دیگر ( از قبیل شیفت عصر ) و یا شیفت های که قبل از 6 صبح شروع می شود .

- شیفت های چرخشی که زمان کار از روز به عصر یا از روز به شب تغییر یابد که این ممکن است بصورت هفتگی یا ماهیانه باشد .

- شیفت های فشرده هفتگی

نوبت کاری چطور می تواند بر روی کارکنان اثر بگذارد ؟

مغز انسان دارای ساعت بیولوژیکی ( ساعت زیستی ) است که وظایف فیزیولوژیکی بدن را تنظیم می کند که بصورت چرخه ای نوسان می کنند . مطالعات نشان می دهد که وظایف فیزیولوژیکی بدن از قبیل دمای بدن ، تولید هورمون ، ضربان قلب ، فشار خون ، فعالیت های گوارشی ، چرخه بیداری و خواب همه دارای چرخه 24 ساعته هستند که به این چرخه ریتم سیرکادین گفته می شود که به ما می گوید چه وقت بیدار شویم و چه وقت بخوابیم ( تاریکی و روشنائی نقش مهمی در تنظیم این ریتم های سیرکادین دارد ) . بطور معمول تاریکی شب تغییراتی را در بدن ایجاد می کند که منجر به خواب می شود یعنی فشارخون ، میزان ضربان قلب ، میزان تنفس ، دمای بدن و فعالیت های گوارشی پایین می آید ولی روشنائی روز باعث بالا رفتن ریتم های سیرکادین می گردد .

مثالهای از ریتم های سیرکادین بدن در زیر آمده است :

1 - درجه حرارت بدن در ساعت 5 بامداد کمترین مقدار و در ساعت 9 بعد از ظهر بالاترین مقدار را دارد .

2 - آهنگ چرخه 24 ساعته در هورمون کورتیزول ( هورمون بیدار کننده ) بدین گونه است که تراکم آن در خون هنگام صبح به بیشترین مقدار خود می رسد و هنگام شب به کمترین مقدار

3 - هورمون ملاتونین عکس حالت فوق را نشان می دهد یعنی هنگام شب بیشترین تراکم را در خون دارد و بامدادان کمترین تراکم

وقتی که فرد بصورت شیفت چرخشی کار می کند مجبور است چرخه خواب و بیداری خود را برای شیفتی که در آن کار می کند تنظیم نماید ولی با وجود این ، ریتم های دیگر سیرکادین بصورت آنی با شیفت تنظیم نمی شوند و یک هفته یا بیشتر طول می کشد تا با چرخه جدید بیداری و خواب تنظیم شوند . ( دستگاه سیرکادین هنگام تغییر نوبت کاری از روزکاری ، برای تطابق کامل ممکن است به دو یا سه هفته شب کاری مدوام و پیوسته نیاز داشته باشد ) . چگونگی تنظیم ریتم های سیرکادین با یک چرخه جدید خواب و بیداری بستگی به فاکتورهای درونی از قبیل سن ، جنس ، سلامت جسمی و همچنین به فاکتورهای بیرونی از قبیل الگوی شیفت ، بار کاری ، محیط اجتماعی و خانوادگی دارد .

شیفت های چرخشی شب باعث اختلال در ریتم های سیرکادین می گردد بطوری که ما سعی می کنیم در مدت شب بیدار و فعال بمانیم وقتی که ریتم های سیرکادین پایین است و سعی می کنیم در مدت روز بخوابیم وقتی که ریتم های سیرکادین بالاست وقتی این عمل اتفاق می افتد ما می توانیم دچارکمبود خواب و ناراحتیهای گوارشی بشویم . کمبود خواب منجر به خستگی ، تحریک پذیری ، بیحالی ، کاهش کارائی و کاهش تمرکز حواس می گردد و همچنین می تواند میزان ریسک حوادث و آسیب ها را بالا ببرد . تحقیقات بر روی حوادث نشان می دهد که که میزان حوادث و آسیب ها درمیان افراد شب کار به علت کسری خواب و پایین بودن ریتم های سیرکادین بیشتر از افراد روز کار است .

اگر چه اثرات نوبت کاری روی ریتم سیرکادین را نمی توان بطور کامل حذف کرد ولی می توان از طریق کنترل سازمانی و کنترل فردی این اثرات را کاهش داد .

خطرات نوبت کاری

الف - خطرات بهداشتی

ب - مشکلات خانوادگی و اجتماعی

ج - پیامدهای ایمنی و اثر بر روی عملکرد شغلی

خطرات بهداشتی

1 - اثر بر روی خواب :

بررسی ها نشان می دهد که حدود 62% افراد نوبت کار از اختلال خواب رنج می برند و از شایعترین شکایت افراد نوبت کار می باشد . افراد بالغ بطور متوسط 7 الی 5/7 ساعت در طی شبانه روز به خواب احتیاج دارند . مدت خواب پس از شیفت شب 15 الی 20% کاهش می یابد و از طرفی تقریبا نیمی از افراد شب کار در خواب رفتن یا ادامه خواب دچار مشکل می شوند بنابراین نوبت کاری هم روی مدت خواب و هم روی کیفیت خواب تاثیر می گذارد . مسئله دیگر در مورد مختل شدن خواب روزانه افراد شب کار ، ناشی از عوامل محیطی به خصوص سروصدای محیط میباشد .

عادت به چرت زدن مشکل دیگر افراد نوبت کار می باشد که این مسئله نیز حاکی از ناکافی بودن میزان خواب میباشد . بطور کلی تحقیقات نشان می دهد افراد نوبت کار نسبت به کارگران روزکار بطور متوسط در هر هفته 5 الی 7 ساعت کسری خواب دارند . بنابراین از آنجا که سیستم عصبی مرکزی حساس ترین عضو نسبت به محرومیت از خواب میباشد و خواب برای تجدید قوا لازم است محرومیت از خواب در افراد شب کار می تواند روی ایمنی ، سلامتی و در نتیجه کارائی افراد تاثیر مهمی داشته باشد که پیامدهای آن غیر از افراد نوبت کار ، متوجه کل جامعه می شود .

2- مشکلات گوارشی :

تحقیقات نشان می دهد که اختلالات گوارشی در میان افراد نوبت کار شایع بوده و علت آن پیروی عمل هضم از ریتم سیرکادین می باشد . نوبت کاری می تواند با الگوهای منظم غذا خوردن و هضم غذا ، در اثر تغییر زمان کار و زمان خواب تداخل نماید که منجر به تهوع ، زخم های گوارشی ، یبوست ، کولیت و ... می گردد . همچنین فاکتورهای ذیل نیز می تواند به اختلالات گوارشی در میان افراد نوبت کار کمک نماید که عبارت است از :

- صرف غذای بیشتر یا کمتر در شب

- مصرف خوراک مختصر ( مثلا ساندویج ) حاوی چربی بالا در شب

- دسترسی کمتر به مواد غذائی در شب

- پایین بودن عمل هضم و سایر فعالیت های بدن در شب

- مصرف الکل ، قهوه یا استعمال سیگار

3 - مشکلات قلبی و عروقی :

بررسی ها نشان می دهد که بیماریهای قلبی و عروقی و حملات قلبی در میان افراد نوبت کار نسبت به افراد روزکار بیشتر دیده می شود . بیماریهای قلبی و عروقی در افراد نوبت کار فقط مربوط به عادت غذائی نامناسب نمی باشد بلکه کمبود خواب ، افزایش استرس ( در اثر تغییر شیفت از روز به شب ، ساعت کار طولانی ، بار کاری بالا و برنامه های کاری غیرمنظم ) ، افزایش فشار خون ، استعمال سیگار و کاهش فعالیت های فیزیکی بدن نیز می تواند به بیماریهای قلبی و عروقی کمک نماید .

4 - پیامدهای روحی و روانی :

شکایت های روحی و روانی ، تحریک پذیری ، افسردگی ، استرس و اختلال در روابط اجتماعی از جمله پیامدهای روحی و روانی ناشی از تداخل شیفت کاری با زندگی اجتماعی و خانوادگی و همچنین محرومیت از خواب در افراد نوبت کار می باشد .

5 - مصرف الکل و دارو :

مطالعات نشان می دهد که مصرف الکل ، کافئین و نیکوتین در افراد نوبت کار نسبت به افراد روز کار بیشتر می باشد . کارگران نوبت کار ممکن است جهت بیدار ماندن در شب از این مواد استفاده کنند و همچنین بررسی ها نشان می دهد که مصرف داروهای آرامبخش در افراد نوبت کار بیشتر است .

6 - ریسک تماس با خطرات فیزیکی ، شیمیائی ، بیولوژیکی و ...

افرادی که در شیفت های طولانی مدت کار می کنند ممکن است در تماس طولانی با مواد شیمیائی ،بیولوژیکی ، صدا ، ارتعاش و حرارت زیاد باشند که این خطرات می تواند سلامتی افراد را مورد تهدید قرار دهد .

7 - اثر روی بارداری :

مطالعات محدودی در این زمینه صورت گرفته که شیفت های چرخشی و برنامه های کاری غیرمنظم ممکن است روی بارداری نیز اثر بگذارد .

8 - بیماریهای دیگر :

افراد نوبت کاری که سابقه آسم ، دیابت ، صرع و افسردگی دارند بیماریشان ممکن است در اثر نوبت کاری تشدید شود .

مشکلات اجتماعی و خانوادگی :

شیفت کاری می تواند بر روی زندگی خانوادگی اثرات منفی داشته باشد و زندگی اجتماعی را مختل نماید به خصوص وقتی برنامه شیفت کاری طوری باشد که فرد در اواخر بعد از ظهر و عصر از خانه دور باشد و مطالعات مختلف نشان می دهد که میزان اختلالات زناشوئی و طلاق در بین کارکنان نوبت کار بیشتر است .

پیامدهای ایمنی و اثر بر روی عملکرد شغلی :

اگر تعداد حوادثی که در نوبت های مختلف اتفاق می افتد بصورت درصدی از تعداد نیروی انسانی حاضر در محیط کار بیان شود ، مشخص می گردد که نوبت شب دارای بالاترین میزان حادثه است . این نکته مشخص می سازد که آنچه در درجه اول عامل خطر در محیط کار است وجود فرد نوبت کار تطابق نیافته است و در این مورد محیط پیرامون فرد در درجه دوم اهمیت دارد .

یکی از رخدادهای فاجعه آمیز صنعتی ، حادثه نیروگاه اتمی تری مایل آیلند ( 1979 ) در آمریکاست که کل جامعه را تهدید کرد . سرچشمه این حادثه را می توان به خطاهای انسانی مربوط دانست که اپراتور نوبت کار خسته در اواسط شیفت مرتکب شده بود . حوادث دیگر نیز عللی مشابه داشتند و در اغلب موارد می توان ساعات کار غیرمتعارف و عدم تطابق دستگاه سیرکادین را مورد سرزنش قرار داد .

نوبت کاران تطابق نیافته می توانند به طرق مختلف عامل خطر برای خود و سایرین باشند . اولین عامل ، خواب آلودگی حین کار است . خواب آلودگی هنگام کار ممکن است باعث بی توجهی به علائم هشدار دهنده و یا بروز واکنش نامناسب در برابر هشدار دریافت شده گردد . کاهش عملکرد شغلی فرد نوبت کار دومین عاملی است که می تواند باعث شود تا وی به عنوان عامل بالقوه خطر مطرح گردد . هر چند ممکن است افراد خواب آلود نباشند اما احتمال دارد که از کاهش کارائی رنج برند . این امر امکان بروز و آسیب آنان را به دلیل ماهیت بحرانی وظیفه محوله فراهم می سازد

چطور می توان خطرات نوبت کاری را کنترل نمود ؟

- کنترل سازمانی

- انتخاب صحیح برنامه شیفت کاری

- طراحی مناسب محیط کار

- آموزش کارکنان

کنترل سازمانی :

1 – حدالامکان از برنامه های شیفت کاری اجتناب شود یا شیفت کاری فقط برای مشاغل ضروری در نظر گرفته شود .

2 - بار کاری را بایستی طوری سازماندهی نمود که کارهای دشوار و خطرناک در اوایل شیفت انجام گیرد .

3 - از انجام کارهای خطرناک در شروع شیفت صبح خیلی زود خودداری شود .

4 – در شیفت شب یا عصر حتی الامکان برنامه کاری را طوری تنظیم نمود که قسمت خسته کننده و یکنواخت آن در آغاز شیفت شب و قسمت جالب تر و متنوع تر آن در پایان شیفت کاری صورت پذیرد .

5 - نظارت و سرپرستی کافی مخصوصا برای کارهای خطرناک که احتمال حوادث در آنها بیشتر است وجود داشته باشد ( نظارت در ساعت بین 30/3 الی 30/5 صبح خیلی مهم است زیرا احتمال حوادث در این ساعت بیشتر و عملکرد شغلی پایین است ) .

6 - نظارت کافی بر روی کارکنان بی تجربه صورت گیرد تا کارشان را بطور ایمن انجام دهند .

7 - مطمئن شوید که افراد نوبت کار به مواد غذائی دسترسی داشته باشند ( غذای شب بایستی سبک ، مغذی و سهل الهضم باشد ) .

8 - زمان های استراحت کوتاه مدت بین کاری و همچنین زمانی را برای صرف غذا در شب در نظر بگیرید .

9 - روشهای مقابله با وضعیت های اضطراری را برای کارکنان بصورت عملی یاد بدهید .

10 – از بکارگیری اشخاص با بیش از 45 سال در شیفت کاری اجتناب شود .

11 - از بکارگیری اشخاص با سابقه بیماری دیابت ، صرع ، قلبی و عروقی در شیفت کاری خودداری شود .

12 – افراد نوبت کار تا حد ممکن به مراقبت های بهداشتی و پزشکی دسترسی داشته باشند .

برنامه های شیفت کاری :

ریسک نوبت کاری بر روی کارکنان بستگی به زمان شیفت ، طول مدت شیفت و مدت زمان چرخش شیفت دارد . برنامه های معمول شیفت کاری شامل شیفت کاری فشرده هفتگی ، شیفتهای چرخشی و شیفت های ثابت شب و عصر می باشد .

شیفتهای کاری فشرده هفتگی :

این نوع شیفت ها معمولا شامل کار 3 الی 4 روزه با مدت زمان 10 الی 12 ساعته می باشد . شیفت کاری فشرده در بین شیفتهای معمول فرصت بیشتری را برای فعالیت های اجتماعی و خانوادگی فراهم می کند ولی با وجود این ، این نوع شیفتها می تواند خستگی را افزایش دهد و در پایان شیفت کارائی فرد کاهش یابد .

شیفت های ثابت شب و عصر :

این نوع شیفتها به فرد اجازه می دهد تا زمانش را بر اساس آن تنظیم نماید اما ممکن است زندگی اجتماعی فرد را مختل کند همچنین افراد شب کار دائمی نسبت به افراد شب کار کسری خواب بیشتری دارند .

شیفت های چرخشی :

معمولترین نوع شیفت در بین انواع شیفت ها شیفت های چرخشی هستند در این نوع شیفت فرد پس از کار در یک برنامه شیفت کاری یا بعد از تغییر شیفت به شیفت جدید معمولا یک یا دو روز استراحت می کند ، سپس شیفت به زمان دیگری از روز تغییر می یابد .

زمان های شیفت :

1 – شیفت صبح : این شیفت از ساعت 5 الی 8 صبح شروع می شود و در ساعت 2 الی 6 بعد از ظهر پایان می یابد .

2- شیفت بعداز ظهر( شیفت عصر ) : این شیفت از ساعت 2 الی 6 بعد از ظهر شروع می شود و در ساعت 10 بعد از ظهرالی 2 صبح پایان می یابد .

3 – شیفت شب : این شیفت در ساعت 10 بعد از ظهر الی 2 صبح شروع می شود و در ساعت 5 الی 8 صبح پایان مییابد .

سازگاری با برنامه های شیفت چرخشی بستگی دارد به :

- طول زمان استراحت قبل از تغییر شیفت به شیفت جدید : افرادی که شیفت شان بطور سریع و یا بدون در نظر گرفتن زمان استراحت کافی به شیفت جدید تغییر می یابد ممکن است در انجام وظایف با مشکل روبرو شوند .

- سرعت چرخش شیفت : چرخش های طولانی 10 الی 14 روزه ممکن است زمان بیشتری را برای تطابق بدن با شیفت جدید تامین کند . بررسی ها نشان می دهد که ریتم سیرکادین ممکن است نیاز به زمان دو الی سه هفتگی داشته باشد تا بطور کامل با شیفت جدید تنظیم گردد .چرخش های سریع 2 الی 3 روزه اجازه نمی دهد تا ریتم سیرکادین با شیفت جدید تنظیم گردد .

انتخاب صحیح برنامه شیفت کاری :

کارفریان بایستی سرپرستان ، اعضای کمیته حفاظت ایمنی و بهداشت کار و کارکنان خود را در طراحی برنامه شیفت کاری درگیر کنند تا با هم بتوانند اثرات نوبت کاری را کاهش دهند .

در تصمیم گیری برای طراحی برنامه شیفت کاری بایستی :

1 - از شروع شیفت های صبح خیلی زود خودداری شود ( قبل از ساعت 5 صبح )

2 - حتی الامکان از برنامه های شیفت ثابت شب اجتناب شود .

3 - تعداد شیفت های طولانی پیاپی و اضافه کاری به حداقل برسد .

4 - در برنامه شیفت کاری بایستی یک یا دو روز تعطیل آزاد در نظر گرفته شود .

5 - از کار کردن دو شیفت ، در عرض 24 ساعت خودداری شود .

6 - بعد از پایان هر دوره شیفت ، حداقل 24 ساعت استراحت در نظرگرفته شود .

7 - سعی شود برنامه کاری بطور منظم و قابل پیش بینی نگه داشته شود و کلیه کارکنان از آن اطلاع داشته باشند و برنامه زندگیشان را بر اساس آن تنظیم نمایند .

8 - برنامه های شیفت کاری بایستی منظم و قابل چرخش به سمت جلو ( صبح ، عصر و شب ) باشد .

برنامه های شیفت کاری بایستی مطابق با نیازهای کاری باشد یعنی :

1 - از انجام کارهای خطرناک در شیفت شب خودداری شود .

2 - کارهای فیزیکی سنگین ، تکراری و کارهای فکری دشوار نیایستی بیشتر از 8 ساعت باشد .

طراحی مناسب محیط کار

کارفرمایان بایستی محیط کار کارکنان خود را طوری طراحی نمایند که شرایط کار برای کارکنان را با استفاده از روشهای ذیل بهبود دهند :

1 - کاهش ترافیک و صدای شب

2 - کنترلهای بهداشتی و ایمنی به حداکثر برسد ( تامین تهویه مناسب ، کنترل حرارت ، صدا و ارتعاش و ... حفاظ گذاری ماشینها )

3 - محیط های کار و ترافیک زا روشن نگه داشته شود و سطوح منکس کننده و درخشنده کاهش یابد .

4 - اگر امکان باشد برای بیدار ماندن افراد شب کار مدتی موسیقی گذاشته شود .

5 - محیطی مناسب برای صرف غذا در نظر گرفته شود و امکانات رفاهی تا حد ممکن فراهم گردد .

آموزش کارکنان :

سرپرستان و کارکنان را بایستی درباره خطرات نوبت کاری و اهمیت آنها آموزش داد از جمله :

- مشکلات ایمنی و بهداشتی

- مشکلات انجام کار و ریسک حوادث

- مشکلات خانوادگی

و همچنین به کارکنان آموزش داده شود تا :

- چطور علائم ضعیف شدن سلامتی خودشان را تشخیص دهند که ممکن است مرتبط با نوبت کاری باشد .

-

- چطور اثرات نوبت کاری را کاهش دهند .

- چطور خطرات شیفت کاری را کنترل نمایند ( استفاده از روش های کنترل سازمانی ، برنامه ریزی صیحیح شیفت و طراحی محیط کار )

افراد نوبت کار می توانند اثرات نوبت کاری را بر روی سلامتی خودشان و زندگی اجتماعیشان کاهش بدهند بوسیله :

- محفاظت از دوره های خواب بوسیله تنظیم دوره های استراحت و بیداری ( خودداری از فعالیت نمودن قبل از دو ساعت مانده به زمان خواب )

- خاموش کردن چراغها و قطع تلفن و خوابیدن در محیط آرام و ساکت

- نگهداری منظم وعده های غذائی و خوردن غذا در این وعده ها و انتخاب غذای حاوی کربوهیدراتها و خودداری از خوردن غذای حاوی پروتئین و چربی بالا و سنگین قبل از رفتن به خواب

- اثرات بالقوه شیفت کاری را به خانواده و دوستانشان یادآوری نمایند .

- برنامه زندگی خود را طوری تنظیم نمائید تا وقت کافی برای گذارندن با فامیل ها و دوستان وجود داشته باشد .

- توانائی فیزیکی شان را حفظ نمایند .

- استراتژی بیدار ماندن در حین انجام وظیفه را یاد بگیرند .

1 - Plain language about shiftwork

U.S. Department of health and services ‌؛Roger R . rosa and Micheal j. colligan

2 – http :// www . labour gov . sk . ca/safety /shiftwork

3 – http ://web.ukonline . co . uk / bjlogie

اصول طراحی ارگونومیک ایستگاه کاری

مهندس فرین فاطمی

دانشجوی کارشناسی ارشد بهداشت حرفه ای

مقدمه

توصیه ها و مقایسه استانداردهای ارگونومی در خصوص طراحی ایستگاههای کاری و ابعاد محیط کار مستقیما به داده های آنتروپومتری بستگی دارد ، اما به هر حال باید الگوهای رفتاری کارگران و سایر مشخصه های دیگر مربوط به محیطهای کاری را نیز در نظر داشت .اعداد پیشنهادی در این راستا برای اندازه ها و ابعاد مختلف محیطهای کاری نه به عنوان ملاکهای طراحی اما می تواند به عنوان ایده های مناسبی در نزد طراحین و متخصصین ارگونومی به کار رود.

شعار ارگونومی در طراحی ایستگاه کار

Let the Small Person Reach, Let the Large Person Fit

تعریف ایستگاه کار : فضایی است که کارگر حداقل 90% از زمان کارش را در آن سپری کرده و شامل کلیه ابزار ، تجهیزات و وسایلی مورد نیاز اپراتور در هنگام انجام کار می شود .

اهداف ارگونومی در طراحی ایستگاه کار

— کاهش میزان خطر آسیبهای CTD

— افزایش بهره وری

— افزایش ایمنی

— بهبود کیفیت کار

— کاهش خستگی و اشتباهات

منابع فشارهای وضعیتی در طراحی فضای کار

1- قرارگیری بدن در یک حالت پایدار ، یکنواخت و استاتیک در حین انجام کار

2- خم شدن سر و تنه به سمت جلو در حین کار

3- انجام کار در ارتفاع بالاتر از حد شانه

4- داشتن وضعیتهای چرخیده و نامتقارن در حین کار

5- بکارگیری 1 عضو یا مفصل به مدت طولانی در حدود نهایی محدوده حرکتی آن

6- وجود صندلی های غیر ارگونومیک در ایستگاه کار

7- چنانچه اعمال نیروی زیادی برای انجام کار لازم باشد، اندامها می بایست در شرایطی قرار گیرند که حداکثر قدرت را داشته باشند .

8- فشارهای تماسی و وارد آمدن فشار بیش از حد به قسمتهای حساس بافتها

اصول کلی ارگونومی در طراحی ایستگاه کار

1- فضای کاری محدویت حرکتی برای کارگر ایجاد نکند .

2- وسایل کمک مکانیکی یا وسایل و ابزار کار در دسترس کارگر باشد.

3- ارتفاع سطح کار قابل تنظیم باشد.

4- سطح کار از نظر زاویه و جهت قابل تنظیم باشد .

5- ایستگاه کار به گونه ای طراحی گردد تا موارد ذیل را حذف یا کاهش دهد :

♣ اجتناب از خمش و وضعیتهای غیر طبیعی

♣ خم شدگی یا پیچیدگی در ناحیه مچ دست

♣ فعالیت در بالای سطح شانه ها

♣ کار عضلانی ساکن ( استاتیک )

♣ کشیدگی بیش از حد دستان

♣ دور شدن آرنج از بدن ( بالا آمدن آرنج )

6- کارگر قادر به حفظ پوسچر مستقیم و رو به جلو در حین انجام کار باشد .

7- کارگران در طول شیفت کاری قادر به تغییر وضعیت خود باشند.

8- دستان و انگشتان تا حد امکان در تماس با سطوح تیز و برنده نباشند .

9- در زمانهای مقتضی امکان استراحت دست وجود داشته باشد .

10- در زمانهای مقتضی امکان استراحت پا وجود داشته باشد .

11- کف ایستگاه کار مسطح و فاقد موانع باشد .

12- تهیه زیرپایی مناسب برای کارکنانی که مجبور به ایستادن طولانی باشند .

13- صندلیها یا چهارپایه ها کاملا متناسب با وظیفه و قابل تنظیم باشند .

14- تمامی فعالیتهای اجرایی به راحتی قابل رویت از یک وضعیت باشند .

انواع ایستگاه کار

1- ایستاده

2- نشسته

3- توام

اولویت در طراحی ایستگاه کار

1- توام ( مناسبترین از نقطه نظر فیزیولوژیکی و ارتوپدی )

2- نشسته

3- ایستاده

جدول تعیین نوع ایستگاه کار

نوع ایستگاه کاری			نوع وظیفه
اولویت دوم		اولویت اول
توام		ایستاده	جابجایی بار بیش از 5 کیلوگرم
توام		ایستاده	انجام کار در زیر ارتفاع آرنج
توام		ایستاده	انجام کار در حداکثر محدوده دسترسی افقی
توام		نشسته	مونتاژ سبک با حرکات تکراری
توام		نشسته	انجام کارهای دستی و دقیق
توام		نشسته	کارهای کنترلی و بازبینی بصری
ایستاده		توام	جابجایی تکراری وسایل و قطعات

ادامه مطلب به صورت فایل پی دی اف

رمز : ihs

فیلم سخنرانی پروفسور مشکاتی در همایش ارگونومی در صنعت سال ۱۳۸۱

قسمت اول

قسمت دوم

قسمت سوم

قسمت چهارم

فیلم ارائه مقاله من در همایش دانشجویی بهداشت حرفه ای دانشگاه ایران سال۱۳۸۳

فیلم شبه حادثه۱

شبه حادثه ۲

برای دانلود فیلمها رایت کلیک کرده و save as target را بزنید

عملیات حمل دستی

اکرم رشیدی

انبارداری جابه جایی محصولات و مواد را در بر می گیرد که بایستی در حالت ایمن انجام شود و نیز حفاظت کننده محصولات باشد.همچنین بارگیری یا تخلیه و حرکت مواد با حمل دستی به دنبال کج کردن ایمن ، بایستی مشاهده شود:

_ زمان بارگیری چرخ دستی بارها را دور از چرخها نگهدارید.

_ میزان بار از میزان ظرفیت تولید کننده تجاوز نکند . ( ظرفیت صفحه در حمل دستی مشخص شود .)
_ محل بار طوری باشد که نیفتد ، نلغزد ، تکان نخورد واگرتسمه ها در دسترس هستند آنها را با تسمه ایمن کنند.

_ برای آیتمهای به شدت حجیم یا تحت فشار مانند سیلندرهای گاز ، ازتسمه یا زنجیر برای حمل دستی استفاده شود.
_ سر بار به آهستگی به جلو کشیده شود به طوریکه زبانه بارکش دستی زیر بار برود وسپس به جلو هل داده شود و زبانه

بارکش دستی تمام راه زیر بار باشد، اگر مانع دید شما می شود دیده بان برای کمک بخواهید.

_ بار را تا حدی که وزن آن با برگشت روی پا ، نه بدون دست قابل حمل باشد ، هل دهید.

_ با چرخ دستی به عقب راه نروید ، مگر اینکه از پله یا سراشیبی بخواهید بالا بروید.

_ وقتی که به طرف پایین در سرازیری می روید ، چرخ دستی را در جلو نگه دارید به طوری که بتوانید در تمام زمانها آن را کنترل کنید .

- چرخهای دستی را در پیاده رو حرکت بدهید.

_ چرخهای دستی را با زبانه زیر پالت یا قفسه یا میز نگهدارید.

استفاده از جک پالت یا چرخهای دستی راه رونده

جک پالتها یا چرخهای دستی راه رونده خیلی روان هستند اما اگربه درستی استفاده نشوند ، می تانند خطرناک باشند. این تجهیزات

برای انتقال بارها ، تخلیه ، بلند کردن بار ، چیدن ، سوار کردن و نگه داشتن مواد یا محصولات طراحی شدند .

کارگران عمل کننده با جک پالتها یا چرخهای دستی راه رونده ممکن است بوسیله قرارگرفتن غلطکهای جک پالتها روی پاها

و قرار گرفتن دستها بین عمل کننده دستی و جزء ثابت آسیب ببینند.
برای عمل ایمن این تجهیزات ، اصول ایمنی پایه ای زیر بایستی دنبال شود ، با دنبال کردن این رهنمودها به ایمنی خودتان
و دیگران مطمئن خواهید شد:
_ تنها متصدی جک پالتها میتواند با آنها کار کند.
_ ظرفیت بار از مقدار ظرفیت بار تولید کننده تجاوز نکند و صفحه ظرفیت بلند کردن بار را روی جک پالتها بخوانید، اگر مطمئن نیستید.

- برای جلوگیری از لغزش بار جک پالتها را به آرامی حرکت دهید و متوقف کنید.
- جک پالتها را به طور دستی بکشید و آنها را وقتی که از سرازیری پایین می روید یا از جای محصور به دیوار رد می شوید ، هل دهید.
- اگر بار مانع دید شماست ، یک دیده بان برای همراهی تان بخواهید.

- اگر کسی در راه شما قرار گرفت جک پالتها را متوقف کنید.

- هرگز پاهاتان را زیر جک پالتها قرار ندهید.

هرگز ازقطعه دوم تجهیزات برای هل دادن، کشیدن یا بلند کردن یک دستگاه استفاده نکنید.

- وقتی که دستگاه خالی را حرکت می دهید به آهستگی برانید.

- همیشه وسیله حفاظت فردی مناسب را بپوشید.

- دستها، پاها و دیگر اعضای بدن را محدود به خطوط حرکت جک پالتها نگه دارید.

- هرگز روی جک پالتها سواری نکنید.

مواد خطرناک
مواد شیمیایی در انبار خیلی رایج هستند اگر دستی باشند و ایمن نگهداری نشوند میتوانند باعث آسیب جدی شوند مواد شیمیایی ممکن است درون بار انداز یا کانتینر یا پالت قرار گیرند. دیگر مواد شیمیایی ممکن است بخشی از استاندارد محیط کار باشند ( در جوشکاری)و یا از ترکیب دست نخورده موتور در تجهیزات برقی یا بارکش های تریلر ،تولید مونوکسید کربن کنند. شما بایستی بدون تناقض پیرو راهنمای ایمنی برای مواد خطرناک عمل کنید :
_ پیرو دستورالعمل روی برچسب و به طور مشابه اطلاعات ایمنی مواد برای مواد شیمیایی که تولید میشوند و در محل کارتان استفاده خواهید کرد ،عمل کنید.
_ از لباسهای حفاظت فردی یا تجهیزاتی مانند دستکشهای نئوپرن ، بوتهای لاستیکی ، حفاظ کفش، پیشبند لاستیکی ، پوششهای حفاظتی چشم ، برای مواد شیمیایی بر چسب گذاری شده قابل اشتعال ، خورنده ، سوزش آور یا سمی استفاده کنید.
_ همیشه از عینکهای ایمنی و پوششهای صورت هنگام استفاده از بر چسبهای شیمیایی خورنده یا سوزاننده ، استفاده کنید.
_ از لباسها یا تجهیزات حفاظتی که درزهای شکافدار، سوراخ ، بریده ، پارگی یا دیگر علائم قابل مشاهده آسیب دارند ، استفاده نکنید.
_ قبل از اینکه دستکشهای نئوپرن یا لاستیکی را بردارید ، آنها را با آب سرد بشوئید.
_ همیشه دستتان را بعد از در آوردن دستکش بشویید.

_از مواد شیمیایی کانتینر های بدون برچسب یا بدون مارک استفاده نکنید.

_ در فاصله 50 فوت از کانتینرهای بر چسب زده مواد قابل اشتعال و قابل انفجار ، کار گرم مانند جوشکاری ، تراش فلز یا عمل تولید جرقه انجام ندهید.

_ کانتینر های برچسب دار اکسید کننده را با کانتینرهای بر چسب دار سوزاننده یا خورنده نگه ندارید.

مواد قابل اشتعال پخش شده قبل از پاشیدن ، پخش شدن یا انتقال هر مایع از مخزن کانتینرهای برچسب دار قابل اشتعال ، مراحل ایمنی زیر را مشاهده کنید:

1- فقط از بشکه های ایمن قرمز رنگ کد دار برای انتقال مایعات استفاده شود.

2- اتصال به زمین زنجیر کانتینر ها به وسیله :

_ قلاب نواری را در یک انتها از سیم اتصال به لبه کانتینر توزیع شده ، و سپس در انتهای دیگر از سیم اتصال به منبع زمین ببندند مانند یک ستون فولادی گردنده زمین.
_ قلاب نواری را در یک انتها ازسیم اتصال به لبه کانتینرتوزیع و سپس در انتهای دیگر از سیم اتصال به لبه کانتینردریافتی ببندند .

اکنون می توانید مایع را از مخزن کانتینر به درون کانتینر دریافتی باز شده ، توزیع کنید. به محض اجرا ، درب روی کانتینر دریافتی را جابه جا کنید و سیستم اتصال را حرکت دهید.

کار کردن با مواد وانبار کردن

برای جلوگیری از افتادن محصولات روی کارگران یا بازدیدکنندگان وبرای کاهش ضرر محصول بایستی آنها را ایمن و مطمئن ذخیره کرد.انبار محصولات بایستی از بارکش صنعتی برقی ( جرثقیل چنگک دار) ، همچنین ریسمان مطمئن برای محافظت بار به طرز مطمئن استفاده کند.

وقتی مواد را از انبار حرکت میدهید ، موارد ایمنی زیر بایستی مشاهده گردد:

_ وقتی قفسه ها را با دست آماده می کنید مواد را برای قفسه بندی در جلوی خودتان قرار دهید تا از چرخش بدنتان هنگامی که آنها را بالا می برید جلوگیری کنید.

_ قبل از اینکه به سمت کانتینر بروید، بازدید چشمی برای اشیاء نوک تیز یا خطرات دیگر مانند ظرف آشغال ، جعبه ها ، کیسه یا چاهک داشته باشید.

قبل از اینکه صندوق را باز کنید ، میخها را بردارید یا کج کنید. _

همیشه به سمت بیرون از خودتان و دیگران اشیاء را ببرید._

_ سعی نکنید در خارج از پیاده رو به اشیاء ضربه بزنید، اشیاء بایستی هل داده شوند یا به طرف پیاده رو حمل شوند.

اجازه ندهید مواد از قفسه ها به سمت پیاده رو آویزان شوند._

وقتی که به گوشه های تاریک میرسید به آهستگی حرکت دهید._

بارهای سنگین تر را در قفسه های وسط یا پایین تر قرار دهید._

اشیاء را در یک زمان به سمت قفسه ها حرکت دهید._

محل آیتم ها را روی قفسه هامسطح و هموار کنید بنابراین آنها نمی لرزند._

خطرات مربوط به کشیدن و هل دادن بار

سید حمید رضا حسینی کارشناس ایمنی و بهداشت حرفه ای

کشیدن و هل دادن بار دارای خطراتی برای بدن انسان می باشد. این خطرات در نوع کار،شخص انجام دهنده، نوع بار، محیط و تجهیزات نهفته می باشد.

نوع کار:

موارد زیر باعث افزایش خطرات می شود :

1- سطوح ناهموار با شیب تند  2- افزایش تعداد هل دادن و کشیدن بدون وجود استراحت کافی               3- وجود موانع و پاگیرها          4- تلاش فراوان در شروع کردن و خاتمه کار   5- هل دادن و کشیدن های تکراری   6- حالت دستها در حین انجام کار مخصوصا وضعیت مچ و ارتفاع شانه ها بسیار مهم است.

شخص انجام دهنده:

 1- افراد دارای قابلیت ها و توانایی های مختلفی می باشند. برای مثال: برای یک کارگر بلند قد هل دادن یک گاری با دستگیره های در ارتفاع پایین بسیار دشوار است در حالیکه یک کارگر کوتاه قد حتی نمی تواند آن چیزی را که پشت گاری می باشد ببیند.

2-محدودیت هایی مثل:  بیماری، معلولیت، بارداری و ... می تواند درکاهش توانایی کارگر در انجام کار ایمن مهم باشد.

3-ممکن است کار به ظرفیت ها و توانایی های جدیدی نیاز داشته باشد. بنابراین باید در نحوه انجام کار بیشتر دقت کرد.

4-دستورالعمل و آموزش های اختصاصی در این امر بسیار مهم است.

نوع بار:

1- بررسی وزن بار و وزن تجهیزات توسط کارگر        2- اطمینان از مناسب بودن و ثابت بودن بار.

 3- تهیه نقشه حرکتی و اطمینان از اینکه حمل کننده بتواند آن طرف بار را ببیند.

 محیط:

1- شرایط محیطی مثل دما، روشنایی و جریان هوا

2-  محیط مرطوب و گرم (مثل نانوایی) و تاثیر آن در شروع خستگی در فرد

3- افزایش جریان هوا و نقش آن در افزایش انرژی جهت هل دادن و به خطر انداختن ثبات بار  

4-  سردبودن بیش از حد هوا

5-  ناکافی بودن روشنایی محیط

6- پوسچرهای نامناسب و ایجاد خطر برای کارگر

7-  وجود فضاهای محدود و سکندری خوردن،لیز خوردن و ...

تجهیزات

1- اطمینان از مناسب بودن و سالم بودن تجهیزات

2- وجود سیستم نگهداری مناسب برای مراقبت از تجهیزات حمل

3- اطمینان از سالم بودن چرخهای گاری حمل بار بویژه در محیطهای گرم و دارای کف پوش

4- ارتفاع دستگیره های گاری و تناسب آن با شخص حمل کننده بار

5- وجود ترمز برای گاریهای حمل بار

مقاله ارگونومی

تعدادی مقاله ارگونومی برای شما

1- جایگاه ارگونومی در ایران و جهان

2- یک استراتژی ارگونومیک برای صنایع تولیدی پیشرفته

پرسشنامه نوردیک

یکی از ابزارهای مناسب برای تعیین شیوع ناراحتی ها و اختلالات اسکلتی - عضلانی استفاده از پرسشنامه ی نوردیک است.در بیشتر موارد شایسته است که در کنار یک روش ارزیابی پوسچر از پرسشنامه ی نوردیک نیز استفاده کرد و بدین ترتیب ارتباطی میان پوسچر فرد و ناراحتی های اسکلتی -عضلانی وی برقرار ساخت.

مجموعه ی این پرسشنامه ها از کتاب شیوه های ارزیابی پوسچر (جناب آقای دکتر علیرضا چوبینه) اقتباس شده است.برای دریافت هر پرسشنامه روی آن کلبک کنید.

لینک دانلود

پرسشنامه نوردیک اختلالات اسکلتی - عضلانی گردن

پرسشنامه نوردیک اختلالات اسکلتی - عضلانی کمر

پرسشنامه نوردیک اختلالات اسکلتی - عضلانی مچ و دست

پرسشنامه نوردیک اختلالات اسکلتی - عضلانی شانه

3-پرسشنا مه مربوط به ناحیه گردن :

 ۲-آیا گردن شما در حادثه آسیب دیده است؟

1-1-بلی.....2-1-خیر.......اگرپاسخ بلی است  به سوالات2-الف وب پاسخ دهید.

2-الف-ایا این حادثه درمحیط کار رخ داده است؟ 1-1-بلی.....2-1-خیر.......

2-ب-تاریخ تقریبی حادثه جه موقع است؟  ...........سال و...........ماه

3-آیا تا بهحال.به علت ضایعات گردنی کار خود راتغییر داده اید؟

1-بلی.......................      2-خیر.........

4- تصور می کنید چه عاملی باعث این مشکل درناحیه گردن شما شده است؟ 1-حادثه...2-ورزش...3-کاردرخانه...4-کار در محیط شغلی شما...5-غیره...ذکرکنید........

5-الف-اولین سالی که دچارمشکل گردنی شده اید؟........13

5-ب—اولین سالی که دچارشدیترین ناراحتی گردنی شده اید؟........13

6-در صورتی که ناراحتیگردنی شما بسیار شدیدبوددردراتاچه میزان تجربه کرده اید؟

1-ملایم.......2-شدید........3-بسیار بسیار شدید..............

7-آیاتا بحال بعلت ضایعات گردنی ازمحیط کار غایب شده اید؟

1-بلی............. 2-خیر......اگرپاسخ شما خیرمی باشد لطفا به سئوال8مراجعه کنید.

اگر پااسخ شما بلی است.  7-لف-چند بار.........

ب-در مجموع چند روز بعلت ضایعات گردنیاز محیط کارتا ن غایب کارتان غایب شده اید؟

ج-در 12ماه گذشته چندروزبعلت ضایعات گردنی ازمحیط کارتان غایب شده اید؟ 8-معمولا ضایعاتگردنی شما به چه صورتبروز می کند؟ رو زانه........................یکبار بیشتر در ماه.............. .....یکبار بیشتر درسال..............  .یکبار بیشتر درهرچندسال ................. .....یکبار بیشتر درهفته................................... فقط یکبار بروز کرده است .................

9 درطی 12- ماهگذشته ضایعات گردنی شماچه مدت طول کشیده است؟ 

صفر روز.......            1-7 روز........             8-30 روز......       

  بیشتر از30 روز اما نه هر روز........               هر روز...........          

10-        درطی 12- ماهگذشته ضایعات گردنی شماباعث کاهش فعالیت شما شده است؟

10-الف)فعالیت شغلی       1-بلی.........         2-خیر..........              

10-ب)تفر یحات روزانه     1-بلی.......        2-خیر..........            

11- درطی 12- ماهگذشته ضایعات گردنی شمارا ازانجام امورروزانه باز داشته است؟

صفر روز.......            1-7 روز........             8-30 روز......       

  بیشتر از30 روز اما نه هر روز........               هر روز...........          

12-آیادرطی12ماه گذشته بعلت ضایعات گردنی به پزشک(فیز یوتراپ یاغیره و...)مراجعه کرده اید؟      1-بلی........    2-خیر....  اگر جوهب شمابله است:

12-الف) در کجا ؟می توانید به بیش از یک مورد اشاره کنید

خا نه بهداشت ...........                      پز شک خصوص......         

بیمارستان..............                            فیزیوتراپی.......................

.............

ضا یعات مچ ودست

2-آیا قسمت مچ ودست  شما در حادثه آسیب دیده است؟