بهداشت حرفه ای و ایمنی صنعتی

مثال عملی در خصوصFTA & FMEA

FTA

FMEA

 

با تشکر از آقای عرب عامری

  

 

مثالی از روش فوق را اینجا ببینید

توضیحات بیشتر

  

هر اندازه بشر در پروژه های عمرانی از تکنولوژی اطلاعاتی بعنوان یک اهرم موثر برای افزایش دقت سود ببرد , به همان اندازه دارای دید بهتر و افزایش قدرت جهت اخذ تصمیم گیری های مناسب تر گردیده و در نتیجه این امر به افزایش سرمایه و سرمایه گذاری بیشتر سازمان ها در کسب اطلاعات و منابع اطلاعاتی , کمک می کند .
بسیاری از تصمیم گیری ها در پروژه های عمرانی و زیست محیطی به نوعی به مکان و موقعیت خاص جغرافیایی مربوط می باشد . در نتیجه وجود یک سیستم اطلاعات جغرافیایی هوشمند می تواند کمک اساسی به مدیران در اخذ تصمیمات بهینه ایفا کند . موارد نگران کننده بسیاری در جهان امروز با ابعاد جغرافیایی وجود دارد که باعث شده بشر به فکر ایجاد سیستم هایی باشد که دسترسی وی را به اطلاعات آسانتر و سریعتر نماید . از جمله این موارد می توان به مواردی نظیر : افزایش تصاعدی جمعیت جهان , آلودگی های زیست محیطی , خشکسالی , نابودی جنگل ها , سیل , زلزله , تغییرات آب و هوایی و غیره اشاره کرد .

تا کنون از GIS تعاریف زیادی شده است و همه در صدد آن هستند که بیان دارند چه چیزی GIS است ؟ با این وجود , سیستم های نوین امروزی GIS در دو شکل از اطلاعات به صورت برداری و شبکه ای مشترکند . نیاز کاربران , به اطلاعات برداری / شبکه ای از لایه های تصویری از جمله ارتوفتوی دیجیتالی به طور چشمگیری افزایش یافته است . در ارتباط با کاربرد GIS بحثهای زیادی تا کنون صورت گرفته است , لیکن آنچه مورد تاکید می باشد زمینه های عملی و تحقق عینی استفاده از سیستم های اطلاعات جغرافیایی است .

GIS در مدل سازی مانورهای نظامی , مدتهاست که در ارتشهای بزرگ دنیا به کار گرفته می شود . GIS با به کارگیری تکنولوژی شبیه سازی توزیعی , محیط مصنوعی میدانهای رزم را به وجود می آورد . شبیه سازی توزیعی , امکان فعل و انفعالات همزمانی را در موقعیتهای گوناگون جغرافیایی فراهم می آورد تا با همکاری یکدیگر , استراتژی جنگی را طراحی نموده و عکس العمل سلاحهای آینده را پیش از تولید مورد آزمایش قرار دهند . این امر به پرسنل نظامی امکان می دهد که مستقیما در فرآیند تولید سلاح های جدید دخالت داشته باشند .

در برخورد با سوانح مانند زلزله , GIS توانسته است عملا به نقش موثر و تعیین کننده ای دست یابد . تقریبا هر مسئله ای که زلزله در پی داشته باشد , ارتباط پیوسته ای با اطلاعات جغرافیایی و چگونگی گسترش منابع , کنترل مواد خطرناک , ارزیابی خسارت و تلاش در بازسازی و به تعبیری مدیریت سوانح دارد . و پیامدهای زلزله پس از وقوع حادثه , ارزیابی خسارت , برخورد و رویارویی با وضعیت اضطراری و تهیه گزارشات محلی از جمله کاربردهای GIS است . اطلاعات صحیح و به موقع لازم است تا ضمن تعیین میزان کمکها , اطلاعات و خدماتی را در اختیار مردم قرار دهد .

تکنولوژی GIS , با بهره گیری از گیرنده های GPS در مواجهه با شرایط اضطراری پیش آمده از نشت نفت در دریا نقش مهم و سازنده خود را به نمایش گذاشته است . منجمله , در پی انفجاری که در سال 1383 در برخوردکشتی باری با دو یدک کش در نزدیکی سن پترزبورگ پیش آمد , پس از چهارده ساعت تلاش با بهره گیری از GIS توانستند آتش را مهار نمایند .

پیش بینی فاجعه , پس از حادثه نشت کشتی نفت کش Exxon Voldez Spill در آلاسکا در سال 1989 , مسئولین ایالت فلوریدا اقدام به تشکیل گروههای واکنش سریع نمودند تا توانائیهای آن ایالت را در پیشگیری و پاکسازی لکه های نفتی ارزیابی نمایند . یکی از توصیه های گروههای واکنش سریع , اعلام عدم کارآیی و نقایص نقشه هایی بود که برای رویارویی با فاجعه نشت نفت به کار برده می شوند زیرا تنها نقشه هایی که چنین نشت ها را نشان می داد , نقشه های « حساسیت محیط های ساحلی و حیات وحش به نشت نفت در فلوریدا » بود که در سالهای 1979 و 1980 با استفاده از نقشه های توپوگرافی تهیه شده و دارای انواع خط ساحلی , منابع حیات وحش و نواحی مقابله با لکه های نفتی بودند . با رتبه بندی حساسیت محیطی , می توان آسیب پذیری خطوط ساحلی خاصی را در برابر نشت نفت مشخص نمود . بر اساس پیشنهاد گروههای واکنش سریع بایستی نقشه ها بازنگری و به روز در آمده و اطلاعات آنها در یک GIS وارد شود تا ضمن دستیابی به نقشه های بهنگام , توانایی تحلیل در زمان کوتاه انجام پذیر باشد .

 

ادامه مطلب   

در این بخش مثالهای عملی از روشهای مختلف ارزیابی ریسک قرار خواهد گرفت .. لطفا پیشنهاد دهید چه روشهایی در ابتدا در این بخش قرار گیرد

مثال عملی روش FMEA

مثال عملی روش PHA

مثال عملی روش JSA

  

مثالی در خصوص روند انجام FTA

  

تعیین اولویت خطرات شناسایی شده
پس از شناسایی خطرات به روش HAZOP  و ارزیابی آنها به روش FTA  مهمترین مسئله تصمیم گیری و اجرای عملیات و اجرای عملیات پیشگیری با در نظر گرفتن اولویت ها است که با توجه به گزارشات  مراجع بین المللی نظیر OSHA , NIOSH می توان سه روش اولویت بندی خطرات را پیشنهاد نمود
الف – اولویت بندی خطرات بر اساس F.R
اولویت بندی خطرات بر اساس F.R یعنی خطری که دارای F.R بیشتری نسبت به خطر دوم است در اولویت قرار گیرد. به عبارتی فراوانی خطر یا تعداد تکرار آن در یک محدوده زمانی مشخص ، ملاک  این اولویت بندی است. محدودیت روش فوق این است که برای خطراتی که در طول مدت زمان معین فقط یکبار بوقوع پیوسته اند نمی توان اولویتی قائل شد چون F.R  آن قابل محاسبه نیست
ب- اولویت بندی خطرات بر اساس هزینه COST EFFECTIVENESS ANALYSIS
یکی از روشهای تعیین اولویت خطرات  استفاده از روش اولویت بندی بر اساس هزینه است در این روش هزینه متحمل شده برای هر کدام از خطرات ( به عبارتی میزان ضرر و زیان ناشی از خطر تعیین کننده اهمیت یک خطر می باشد و هر چه هزینه ریالی یک خطر بالاتر باشد از  اهمیت و اقدامات اصلاحی و پیشگیری  در اولویت قرار می گیرد ) این روش اولویت بندی به دو دلیل نسبت به روش قبلی کاربردی تر به نظر می رسد
1- در این روش چون هزینه خطرات محاسبه شده و بر این اساس اولویت بندی خطرات انجام می گیرد لذا  علاوه بر ملموس بودن برای مسئولین  ودست اندر کاران کارخانه قابل قبولتر و منطقی می باشد ، چرا که آنها می دانند با کنترل یا پیشگیری از هر خطری که به این روش در اولویت بالاتری قرار گرفته است سود بیشتری (و به عبارت دیگر ضرر کمتری ) نصیب کارخانه می گردد و از طرفی قابلیت اعتماد سیستم  ایمنی نیز افزایش می یابد
2-با استفاده از این روش حتی برای خطراتی که یکبار در طول زمان مورد بررسی به وقوع پیوسته اند می توان اولویت تعیین کرد
ج ـ اولویت بندی خطرات بر اساس اهداف دولتی و شرکتهای بیمه
ممکن است  اولویت بندی  خطرات نه بر اساس میزان F.R و نه بر اساس هزینه خطرات باشد بلکه اولویت بندی بر اساس و پیشنهاد مراجع دولتی یا شرکتهای بیمه ای باشد که هم اکنون اعمال این سیاستها در کشورهای پیشرفته رواج دارد(بطور مثال اثرات ناشی از نشت EO  بر جان افراد)

  

 

محدودیت اصلی روش FTA ، ضعف احتمالی آن در شناسایی کلیه رویدادهایی است که می توانند به وقوع رویداد اصلی کمک کنند که دلیل اصلی این امر می تواند عدم تجربه و آگاهی کافی محقق از وظیفه و رفتار سیستم باشد .
محدودیت دیگر این روش مشکل بودن  تعیین  احتمال وقوع شکستها است هر چند که داده های زیادی از طریق بانکهای اطلاعاتی مهندسی ، قابلیت اعتماد منابع دیگر در دسترسند ولی تعیین احتمال دقیق شکستها بویژه خطاهای انسانی بسیار مشکل می باشد زیرا رفتار انسانها در شرایط مختلف نظیر خستگی ، حواس پرتی ، فشارهای روانی  و غیره متفاوت می باشد . بعلاوه رفتار افراد مختلف در شرایط یکسان نیز متفاوت است .

  

برگرفته از وب سایت همکار محترم جناب آقای مهندس ارزنده

بعضی از همکاران دانسته یا ندانسته هر تکنیکی را در هر جایی و در هر فازی از عمر واحد (Plant Life Cycle ) استفاده می نمایند.

در هر فازی از سیکل زندگی واحد تعداد خاصی از تکنیکها قابل استفاده می باشند که در شکل می توانید آنها را ببینید. دایره های سیاه به این معنی است که تکنیکهای اشاره شده در ردیف بالا در فاز قید شده در ستون سمت چپ قابل کاربرد است به عنوان مثال تکنیک HAZOP در فاز Decommissioning قابل استفاده نمی باشد و خواسته ی کاربر را تامین نخواهد کرد

  همانگونه که میدانید ریسک ترکیبی از شدت پیامدِ حادثه و احتمالِ رویدادِ آن حادثه می باشد. برای بدست آوردن وزن احتمال و یا وزن شدت پیامد دو نوع راهکار وجود دارد یکی استفاده از تکنیکهای Quantitative یا عددی و دیگری استفاده از تکنیکهای Qualitative یا کیفی می باشد. در تکنیکهای Quantitative نتیجه در نهایت به یک عدد منتهی می شود ولی در روشهای Qualitative نتیجه حاکی از کیفیت خاصی در زمینه ریسک خواهد بود.
در این بین تعدادی روش نیز وجود دارد که می توان از آنها به عنوان Semi-Quantitative نام برد. عمده ی این روشها از ماتریس ریسک استفاده می نمایند.
در تکنیکهای Quantitative برای یافتن شدت پیامد واحتمال رویداد از نرم افزارهای خُبره استفاده می نمایند که نرم افزار PHAST یکی از این نرم افزارهاست ( برای اطلاعات بیشتر می توانید به بخش آموزش سایت مراجعه نمایید ). برای محاسبه احتمال نیز نرم افزارهای  خاص آن موجود می باشد. برای بدست آوردن شدت پیامد بر اساس کتاب مرجع Hazard Evaluation Procedure باید بدترین حالت یا worse case را در نظر بگیریم. منطق اعمال شده در این توصیه به قرار زیر است.
ریسک برق گرفتن را در نظر بگیرید در این رویداد برق به 11 روش می تواند به بدن وارد یا از آن خارج شود که شما انتخابی در آن نخواهید داشت و شرایط است که این مسیر را دیکته می کند. برق گرفتگی می توان باعث:
-    شوک
-    سوختگی
-    قطع عضو
-    فیبراسیون بطنی و مرگ شود.
 در زمان برق گرفتگی کدام یک اتفاق خواهد افتاد؟ هیچکس نمی داند لذا نمی توان وزنی به هیچیک داد و همه شانسی برابر دارند. بنابراین برنامه ریزی روی شدید ترین پیامد انجام خواهد شد چرا؟  اگر برنامه های پیشگیرانه بتواند مانع از فوت فرد شود سایر شدتها را نیز به نسبه کاهش خواهد داد.
یا در خصوص سقوط از ارتفاع؛ چنانچه هر یک از کارکنان از ارتفاع سقوط نمایند امکان
-    ضرب دیدگی
-    شکستگی
-    قطع نخاع و
-    فوت وجود دارد.
کدام یک برای فرد اتفاق می افتد؟ هیچکس نمی داند! ضرب دیدگی در مقابل فوت از اهمیت ناچیزی برخوردار است اما در این رویداد امکان وقوع هر دو وجود دارد. در ارزیابی ریسکِ این Hazard، برای شدت پیامد، فوت را در نظر می گیرند تا severity عدد بالاتری گرفته، در نتیجه ریسک عدد بالاتری گرفته و کنترل مناسب تری اعمال گردد. چنانچه موفق به کنترل Harm فوت شویم بی شک روی سایر موارد نیز تاثیر خواهیم گذاشت.
شاید سوال کنید که خوب چرا روی ضرب دیدگی برنامه ریزی نکنیم؟ ما که می خواهیم سقوط را کنترل کنیم چرا از ضرب دیدگی در محاسباتمان استفاده نکنیم؟
جواب همان جواب پاراگراف بالاست. فوت را منظور می کنیم تا اهمیت این ریسک بالاتر رفته و چون شدت پیامد بالاست اقدام مناسبی برای آن برنامه ریزی خواهیم کرد.
اما به این نکته توجه کرده اید که پس از انجام ارزیابی ریسک همه چیز به کما می رود؟ نتایج ارزیابی ریسک در کجا بکار می آید و ما به عنوان متخصصین این رشته چه استفاده ای از این نتایج می نماییم؟ آیا ارزیابی ریسک پایان ماجراست؟ به عنوان متخصص HSE چگونه تیم طراح را با آنهمه ادعا متقاعد می کنیم که باید در طراحی خود تجدید نظر نمایند؟

مقاله ایشان در خصوص بررسی حادثه در روزنامه ایران

  

با تشکر ویژه از آقایان مهندس باقدم و عالی نسب از پتروشیمی بندر امام

در 23 آوریل سال 2004 یک انفجار و آتش سوزی در تاسیسات واحد تولید PVC شرکت پلاستیک FORMOSA پنج نفر از کارکنان را کشته و

 ادامه  >

برگرفته از سایت ایمنی بهداشت و محیط زیست پتروشیمی

  

 

برنامه اطلاع رسانی مخاطرات مواد شیمیایی

سید شمس الدین علیزاده

 کارشناس ارشد بهداشت صنعتی ، اداره کل HSE وزارت نفت

رضا میرزایی

اداره کل بازرسی وزارت کار، کارشناس بهداشت حرفه ای

مقدمه

         امروزه هزاران ماده شیمیایی در محیطهای کاری مورد استفاده قرار میگیرند و میلیونها نفر از کارکنان در مواجهه با یک یا چند ماده شیمیایی خطرناک می باشند. در حال حاضر حدود 000/650 ماده شیمیایی وجود دارد که هرساله صدها ماده به این مواد افزوده می شوند. این مواد مشکلات جدی برای کارکنان و کارفرمایان ایجاد نموده اند. عدم استفاده صحیح از مواد شیمیایی و مواجهه با هریک از آنها می تواند منجر به بسیاری از اثرات جدی بهداشتی از قبیل ناراحتی های قلبی، صدمه به سیستم عصبی، صدمه به کبد و کلیه و ریه شود. ممکن است برخی از مواد شیمیایی از نظر بهداشتی خطری نداشته باشند ولی خطرات حریق و انفجار را بوجود آورند. بنابراین اطلاع رسانی مؤثر در مورد خطرات آنها ضروری است و باید کلیه افرادیکه با این مواد مواجهه دارند از خطرات آنها آگاهی داشته باشند. با ایجاد یک برنامه اطلاع رسانی مناسب در مورد خطرات
 می توان این اطمینان را حاصل کرد که کلیه افراد در مواجهه با مواد شیمیایی از خطرات آنها آگاه بوده و نیز نحوه مقابله با خطرات را می دانند.

کلمات کلیدی: ماده شیمیایی، اطلاع رسانی مخاطرات، مواجهه، MSDS، برچسب

برنامه اطلاع رسانی مخاطرات (Haz Com)

روشی است سیستماتیک جهت اطلاع رسانی در خصوص خطرات ناشی از مواد شیمیایی و نحوه مقابله با آنها. با ایجاد یک برنامه مناسب اطلاع رسانی مخاطرات،  مسئولین مطمئن خواهند شد که کلیه افراد در مواجهه با مواد شیمیایی از خطرات آنها آگاه بوده و نحوه مقابله با آنها را می دانند. فرآیند این برنامه با شناسایی مواد شیمیایی و ارزیابی خطرات ناشی از آنها آغاز   می شود و در این رابطه کیفیت یک برنامه اطلاع رسانی مخاطرات به دقت و کفایت ارزیابی خطرات بستگی دارد.

مراحل فرآیند اطلاع رسانی مخاطرات

این فرآیند دارای چهار مرحله ذیل می باشد:

دانلود ادامه مطلب

  

نکات آموزنده در خصوص HAZOP

برای دانلود اینجا کلیک نمایید ...

راهنمایی برای دانلود :

برای دانلود کردن مطالب پس از اینکه روی لینک کلیک کردید یک صفحه در سایت www.4shared.com باز میشود،بعد از باز شدن صفحه چند لحظه صبر نمایید تا در پایین صفحه عنوان download file ظاهر شود و روی آن کلیک نمایید. فایل شروع به دانلود شدن می نماید.

  

روش FMEA : تجزیه و تحلیل عوامل شکست و آثار آن

 

اکرم رشیدی آلاشتی

 

کارشناس بهداشت حرفه ای شرکت کشت و صنعت شمال

 

 

 الف ـ تاریخچه

 

FMEA تکنیکی است که برای اولین بار در ارتش امریکا مورد استفاده قرارگرفته است. استانداردهای نظامی mil-p-1629  با عنوان (روش آنالیز عیب ، تاثیرات مربوط و میزان اهمیت آن) در نهم نوامبر 1949 انتشار یافت. در قالب این استاندارد خطاها یا اشکالات پیش آمده به لحاظ تاثیر گذار آنها در هدف غایی و میزان ایمنی / پرسنل /تجهیزات طبقه بندی می‌شوند.

 

اولین کاربرد رسمی این تجزیه و تحلیل تحت عنوان FMEA در صنایع هوا فضای ایالات متحده امریکا استفاده شد. در واقع آن زمان FMEA بعنوان یک نوآوری و ابتکار برای پیشگیری از اشتباهات و خطاهای جبران ناپذیری مطرح گردید که وقوع هریک از آنها باعث خسارات هنگفت و اتلاف سرمایه فوق العاده زیاد می‌گردید.

 

 

ب ـ تعریف FMEA :

 

تجزیه و تحلیل عوامل شکست و آثار آن FMEA نامیده می شود. FMEA یک تکنیک مهندسی است که به منظور مشخص کردن و حذف خطاها، مشکلات و اشتباهات بالقوه موجود سیستم ، فرایند تولید و ارائه خدمت، قبل از وقوع ، در نزد مشتری ، بکار برده می‌شود.

 

تعریف خاص :

 

FMEA در ارزیابی ریسک روش تحلیلی است که می‌کوشد تا حد ممکن خطرات بالقوه موجود در محدوده‌ای که در آن ارزیابی ریسک انجام می‌شود و همچنین علل و اثرات مرتبط با آن را شناسایی و رتبه بندی کند.

د- تشریح مراحل انجام کار

 

1- جمع آوری اطلاعات مربوط به فرایند:

 

سایت یا مکانی که در آن ارزیابی ریسک انجام می‌شود باید کاملاً شناسایی و نحوه فعالیت‌ها و فرایندها به دقت بررسی شود.

 

2- تعیین خطرات بالقوه:

 

تمام خطراتی محیطی ، تجهیزاتی ، مواد ، انسانی و... که ایمنی را تهدید می کند باید در نظر گرفته شود همچنین حالات هر خطر نیز می‌بایست مورد تجزیه و تحلیل قرارگیرد.

 

3- بررسی اثرات هر خطر:

 

اثرات هر خطر، اثرات احتمالی هستند که خطر بر ایمنی افراد می‌گذارند. اثرات خطر می‌توانند مانند آتش سوزی، مسمومیت ، شکستگی ، آسیب‌های مفصلی و غیره باشد.

 

4- تعیین علل خطر :

 

شناخت کافی از محدوده مورد ارزیابی می‌تواند کمک فراوانی برای شناسایی علل بوجود آمدن خطر باشد. اطلاعات فنی ، زیست محیطی و ارگونومیک نیز در شناسایی بهتر علل موثر هستند.

 

5- چک کردن فرایندهای کنترل :

 

به منظور ارزیابی بهتر خطرات صورت می‌گیرد. بررسی برگه‌ها عملیات استانداردها الزامات و قوانین حاکم بر محیط کار و عوامل مربوط از جمله این کارهاست.

 

6- تعیین نرخ وخامت :

 

وخامت خطر یا میزان جدید بودن ”اثر خطر بالقوه “ بر افراد است. شدت یا وخامت خطر فقط در مورد ”اثر “ آن در نظر گرفته می‌شود، کاهش در وخامت خطر فقط از طریق اعمال تغییرات در فرایند و نحوه انجام فعالیت‌ها امکان پذیر است.

 

برای این وخامت خطر شاخص‌های کمی وجود دارد که بر حسب مقیاس 1 تا 10 بیان می‌گردد. 

جدول (5) ـ وخامت خطر

 

 

 

7- احتمال وقوع:

 

احتمال وقوع آن مشخص می‌کند که یک علت یا مکانیزم بالقوه خطر با چه تواتری رخ می‌دهد.

 

تنها با از بین بردن یا کاهش علل یا مکانیزم هر خطر است که می‌توان به کاهش عدد رخداد امیدوار بود. احتمال رخداد بر مبنای 1 تا 10 سنجیده می‌شود. بررسی سوابق و مدارک گذشته بسیار مفید است. بررسی فرایندهای کنترلی، استانداردها، الزامات و قوانین کار و نحوه اعمال آنها برای دست یافتن به این عدد بسیار مفید است.

 

جدول (6) – احتمال وقوع خطر

 

 

 

8-نرخ احتمال کشف خطر

 

احتمال کشف نوعی ارزیابی از میزان توانایی است که به منظور شناسایی یک علت/مکانیزم وقوع خطر وجود دارد. بعبارت دیگر احتمال کشف توانایی پی بردن به خطر قبل از رخداد آن است.

 

بررسی فرایند های کنترلی استاندارد ها الزامات و قوانین کار و نحوه اعمال آنها برای دست یافتن به این عدد بسیار مفید است.

 

جدول (7)احتمال کشف خطر

 

 

1- محاسبهRPN[1]

 

عدد اولویت ریسک حاصلضرب سه عدد وخامت (S) رخداد (0) و احتمال کشف (D) است

 

 RPN= Serverity x occ urance x Detection

 

عدد اولویت ریسک عددی بین 1 و 100 خواهد بود.

 

برای اعداد ریسک بالا ، کارگروهی باید جهت پائین آوردن این عدد از طریق اقدام اصلاحی صورت پذیرد.

 

2- آیا اصلاح نیاز است؟

 

در این مرحله خطرات را براساس عدد اولویت ریسک رتبه بندی می‌کنیم و براساس نظر سیستم FMEA یک حد RPN در نظر می‌گیریم . بعنوان مثال برای سطح اطمینان 90% حد به شرح زیــــــر

 

بدست می‌آید.

سپس خطراتی که RPN بالای 100 دارند و در واقع نیاز به اصلاح دارند و مشخص می کنیم

 

توجه : برای خطراتی که دارای حداقل یک عدد 10 هستند نیز باید اقدام اصلاحی در نظر گرفته شود.

 

11- اقدامات اصلاحی و پیشنهادی :

 

این اقدامات باید در جهت اهداف زیر وضع و انجام گردند:

 

الف ـ حذف علل ریشه ای خطر

 

ب ـ کاهش وخامت اثر خطا

 

ج ـ افزایش احتمال کشف خطر در فرایند

 

دـ افزایش رضایت کاری کارکنان از وضعیت ایمنی

 

12- تعیین مسئولیت و وظایف :

 

سازمان باید مسئول هر یک از اقدامات اصلاحی را مشخص و ثبت نماید نتایج اقدامات انجام شده باید به گروه FMEA گزارش شده و صحه گذاری شوند.

 

13- تصحیح فرایند طبق اقدامات اصلاحی :

 

اقدامات باید بطور موثر پیاده شده و این نکته در نظر گرفته شود که باید این اقدامات نیز ارزیابی شود. بعنوان مثال حذف یک ماده آتش زا از حلالها و جایگزینی یک ماده سمی مخاطرات جدیدی را بدنبال دارد که باید آنها نیز بهمین ترتیب تجزیه و تحلیل شوند.

 

14- بعد از انجام اقدامات اصلاحی دوباره باید عدد RPN محاسبه گردد.

 

در محاسبه عدد PRN باید توجه داشت که تعیین اعداد نرخ رخداد، وخامت و کشف می‌بایست براساس نوع فعالیت سازمان تعیین و تثبیت شود عمدتاً برای خطراتی که نرخ وخامت و رخداد بالای 7 دارند می‌بایست اقدام اصلاحی در نظر گرفته شود.

 

مزایای FMEA

 

1- یک ابزار پیشگیری از خطرات است

 

2- یک روش مناسب کمی برای ارزیابی ریسک است

 

3- یک روش مطمئن برای پیش بینی مشکلات و تشخیص موثرترین و کم هزینه ترین راه حلهای پیشگیری است.

 

 

 

 

  

شناسایی و ارزیابی خطرات محیط کار

 

 

منابع :

 

سایت اتحادیه کارگران آمریکا – CWA

 

سایت کمیته اجرایی ایمنی و بهداشت اروپا – HSE

 

 

 

شناسایی خطرات ایمنی و بهداشتی محیطهای کاری، وظیفه اولیه و اساسی کمیته های بهداشت و ایمنی شغلی می باشد. بطور کلی چهار نوع از حوادث خطرساز (در بحث ایمنی) موجودند که شامل:

 

الف- سقوط در سطوح هم تراز و سقوط از ارتفاع

 

ب – برخورد با اجسام

 

ج – درگیری بین قطعات ثابت و متحرک

 

د – تصادفهای تماسی، همانند تماس با سطوح بسیار سرد یا بسیار داغ و یا تماس با برق

 

 

اعضای کمیته های بهداشت و ایمنی باید قادر به شناسایی و معرفی خطرات ایمنی بوده و بتوانند اقداماتی را در زمینه مدیریت صحیح خطرات و همچنین کاهش و تنزل تعداد آنها به انجام رسانند. اعضای کمیته می توانند از طریق مشورت با کارفرمایان و کارگران، مراجعه به گزارشات مربوط به حوادث و یا صدمات ناشی از کار، مرور گزارشات مربوط به عملکرد ماشین آلات و ...... با محدوده و حوزه خطراتی که افراد در معرض آنها قرار دارند، آشنا گردند و در پیشگیری از بروز آنها اقدام نمایند.

 

 

2-1- ملاحظات ایمنی:

 

پاسخگویی به سؤالات ذیل، اعضای کمیته های بهداشت و ایمنی و همچنین بازرسان کار را در امر شناسایی و پیشگیری از خطرات ایمنی یاری می رساند:

 

1-آیا کلیه اجسام و ماشین آلات الکتریکی دارای سیستم اتصال به زمین مناسب می باشند؟ و یا آیا کلیه اجسام فوق و سیم های برق دارای روپوش عایق مناسب هستند؟

 

2-آیا کلیه تسمه فلکه ها، چرخ دندها، فن ها و سایر اجزا و قسمتهای متحرک، دارای حفاظ و پوشش مناسب هستند؟

 

3- آیا کلیه تجهیزات الکتریکی در شرایط کاری خوبی قرار دارند؟

 

4- آیا کلیه ابزارآلات دستی در شرایط مناسبی نگهداری می شوند؟

 

5- آیا کلیه ابزارآلات تیز و برنده همانند قیچی ها، کاردکها و ...... دارای پوشش های نگهداری ایمن هستند؟

 

6- آیا کلیه وسایل نقلیه موتوری درون کارگاهی در شرایط کاری خوبی قرار دارند؟ آیا اجزای آنها سالم وصحیح می باشند؟

 

7- آیا کف زمین تمیز، خشک و عاری از هرگونه زباله می باشد؟ آیا ابزار و تجهیزات از محل عبور و مرور افراد جمع آوری می شوند؟

 

8- آیا افراد با روش صحیح کار با نردبانها آشنایی دارند؟

 

9- آیا برای مواقع ضروری وقوع خطر، پیش بینی دربهای خروج اضطراری شده است؟

 

10- آِیا دربها و قسمتهای خروجی اضطراری دقیقاً علامتگذاری و به وضوح مشخص
شده اند؟

 

11- آیا راههای خروجی مناسب، برای راهنمایی به سمت دربهای خروجی تعبیه شده است؟

 

12- آیا راه پله ها در دسترس می باشند و آیا در شرایط خوبی قرار دارند؟

 

13- آیا کمدها و قفسه ها و کشوها در محل مناسبی می باشد، به نحوی که کشوها و دربهای آنها به محلهای رفت و آمد افراد باز نشود؟

 

14- آیا برای دسترسی ایمن به سطوح بالاتر، نردبانها یا چهارپایه های مناسب در نظر گرفته شده است؟

 

15- آیا نور مناسبی برای روشن کردن اداره ها و محیطهای کاری دیگر فراهم شده است؟

 

16- آیا کارکنان از محل دقیق کپسولهای آتش نشانی اطلاع کافی داشته و با شیوه کار‌ آنها آشنایی دارند؟

 

17- آیا کارکنان از محل دقیق آژیرهای اعلام خطر اطلاع دارند؟

 

18- آیا کارکنان با اقدامات مربوط به کمکهای اولیه در مواقع ضروری آشنایی دارند؟

 

19- آیا کارکنان از موقعیت مکانی نزدیک ترین بیمارستان یا درمانگاه اطلاع کافی دارند؟

 

سؤالات مطرح شدة فوق، چندین پرسش پیشنهادی می باشد که البته در محیطهای گوناگون و بسته به نوع و شرایط کاری، کمیته های بهداشت و ایمنی می توانند لیست دیگری از سؤالات مربوطه را مطرح کرده و سپس به پاسخگویی به پرسشهای مطرح شده بپردازند. همچنین این کمیته ها موظفند کلیه اقدامات لازم جهت دستیابی به اهداف ایمنی را به انجام رسانند.

 

3-1- شناسایی خطرات بهداشتی محیط کار

 

در موارد بسیاری، شناسایی خطرات بهداشتی محیطهای کاری، به نسبت خطرات ایمنی مشکل تر می باشد و اغلب اوقات از زمان تماس اولیه با مواد شیمیایی سمی و خطرناک تا زمان بروز اثرات زیان آور این مواد، سالهای زیادی سپری می شود. بنابر این اعضای کمیته های بهداشت و ایمنی باید با تکنیکهای تشخیص خطرات بهداشتی آشنایی کامل داشته باشند. برای اطمینان بیشتر از وجود یا عدم وجود این نوع خطرات، صحبت کردن و مشورت با کارگران به همراه طرح سؤالاتی در این زمینه، مرور پرونده های پزشکی کارکنان و مطالعه در زمینة سوابق بیماریهای شغلی آنان، مراجعه به اسناد مربوط به بازرسی های انجام شده و کلیه مدارک مربوطه در این زمینه می تواند راهگشا باشد.

 

 

4-1- ملاحظات بهداشتی

 

پاسخگویی به سؤالات ذیل، اعضای کمیته های بهداشت و ایمنی و همچنین بازرسان کار را در امر شناسایی خطرات بهداشتی یاری می رساند:

 

1-آیا اعضای کمیته و بازرسان کار به عنوان قسمتی از وظایفشان از بخشهایی که احتمال وجود خطرات ناشناخته در آنها موجود است (همانند آزمایشگاهها، کارخانجات تولید موادشیمیایی و بخشهایی از کارگاهها که از موادشیمیایی استفاده می کنند، نیروگاههای هسته ای و بخشهایی از کارگاهها که از مواد هسته ای و رادیواکتیو استفاده می کنند و.....)، بازرسی کامل بعمل می آورند؟

 

2- آیا در صورت مواجهه با محیط کار ناایمن، افراد و کارکنان از لوازم حفاظت فردی استفاده می کنند؟ در صورت پاسخ منفی، آیا تا زمان ایمن سازی کامل محیط، تمهیدات دیگری در این زمینه در نظر گرفته می شود؟

 

3- آیا در محیط کار، استفاده از انواع خاصی از لوازم حفاظت فردی ضروری می باشد و در صورت لزوم آیا انتخاب بهترین و مناسب ترین نوع این لوازم (با توجه به روندکاری) مدنظر قرار می گیرد؟ و آیا این لوازم در شرایط مناسبی، مصرف و نگهداری می شوند؟

 

4- آیا در حین کار، لوازم و ابزار تولیدکننده ارتعاش، مورد مصرف قرار می گیرد؟ در صورت پاسخ مثبت چه تمهیداتی در این زمینه اندیشیده شده است؟

 

5- آیا افرادی که با موادشیمیایی و یا سایر مواد خطرناک سروکار دارند، با نوع و خواص این مواد آشنا هستند؟

 

6- آیا تهویه موضعی و عمومی درمحل مصرف موادشیمیایی و یا محل تولیدگازها و بخارات سمی و خطرناک، تعبیه شده است؟

 

7- آیا دمای محیط کار در حد نرمال و طبیعی می باشد؟ در صورت بروز دماهای بسیار بالا و یا پایین، چه تمهیداتی در نظر گرفته شده است؟

 

8- آیا گازها، بخارات و گردو غبار در فضای محل کار وجود دارد؟ در صورت پاسخ مثبت، آیا منابع تولید این مواد شناخته شده هستند؟ و آیا این مواد موجب ایجاد عوارضی از جمله تهوع، سردرد و سرگیجه، طولانی شدن مدت زمان عکس العمل به عوامل خارجی و .... برای کارگران گشته اند؟

 

9- آیا ماشین آلات، لوازم و تجهیزات مصرفی، ایجاد سر و صدا و آلودگی های صوتی غیرمجاز می کنند؟ در صورت پاسخ مثبت، چه تمهیداتی اندیشیده شده است؟

 

10- آیا کارگران در حین انجام کار، با مشکلاتی از قبیل خستگی زود هنگام، ناراحتی های پوستی وتنفسی، ناراحتی های عصبی و استرسهای شغلی و .... مواجه می شوند؟ در صورت پاسخ مثبت، آیا در مورد این موضوع، ریشه یابی های لازم انجام شده است؟

 

 

5-1- فرم ارزیابی خطرات بهداشتی

 

این فرم بر اساس استانداردNIOSH (National Inistitute for Occupational Safety and Health )

 

تهیه و تنظیم گشته است و برای تکمیل آن، فاکتورهای زیر باید مدنظر قرار گیرد:

 

1- نوع صنعت و تولیدات محل کار

 

2- مشخص کردن مکانهای با احتمال خطرات بهداشتی بیشتر

 

3- تعداد افراد در معرض خطرات بهداشتی

 

4- مدت زمان تماس (برحسب تعداد ساعات در طی یک روز کاری)

 

5- نوع فعالیت کاری افرادی که در معرض تماس یا مواجهه با خطرات بهداشتی هستند

 

6- تعیین پروسه کاری مربوطه

 

7- آیا خطرات بهداشتی محل کار، اخیراً مورد ارزیابی بازرسان کار، کارشناسان بهداشت کار و یا سازمانها و ارگانهای فعال در زمینه های بهداشتی قرارگرفته است؟ در صورت پاسخ مثبت، این عمل توسط چه کسانی (و یا چه ارگانی) صورت پذیرفته است؟

 

8- آیا مشکلات بهداشتی مشاهده شده، مورد بررسی قرار گرفته است؟ اگر پاسخ مثبت است، این عمل توسط چه سازمانها، انجمن و یا ارگانهایی صورت پذیرفته است؟

 

9- مسئولیت ایمنی و بهداشتی کارکنان بر عهده چه کسی (کسانی) می باشد؟

 

10- تمامی موارد، عوامل و یا شرایط کاری که ممکن است در بروز خطرات نقش داشته باشند، لیست شوند. در مورد مواد شیمیایی خطرناک بهتر است نام شیمیایی، نام تجاری، نام شرکت تولیدکننده و همچنین سایر اطلاعات مفید و مناسب ذکر گردد   

توصیف روش تجزیه و تحلیل درخت خطا FTA (1)

 

مهندس قاسم طوری

 

روش ارزیابی درخت خطا FAULT TREE ANALYSIS

 

اولین هدف در ارزیابی ریسک و قابلیت اطمینان کاهش احتمال حادثه و حفظ انسانها و پیشگیری از خسارات اقتصادی و ضایعات محیطی است و خسارات جانی عموما شامل مرگ ، جراحات، بیماری و نا توانی بوده و خسارات اقتصادی شامل توقف در ارائه خدمات یا تولید ، پایین آمدن کیفیت محصول ، از بین رفتن تجهیزات تولید و هزینه های حقوقی و قانونی و همچنین صدمات زیست محیطی شامل آلودگی آب و هوا و خاک است . به طور کلی می توان گفت روش ارزیابی درخت خطا عبارت است از :

 

ابزار تجزیه و تحلیل استنباطی و همچنین دیاگرامی گرافیکی برای نشان دادن منطق و ایجاد فرایند درک استنباطی از چگونگی وقوع وقایع نا مطلوب مورد نظر

 

به عبارت دیگر:

 

روش ارزیابی درخت خطا ، مدلی منطقی – دیداری است که از آن برای شرح چگونگی وقوع وقایع ناخواسته ویژه در یک سیستم که ممکن است به وسیله اثرات یک نقص ساده یا ترکیبی از نقایص ایجاد شود استفاده می شود .

 

واقعه ناخواسته ویژه واقعه نهایی نامیده می شود . این روش تجزیه و تحلیل راه های چگونگی وقوع این واقعه ناخواسته را بررسی می کند . با در دست داشتن اطلاعات صحیح امکان محاسبات مربوط به فرکانس و احتمال واقعه نیز ممکن است .

 

FTA به خصوص برای آنالیز سیستمهای پیچیده که دارای تعداد زیادی SUB SYSTEM می باشند بسیار مناسب است .

 

اجرای تجزیه و تحلیل درخت خطا در هر مرحله ای از عمر سیستم عملی است ولی در صورتی که این مطالعه در مرحله طراحی سیستم صورت گرفته باشد ممکن است جهت کسب اطلاعات دقیق تر و بیشتر به دلیل تغییرات ایجاد شده در طرح ، ایجاد تغیراتی در راستای تکمیل آن ضروری باشد

 

تجزیه و تحلیل درخت خطا ممکن است به دنبال اجرای یک برنامه PHA یا FMEA صورت گیرد هر چند که هیچکدام از آنها پیش نیازی برای اجرای FTA محسوب نمی شود .

 

تکنیک تجزیه و تحلیل درخت خطا شامل 3 مرحله زیر است :

 

1- ساخت درخت خطا

 

2- تجزیه و تحلیل کیفی درخت خطا

 

3- تجزیه و تحلیل کمی درخت خطا

 

با توجه به اهداف مطالعه ممکن است هر کدام از مراحل فوق به تنهایی و یا همراه با یکدیگر صورت گیرند

 

اولین گام در تجزیه و تحلیل درخت خطا شناخت کامل و دقیق سیستم است . اطلاعات دقیق و جزئی درباره کلیه اجزا سیستم ، اثرات متقابل فیزیکی و کار کردی ما بین اجزا و شرایط طبیعی و غیر طبیعی آنها را می توان از منابع مختلفی نظیر نقشه ها ، نمودارها ، لیست اسامی اجزا ، دستورالعمل های عملیاتی ، روشهای نگهداری ، مصاحبه با کار کنان ، متخصصین و غیره بدست آورده به علاوه مقایسه سیستم با سیستمهای مشابه نیز می تواند اطلاعات مفید دیگری را نیز تامین کند

 

اطلاعات مورد نیاز در تجزیه و تحلیل درخت خطا می تواند شامل موارد زیر باشد

 

1- لیست کامل اجزا سیستم

 

2- عمل و وظیفه هر جزء

 

3- وضعیت اولیه هر جزء

 

4- شرایط طبیعی محیطی و عملیاتی هر جزء

 

5- شرایط غیر طبیعی محیطی و عملیاتی هر جزء در شرایط اظطراری و بروز حوادث

 

6- حالات شکست هر جزء

 

7- ارتباط شکست اجزاء با همدیگر

 

8- تداخل کار کردی با سایر اجزاء

 

9- وظیفه اپراتورها

 

10- کنترلهای کامپیوتری

 

11- روشهای عملیاتی ، تعمیر و نگهداری

 

به طور کلی ارزیابی درخت خطا می تواند اهداف مختلفی نظیر یافتن TOP EVENT که از بعد ایمنی همان واقعه نا خواسته منجر به خسارت و یا حادثه نامیده می شود

 

رویدادهای نقص اصلی

 

حادثه زمانی رخ میدهد که رویدادهای پایه بوسیله خطاهای ایمنی سیستم دنیال شود

 

3 گونه رویداد اصلی مربوط به خطاها به شرح زیر است :

 

1- وقایع مربوط به دخالت انسان ، مانند خطای اپراتور ، خطا در طراحی ، خطای نگهداری سیستم

 

2- وقایع مربوط به سخت افزار، نشت مایع سمی از ولو ، کمبود روغن موتور، اندازه گیری غلط یک سنسور

 

3- خطای مربوط به محیط : زلزله ، طوفان، سیل ، گرد و غبار و رعد و برق

 

مزایای FTA در ارزیابی خطر:

 

1- هدایت تجزیه و تحلیل به سوی کشف خطاها و نقص های اصلی

 

2- اشاره به سیمای سیستم و اهمیت خطاهای که باید شناخته شود

 

3- کمک به تحلیل گر در فهم دقیق عملکردها و ارتباطاط بین اجزا و عناصر عملکردی سیستم

 

4- تدارک یک سیستم گرافیکی مشهود و ملموس از وقایع منجر به حادثه برای مدیران سیستم که از کارخانه به دورند اما قادر به انجام تغییرات در آن می باشند

 

5- تدارک تجزیه وتحلیلهای کیفی و کمی مربوط به قابلیت اطمینان

 

6- اجازه به تحلیل گر در جهت تمرکز بر روی خطا های سیستم در زمانهای معین

 

7- ایجاد بصیرت در مطالعه رفتار سیستم

 

مزیت اصلی FTA در مقابل سایر تکنیکهای ارزیابی خطر نظیر FMEA آن است که تجزیه و تحلیل فقط محدود به شناسایی سیستم و اجزایی است که سبب ایجاد واقعه اصلی می شوند در صورتی که در FMEA هر نوع نقص و اثرات آن در سیستم باید شناسایی و مورد تحلیل قرار گیرند و ممکن است آنالیست در درک دقیق واقعه اصلی دچار سر در گمی گردد

 

محدودیتهای تکنیک تجزیه و تحلیل درخت خطا

 

محدودیت اصلی روش FTA ، ضعف احتمالی آن در شناسایی کلیه رویدادهایی است که می توانند به وقوع رویداد اصلی کمک کنند که دلیل اصلی این امر می تواند عدم تجربه و آگاهی کافی محقق از وظیفه و رفتار سیستم باشد .

 

محدودیت دیگر این روش مشکل بودن تعیین احتمال وقوع شکستها است هر چند که داده های زیادی از طریق بانکهای اطلاعاتی مهندسی ، قابلیت اعتماد منابع دیگر در دسترسند ولی تعیین احتمال دقیق شکستها بویژه خطاهای انسانی بسیار مشکل می باشد زیرا رفتار انسانها در شرایط مختلف نظیر خستگی ، حواس پرتی ، فشارهای روانی و غیره متفاوت می باشد . بعلاوه رفتار افراد مختلف در شرایط یکسان نیز متفاوت است .

 

ادامه دارد……..

 

  

ارزیابی ریسک حریق

 

خلاصه مقاله مهندس هاشم ستاره، همایش بنادر و کشتیرانی سال 1383

 

ارزیابی ریسک حریق ، فرایندی سیستماتیک جهت بررسی مخاطرات حریق بالقوه در محیط کار و تخمین ریسک حاصل از این خطرات برای منابع مالی و انسانی می باشد . عمده دلائل ارزیابی ریسک حریق در محیط کار شامل موارد زیر می شود :

 

1. فراهم نمودن یک محیط کار ایمن و عاری از ریسک به عنوان یک وظیفه اخلاقی .

 

2. در نظر گرفتن مباحث اقتصادی در حریق و توجه به این مسئله که عدم وجود یک برنامه نظام مند و پیشگیری و کنترل حریق باعث تحمل هزینه های سنگین بر هرفرایند می گردد.

 

3. رعایت بحث الزامات قانونی که می توان این الزام را در بند 4-3-1سیستمهای مدیریت ایمنی و بهداشت حرفه ای OHSAS18001 ملاحظه نمود.

 

مراحل ارزیابی ریسک حریق :

 

جهت ارزیابی ریسک حریق ، مراجع مختلف ، مراحل متعددی را عنوان کرده اند ولی به طور اساسی و مشترک پنج مرحله در یک ارزیابی ریسک حریق باید بررسی شده و انجام پذیرد که شامل موارد زیر است:

 

· شناسایی خطرات حریق

 

· شناسایی افراد در معرض ریسک

 

· ارزیابی ریسک و وضعیت پیشگیری و کنترل موجود

 

· ثبت یافته های ارزیابی ریسک حریق

 

· بازنگری خطرات و تجدیدنظر

 

شناسایی خطرات حریق :

 

با توجه به مفهوم خطر و اجزا مثلث حریق باید خطرات آتش سوزی را در عناصر مثلث حریق جستجو کرد . به این ترتیب شناسایی خطرات حریق شامل شناسایی منابع اکسیژن ، شناسایی منابع سوخت و شناسایی منابع حرارت ، اشتعال یا جرقه است . همچنین در شناسایی اعمال ناایمن و شرایط ناایمن نیز باید نگرشی متناسب با ایمنی حریق ، داشته باشیم .

 

شناسایی افراد در معرض ریسک :

 

اولویت اصلی در ارتباط با احتیاطات حریق ، حصول اطمینان از امکان فرار ایمن افراد در صورت وقوع حریق می باشد . مهمترین مواردی که باید در ارزیابی ریسک ، در مورد افرادی که به طور بالقوه با حریق درگیر هستند ، مدنظر قرار گیرند شامل سرعت احتمالی رشد و گسترش حریق و حرارت و دوده همراه با آن ، تعداد افرادی که در منطقه حضور دارند ، نحوه اطلاع افراد از وقوع حریق و نحوه فرار افراد است .

 

در ارزیابی ریسکها و وضعیت پیشگیری و کنترل موجود ، برمبنای روشهای مختلف ارزیابی ریسک می توان از اکثریت این روشها با رویکرد ارزیابی ریسک حریق بهره جست . پس از تعیین میزان ریسک باید به بررسی کنترلهای موجود و کفایت ویا عدم کفایت آنها پرداخت و روشهایی را برای کنترل و کاهش ریسک در نظر گرفت .

 

ثبت یافته های ارزیابی ریسک حریق:

 

چنانچه تعداد کارکنان در محل ارزیابی ریسک بیش از 5 نفر باشد باید یافته های ارزیابی ریسک ثبت شوند . جهت ثبت یافته های ارزیابی ریسک دو رویکرد کمی وجود دارد .

 

الف ) استفاده ازنقشه محل کار که روی آن محل مواد قابل اشتعال ، منابع حرارت ، مسیرهای فرار ، محل تجهیزات اعلام و اطفاء حریق ، منابع اصلی برق و روشنایی مشخص شده باشد .

 

ب ) استفاده از یک فرم ساده که در آن موارد زیر لحاظ شده باشد .

 

• تاریخ ارزیابی

   

• خطرات شناسایی شده

   

• افراد یا گروههای در معرض ریسک

   

• کنترلهای موجود و ریسکهای که به طور مناسب کنترل نشده اند .

   

• عملیاتهای بیشتری که مورد نیازند .

   

مرحله بازنگری و تجدید نظر :

 

تغییرات موثر با میزان ریسک حریق و اقدامات کنترلی انجام شده در محل دیر یا زود در محیط پدیدار می شوند این تغییرات شامل موارد زیر می باشد.

 

• تغییرات تعداد کارکنان

   

• تغییر در فرآیندهای کاری

   

• ابزار و وسایل جدید کار دستگاهها ، تجهیزات و ماشین آلات جدید

   

• ساختمان جدید یا توسعه مکانهای موجود

   

• مواد جدید یا تغییر در انبارفعلی مواد

   

هر کدام از این مواد می توانند منجر به بروز خطرات جدید یا افزایش ریسک شوند . بنابراین ریسکها نیاز به بازنگری و تجدیدنظر خواهند داشت . به این ترتیب می توان اطمینان حاصل کرد که ارزیابی های ریسک انجام شده و اقدامات کنترلی همواره به روز هستند.

 

معمولا در موارد ذیل ارزیابی ها باید مجددا صورت گیرند :

 

1. هنگام وقوع حریق

    

2. هنگام وقوع شبه حریق

 

1. در دوره های زمانی مشخص

    

بطور کلی جهت تجزیه و تحلیل خطرات و ارزیابی ریسکهای حریق باید به مواردی همچون سایت ، ساختار ، محتویات ، فاکتورهای مدیریتی ، فاکتور افراد ، سیستم حفاظت حریق و اقدامات لازم پس از آتش سوزی توجه ویژه کرد.

  

اصول ده گانه پترسون

 

مهران قلعه نوی

 

پترسون 10 اصل را برای ایمنی مد نظر قرار می دهد

 

1- عمل نا ایمن ، شرایط نا ایمن ، و حادثه ، تماما علایم برخی مسایل غلط در مدیریت سیستم می باشد

 

2- ما می توانیم مجموعه شرایطی را که بوجود آورنده حوادث شدید است ، پیش بینی کنیم . این شرایط قابل شناسایی و کنترل می باشند

 

3- ایمنی می بایست شبیه سایر عملکرهای یک سازمان ، مدیریت شود. مدیریت ، تلاشهای ایمنی را توسط تعیین اهداف قابل دسترس و برنامه ریزی وسازماندهی هدایت نماید و دستیابی به این اهداف را کنترل نماید

 

4- کلید اجرای موثر ایمنی ، دستورالعملهای مدیریتی است که مقادیر قابل محاسبه را داشته باشد

 

در این هفته روی این چهار مورد فکر کنید و نتایج اقدامات خود را برای استفاده سایر همکاران ارسال نمایید... این بحث ادامه دارد

 

 

  

شناسایی خطر

مهندس حوراسادات قاینی

دوستان عزیزم سایت اصلی دچار یکسری مشکلات گردیده که به امید خدا حل خواهد شد ... تا زمان تجهیز سایت قبلی ُ این وبلاگ در خدمت شما خواهد بود

 

دانلود فایل شناسایی خطر

  

آزمون وارزیابی کارهای ایمنی مهندس حورا سادات قاینی   

5 گام در ارزیابی ریسک?>?>?>

ترجمه توسط :مهندس لیلا حیدری

 

نحوه ارزیابی ریسک در محیط کار شما:

به این منظور از 5 گام زیر پیروی کنید:

گام اول:  جستجو خطرات

گام دوم: تصمیم گیری در مورد اینکه چه کسی و چگونه ممکن است صدمه ببیند؟

گام سوم: ارزیابی ریسکها و تصمیم گیری در مورد اینکه آیا اقدامات احتیاطی موجود کافی هستند یا اینکه اقدامات بیشتری باید انجام گیرد؟

گام چهارم: ثبت یافته ها

گام پنجم: مرور ارزیابی ها و الزامات

در بیشتر شرکتهای تجاری و خدماتی و بخشهای صنایع سبک ، خطرات کم و ساده هستند و در عین حال که بررسی آنها ساده می باشد ولی اینکار ضروری است.حتی اگر شما آن خطرات را بشناسید. بطور مثال:شما ماشینی دارید که می تواند باعث آسیب رسانی شود و یا یک درب ورودی یا پله غیر ایمن وجود داشته باشد که بتواند باعث آسیب رسانی شود. در بررسی ریسک این خطرات می توانید به اقدامات احتیاطی که مانع بروز صدمات و آسیبها می شوند دست یابید.

اگر شرکت شما کوچک است و مطمئن هستید که تمام بخشهای آن را می شناسید ، خود شما می توانید خطرات آن را ارزیابی کنید.(لازم نیست که شما حتمأ متخصص ایمنی و یا بهداشت باشید).

در صورتیکه شرکت شما بزرگ باشد می توانید از سر کارگر و یا مسوول ایمنی کمک بگیرید.برای اطمینان بیشتر میتوانید از منابع مورد تایید و صلاحیت دار (رفرنسها) کمک بگیرید.      

       ¨         خطر یعنی هر چیزی که میتواند باعث صدمه شود بطور مثال مواد شیمیایی،الکتریسیته ویا ابزار کار مثل نردبان و غیره…

       ¨         ریسک تغییرات اندک یا زیادی است که با ایجاد خطرات می توانند باعث آسیب رسانی به دیگران شوند.

 

گام اول جستجوی خطرات:

در صورتیکه شما به ارزیابی ریسک می پردازید لازم است ببینید که چه چیزی می تواند باعث صدمه و آسیب شود.در این مرحله جزئیات را نادیده بگیرید و بر روی خطرات چشمگیری که در نتیجه آنها آسیبهای جدی یا صدمه به چندین نفر ایجاد میشود تمرکز کنید.

نظر کارگران ویا نماینده آنها را نیز در این موردبپرسید ، زیرا ممکن است توجه آنها به چیزهایی جلب شده بیاشد که شما با قدم زدن در محیط کار ودر مدت اندک نتوانید آنها را مشاهده کنید .

خطی مشی های کارخانه ها یا برگه های اطلاعات (Data sheets)  نیز می توانند در یافتن کانونهای خطر به شما کمک کنند. بیماریها وحوادث شغلی نیز میتواند به شما کمک کند.

 

 گام دوم تعیین اینکه چه کسی و چگونه ممکن است صدمه ببیند؟

در این مرحله افراد زیر را هرگز فراموش نکنید:

        ·           کارگران جوان، کار آموزان، مادران جوان و زنان آبستن هر کسی که ممکن است در معرض ریسک خاصی باشد.

        ·           نظافت کنندگان ، بازدید کنندگان ، پیمانکاران ،کارگران نگهداری و تعمیرات و هر کسی که بطور تمام وقت در محیط کار نیست.

        ·           افرادی که شما محیط کارتان را با آنها سهیم هستید و در صورت  ایجاد تغییر آنها نیز در اثر فعالیتهای شما می توانند آسیب ببینند0

گام سوم ارزیابی ریسکها و تصمیم گیری در مورد اینکه آیا اقدامات احتیاطی موجود کافی است یا اقدامات بیشتری باید انجام گیرد؟

بدین منظور شما باید بررسی کنید که چطور هر خطری می تواند سبب آسیب شود .این مساله مشخص میکند که آیا شما در محیط کار خود نیازبه کاهش ریسک دارید یا نه؟

حتی بعد از انجام اقدامات احتیاطی معمولا میزانی از ریسک در محیط باقی می ماند . اما آنچه شما باید در مورد هر خطر چشمگیری تصمیم بگیرید این است که ریسک باقی مانده بالا ،متوسط و یا پایین است.

در ابتدا از خود بپرسید که برای کاهش ریسک تمام قوانین را رعایت کرده اید بطور مثال برای پیشگیری از خطرات بخشهای مختلف ماشین آلات دستور العملهای قانونی وجود دارد.

سپس از خود بپرسید که آیا استانداردهای صنعتی مورد قبول در این مکان رعایت شده است یا نه؟ اما در تمام این مراحل فکر کردن در جهت ایمنی بیشتر را رها نکنید زیرا قانون نیزمی گوید هر آنچه که باعث محیط کار میشود را باید  انجام داد.

هدف واقعی شما ،کوچکتر کردن ریسکها توسط اقدامات احتیاطی ضروری می باشد. در صورتیکه شما تشخیص دادیدکه برخی اقدامات باید انجام گیرد یک لیست عملکرد تهیه کنید و آن را در مورد هر ریسک بالایی بکار ببرید . در انجام این اقدامات از خود بپرسید :

One)     آیا من میتوانم در یک زمان از چند خطر رهایی یابم؟

Two)  در صورت جواب منفی ، چطور من می توانم ریسکهایی را که صدمه های غیر مشابه ای دارند را کنترل کنم؟

در کنترل ریسکها اصول زیر را رعایت کنید:

        ·            سعی کنید که اعمال توام با ریسک را کاهش دهید .

        ·            از بروزخطرات قابل دسترس و پیش و پا افتاده پیشگیری کنید.

        ·            بطور سازمان یافته در جهت کاهش تماس با خطرات تلاش کنید.

        ·           تهیه وسایل حفاظت فردی(PPE)

        ·           به منظور تامین کمکهای اولیه و از بین بردن آلودگی ها ، تسهیلات رفاهی و بهداشتی مورد نیاز را تهیه کنید.

بهبود بهداشت و ایمنی احتیاج به هزینه بالایی ندارد. بطور مثال قرار دادن یک آیینه در گوشه کور در پیشگیری از تصادفات وسایل نقلیه کمک خواهد کرد و یا قرار دادن مواد غیر لغزنده بر جایگاههای لغزنده و لیز که همه اینها کارهای کم هزینه در بررسی ریسکها می باشند در صورتیکه اگر این حوادث به وقوع بپیوندند هزینه زیادی را در بر خواهند داشت.

در شناسایی خطرات بعد از مشخص کردن محل خطرات به ارزیابی ریسک آنها بپردازید وقتی که شما به یک مکان می روید اطلاعات بیشتری راجع به آن  به دست می آورید  و به آنچه  که   به  نظر

می رسد باید انجام شود پی می برید .

از کارفرمایان و کارگران در مورد ریسکهای محیط کارشان و اینکه چه اقدامات احتیاطی انجام   داده اند بپرسید. همینطور به ریسکهایی خواه نا خواه در محیط کار شما هستند توجه کنید.

بطور مثال اگر شما از مواد شیمیایی مخاطره آمیز استفاده می کنیدو به ارزیابی ریسکها و اقدامات احتیاطی محیط کار پرداخته اید اینک باید طبق آیین نامه های سلامتی ،مواد مخاطره آمیز را به کنترل در آوریدبه این منظور می توانید با بازرسی و تغییراتی در مواد خطرزا به این امر بپردازید .

 

گام چهارم: ثبت یافته ها       

در صورتیکه کارگران شما کمتر از 5 نفر باشند،احتیاجی به ثبت یافته ها نیست، اگر چه ثبت آن برای آگاهی و نگهداری از آنچه که انجام داده اید مفید می باشد.ولی اگر تعداد کارگران شما 5 نفر باشند شما باید ارزیابیهای خود را ثبت کنید.یعنی باید خطرات شدید و  نتایج آنها را یادداشت کنید .بطور مثال در مورد تاسیسات برق بررسیهای اتصال زمین و یا در مورد جوشکاری صدا و فیومهای موجود در این حرفه و یا در مورد تهویه موضعی ،همینطور بازرسیهای منظم خود را ثبت کنید.

-مناسب و کافی،کامل نیست.

ارزیابیهای ریسک باید مناسب و کافی باشد به این منظور شما باید بتوانید:

        ·           یک بررسی صحیح انجام دهید .

        ·           مشخص کنید که چه کسی ممکن است آسیب ببیند.

        ·           تمام خطرات چشمگیر را مشخص کرده و محاسبات آن را در مورد افرادیکه در معرض آن هستند بدست آورید.

        ·           با انجام اقدامات احتیاطی معقول و منطقی ریسک را کم کنید.

ثبت ها را نگه دارید زیرا آنها بعنوان مرجعی خواهند شدکه می توانید درآینده به آنها رجوع کنیدو اگر بازرسی در مورد اقدامات احتیاطی از شما سوال کند می توانید از آنها استفاده کنید و بتدریج این کار جزیی از فرهنگ کاری شما خواهد شد. و همینطور شما را در مورد خطرات خاص و اقدامات احتیاطی آنها آگاه می کند و به شما کمک خواهد کرد که الزامات قانونی را انجام دهید.

سعی کنید کارها را ساده تر کنید،به این منظورمی توانید به اسناد رجوع کنید،اسنادی چون Manuals ، خط مشی های سلامتی و ایمنی، قوانین شرکتها،دستو.رالعملهای کارخانه ها،فعالیتهای ایمنی و بهداشتی خودتان ،ممکن است همه اینها لیستی از اقدامات احتیاطی و خطرات را در اختیار شما قرار دهد.لازم نیست که شما همه دستورالعملها را انجام دهید،ولی باید اصول کلی همه مستندات ونیز هر یک را به تفکیک بدانید.

 

گام پنجم: مرور ارزیابیها و الزامات

  بزودی و یا اندکی بعد شما ماشینها، موادو پروسه جدیدی را بکار خواهید بردکه به خطرات جدیدی منتهی خواهد شد چنانچه تغییرات زیادی ایجاد نشودارزیابیهای قدیمی را برای محاسبه خطرات جدید بکار ببرید. ارزیابیهایتان را برای هر تغییر جزیی یا شغل جدید اصلاح نکنید. ولی اگر شغل جدید شامل خطرات جدید شدید باشد لازم است که آنها را در سطح پایینی نگه دارید در هر حال اصلاح ارزیابی ها تهرین خوبی در مرور ارزیابیها از زمانی به زمانی دیگر است و شما مطمئن خواهید شد که اقدامات احتیاطی شما هنوز موثر است یا نه؟

  

مدیریت ریسک?>?>?>

( قسمت اول )

مهندس حوراسادات قاینی

منبع : Introduction To Safety Engineering

 

از آنجائی که مدیریت ریسک در زمینه های پیچیده ای در رابطه با پیشگیری از خسارت بکار می رود. این فصل مقدمه ای مختصر برای این موضوع ارائه می کند.

مدیریت ریسک فرآیندی است که تصمیماتی در خصوص کنترل و کاهش خطرات و پذیرش ریسک های باقی مانده را مدیریت می کند.

آنالیز ریسک با روشهای ریاضی، میزان هزینه های سالانه بیمه ای، کاهش سود و هزینه های جاری را که بایستی تمامی خسارات را در طی سالهای متمادی پوشش دهد محاسبه می کند.

 

آنالیز سود ـ هزینه :

 

آنالیز سود ـ هزینه یکی از تکنیکهای ارزیابی ریسک است. به زبانی ساده تر آنالیز سود ـ هزینه، اندازه گیری هزینه های انجام اقدام یا اقدامات و اندازه گیری مزایایی که در نتیجه این اقدامات بوجود می آید، می باشد، سپس ارتباط بین این دو فاکتور محاسبه می شود.

زمانی که اهداف تعیین شد. محدودیتها (اجبارها،تحمیل ها) برای دستیابی به اهداف، بایستی تخمین زده شوند. در برنامه ریزی برای مشکل، شما اثرات و اجبارهایی که به علت راه حلهای بهینه مشکل رخ می دهد را تحلیل می کنید.

این محدودیت ها ممکنه طبق موارد زیر طبقه بندی شوند :

1-      موانع فیزیکی که به علت محدودیتهای انسان، تکنولوژی و امکانات تولیدی بوجود می آید.

2-      موانع حقوقی شامل قوانین، احکام دادگاهی، احکام اداری و قراردادهای بین المللی.

3-      محدودیت های مدیریتی یا اداری ناشی از محدودیت اشخاص و منابع فیزیکی موجود در دسترس مرتبط با اهداف

4-   محدودیتهای توزیعی مرکب از محدودیت های وضع شده بوسیله مناطق جغرافیائی، طبقه های درآمدی و توزیع سنی صاحب کاران یا مشتری هایی که خریدار (ارزش ـ قیمت) مقرر شده بوسیله زمان هستند.

5-      احیاء سیاستگذاری ناشی از محدودیت های وضع شده بر سازمان بوسیله فرایندهای سیاستگذاری موجود در سیستم.

6-   محدودیت های مالی و بودجه ای وضع شده بوسیله بودجه های ثابت، هزینه های عمده، نرخهای ارز خارجی یا خط مشی های مالی پایه گذاری شده بوسیله سازمان.

7-   محدودیتهای سنتی، اجتماعی و مذهبی وضع شده بوسیله رسوم اجتماعی و عادتها و ارزشهای سیستم که حق انتخاب و اقدامات ممکن را کاهش می دهد.

بعدازاینکه اهداف پایه گذاری شده و محدودیت ها تخمین زده شدند باید اثرات خارجی امتحان شود.

این اثرات جانبی به شکل زیر طبقه بندی شده اند :

1-   تولید بر تولید : فعالیت سازنده ای که بر روی کارکرد یا بازده دیگر سازندگان اثر می گذارد، برای مثال آب پمپ شده از یک چشمه بروی چشمه های مجاور آن اثر می گذارد.

2-      تولید بر مصرف : فعالیت تولید کننده ای که روی مصرف کنندگان تأثیر می گذارد. برای مثال سروصدا و آلودگی

3-   مصرف بر مصرف : فعالیت یا عملکرد مصرف کننده ای که روی دیگر مصرف کنندگان تأثیر می گذارد برای مثال سروصدای رادیو در یک پارک عمومی.

4-   مصرف بر تولید : عملکرد مصرف کنندگانی که روی تولید کنندگان تأثیر می گذارد، برای مثال گشت و گذار شخصی از وسط یک زمین کشت شده.

اولین قدم در آنالیز سود ـ هزینه، محاسبه ریسک لاینفک یک فعالیت می باشد. سالهاست شرکتهای بیمه به منظور محاسبه میزان حق بیمه، به روی اندازه گیری ریسک ها تمرکز کرده اند. می توان کاهش مخاطرات ناشی از برخی اقدامات مانند پرواز کردن (یک مرگ در طی 5/2 میلیون مایل پرواز) را در بسیاری از سالنامه های معتبر پیدا کرد.

برای دیگر فعالیت ها، کار کمی دشوارتر است. اولاً نتایج برخی اقدامات دقیقاً بعد از رویداد (مواجهه)رخ نمی دهد.

مواجهه زیاد با اشعه های x ، تماس با مواد شیمیائی خاص یا تماس با داروهای خطرناک غالباً آسیب های ظاهری را حتی تا ماهها و سالها بعد از مواجهه اولیه بروز نمی دهند. دوماً، زمانی که در یک محیط بیش از یک مخاطره وجود داشته باشد تشخیص دادن ریسک ها کار دشواری است. اگر چه معلوم شده که آزبستوز می تواند سرطان ایجاد کند اما بسیاری از کارگران آزبستوز سیگار هم می کشند. بنابراین زمانی که سرطان ریه گسترش پیدا می کند علت اصلی آن نامعلوم است مگر اینکه سرطان از نوع مزوتلیوما باشد که سرطانی است که تنها بر اثر آزبستوز ایجاد می شود.

کارگرانی که در خطر مواجهه با آزبستوز هستند شامل کارگران استخدام شده در کارخانه کشتی سازی در طی جنگ جهانی دوم، کارگران صنایع تولید آزبست،......

پرسنل نگهداری مواد شیمیائی و تعمیر پالایشگاه، کارگران کارخانه برق، مهندسین و آتشنشانانی که در ساختمانهای مسکونی، تجاری و صنعتی کشیک می دهند و تغییر نمی کنند. گروههای دیگری که در معرض آزبست هستند شامل کارگران ماشین بخار راه آهن، مهندسین کشتیرانی و پرسنل اتاق موتور نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا می باشند که حتی ممکنه خانواده های آنها هم مواجهه قابل ملاحظه ای داشته باشند.

صنعت ساختمان Land-based در محصولات تمام شده خود هم به طور مستقیم و هم به صورت ترکیبی، بیش از ?>?>?> کل آزبست استخراج شده یا وارد شده به ایالات متحده را استفاده می کرد. در میان کارگران این صنعت که در مواجهه با آزبست بودند نقاشانی بودند که دیوارهای بتونه کاری شده را سمباده می زدند، نجارانی بودند که قالبهای چوبی دیوارهای بتونی و سیمانی و آجرهای صوتی حاوی آزبست را می بریدند. نصب کنندگان آجر در کف زمین که آجرها را روی زمینهایی که قبلاً با ماسه پوشانده شده بود نصب می کردند و اندودگرانی که مواد حاوی آزبست را روی فولاد ساختمانهای اداری عظیم ضد حریق و نیز روی سطح اتاق تالارها، کلوبهای شبانه و دیوار مدارس جهت عایق کاری و پوشش صوتی قرار می دادند.

مواجهه های غیر مستقیم برای کارگران مشاغلی که مواد آزبستی در محیط کارشان اسپری شده و نیز برای کودکانی که در مدارسی حضور می یابند که پوشش آزبستی درآنجا بکار رفته، مانند مواجهه کارگرانی که در کارخانه کشتی سازی هستند مهم می باشند. (یعنی مواجهه غیر مستقیم مانند مواجهه مستقیم دارای اهمیت است)

دردسر، بیشتر این حقیقت است که برخی از بزرگترین مخاطرات از روی آمار قابل تعیین نیستند زیرا پیشینه معتبری بعنوان راهنمایی وجود ندارد. نمی توان گفت که چون هرگز یک حادثه فاجعه آمیز در نیروگاه هسته ای رخ نداده پس یک بار هم نمی تواند رخ دهد. دانشمندان تخمین می زنند که حادثه در نیروگاههای هسته ای یکبار در هر صد سال رخ می دهد. اگر 75 نیروگاه هسته ای فعال داشته باشیم میزان ریسک برای رخ داد حادثه در سال بعد چقدر است؟ برای محاسبه ریسک ها، اقتصاددانان مجبور به ساخت مدلهای پیشرفته کامپیوترهایی هستند که قادر به تشخیص خطا در موارد مختلف و مقایسه تجربیات گذشته با موقعیت های مشابه باشد و بتواند از میان دامنه وسیعی از چگونگی احتمال، بروز نقص ویژه ای را تعیین کند.

 

هزینه برای کاهش ریسک :

بعد از تخمین زدن ریسک، لازم است که هزینه کاهش دادن آن محاسبه گردد (این محاسبه معمولاً بر هزینه افزایش طول عمر نزدیک به یک سال یا بر هزینه افزایش میانگین عمر طولانی برای شخصی که به طور متوسط ریسک پذیر است، دلالت دارد.) این محاسبه ها برای سطوح مختلفی از کاهش ریسک صورت می گیرد و سپس روی نمودار کشیده می شوند. (این فرایند میزان (هزینه یا ارزشی) را که ما برای زندگی مان قائلیم نادیده می گیرد).

کوشش ها در تعیین معیار اقتصادی برای زندگی انسان حقیقتاً به نسل گذشته بر می گردد، زمانی که سازمانهایی مانند خدمات بهداشت عمومی ایالات متحده و ارتش آمریکا سعی کنند هزینه های مربوط به بیمار شدن یا ناتوان شدن فرد را برای جامعه مشخص کنند. با استفاده از سن، درآمد و دیگر اطلاعات محاسبه شده است، زمانی که یک شخص در بزرگراه کشته می شود، معادل 300000 دلار در توان نیروی تولید، زمان دادگاه، خدمات اورژانسی، مخارج آیین دفن و دیگر هزینه ها از دست می رود. این دیدگاه در مورد توجه قراردادن فشار روحی و ذهنی ناشی از دست دادن انسان، نقص دارد یا (این دیدگاه فشارهای روحی و روانی را در نظر نمی گیرد و به همین علت رد شده است)

اینکه چه مقدار ریسک قابل قبول است بستگی به میزان مزایا دارد. یعنی به ریسک بالاتر مزایای بیشتری بایستی تعلق بگیرد.

 

  

عوامل مؤثر بر ریسک پذیری?>?>?>

(قسمت اول)

دکتر شیرازه ارقامی

 

مقدمه

مطالعات رفتار سازمانی نشان می دهند که محیط کار یک ارتباط پویا و متقابل میان افراد پدید می آورد و بخشی مهم از محیط اجتماعی آنها را فراهم می سازد. بنابراین مسوولیت پذیری کارکنان بیش از چهارچوب های مقرراتی می تواند موجب ایمن کردن محیط کار شود. با توجه به رهنمودهای پیشنهاد شده از سوی دفتر بین المللی کار، در هزاره ی سوم میلادی مهم ترین اصل در پیشبرد اهداف ایمنی، تمرکز بر فرهنگ ایمنی است ]1[. برای ارتقا فرهنگ و دست یافتن به یک محیط کار ایمن، باید سطح ریسک پذیری مورد توجه قرار گیرد. برای بررسی این موضوع، لازم است مدل روانشناختی پردازش اطلاعات در نظر گرفته شود. بر پایه ی این مدل هنگامی که انسان تصمیم می گیرد رفتاری را از خود بروز دهد، یک فرآیند در ذهن او صورت می گیرد که دارای سه مرحله است ]2[. بر پایه این مدل، محرک های محیطی به وسیله حواس دریافت می شوند، آنگاه آنچه که به وسیله حواس دریافت شده، با توجه به آموخته های پیشین فرد و انگیزش های او ادراک می شود. سپس فرد ادراکات خود را تحلیل کرده و برپایه آن یک رفتار ویژه از خود بروز می دهد. باید توجه داشت در هر سه مرحله تجارب و انگیزش های فرد، عوامل تأثیرگذار خواهند بود. در ارتباط با موضوع ریسک پذیری نیز مراحل اصلی شامل ادراک خطر، ارزیابی ریسک و پذیرش ریسک می باشد.

چکیده

با توجه به رهنمودهای پیشنهاد شده از سوی دفتر بین المللی کار، مهم ترین اصل در پیشبرد اهداف ایمنی در هزاره ی سوم میلادی تمرکز بر فرهنگ ایمنی است. یکی از پایه های اصلی در ارتقا فرهنگ ایمنی، توجه به سطح ریسک پذیری کارکنان است. در این مقاله مدل روانشناختی پردازش اطلاعات و عوامل موثر بر ریسک پذیری افراد بررسی می شود.

ادراک خطر

از دیدگاه ایمنی، خطر یک منبع انرژی یا ماده ای سمی است که می تواند موجب بروز زیان شود و دارای پتانسیل صدمه و آسیب است. پدیده ادراک یک پدیده تفسیری و انتخابی است. البته انتخابی بودن، لزوما به معنای خودآگاه بودن نیست. یعنی پیش از آنکه هر فرد به تفسیر دریافت های خود بپردازد، به گونه ای ناخود آگاه و بر پایه عقاید و نگرش های قبلی، گزینش خود را انجام داده است و برای نمونه، هرگاه اطلاعاتی جدید از یک منبع منتشر شود، افراد این اطلاعات را بر پایه میزان اعتماد خود به آن منبع خواهند پذیرفت، پس انتخاب آنها از پیش تعیین شده است.

در سال 1987 یک پژوهشگر به نام راپرت به بررسی ادراک خطر در کارکنان صنایع آهن و فولاد، مأموران جمع آوری زباله و آزمایشگاه های تشخیص طبی پرداخت. این کارکنان 2230 خطر را در محیط کار خود شناسایی کردند. بررسی نشان داد، 42 درصد از آن خطرات، به وسیله حواس قابل درک هستند. در 22 درصد از موارد، علایم خطر به وسیله حواس انسان دریافت می شود و خطر بر پایه مقایسه با استانداردها قابل درک است، مانند شدید بودن صدا. در 23 درصد از موارد، خطرات به راحتی و بر پایه تجارب پیشین فرد قابل درک است مانند سطح خیس که می تواند موجب سرخوردن فرد شود. نشانه های خطر در 13 درصد از موارد، تنها با اقدامات مناسب برای شناسایی خطر قابل درک است، مانند پی بردن به وجود جریان برق در سیم به وسیله فازمتر. این نتایج نشان می دهند که فرآیند ادراک خطر می تواند از یک تشخیص ساده تا یک تفسیر دقیق تغییر کند و باید توجه داشت در شرایطی که درک خطر نیاز به یک روند تفسیری دقیق دارد، احتمال بروز خطا بیشتر می شود. به ویژه هنگامی که کارکنان مجبور هستند علایم دیداری و شنیداری گوناگون دریافت کنند.

به این ترتیب باید گفت ادراک خطر به شیوه های گوناگون ذیل صورت می گیرد:

دریافت های حسی بی واسطه، دریافت های حسی به واسطه نشانگرها و علایم و همچنین درک خطر بر پایه دانش یا تجربه فرد. دریافت های حسی بی واسطه (مانند اندازه، رنگ، صدا، بو، ارتعاش و...) به وسیله اندام های حسی صورت می گیرد. البته دامنه ادراک به وسیله دریافت های حسی بی واسطه، با محدودیت روبرو است. زیرا گستره طبیعی واکنش اندام های حسی، محدود است. از آن گذشته، دامنه بر اثر عواملی همچون خستگی، بیماری، مصرف مشروبات الکلی یا مواد مخدر، حواس پرتی، عدم هوشیاری کافی و نیز عوامل نامساعد محیطی مانند درخشندگی یا وجود مه، کاهش می یابد. به علاوه بسیاری از خطرات موجب تحریک حواس انسان نمی شوند. این خطرات تنها به وسیله نشانگرهایی ویژه قابل درک هستند مانند گاز مونوکسید کربن، متان، اشعه X و مواد رادیواکتیو. همچنین، خطراتی وجود دارند که مستقیماً قابل درک نیستند و در یک مدت محدود نیز نمی توان آنها را با ابزارهایی مناسب، قابل درک کرد. ادراک این گونه خطرات، تنها بر پایه دانسته ها و تجربه فرد صورت می گیرد. (مانند درک خطر انتقال میکروب از یک فرد به ظاهر سالم)

ارزیابی ریسک

در مسیر پردازش اطلاعات، پس از آنکه خطر درک شد، مرحله بعدی ارزیابی ریسک خواهد بود. آشکار است که افراد مختلف از یک ریسک مشخص، برداشت هایی گوناگون دارند. به ویژه برآورد میزان ریسک از سوی افراد غیرعلمی، مانند کارگران، با نتایج آماری و معادلات ریاضی ریسک همخوانی ندارد. به این ترتیب، باید گفت مفهوم ریسک دو جنبه گوناگون را در بر می گیرد ]3 [.

ـ برداشت افراد غیرعلمی از میزان ریسک که به آن ریسک ذهنی یا درکی می گویند.

ـ برآورد علمی بر پایه اطلاعات آماری از میزان ریسک، که به آن ریسک واقعی می گویند.

ریسک ذهنی ممکن است بیشتر یا کمتر از ریسک واقعی باشد. برای نمونه، میزان تلفات ناشی از سوانح ترافیکی و جاده ای بیش از تلفات ناشی از ایدز یا سرطان است (ریسک واقعی). ولی نگرانی مردم (ریسک ذهنی) به گونه ای دیگر است ]4 [. ارزیابی ریسک ممکن است آگاهانه یا ناآگاهانه صورت گیرد.

مسلماً عواملی وجود دارند که بر قضاوت ناصحیح افراد موثر هستند و برای اصلاح سطح ریسک پذیری، لازم است این عوامل شناخته شوند.

  

ممیزی ایمنی?>?>?>

Safety Audit

 

دکتر ایرج محمدفام

http://www.Iransafety.Net.Ms

 

 

در طول سده های گذشته نیاکان ما در محیطی با ماهیتی طبیعی زندگی می کردند که در آن بقای افراد در گرو کاری بود که می توانستند با دستها و پاهایشان انجام دهند. آنها در طول قرنها ابزارها و وسایل ساده ای ابداع کرده و برای خود پناهگاهی ساختند تا بتوانند به بقای خود ادامه داده و در عین حال استفاده بیشتری از مواهب طبیعی ببرند.

نژاد انسان در طول دوره تکامل خود راهی دراز را پیموده و به دنیایی مملو از فراورده ها و امکانات پا نهاده است که دست آورد فن آوری مدرن امروزی محسوب می شود. علاقه فعلی به علم ایمنی از آنجا ناشی می شود که پیشرفتهای تکنولوژیکی در دوران اخیر گاهاٌ در ظاهر در تناقض با حفظ دارائیهای انسان قرار می گیرد.

یکی از مهمترین پیامدهای ناخواسته در روند توسعه تکنولوژیکی در بروز عدم مطابقت ها و در نتیجه حوادث نمود می یابد. مطالعات تاریخی نشان می دهد که اینگونه حوادث قدمتی برابر با شروع کار در کره خاکی دارد. ولی تنها از چندین دهه اخیر است که بدنبال معرفی انرژیهای جدید و بکارگیری تکنولوژیهای مدرن و در نتیجه گسترش سریع صنایع پیچیده، حوادث شغلی ماهیتی بسیار تهدید آمیز بخود گرفته است..

در سالیان اخیر اثرات سوء توسعه های تکنولوژیکی بحدی بحران آفرین شده است که حتی روند رو به رشد انسان در زمینه فن آوریهای نوین شدیداً زیر سوال رفته است بطوریکه امروزه این سوال بکرات از طرف اندیشمندان مطرح می شود که: ٌآیا ما قربانی فرایند توسعه نشده ایمٌ(Willie Hammer,1993). 

در فلسفه امروزی، ایمنی با رویکردی پیشگیرنده و در قالبی سیستماتیک مورد توجه قرار گرفته و سعی می شود که با استفاده از ابزارهای مختلف کلیه عدم مطابقت ها قبل از بالفعل در آمدن شناسایی و کنترل گردد.

با در نظر داشتن مفاهیم ارائه شده در تعاریف و اصول علمی ایمنی مدرن توجه به دو نکته زیر حائز اهمیت است:

1- توجه به اصل اثر بخشی در اقدامات ایمنی. کلمه اثر بخشی در ساده ترین شکل خود بصورت انجام دادن کارهای درست تعریف می شود. از تعریف فوق بر می آید که اصولاٌ اثربخشی عملیات با تعریف صحسح فعالیت های آتی و در نتیجه شناسایی و تدوین دقیق، واقع نگرانه و منطقی اهداف در ارتباط است. ناگفته پیداست هر سازمان و سیستمی که بطور دقیق و کمی نداند مقصد نهایی اش کجاست نه تنها در انتخاب مسیر ناکام خواهد ماند بلکه ممکن است بنابه دلایل مختلف با انتخاب مسیرهای خطا و اشتباه باعث اتلاف منابع مالی، انسانی و سایر دارئیهای سازمان بگردد.

با توجه به مطالب ذکر شده مبنی بر آگاهی از وضعیت موجود برای تعریف اهداف و همچنین امکان سنجش پیشرفتها نسبت به دوره های قبل و شناسایی نقاط ضعف و قوت و برنامه ریزی اصولی برای اصلاح یا تقویت هر بیشتر آنها و همچنین تاکید بر روی شناسایی و کنترل خطرات در قیاس با حوادث، روشهای متفاوتی وجود دارد که یکی از آنها روش ممیزی ایمنی می باشد.

 

مفهوم ممیزی

1.   بر اساس تعریف انجمن مهندسین ایمنی آمریکا(ASSE) ممیزی ایمنی، یک ارزیابی دقیق، دوره ای و سیستماتیک از یک سیستم است که از طریق آن می توان بطور کمی وضعیت ایمنی محیط را برآورد کرده و از آن بعنوان محملی برای برنامه ریزیهای بعدی و سنجش پیشرفتهای حاصله و نقاط ضعف احتمالی استفاده کرد. 

 

انواع ممیزیها

ممیزی های ایمنی را می توان از دیدگاههای مختلف طبقه بندی نمود. در بخش زیر نمونه ای از این طبقه بندیها ارائه شده است:

-         ممیزی جامع

-         ممیزی محدود

-         ممیزی رسمی

-         ممیزی غیرسمی

-         ممیزی داخلی

-         ممیزی خارجی

بایستی خاطر نشان کرد که یک ممیزی ایمنی زمانی جامع و کامل محسوب خواهد شد که بتواند کلیه موارد مرتبط با ایمنی را مورد کنکاش قرار دهد. موارد زیر نمونه ای از این تاکیدات است:

§        مشخص نمودن نقاط ضعف و قوت برنامه های ایمنی و شدت و ضعف آنها

§        ارزیابی اهداف بلند، میان و کوتاه مدت سازمان از نظر اهمیت دادن آنها به موارد ایمنی و بهداشتی

§        ارزیابی قوانین، مقررات، دستورالعمل ها و ... سازمان در زمینه مسائل مرتبط با ایمنی

§        شناسایی شرایط ناایمن در سازمان

§        سیستم های ثبت، ضبط و آنالیز مستندات

§        روند انتخاب شغل، گردش شغلی، تغییر شغل و ...

 

عناصر اصلی ممیزی ایمنی

 عناصر اساسی و عمده یک برنامه ممیزی ایمنی را در 5 اصل زیر خلاصه کرد:

·        پیش بینی و شناسایی موقعیت ها و شایط ایجاد کننده خسارات و تلفات

·        ارزیابی توان خسارات خطرات فوق که بنوعی تعیین ریسک خطرات محسوب می شود

·        تعیین روشهای برای حذف یا کاهش خسارات خطرات موجود که می تواند بر اساس کاهش احتمال وقوع، شدت پیامدها و یا هر دو آنها نمود پیدا کند

·        بکارگیری استراتژیهای تعیین شده در سازماندهی که اجرای پیشنهادات ارائه شده در مرحله قبلی را در بر می گیرد

·        پایش و کنترل تغییرات

به روشنی پیداست که عناصر پنجگانه یاد شده از چرخه بهبود مداوم دمینگ مبتنی بر طرحریزی(Plan)، اجراء(Do)، کنترل(Check) و عمل(Act) پیروی می کند(شکل شماره 1) که نتیجه نهایی و دائمی آن می تواند به شکل بهبود و افزایش شاخص های عملکردی سیستم ایمنی ظهور نماید.

 

شکل شماره 1: چرخه PDCA

اجرای ممیزی ایمنی می تواند مزایای متعددی برای سازمانها بدنبال داشته باشد که تعدادی از مهمترین آنها عبارتند از:

·        تعیین نارسائیها و نواقص موجود در روشهای عملیاتی

·        کاهش هزینه ها و جرایم پرداختی

·        تعیین اولویتهای ایمنی و بهداشتی

·        کمک به مدیریت در تعریف و تعیین اهداف میان مدت و بلند مدت(افزایش اثر بخشی)

·        امکان تخیصص مناسب منابع در دسترس و در نتیجه بهبود کارآیی

·        کمک به افزایش سطح بهره وری

·        ارتقاء سطح ایمنی

·        و ...

همانگونه که اشاره شد طراحی چک لیستها یکی از مراحل بحرانی در ممیزی ایمنی محسوب می شود. برای تعریف و طراحی هر چه بهتر چک لیستها رعایت موارد زیر حائز اهمیت خواهد بود:

1.      بازدید و بازرسی دقیق محیط کار

2.      مصاحبه با تعدادی از کارگران

3.      مصاحبه با مدیران، کارشناسان، متخصصان و غیره

4.      مصاحبه با اعضاء کمیته های ایمنی

5.      بررسی اسناد مرتبط

 

دستورالعمل اجرای ممیزی

هر چند ممکن است مراحل اجرای ممیزی در سازمانهای مختلف با در نظر داشتن محدودیتها و امکانات متفاوت با تفاوتهای همراه باشد ولی مراحل کلی زیر برای اجرای ممیزی پیشنهاد شده است:

 

برنامه ریزی قبلی

یکی از مراحل اساسی در اجرای مطالعه آشنایی کامل با محیط مطالعه و فرایندهای کاری آن است. مرحله بعدی برنامه ریزی و سازماندهی برنامه هاست که می تواند به جلوگیری از اتلاف وقت و بی نظمی بیانجامد.

برای افزایش اثربخشی برنامه ممیزی ایمنی، افراد تیم بایستی با موارد زیر آشنا باشند:

·        موارد نیازمند انجام ممیزی

·        جنبه های از هر مورد که نیازمند ارزیابی اند

·        شرایط نیازمند انجام ممیزی

·        تکرر ممیزی

·        افرادی که بایستی ممیزی را انجام دهند.

 

تعیین اهداف

اهداف ممیزی ایمنی ممکن است یکی از موارد زیر باشد:

-         مراقبت از تبعیت شرکت یا سازمان از قوانین و استانداردهای موجود

-         شناسایی نقاط بحرانی و حساس دارای پتانسیل خطر

-         پی بردن به نواقص موجود در سیستم ایمنی سازمان

-         ارائه راههای پیشگیری از وقوع حوادث

 

اولویت بندی اقدامات

در اولویت بندی اقدامات منابع مورد نیاز برای انجام ممیزی ایمنی شناسایی شده و شیوه استفاده از آنها تعیین می شود. در این مرحله همچنین پیش بینی های لازم برای انتقال یا تقسیم مسئولیت ها صورت می پذیرد. 

 

بر آورد هزینه ها

مرحله سوم در جریان برنامه ریزی برآورد هزینه های اجرای ممیزی ایمنی است. بخشی از اقدامات هزینه بر ممیزی ایمنی می تواند شامل موارد زیر باشد:

1.      استخدام اعضاء تیم

2.      خرید تجهیزات لازم برای مطالعه

3.      هزینه انجام اقدامات اصلاحی

4.      و عیره

 

تعیین وسایل و تجهیزات مورد نیاز:

تجهیزات مورد استفاده برای انجام ممیزی می تواند شامل موارد زیر باشد:

-         فرمهای ارزیابی

-         چک لیست های اختصاصی

-         صدا سنج

-         لوکس متر

-         تجهیزات قرائت مستقیم اندازه گیری آلاینده ها

-         دستگاههای نمونه برداری

-         تجهیزات اندازه گیری شرایط جوی

-         و ...

 

متد اجرای ممیزی

1.      انتخاب مجری مطالعه

2.      تعیین سازمان یا سیستم مورد مطالعه

3.      انتخاب تیم کارشناسی

4.      تعیین اهداف مطالعه

5.      اجرای مطالعه

دو بحث مهم در اجرای مطالعه پس از تکمیل چک لیست ها شامل روشهای ارزیابی ممیزی و نحوه محاسبه ضریب ایمنی می باشد. روشهای ارزیابی ممیزی را می توان در دو دسته زیر طبقه بندی کرد:

 

روش توصیفی:

 در این روش ارزیابی مشکلات شناسایی شده در طی ممیزی ایمنی را برحسب میزان تاثیر، شدت و ضعف و توصیه های لازم شامل می گیرد.

روش درجه بندی عملکرد

این متد بر اساس درجه بندی جواب سوالات مطرح شده در چک لیست ها قرار دارد.

از نظر نحوه محاسبه ضریب ایمنی نیز متدهای مختلف مورد استفاده قرار می گیرد که معمولترین آنها عبارتند از:

?>?>?>    محاسبه بدون اعمال ضریب

    محاسبه بدون اعمال ضریب

     محاسبه به روش ارائه شده توسط هیئت ایمنی و بهداشت صنایع شیمیایی

در این روش فعالیتهای سازمان در پنج بخش مورد ارزیابی قرار می گیرد. بخشها عبارتند از:

·        سازمان مدیریت

·        مخاطرات صنعتی

·        حریق و بهداشت صنعتی

·        آموزش و انگیزش

·        تحقیق حوادث و تجزیه و تحلیل علل آنها

بخشهای یاد شده خود نیز مجموعاٌ به 29 زیر بخش تقسیم می شوند

    محاسبه به روش اروپایی

6.       تکمیل گزارش: پس از اتمام مطالعه لازم است که گزارش نهایی مطالعه براساس یک قالب مشخص تهیه گردد.

7.      پیگیری

به منظور جلوگیری از اعمال سلیقه در تکمیل چک لیست های طراحی شده لازم است کارشناسان مرتبط تحت آموزشهای لازم قرار گرفته و با استفاده از جداول راهنمای از قبل طراحی شده نظیر مورد زیر اقدام به تکمیل چک لیست ها نمایند.

 

 

  

?>?>?>

یک حادثه و پیامد آن:

 

HAZOP  فشار بالا در راکتور پلیمریزاسیون را به عنوان یک انحراف ثبت کرده است. راکتور فولادی به یکسری ستون تزریقی پلاستیکی و یک کندانسور فولادی متصل شده است.شکاف در ستون فیبرهای پلاستیکی موجب انتشار بخارات قابل اشتعال می گردد و امکان ایجاد حریق را در صورت وجود یک منبع جرقه بوجود می آورد .  با استفاده از جدول میزان شدت خطر توسط تیم LOPA شدید (S) تشخیص داده می شود؛ زیرا این حادثه می تواند منجر به جراحات شدید و یا انهدام کارگاه گردد ، حادثه و شدت آن در ستونهای 1 و2 جدول شکل F1 به ترتیب وارد می شود .

1)      دلایل اتفاق:

HAZOP  دو علت آغاز ایجاد فشار بالا را نشت آب سرد و عدم وجود یا عملکرد کنترل بخار راکتور تشخیص داده است. این دو دلیل در ستون 3 وارد می شود .

 

2)      امکان وقوع :

مدارک موجود حاکی از وقوع یکبار در طول 15 سال گذشته را نشان می دهد.گروه فقدان آب سرد را جهت تخمین محافظه کارانه یکبار در ده سال انتخاب می کند . در نتیجه حادثه0.1 حادثه در یکسال در ستون 4 وارد می شود .

 

3)      طراحی لایه های محافظ:

یک سیستم ایمنی ضد حریق جهت محیط کارفرآیند طراحی شده است و نیز دارای یک برنامه ایمنی از جمله تغییر روش برای جایگزینی تجهیزات الکتریکی آن محدوده هستیم. گروه LOPA تخمین می زند که ریسک وجود یک منبع جرقه با این برنامه به میزان 10 برابر کاهش می یابد. پس عدد 0.1 در ستون 5 زیر طراحی فرایند ثبت می شود .

 

 

4)      BPCS:

فشار بلال در راتور دمای بالا را نیز به همراه خواهد داشت سیستم دارای یک BPCS است بدین معنی که میزان بخار ورودی را با توجه به دمای رویه راکتور تنظیم می کند و درصورتیکه دمای راکتور بالاتر از حد مجاز باشد آن را قطع خواهد کرد و زمانیکه جریان بخار قطع گردد قطعا" فشار کاهش می یابد . این  BPCS بسیار قابل اعتماد است و هرگز سابقه خطا نداشته است .گروه برای این بخش عدد PFD_avg را 0.1 در نظر می گیرد و در ستون 5 وارد می کند .( عدد 0.1 حداقل عدد مجاز برای ثبت در ستون BPCS است.)

 

5)      وسایل اعلام خطر:

یک فرستنده بر روی جریان آب سرد در کندانسور وجود دارد و به یک کنترل کننده دمای BPCS از طریق کابل متصل شده است ؛ جریان کم آب سرد و رودی به کندانسور باعث اعلام خطر به اپراتور به منظور قطع جریان بخار می گردد . آلارم زمانیکه به یک BPCS کنترل کننده دما وصل باشد می تواند مصل یک لایه محافظ عمل کند . گروه LOPA برای PFD_avg با عدد 0.1 موافق است زیرا همیشه یک اپراتور در اتاق کنترل حاضر است و عدد 0.1 نیز در ستون 5 در بخش آلارم وارد می شود .

 

6)      کاهش خطر مضاعف :

دسترسی افراد به منطقه عمل سیستم در زمان فعالیت سیستم محدود شده است . فعالیت های تعمیر و نگهداری تنها در زمان خاموش بودن سیستم ممکن است در ضمن تمام افراد غیر مسوول برای حضور در محوطه کار سیستم  نیاز به هماهنگی با مدیریت دارند . با توجه به این روش ایمنی موجود در سیستم ، گروه ریسک حضور پرسنل تا 10 برابر کاهش می دهد لذا عدد 0.1 در ستون 6 وارد می گردد .

 

 

7)      IPL :

راکتور مجهز به یک شیر اظطراری است که هنگام افزایش دما ناشی از فشار بالا حجم بخار داخل راکتور را کاهش می دهد . این شیر براثر فشار در راکتور عمل می کند و امکان وقوع حطای انسانی وجود ندارد و سیستم ر ا در طول کار از خطر حفظ می کند شیر اطمینان به مثابه یک لایه محافظ عمل می کند و سالی یکبار نیز مورد آزمایش قرار می گیرد و طی 15 سال گذشته هرگز حالت خطرناک و یا اشتباهی در مورد آن ثبت نگردیده است از آنجاییکه این شیر اطمینان تمام ویژگیهای IPL را داراست و با توجه به جدول PFD_avg عدد 0.1 در ستون 7 ثبت می شود .

 

8)      متوسط امکان وقوع حادثه :

اعداد ردیف 1 همه ستونها در هم ضرب می شوند و عدد حاصله در ستون 8 ثبت می گردد؛ عدد حاصل در این مثال10^-7   است . 

 

9)      SIS:

لایه های محافظ موجود در سیستم ریسک را تاحد استاندارد کاهش می دهد ولی تدابیر ایمنی بیشتر باری کاستن از هزینه های  خطرات موجود مانند نشانگر میزان فشار در تجهیزات و آلارم ، گروه LOPA تصمیم می گیرد که یک لایه ایمنی دیگر شامل یک سوییچ و یک شیر اطمینان سلولییدی برای تخلیه انرژی در مسیر جریان بخار تجهیزات  نصب نماید که در زیر حد خطر عمل می کند که PFD_avg  آنها عدد 0.01 را نشنان می دهد و در ستون 9 ثبت می شود .

 

10)   حادثه بعدی :

حال گروه   LOPA حادثه ابتدایی دیگر را مورد مطالعه قرار می دهد (خطای کنترل بخار در راکتور) که احتمال آن 0.1 تعیین می گردد و در ستون 4 وترد می شود .

 

لایه محافظ طراحی شده در فرآیند شامل تجهیزات اعلام خطر و کاهش دما و SIS در مورد این مشکل نیز مورد استفاده قرار می گیرد ؛ تنها لایه محافظ BPCS مجزا وجود ندارد . گروه متوسط امکان وقوع حادثه را 1i10^-5  و حداقل امکان وقوع حادثه را 1i10^-8  به دست آورده است که در ستونهای  8 و 10 به ترتیب وارد می شوند . گروه LOPA آنالیز خطرات را برای تحلیل تمام خطرات ثبت شده در HAZOP انجام می دهد . آخرین مرحله افزودن حداقل میزان احتمال وقوع حادثه برای حالات شدید و گسترده ای که خطرات یکسان ایجاد می کنند است . در این مثال تنها اگر امکان وقوع یک حادثه تشخیص داده می شد عدد حاصل برای کل فرآیند 1.1i10^-8 بود ، ولی به دلیل امکان وجود جرقه در سیستم هنکام طراحی 0.1 محاسبه شده است و امکان حضور افراد در کاهش مضاعف خطر محاسبه گردیده است ؛ مقادیر موجود در معادله برای ریسک انهدام سیستم و یا خطر مرگ ناشی از حریق کاهش می یابد :  

 

ریسک مرگ ناشی از حریق = (حداقل امکان وقوع حریق ناشی از مواد محترقه) i(امکان حادثه منجر به مرگ ناشی از حریق)

[0.5] i [(1.1) i10^-8] = 5.5i 10^-9

عدد حاصله ریسک موجود کمتراز  حد استاندارد برای این خطر است در نتیجه کار گروه LOPA به انجام رسیده است .

  

روش تجزیه و تحلیل لایه محافظ

 

بخش ۲

?>?>?> 

The layer of Protection Analysis (LOPA) method

Anton A. Frederickson, Mr.  , Dr
Independent Consultant – member of safety user group network

01 April, 2002

 

ترجمه :مهندس  رضا یوسفی

 

ادامه بخش قبلی :

ترجیحا حداقل یک نفر آشنا به روش LOPA باید در تیم باشد .

اطالاعات لازم و مورد استفاده در روش LOPA همان اطلاعاتی است که در روش HAZOP حاصل می گردد.جدول شماره 1 رابطه بین اطلاعات مورد نیاز در LOPA و اطلاعات حاصله در HAZOP را نشان می دهد . شکل F1 نیز یک نمونه جدول کار در روش LOPA را نشان می دهد .

 

 

وقوع حادثه:

 

با توجه به شکلF1   پیامد حادثه مورد نظر آنچنانکه درHAZOP  مشخص شده در ستون 1 وارد می شود .

 

میزان شدت حادثه:

 

میزان شدت حادثه به ترتیب : کم یا جزیی (M) ، شدید (S) و یا گسترده (E) با توجه به جدول شماره 2 در ستون 2 شکل F1 ثبت می گردد .

  

میزان شدت حادثه	پیامد حادثه
MINOR(M)	پیامد حادثه در صورت عدم وجود تدابیر ایمنی و اقدام اصلاحی به همان منطقه و محل محدود میگردد.
SERIOUS(S)	پیامد حادثه می تواند منجر به جراحت شدید و یا مرگ پرسنل ویا از بین رفتن کارگاه وحتی اطراف آن گردد.
EXTENSIVE(E)	شدت پیامد حادثه 5 برابر و یا بیشتر از حالت قبل است.
جدول شماره 2

 

علت شروع حادثه:

 

تمام دلایلی که ممکن است در شروع یک حادثه موثر باشند در ستون 3 شکل F1ثبت می شوند .یک حادثه ممکن است به دلایل گوناگونی رخ دهد ثبت همه دلایل بسیار مهم است.

 

احتمال وقوع یک حادثه:

 

 میزان احتمال وقوع یک حادثه در طول یکسال در ستون 4 شکل F1 بر اساس ارقام جدول شماره 3 منظور می گردد . تجربه افراد حاضر در گروه برای تعیین میزان صحیح احتمال وقوع حادثه در طول یکسال بسیار حایز اهمیت است .

 

Low	یک اشنباه یا مجموعه ای از اشتباهات که احتمال وقوع ان در طول چرخه حیات سیستم  بسیار کم است.	f<10-4 ,/yr
Medium	یک اشنباه یا مجموعه ای از اشتباهات که احتمال وقوع ان در طول چرخه حیات سیستم کم است.	10-4,-2,/yr
High	اشتباهی که وقوع آن در طول چرخه حیات سیستم محتمل به نظر می رسد.	10-2
جدول شماره 3

 

 

 

لایه های محافظ:

شکل F1 لایه های چندگانه محافظ را که معمولا در فرآیندهای صنعتی استفاده می شود را نشان می دهد . همه لایه های محافظ (LPS) از گروهی از تجهیزات و یا روشهای حفاظتی که در کنار یکدیگر و دیگر لایه های حفاظتی عمل میکنند تشکیل شده است . لایه های محافظی که می توانند به تنهایی سطح بالایی از ایمنی را بوجود آورند لاهیه های محافظتی مستقل (IPL) نامیده می شوند .  یک لایه محافظ مستقل باید دارای ویژگیهای زیر باشد :

·         روش و یا عمل حفاظتی اتخاذ شده آن ریسک به خصوص را حداقل به میزان 10 برابر کاهش دهد

·         عملکرد حفاظتی به میزان بسیار زیادی قابل اجرا و در دسترس باشد .(90% و یا بالاتر)

·         ویژگیهای زیر نیز باید در مورد آن صدق نماید:

1.       اختصاصی بودن:
یک IPL تنها برای جلوگیری و یا کاهش پیامد پتانسیل یک حادثه خطرناک است.(مثل کاهش مواد سمی ، حذف آلودگی و یا خطر حریق) دلایل گوناگونی ممکن است منجر به یک حادثه خطرناک شوند ؛ بنابراین سناریوهای حادثه گوناگونی می تواند باعث عمل یک IPL گردد .

2.       استقلال:
یک IPL مستقل از لایه های محافظتی دیگر در مورد یک خطر مشخص عمل می کند .

3.       تناسب:
این ویژگی میتواند برای نوع کاری که طراحی شده محاسبه شود و برای هر دو حالت خطای اتفاقی و یا سیستماتیک تهیه و طراحی گردد.

4.       قابلیت ویرایش:
این ویژگی به منظور تسهیل در ثبت اطلاعات معمول باید مورد توجه قرار گیرد تا از پویایی و برقرای سیستم اطمینان حاصل گردد .

 

تنها آندسته از لایه های محافظ به عنوان IPL قابلیت ثبت دارند که آزمایشهای لازم در مورد دارا بودن ویژگیهای فوق الذکر را پشت سر گذاشته باشند .

تدابیر موجود در سیستم جهت کاهش احتمال بروز یک حادثه ویا پیامد حادثه در هنگام وجود پیش زمینه حادثه باید در ستون 5 شکل F1  ثبت شود . مثال این موضوع می تواند لوله های دارای روکش مقاوم در برابر نشت مواد هستند . 

بخش بعدی در ستون 5 سیستم کنترل فرآیند اولیه است (BPCS) اگریک چرخه کنترلی در BPCS از پیامدهای وقوع یک حادثه جلوگیری می کند میزان عددی آن در جدول شماره 4 (PFD_avg) آمده است.

 

Independent Protection Layer	PFD
روشهای کنترلی	1i10-1
شیرهای اطمینان و اظطراری	1i10-2
کنترل توسط کاربر(آموزش دیده ، حالت معمول)	1i10-2
کنترل توسط کاربر(تحت فشار و شرایط سخت)	0.5 – 1.0
توجه اپراتور به آلارم	1i10-1
عمل ازبزار هیدرولیکی در فشارهای بالاتر با منبع  داخلی و یا خارجی	10-4ویا بالاتر
جدول شماره 4

 

 

آخرین بخش ستون 5 میزان اثر استفاده از وسایل اعلام خطری است که توسط متصدی بکارگرفته می شود و میزان عددی آن درجدول شمار 4 آمده است .

 

تدابیر ایمنی مضاعف:

  

لایه های کاهش خطر معمولا" مکانیکی – عملی و یا ساختاری هستند مثلا":

       شیرهای اطمینان و اضطراری

       موج شکن ها و ....

       وسایل کاهش میزان جریان

لایه های ایمنی ممکن است موجب کاهش پیامدهای وقوع یک حادثه شوند ولی نمی توانند از وقوع آن جلوگیری کنند :

       سیستم اطفای حریق

       سیستم دودیاب

       روشهای امداد و نجات 

ترجیحا باید میزان عددی کاهش ریسک هریک از این لایه ها را در ستون 6 شکل F1 وارد کرد .

 

لایه های مستقل محافظ:

لایه های مستقل محافظ (IPL) که شرایط مندرج در تعریف را دارا باشند در ستون 7 جدول F1 ثبت می شوند .

 

متوسط احتمال وقوع حادثه:

متوسط امکان وقوع یک حادثه از حصلضرب احتمال کاهش خطر بر اساس جدول شماره 4 لایه های محافظ در لایه های کاهش خطر (ستونهای 5،6،7) بدست می آید .

اگر عدد حاصله از میزان قانونی مورد قبول استاندارد از نظر شدت حادثه کمتر باشد لایه های محافظ دیگری مورد نیاز نیست البته در صورت وجود توجیه اقتصادی تدابیر بیشتر جهت کاهش میزان ریسک اتخاذ می گردد . اگر میزان شدت ویا احتمال وقوع حادثه بالاتر از حد استاندارد باشد باید روشهای دیگر نیز جهت کاهش خطر و استفاده از روشهای ایمن تر و انتخاب راه حلهای که پیش از این در لیست دستورالعملهل و روشهای ایمنی آمده مورد توجه قرار گیرد .اگر امکان ایجاد تغییر در سیستم در جهت ایجاد ایمنی بیشتر ممکن باشد باید تغییرات مذکور در سیستم ایجاد شود .

 

سطح کلی ایمنی:

 اگر نیاز به یک روش نظاممند ایمنی (SIF) جدید باشد میزان کلی ایمنی مورد نیاز بوسیله جداسازی حد استاندارد میزان شدت حادثه از متوسط آمکان وقوع آن قابل محاسبه است.یک رقم PFD_avg برای سطح کلی ایمنی در ستون 9 شکل F1 جای میگیرد .

 

امکان وقوع حادثه کاهش یافته:

 امکان وقوع حادثه کاهش یافته حصلضرب اعداد ستونهای 8 و9 است که در ستون 10 ثبت می شود . ین روال برای تمام خطرات ذکر شده در HAZOP ادامه پیدا می کند و احتمال نهایی محاسبه می شود .

 

ریسک کلی:

آخرین مرحله محاسبه جمع همه اعداد حاصله برای همه حالات حوادث شدید و گسترده که یک خطر واحد ایجاد می کند است. برای مثال کاهش ریسک ممکن برای همه حوادث شدید و گسترده که می تواند منجر به حریق شود باید جمع و در فرمولی که ارایه می شود جایگزین گردد.

 

 

1 ) ریسک تلفات و صدمات ناشی از حریق:

 

 

(حداقل امکان وقوع حریق تمام موتد محترقه موجود) i(امکان وقوع جرقه) i(امکان حضور افراد درمحل) i(امکان جراحت منجر به مرگ ناشی از حریق)

 

2) پیامدهای شدید و گسترده که مواد سمی موجود ممکن است ایجاد نماید :

ریسک ناشی از نشت مواد سمی به طریق زیر محاسبه می گردد :

(حداقل اکان انتشار مواد سمی) i(امکان حضور افراد در منطقه خطر) i(اکان بروز صدمات منجر به مرگ)

 

تبحر متخصص آنالیز ریسک و دانش گروه در تعیین میزان فاکتورهای موجود در فرمول جهت محاسبه و ارایه عدد واقعی و در نتیجه ارایه برنامه عملی و طرحریزس سیستم ایمنی بسیار مهم است.

حال میزان ریسکی که در نهایت ازاین روش به دست می آید میتواند نیاز و یا عدم نیاز به اتخاذ تدابیر ایمنی و لایه های بیشتر محافظ را تعیین نماید .لازم به ذکر است که تغیییرات در سیستم میتواند ریسکهای جدیدی را نیز به وجود آورد که نیلز به محاسبه مجدد دارند و نکته پایانی اینکه روش LOPA تدابیر دارای توجیه اقتصادی و در عین حال موثر در سیستم را تعیین می نماید . 

  

?>?>?> 

 

روش تجزیه و تحلیل لایه محافظ

 

The layer of Protection Analysis (LOPA) method

Anton A. Frederickson, Mr.  , Dr
Independent Consultant – member of safety user group network

01 April, 2002

 

ترجمه :مهندس  رضا یوسفی

 

روش تجزیه و تحلیل لایه محافظ(LOPA) یکی از ابزارهای تجزیه و تحلیل خطر فرایند است .این روش به منظور ارزیابی خطر یک رویداد ، شدت حادثه ، علت رویداد وامکان وقوع آنبه اطلاعات حاصله از روشHAZOP استناد می کند . این روش امکان تعیین ریسک حاصل از رخدادهای خطرناک گوناگون را با استفاده از شدت حادثه و احتمال وقوع آن حادثه را به کاربر می دهد .به کمک روشهای تعیین ریسک متنوع کاربر می تواند میزن کلی کاهش ریسک مورد نیاز و کاهش ریسکی را که لایه های محافظ مختلف فراهم کرده اند را تعین نماید . اگر پس از طراحی پروسه اتخاذ تدابیر ایمنی در سیستم مورد مطالعه نیاز به کاهش بیشتر ریسکها مشاهده گردید ؛ می توان یکی از روشهای تغییر در سیستم اصلی کنترل فرایند (SCBP) ،وسایل اعلام خطر ، تشریح وظایف متصدی ، نصب شیرهای اظطراری و اطمینان و یا تهیه دستورالعمل های نظاممند ایمنی (FIS) را مورد استفاده قرار داد . میزان کلی سطح ایمنی سیستم(ILS) را با استفاده از دستورالعمل های نظاممند ایمنی (FIS) و بر اساس تدابیر کاهش ریسک بکار رفته در سیستم محاسبه نمود .

 

تجزیه و تحلیل لایه محافظ Lopa :

در تعریف چرخه ایمنی سیستم به ضرورت محاسبه و تعیین  میزان کلی سطح ایمنی برای طراحی یک سیستم نظاممند ایمنی اشاره شده است. روش LOPA که در اینجا به معرفی آن خواهیم پرداخت می تواند اطلاعات مورد نیاز گروه طراحی و اجرای سیستم ایمنی را فراهم نماید . این گروه باید شامل افراد زیر باشد :

1)      تکنسین مجرب در فرایند تحت بررسی

2)      مهندس دارای تجربه کافی درآن فرایند

3)      مدیر تولید

4)      مهندس کنترل پروژه

5)      فرد آشنا به دستگاهها و ابزار الکتریکی مورد استفاده در سیستم

6)      متخصص تحلیل ریسک

ادامه در سایت اصلی

  

حالت شکست و تجزیه و تحلیل اثرات آن (تجزیه وتحلیل عوامل شکست وآثار آن )?>?>?>

Failure mode & effects analaysis  

1- روشی است فنی ومهندسی که خطا ومشکلات بالقوه را در سیستم طرح محصول ، فرایند های تولید محصول ارائه خدمات تعریف کرده وآنها را شناسایی وبرطرف می کند

2- Fmea  یکی از اولین تکنیک های سیستماتید برای آنالیز شکست ها می باشد که امروزه یکی از آشنا ترین تکنیک های تجزیه وتحلیل ایمنی سیستم هاست .

3- روشی است که برای هر یک از عوامل شکست (شناسایی شده ویا دارای قابلیت ، درجه وخامت (شدت) میزان بروز فراوانی وکنترل آن تخمین زده میشود وسپس جهت رفع آن برنامه ریزی خواهد گردید شامل بازنگری ومرور کردن بسیاری از اجزاء وزیر سیستم های یک سیستم است تا شیوه های شکست ودر واقع اثرات شکست ها شناسایی شوند وبدین سان پیشنهاد لازم را جهت تغییرات ضروری دارد ونیز از این روش برای تشخیص محل های قابل اصلاح وتعمیر ،تشخیص موارد مورد نیاز جهت پشتیبانی از سیستم تشخیص نحوه نگهداری وجایگزینی دستگاهها استفاده می گردد

4- در حقیقت نوعی روش آنالیز ریسک خطاهای بالقوه ای است که مهندسین هنگام طراحی وتولید مد نظر دارند در این روش با ترکیب عواملی مانند شدت شکست ، میزان فراوانی شکست و قابلیت کشف شکست با ضریب اولویت رسید کلیه خطاها را می سنجند و آنگاه با توجه به سیستم اولویت اقدامات اصلاحی را برای کاهش ریسک های موجود در طراحی وتولید یک سیستم جدید توصیه می کند

5- این تکنیک اساسا یک تجزیه وتحلیل کیفی است که سیستم ها یا زیر سیستم ها را برای شناسایی نعقص های احتمالی کلیه اجزای آن بررسی کرده وتلاش می کند که اثرات نقص های احتمالی را برروی بقیه بخش های سیستم ارزیابی کند اگر چه لازم است fm& ea در مراحل اولیه عمر محصول با لاحض در فاز وبراساس داده های دقیق موجودانجام شود ولی در صورت نیاز ، تجزیه وتحلیل گر ایمنی سیستم می تواند از این ابزار برای شناسایی و ارزیابی نقص های اجزاء در سراسر عمر محصول یا سیستم استفاده کند .

تجزیه وتحلیل صحیح می تواند :

1- حالتهای شکست موجود و بالقوه را شناسایی کند

2- علل وتاثیرات هر حالت را مشخص کند

3- حالتهای شکست را با توجه به مخاطره آمیز بودن آنها به ترتیب اولویت جمع بندی کند

4- عملکرد صحیح و ادامه آن را مشخص کند

تکنیک fmea به نیروی کار زیادی برای اجرا نیاز دارد ونسبتا مشکل است از طرفی این تکنیک نیز مانند hazop  قابلیت انعطاف زیادی داشته ومناسب کلیه فرایند هابه خصوص طبقه توصیهOsha در فوریه 1992 فرایندهای شیمیایی می باشد

تاریخچه

-  این تکنیک بوسیله مهندسین قابلیت اعتماد برای اولین با ر در اواخر دهه 1950 میلادی جهت ارزیابی ایمنی سیستم های نظامی و تعیین مشکلات ناشی از غیر نرمال کار کردن آنها پایه گذاری شد وبعد از آن استفاده از این روش به سرعت گسترش یافت به طوریکه در ایالات متحده آمریکا و فرانسه از آن به ترتیب برای ارزیابی ایمنی هواپیما های کنکورد وایرباس استفاده شد به دنبال حادثه تری مایلند کاربرد این تکنیک به ارزیابی ایمنی صنایع هسته ای نیز توسعه یافت

ویژگی مهم FMEA

یکی از مهمترین ویژ گیهای fmea مسا له شاخص بودن این روش است. این خصوصیت به معنای  انجام عملی پیش گیرانه قبل از وقوع حادثه است ته بعد از آن . در واقع بالاترین حسن  FMEA در صورت انجام صحیح آن نیز همین مساله است چرا که در صورت وقوع حادثه ناگوار معمولا مبالغ هنگفتی صرف برطرف نمودن اشکالات وخرابیهای بوجود آمده می شود وچنانچه برهر علتی خطایی در مرحله طراحی حادث شده باشد میزان خسارت داده به حداکثر خواهد رسید

-       برای حصول بیشترین بازده باید قبل از اینکه عامل خطای فرایند دارد محصول شود  FMEA اجرا شود .به ازای زمان وهزینه ای که صرف اجرای کامل ودقیق FMEA می شود این امکان به وجود می اید که بتوان هر گونه تغییر واصلاح در طراحی یا فرایند را به سادگی وبا صرف حداقل هزینه اعمال کرد در واقع FMEA مسائل ومشکلات ناشی از اعمال این تغییرات را به حداقل می رساند FMEA باعث کاهش دوباره کاری ها واقدامات اصلاحی می شود که معمولا هر یک مسائل دیگری به دنبال دارد

-       در نگرشی موشکافانه می توان دریافت که FMEA چکیده اندیشه مفادونتایج افکار مهندسین طراح را بر آورده نمود وبه شیوه معمول آنها را در فرایند طراحی ، ساختار می دهد وعلاوه بر آن روش آنها را مستند می سازد .

  

هزاپ ساده :

اساسا در مطالعه هزاپ تعریفی کلی از فرایند مورد نظر صورت گرفته و هر قسمت طراحی بصورت اصولی مورد سوال قرار میگیرد تا مشخص شود چگونه انحرافات در طراحی مورد نظر پدید می آیند و علاوه بر آن معین گردد چگونه این انحرافات منجر به بروز خطرات میشوند .

برای هر قسمت از طراحی پرسش ها به نوبت مطرح میگردند . این پرسش ها با استفاده از یک سری کلمات راهنما برای هر قسمت تنظیم میگردند . کلمات راهنما نیز در روش هزاپ معین و مشخص میباشند .

از کلمات راهنما عملا استفاده میشود تا توسط پرسش های مناسب ، انحراف از طراحی مورد نظر در هر حالتی پدیدار گردد . پرسش های مذبور به منظور آزمون یکپارچگی هر قسمت از طراحی بکار میروند با استفاده از پرسش ها معمولا یک سری انحرافات نظری مشخص میگردند . انحرافات سپس مورد بررسی قرار گرفته تا معلوم شود که چگونه آنها سبب شده و پیامدهای آنها چه میباشند .

علتهای بعضی از انحرافات ممکن است غیر واقعی باشند لذا پیامدهای مربوط به آنها حذف گشته زیرا معنی دار نمیباشند . در ضمن بعضی از پیامدها نیز ممکن است جزیی باشند ، که مورد رسیدگی بیشتری قرار نمیگیرند . با این وجود ممکن است دسته ای از انحرافات به صورتی باشند که هم علتهای آنها قابل فهم بوده و هم پیامدهای آنها نیز بالقوه خطرناک باشند . در اینصورت اینگونه خطرات بالقوه به منظور اقدامات اصلاحی بعدی در نظر گرفته میشوند .

پس از بررسی یک قسمت از طراحی و ثبت هر گونه خطرات بالقوه مربوط به آن ، مطالعه هزاپ ادامه می یابد و بر روی قسمت بعدی طراحی ، تمرکز حاصل میگردد . این بررسی مرتب تکرار میشود تا اینکه تمام قسمت های کارخانه مورد مطالعه قرار گیرد .

اگرچه در روش بیان شده به نظر میرسد که انحرافات فرضی بسیار زیادی به شکل مکانیکی ظاهر شوند ولی موفقیت و یا ناکامی اعضای گروه در انجام هزاپ بستگی به چهار مورد زیر دارد :

 

1.   صحت نقشه ها و دیگر داده هایی که به عنوان مبنای مطالعه مورد استفاده قرار میگیرند.

2.   مهارت های فنی و آگاهی های اعضای گروه

3.   توانایی گروه در استفاده از روش بیان شده به منظور تقویت قوه تخیل خود در به نظر آوردن انحرافات

4.   توانایی گروه در تشخیص متناسب ، مخصوصا هنگامیکه وخامت خطرات شناسایی شده مورد ارزیابی قرار میگیرد

چون که بررسی هزاپ بسیار اصولی و سازمان یافته میباشد ضروری است که افراد شرکت کننده در گروه مذبور ، از عبارات تعیین شده بصورت دقیق و منظم استفاده کنند. در این رابطه لازم است که افراد گروه آموزشهای مناسب را در شیوه ارزیابی فراگرفته باشند و در ضمن تعداد کافی از افراد باتجربه در زمینه هزاپ ، در گروه مذبور حضور داشته باشند.

 

هزاپ اصلاحی

در روش هزاپ ساده ، جنبه های اجرایی عملیات بصورت موثر بررسی نمیگردند ، لذا اغلب لازم است که از یک مدل اصلاح شده برای هزاپ استفاده کرد بطوریکه هم تجزیه و تحلیل دستگاهها و هم تجزیه و تحلیل دستورالعملها ی اجرایی را در بر گیرد . در سال های اخیر مدل های اصلاح شده هزاپ برای کاربردهای خاص ارائه شده است . برای مثال از هزاپ حفاری به منظور ارزیابی ایمنی عملیات حفاری چاه های نفت استفاده میشود . هزاپ تخمینی مدل اصلاح شده دیگری از هزاپ است که هدف آن شناسایی خطرات بزرگ (شامل اعمال متقابل خطرناک و بالقوه در بین واحدهای مختلف ) در مرحله اولیه توسعه پروژه میباشد . به منظور استفاده از این روش ، پارامترهای کلی پروژه بایستی معین شده باشد ، این پارامترها عبارتند از :

1.   مواد خام ، واسطه ، محصول و پساب

2.   عملیات واحدها

3.   جانمایی

این پارامترهای عمومی به نوبت و با استفاده از یک چک لیست خطرات بالقوه ، مورد بررسی قرار میگیرند . چک لیست مفیدی که در اغلب کارخانجات شیمیایی بکار رفته ، شامل موارد زیر میباشد :

1.   حریق

2.   انفجار

3.   انفجار ضربه ای

4.   سمیت

5.   خوردگی

6.   تابش

7.   سر و صدا

8.   ارتعاش

9.   مواد زیان آور

10.برق گرفتگی

11.خفگی

12.نقص مکانیکی

البته برای انواع فرایندهای خاص خطرات دیگری نیز اضافه میشود . هنگامیکه خطرات بالقوه به نوبت برای پارامترهای کلی مشخص میشوند هر گونه ترکیب معنی داری از خطرها ممکن است نشانگر یک خطر بزرگ باشد . با استفاده از یک گروه کوچک از افراد با تجربه ، انجام هزاپ تخمینی به سرعت امکان پذیر است .

 

  

درباره : مهران قلعه نوی کارشناس ارشد بهداشت حرفه ای از دانشگاه تربیت مدرس و عضو هیئت علمی دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی قزوین- علاقمند به کامپیوتر, اینترنت ,فوتبال , گلستان سعدی و مطالعه زندگی افراد موفق . علایق کاری : به صورت کلی شامل ایمنی و ارگونومی، و به صورت جزیی : فاکتورهای انسانی ، خطای انسانی ، قابلیت اطمینان انسان ، فرهنگ ایمنی ،ارزیابی خطر ، ، استرس های حرارتی ، روشنایی تهویه صنعتی و روانشناسی کار ---- به امید روزی که بهداشت حرفه ای یک اضطرار باشد نه اجبار... خوشبختی وظیفه نیست ولی نتیجه انجام وظیفه است.
پروفایل مدیر :مهران قلعه نوی
ایمیل مدیر وبلاگ

» صفحه نخست
» عناوین مطالب وبلاگ
» اردیبهشت ٩۱
» فروردین ٩۱
» اسفند ٩٠
» بهمن ٩٠
» دی ٩٠
» آذر ٩٠
» آبان ٩٠
» مهر ٩٠
» شهریور ٩٠
» امرداد ٩٠
» تیر ٩٠
» خرداد ٩٠
» اردیبهشت ٩٠
» فروردین ٩٠
» اسفند ۸٩
» بهمن ۸٩
» دی ۸٩
» آذر ۸٩
» آبان ۸٩
» مهر ۸٩
» شهریور ۸٩
» امرداد ۸٩
» تیر ۸٩
» خرداد ۸٩
» اردیبهشت ۸٩
» فروردین ۸٩
» اسفند ۸۸
» بهمن ۸۸
» دی ۸۸
» آذر ۸۸
» آبان ۸۸
» مهر ۸۸
» شهریور ۸۸
» امرداد ۸۸
» تیر ۸۸
» خرداد ۸۸
» اردیبهشت ۸۸
» فروردین ۸۸
» اسفند ۸٧
» بهمن ۸٧
» دی ۸٧
» آذر ۸٧
» آبان ۸٧
» مهر ۸٧
» شهریور ۸٧
» امرداد ۸٧
» تیر ۸٧
» خرداد ۸٧
» اردیبهشت ۸٧
» فروردین ۸٧
» اسفند ۸٦
» بهمن ۸٦
» دی ۸٦
» آذر ۸٦
» آبان ۸٦
» مهر ۸٦
» شهریور ۸٦
» امرداد ۸٦
» تیر ۸٦
» خرداد ۸٦
» اردیبهشت ۸٦
» فروردین ۸٦
» اسفند ۸٥
» بهمن ۸٥
» دی ۸٥
» آذر ۸٥
» آبان ۸٥
» مهر ۸٥
» شهریور ۸٥
» امرداد ۸٥
» آبان ۸٤
» مهر ۸٤
» شهریور ۸٤
» امرداد ۸٤
» تیر ۸٤
» امرداد ۸۳
» تیر ۸۳
» خرداد ۸۳
» اردیبهشت ۸۳
» فروردین ۸۳
» اسفند ۸٢
» بهمن ۸٢
» دی ۸٢
» آذر ۸٢
» اسفند ۸۱

» تماس با ما
» هفتمین همایش سراسری بهداشت و ایمنی کار
» دانشجویان

» مادر روزت مبارک
» سؤالات کنکور کارشناسی ارشد
» کتاب نمونه برداری از هوا و روش های تجزیه دستگاهی
» پنجمین شماره ی نشریه تخصصی بازار کار HSE ( سکو)
» روز جهانی ایمنی و بهداشت حرفه ای 2012
» آکریلامید ( ماده اسیدی سرطان‌زا )
» بازنگری استاندارد مبادله اطلاعات خطر توسط اوشا
» سیستم پاسخگویی به سوالات شما
» کتاب پایش هوا در محیط کار جلد ۲
» سال نو عیدی نو ....

» ایمنی صنعتی(٩٩)
» بهداشت حرفه ای(٦٩)
» اخبار(٦۸)
» دوست داشتنی ها(٥٥)
» ارگونومی(٥۳)
» کتب تخصصی(٤٢)
» جملات مثبت(٤٠)
» مقالات(٢٩)
» دستورالعمل(٢٩)
» همایش ها(٢٧)
» ارزیابی خطر(٢٧)
» دانشجویان(٢٠)
» نرم افزارها(٢٠)
» کارشناسی ارشد(۱۸)
» آموزش ایمنی(۱٧)
» محیط زیست(۱٥)
» مدیریت ریسک(۱٠)
» حریق(٩)
» حوادث(۸)
» دیگر وبلاگها(۸)
» پوسترهای ایمنی(٧)
» hse(٧)
» پاسخ به سوالات(٧)
» فرهنگ ایمنی(٦)
» سیستمهای ایمنی(٥)
» خطای انسانی(٥)
» چک لیست(٤)
» تهویه صنعتی(۳)
» ام اس دی اس(۳)
» ایمنی برق(۳)
» مجلات(۳)
» کار در ارتفاع(۳)
» شاخصهای عملکرد(۳)
» ایمنی در انبار(٢)
» کاردانی به کارشناسی(۱)
» روشنایی(۱)

» مهندسی ایمنی و بهداشت حرفه ای(رسول توکلی)
» انجمن نظام مديريت بهداشت . ايمنی و محيط زيست
» انجمن ارگونومي و مهندسي فاكتورهاي انساني
» انجمن علمی بهداشت حرفه ای دانشگاه ایران
» راهنمایی در خصوص آزمون کارشناسی ارشد
» گروه متخصصين ايمنی و بهداشت حرفه ای
» آيين نامه های حفاظت فنی و بهداشت کار
» ايمني بهداشت و محيط زيست كاسپين
» مهندسی بهداشت محیط و صنعتی
» سايت جديد ايمني و بهداشت كار
» انجمن علمی بهداشت کار ایران
» دانشکده حفاظت و بهداشت کار
» انجمن دانشجویی ایمنی صنعتی
» ایمنی و بهداشت حرفه ای آمل
» منابع کاردانی به کارشناسی
» ايمنی و بهداشت پتروشيمی
» بهداشت حرفه ای کرمانشاه
» بهداشت حرفه اي شبستر
» مرکز سلامت محيط و کار
» ايمني و بهداشت در برق
» بهداشت حرفه اي شيراز
» بهداشت حرفه ای سبزوار
» بهداشت حرفه اي دماوند
» وبلاگ مهندس بهوندپور
» بهداشت حرفه اي البرز
» بهداشت حرفه اي ساوه
» وبلاگ انوشيروان صفري
» مهندس علیرضا ارزنده
» وبلاگی درباره OHSAS
» جواد طایفه رحیمیان
» مقالات دانشجويي
» ارگونومی صنعتی
» دكتر ايرج محمدفام
» حاميان سفر ايمن
» مهرزاد ابراهیم زاده
» حمزه علی آبادی
» ایمنی در صنعت
» مهرداد قلعه نوی
» محسن عسگري
» ارگونومي پارس
» رضا نازی اقدم
» عليرضا جلالی
» علی زارعی
» رضا امير نژاد
» وحید یدالهی
» فریدون رادفر
» احمدوندhse
» کلاس درس
» مهرداد جوان
» ايمني و آتش نشاني
» انجمن ايمني صنعتي دانشگاه كار
» دانشجویان من
» سوالات خود را اینجا بپرسید
» رمزهاي فرد موفق
» گرانيت نطنز
» بهداشت حرفه اي اردبيل
» مهندس زراءنژاد
» مهندس خاني (HSE)
» PersianHSE
» قرآن آنلاین
» شبکه دانشجویان و متخصصان
» دوست یابی سالم
» وبلاگ های تخصصی

عضويتلغو عضويت

Powered by WebGozar

جستجو در سایت

در كل اينترنت در اين سايت