Scafftag چیست؟
Scafftag چیست؟

برای این که کاربر بداند که داربست از لحاظ ایمنی مورد تایید است یا خیر از scafftag استفاده می کنند که در دو نوع قرمز وسبز رنگ می باشد. جنس آن در مقابل گرما، نور آفتاب، رطوبت و باران مقاوم است و توسط ماژیک های مخصوصی روی آن نوشته می شود.
Green scafftag داربست از لحاظ ایمنی مورد بررسی قرار می گیرد و اگر مشکلی نداشته باشد توسط ناظر داربست بندی به داربست آویزان می شود (در محل ورود افراد به داربست و باید کاملا مشخص باشد) Red scafftag اگر داربست از لحاظ ایمنی مورد تایید نباشد این تگ نصب میشود. کار کردن روی داربستی که red tag دارد مجاز نیست. بهتر است ابتدای محل ورود داربستی که تگ قرمز دارد با نوار خطر بسته شود. برای انجام پیشنهاد و بازرسی و ثبت نکات مهم ایمنی و ثبت نواقص و تاریخ بازدید از قسمت پشت green tag استفاده می کنند که به رنگ زرد می باشد.
بعد از شرایط بد جوی (باران، برف، طوفان و هرگونه تغییرات در ساختمان داربست) بازرسی از تمام اجزای داربست انجام میشود و تگ مناسب آن نصب میشود.
استفاده از یک سیستم مجهز شده به ایمنی هوشمند برای تصمیمگیریهای عملیاتی بهتر
استفاده از یک سیستم مجهز شده به ایمنی هوشمند برای تصمیمگیریهای عملیاتی بهتر
دیوید والکر
مدیر فروش تکنیکی : مدیریت فرآیند امرسون مارچ 2009
ترجمه : سینا مهرپژوه ، کارشناس ایمنی صنعتی
خلاصه
سیستمهای ایمنی سنتی تنها مقادیر فرآیند دیجیتال و آنالوگ را گزارش مینمایند . اما بیشتر نقصها در حوزه دستگاهها می باشد ، و تولید جدید سیستمهای مجهز شده ایمنی (SIS) می تواند سلامتی این وسایل ، وبه طور بالقوه سلامتی این فرآیند را با استفاده از ارتباطات دیجیتال بررسی نماید .
مقدمه
رویدادهایی در فرآیند تجهیزات بر یک پایه منظم اتفاق میافتد . چرا ؟ استانداردها و تئوریهای ابتدایی برای فرآیند ایمنی و روششناسیها لایههای حمایتی را ایجاد مینماید که در برابر رویدادها و اتفاقات فرآیند نگهداری مینماید . اکثر رویدادها میتواند به خاطر نقص سازمانها در اجرای بهترین عملیاتها برای فرآیند ایمنی اتفاق بیافتد . رویدادهای اخیر زیر ، در بسیاری از فرهنگ ایمنی شرکتها مورد توجه قرار گرفته است .
اجرای ایمنی یک راه طولانی برای رفتن دارد، یکی از دلایل مهم اجرای ایمنی که کوتاه میباشد ، مشکلاتی در بدست آوردن پرسنل سریعالعمل میباشد . در طی زمان قلمرو و پیچیدگی کنترل و سیستمهای ایمنی ، به علت سودهای حاصل شده از پیشرفت در تکنولوژی ، افزایش یافته است . سیستمهای کنترل مدرن با افزایش بسیاری از آژیرها ، دسترسی به ایمنی را آسان نموده است ، آنها به طور مداوم تمایل به افزوده شدن دارند اما به ندرت حذف میشوند .پیشرفت در سیستمهای کنترل جفت شده با دستورالعملهای مدیریت هشدار ، حال سازماندهی انواع هشدار مطابق با اهمیت آنها را ممکن میسازد وآنها را برای افراد وابسته مانند اپراتورها یا ماموران مراقبت میفرستد. مشکل این نیست که استانداردهای موجود ناصحیح میباشند ، در حالیکه تکنولوژی پیشرفت نموده آنها منسوخ شدهاند .
سیستمهای مجهز شده ایمنی شامل تکنولوژیهای پایهای هستند که در جدا کردن آنها از مشکلاتی که تمایل به جلوگیری و تشخیص آنها دارند، متفاوت و متمایز از یک سیستم کنترل فرآیند اصلی دستگاه میباشند . سه عناصر اصلی شامل حسگرها ، حلکننده های لاجیکر و عناصر کنترل نهایی میباشد . یک سیستم خوب طراحی شده، میتواند با کاهش تعداد لغزش نادرست موجب شده بوسیله یکSIS که ارزیابی صحیح یک موقعیت ایمنی و خاموش شدن غیرضروری یک فرآیند دارد مینماید ، قابلیت دسترسی دستگاه را افزایش دهد . تعیین یک سطح درستی از ایمنی مورد نظر (SIL) از طریق یک بررسی ریسک ناز میباشد تا تمام اجزاء حلقه ایمنی « لوله به لوله» مورد ملاحظه قرارگیرد .
مفروضات نشان میدهند که90% مشکلات در سیستمهای مجهز شده ایمنی میتواند مربوط به حسگر و عناصر کنترل نهایی باشد ، در حالیکه توجه مهندسان ایمنی بر روی حفظ وحمایت از حلکننده های لوجیک ایمنی بوده است . این سیستمها ، به طور تاریخی قادر به دسترسی به حوزه وسیله خطایاب نبودهاند تا به عملیات و پرسنل کمک نمایند تا براساس اطلاعات رسیده از سیستمهای مجهز شده ایمنی تصمیمگیری بهتری نمایند .
این اطلاعات ، حتی هنگامیکه تجهیزات کهنه میشوند ارزشمندتر میشوند و کمتر معتبر میباشند مخصوصاً در این زمینه ؛ هنگامیکه برای یک کاربرد ضروری ایمنی نصب میشوند . یک تغییر در صنعت با یک تولید جدید سیستمهای ایمنی وجود دارد که نمیتواند تنها دستیابی به اطلاعات از حوزه وسایل را تامین نماید ، اما میتواند به طور صحیح از این اطلاعات در منطق ایمنی استفاده نماید .
خطایابها
امروزه ، درهنگام انتخاب سیستمهای ایمنی یک تعداد تولیدکنندگان وجود دارند که در جهت سیستمهایی حرکت مینمایند سیستمهای ایمنی وکنترل جامع میباشند تا با استفاده از قدرت خطایابهای حوزهای به تصمیمگیریهای بهتر عملیاتی کمک نمایند . پیوستن با BPCS ، موانع مداخله را با استفاده از پروتکلهایی مانند مدباس و OPC برمیدارد.
قبلیت دسترسی به خطایابهای حوزهای در BPCS ، از طریق این پیوستگی آسان ، بدین معناست که پرسنل حفظ و عملیاتها دسترسی بهتری به اطلاعات ، در محیط کاری هر روزشان داشته باشند .کشف هرچه سریعتر نقصها – قبل از اینکه یک رویدادی اتفاق بیافتد – تشخیص مشکل اساسی ، و تامین کمک برای عملیاتهای دستگاه و حفظ تصحیح مشکل ، کارهایی هستند که خطایابهای سیستمهای ایمنی میتوانند انجام دهند . هرچه بیشتر یک مشکل غیرطبیعی ناشناخته بماند ، نتایج آن وخیمتر میشود، اما ما بتوانیم تکنیکهایی را بیابیم تا یک موقعیت غیرطبیعی بالقوه را سریعتر کشف نماییم ، بیشبینی یک رویداد بالقوه ، اپراتور میتواند سریعتر وارد عمل شود و از نتایج پتانسیل آن موقعیت اجتناب نماید . اشکال زیر مزیتهای جلوگیری از موقعیتهای جلوگیری بجای تلاش در مدیریت آنها را نشان میدهد .
مثالهایی از وسیله خطایاب
ذکر شد که اکثر مشکلات سیستم ایمنی میتواند مربوط به حسگرها و عناصر کنترل نهایی در یک حلقه ایمنی باشد. در زیر نواحی وجود دارد که در وسیله خطایاب کشف شده است وگزارش شده و مورد عمل واقع گردیده و میتواند به اپراتور در عملیات روزانهاش کمک نماید :
آزمایش بخش ضربهای عناصر کنترل نهایی
فشار کم منبع در عناصر کنترل نهایی
نقص حسگر و قابلیتهای انتقال گرمای پشتیبانی
کشف نشستی زمین
بستن خط ضربه یک انتقال دهنده فشار
جریان دو مرحلهای با استفاده از یک انتقال دهنده جریان
تصویب نقص انتقال دهنده
برداشتن پرسنل از حوزه ،در حین آزمایش وسیله
نتیجه
پیشرفت در تکنولوژی بدین معناست که یک تولید سیستمهای ایمنی بوسیله تولیدکنندگان توسعه یافته است . در حالیکه حوزه تولیدکنندگان سه بخشی مستقل برای یکپارچه شدن است نه برای مداخله سیستمهای ایمنی و کنترل .
جفت کردن این با تکنولوژی و پیشرفت های ارتباطات دیجیتال در حوزه تجهیزات و مرحله برای سیستم های جدید تنظیم شد تا مزایای عملیاتی را برای اپراتورهای دستگاه تامین نماید .
جداول حد مجاز بلند کردن بار سیم بکسل
جداول حد مجاز بلند کردن بار توسط سیم بکسل
برگرفته از گروه Iran-safety
اصول بازرسی جرثقیل
ارسالی توسط آقای حمیدرضا شبیری
گردوغبار قابل احتراق
لیست موادی که گردوغبار آنها قابل احتراق می باشد
با تشکر از خانم مهندس زراوشانی
هزینه های عدم توجه به مسائل ایمنی و کاهش ضریب ایمنی
هزینه های عدم توجه به مسائل ایمنی و کاهش ضریب ایمنی سیستم از تصور مدیران وسرپرستان خارج است. این هزینه ها می تواند شامل مواردی مانند هزینه حوادث، هزینه های دوباره کاری، هزینه بی اعتبار شدن شرکت و... باشد. با به کارگیری سیستم های مدیریت ایمنی منـــاسب می توان هزینه های فوق، هزینه های جاری ایمنی و هزینه های پیشگیری را به نحو چشمگیری کاهش داد. بسته به نگرش سازمان، مدیریت ایمنی و مهندسی ایمنی می توانند اصل بقا کسب و کار و صنعت را تقویت و یا تضعیف کنند.
اهرم اصلی و موثر مدیریت ایمنی و مهندسی ایمنی درعملیاتی نظیر ایمنی در هدایت لوکوموتیو، ایمنی و سلامت خطوط ریلی، ایمنی قوای محرکه و... توان سیستم مدیریت ایمنی را ارتقا خواهیم داد. در این مقاله تعدادی از این متدهای کلیدی تشریح شده است.
1 - تاثیر ایمنی بر بیلان مالی سازمانها: بی تردید حوادث بر میزان فروش و سود سازمانها و شرکتها و اعتبار آنان در سطح جامعه و افکار عمومی تاثیر منفی خواهند داشت و حوادث زمانی واقع می شوند که نقاط ضعفی در سیستم مدیریت ایمنی یا متدهای مهندسی ایمنی وجود داشته باشد. چنانچه خسارت مستقیم حوادث را که شامل خسارات پرداختی، هزینه های پزشکی، تعمیرات دستگاهها می شــود، محاسبه کنیم. می توانیم براساس جداول ارائه شده توسط OCCUPATIONAL HEAITH SAFETY=OHSA سیستم مدیریت ایمنــی و بهداشت حرفه ای (ADMINISTRATION SYSTEM) هزینه های غیرمستقیم را به طور تقریبی برآورد کنیم. در این حالت با تقسیم هزینه های حوادث (مستقیم و غیرمستقیم) بر نرخ سود سازمان عددی به دست خواهدآمد که معانی مهم و حیاتی برای مدیران و سرپرستان محترم به همـــراه خواهد داشت. این عدد نشان دهنده میزان فروش اضافه لازم برای تثبیت نرخ سود اعلام شده است.
برای مثال به طور فرضی در راه آهن در پایان سال مالی 1382 چنانچه سود 4 درصد اعلام شود، سوانح رخ داده در آن سال می تواند این نرخ را تا 2 درصد کاهش دهند. در این حالت، راه آهن بایستی علاوه بر درآمد قبلی خود افزایش درآمد قابل توجهی داشته باشد تا بتواند میزان 4 درصد اعلام شده را حفظ کند.
حوادث و بیماریهای ناشی از کار حدود 4 درصد از تولید ناخالص داخلی جهان را به خود اختصاص می دهند و رقم آن به بیش از یک تریلیون دلار می رسد.
2 - مدیریت ایمنی: سالانه 2 میلیون نفر(مرد و زن) به دلیل حوادث ناشی از کار جان خود را از دست می دهند. این حادثه در کنار 270 میلیون حادثه شغلی و 160 میلیون بیماری ناشی از کار، آمار تکــان دهنده ای را به مدیران صنایع ارائه می کند که این امر اهمیت مدیریت ایمنی را در کنار مهندسی ایمنی مشخص ساخته و همچنین نیاز جهانی ایجاد یک سیستم مدیریت ایمنی را تایید می کند. سیستم های مدیریت ایمنی ارائه شده در جهان نظیر سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت حرفه ای و -0HSE ، 2001:MS یا 1999 : 18000 و 1996 - 8800 BS بدون استفاده صحیح از متدهای مهندسی ایمنی فاقد کارایی لازم و موثر هستند.
این سیستمها همگی در راستای سامان بخشی به وضعیت ایمنی صنایع ابداع و ارائه شده اند و مــــزایای چشمگیری را درپی داشته انـــد. کاهش میزان وقوع حوادث، سیستم گرایی در تصمیمات مدیریت، نگرش به ایمنـــی به عنوان جنبه های کیفیتی در فراهم آوری محصول، افزایش اطمینان پذیری سیستمها و... . از دستاوردهای این سیستم مدیریتی است. اما به خاطر داشته باشیم ابزار سیستم های مدیریت ایمنی متدهای مهندسی ایمنی است که غفلت از این متدها پیامدی جزء عدم کفایت سیستم مدیریت ایمنی درپی نخواهـــد داشت. در آخرین ویرایش این سیستم های مدیریتی (HES-MS) به طور مشخص به این نکته اشاره شده و بحث HSE@WORK PLACE دقیقاً به کارگیری متدهای مهندسی ایمنی در سیستم مدیریت ایمنی اشاره دارد.
ادامه مطلب
محاسبه هزینه های مستقیم وغیر مستقیم حوادث
محاسبه هزینه های مستقیم وغیر مستقیم حوادث
*سید شمس الدین علیزاده - مهدی احمدلو
چکیده:
اغلب مدیران برای بهبود نحوه مدیریت سیستمهای ایمنی خود دلائل زیادی ارائه می نمایند.اما آنها نمی توانند چگونگی توسعه و تقویت سیستم مدیریت ایمنی خود را شرح دهند. یک سیستم مدیریت که خوب طراحی شده باشد به کاهش حوادث آسیبها و بیماریها ، همچنین هزینه های غیرمستقیم (پنهانی) مربوطه کمک می نماید. یکی از مهمترین دلایل الزام آورکه مدیریت باید مدنظر قرار دهد کاهش آسیبها می باشد. بعلاوه، یک سیستم مدیریت خوب به افزایش کارآیی ، بهبود بهره وری، بهبود روحیه و کیفیت محصول و کاهش احضاریه های قانونی کمک می کند. ارائه یک برنامه ایمنی جامع که خوب مدیریت شود و سیستم مدیریت را حمایت کند به تقویت موقعیت سازمان در بازدیدهای مراجع قانونی ذیربط کمک خواهد نمود.دراین مقاله به هزینه های مستقیم وغیر مستقیم حوادث وتاثیرآنها بر بهره وری وسود دهی سازمان و نحوه محاسبه آنها پرداخته می شود.
کلمات کلیدی: حادثه ، هزینه مستقیم ، هزینه غیر مستقیم ، سیستم مدیریت ایمنی
ادامه مطلب
بررسی حوادث
گزارش تحقیق در مورد انفجار کارخانه پلی وینیل کلراید مونومر
با تشکر ویژه از آقایان مهندس باقدم و عالی نسب از پتروشیمی بندر امام
در 23 آوریل سال 2004 یک انفجار و آتش سوزی در تاسیسات واحد تولید PVC شرکت پلاستیک FORMOSA پنج نفر از کارکنان را کشته و
ادامه >
برگرفته از سایت ایمنی بهداشت و محیط زیست پتروشیمی
برنامه اطلاع رسانی مخاطرات مواد شیمیایی(HAZCOM)
برنامه اطلاع رسانی مخاطرات مواد شیمیایی
سید شمس الدین علیزاده
کارشناس ارشد بهداشت صنعتی ، اداره کل HSE وزارت نفت
رضا میرزایی
اداره کل بازرسی وزارت کار، کارشناس بهداشت حرفه ای
مقدمه
امروزه هزاران ماده شیمیایی در محیطهای کاری مورد استفاده قرار میگیرند و میلیونها نفر از کارکنان در مواجهه با یک یا چند ماده شیمیایی خطرناک می باشند. در حال حاضر حدود 000/650 ماده شیمیایی وجود دارد که هرساله صدها ماده به این مواد افزوده می شوند. این مواد مشکلات جدی برای کارکنان و کارفرمایان ایجاد نموده اند. عدم استفاده صحیح از مواد شیمیایی و مواجهه با هریک از آنها می تواند منجر به بسیاری از اثرات جدی بهداشتی از قبیل ناراحتی های قلبی، صدمه به سیستم عصبی، صدمه به کبد و کلیه و ریه شود. ممکن است برخی از مواد شیمیایی از نظر بهداشتی خطری نداشته باشند ولی خطرات حریق و انفجار را بوجود آورند. بنابراین اطلاع رسانی مؤثر در مورد خطرات آنها ضروری است و باید کلیه افرادیکه با این مواد مواجهه دارند از خطرات آنها آگاهی داشته باشند. با ایجاد یک برنامه اطلاع رسانی مناسب در مورد خطرات
می توان این اطمینان را حاصل کرد که کلیه افراد در مواجهه با مواد شیمیایی از خطرات آنها آگاه بوده و نیز نحوه مقابله با خطرات را می دانند.
کلمات کلیدی: ماده شیمیایی، اطلاع رسانی مخاطرات، مواجهه، MSDS، برچسب
برنامه اطلاع رسانی مخاطرات (Haz Com)
روشی است سیستماتیک جهت اطلاع رسانی در خصوص خطرات ناشی از مواد شیمیایی و نحوه مقابله با آنها. با ایجاد یک برنامه مناسب اطلاع رسانی مخاطرات، مسئولین مطمئن خواهند شد که کلیه افراد در مواجهه با مواد شیمیایی از خطرات آنها آگاه بوده و نحوه مقابله با آنها را می دانند. فرآیند این برنامه با شناسایی مواد شیمیایی و ارزیابی خطرات ناشی از آنها آغاز می شود و در این رابطه کیفیت یک برنامه اطلاع رسانی مخاطرات به دقت و کفایت ارزیابی خطرات بستگی دارد.
مراحل فرآیند اطلاع رسانی مخاطرات
این فرآیند دارای چهار مرحله ذیل می باشد:
مدیریت تغییریکی ازمهمترین عناصرسیستم مدیریت HSE
مدیریت تغییریکی ازمهمترین عناصرسیستم مدیریت HSE
سید شمس الدین علیزاده
کارشناس ارشد بهداشت صنعتی/اداره کل HSE وزارت نفت
رضا میرزایی
بازرس کار/اداره بازرسی وزارت کار
چکیده
تمام تاسیسات ، عملیات و فرآیندها همواره درحال تغییرند. اغلب تغییرات درتجهیزات ، موادو فرآیندها بمنظور افزایش بهره وری و کنترل ایجاد می شوند و یا تغییرات می توانند مربوط به انتقال کارکنان ازفرآیندی به فرآیندی دیگر باشد. هرتغییری درنیروی انسانی ، تجهیزات ، فرآیندها ورویه های سازمان احتمال بوجود آوردن خطرات جدید بربهداشت ، ایمنی ومحیط زیست را خواهد داشت بنابراین تمامی تغییرا ت باید مورد ملاحظه قرار گیرند این موارد نه فقط شامل تغییرات مربوط به تجهیزات بلکه شامل تغییر در ساختارسازمانی نیز می شوند. طرحهای مربوط به تغییرات بایستی مشخص کننده جنبه های مختلف HSE ناشی ازمراحل مختلف توسعه وبرای اطمینان یافتن ازاین مهم باشد که ریسکهای بهداشت وایمنی یا تاثیرات سوء بر محیط زیست به حداقل می رسند. تغییراتی که می تواند نقاط بحرانی HSE را تحت تاثیر قرار دهند باید قبل از اعمال بطور سیستماتیک مورد بررسی همه جانبه قرارگرفته وهرگونه اصلاحی که لازم است، درسیستم مدیریت HSE بوجود آورد تا بااجرا آن خللی درروند عملکرد HSE پدید نیاید. هدف از این مقاله ارائه نکاتی جهت موفقیت یک برنامه مدیریت تغییر ، بیان راههایی بمنظور ایجاد ، اجرا وتکمیل روند مدیریت تغییر می باشد.
لغات کلیدی: مدیریت تغییر، ریسک ، HSE
مقدمه
تاسیسات همواره درحال تغییرند. تغییرات معمولا درتجهیزات ، مواد وفرآیندها بمنظور افزایش بهره وری ویا کنترل خطرات صورت می گیرد. لازم به ذکر است که اعمال این تغییرات می تواند خطرات شغلی جدیدی را بوجود آورد که برخی ازآنها بلافاصله قابل تشخیص نیستند. لذا هرگونه اصلاح وتغییر باید بمنظور کنترل خطراتی که می تواند بدنبال داشته باشد تجزیه وتحلیل شود. بمنظور ارزیابی خطرات ناشی از هرگونه تغییر ونیز پایش فرآیند اجرا، لازم است خط مشی وروش اجرایی مدیریت تغییر (MOC: Management Of Change) ایجاد گردد. MOC ساده به نظر می رسد ولی درواقع یکی از مشکل ترین واساسی ترین عناصر یک نظام مدیریت HSE می باشد. مشارکت کلیه کارکنان وتعهد کلیه سطوح سازمان دراجرای این برنامه ضروری است.
تغییر
هرگونه اقدام آگاهانه بمنظور تعویض ، جایگزینی ، تبدیل ، افزودن ، اصلاح وتغییر جزئی ازفرآیند ، یک دستگاه وسیستمهای مدیریتی وکنترلی تغییر نامیده می شود . تغییرات به سه دسته کلی تقسیم می شوند:
الف) مدیریتی : تغییراتی که درمورد روشهای کاری بکار می رود مانند کاهش تعداد دفعات بازرسی ویا تعمیرات . انجام این تغییرات می تواند تبعات بدی را برای دیگر عملیات داشته باشد.
ب) سازمانی : اصلاح ساختار سازمانی (بدون درنظر گرفتن اندازه) یک تغییر بزرگ است که باید اثرات آن مورد ارزیابی قرار گیرد . مانند :
1- کاهش یا افزایش تعداد سرپرستان
2- کاهش یا افزایش ساعات کاری کارکنان
3- استفاده از پیمانکاران بجای پرسنل شرکت
ج) تکنیکی (فنی): اضافه ویا حذف تجهیزات ، تغییرویا اصلاح روشهای فرآیندی از این نوع تغییر می باشند. تغییرات فنی معمولا بمنظور افزایش تولید ویا کاهش خطرات اعمال می شوند . اما انجام این تغییرات می تواند منجر به بروز خطرات جدیدی شود.
روش اجرایی مدیریت تغییر
عبارت است از سلسله مراحل مصوبی که در طی تغییرات، شناسایی ، ارزیابی ، تصمیم گیری ، اجرا وپیگیری می شود. هدف از تهیه این روش اجرایی این است که مطمئن شویم تغییرات توسط افراد آگاه وبا تجربه ای مرور وتائید می شوند. تمام سازمان ها باید خط مشی و روش اجرایی در رابطه با مدیریت تغییر داشته باشند. در هنگام ایجاد خط مشی و تهیه روش اجرایی MOC باید مسائل فرهنگی و چگونگی نوع ارتباطات بین کارکنان در نظر گرفته شود. مدیریت تغییر یک کار گروهی و تیمی است. زمانی که یک پیشنهاد بطورغیر رسمی داده می شود و در مقابل این پیشنهاد یک اقدام رسمی مانند ثبت آن در فرم های مخصوص صورت میگیرد در حقیقت فرایند بصورت رسمی آغاز گردیده است. مدیر HSE باید از اینکه روش اجرایی MOC و خط مشی مربوط به آن تهیه گردیده و همه مستندات قبل از اجرای تغییرات موجود بوده ، اطمینان حاصل نماید همچنین یک نفر باید مسئولیت هماهنگی اجرای تغییرات را بر عهده داشته باشد، درتاسیسات بزرگ معمولاً یک گروه جداگانه ای مسئول انجام امور مربوط به مدیریت تغییر هستند .
ادامه مطلبطراحی ذاتاً ایمن – مفهوم، حیطه عمل و مزایا
طراحی ذاتاً ایمن – مفهوم، حیطه عمل و مزایا
Inherently safety design
کاری از :
علیرضا کوهپایی- دانشجوی دکتری بهداشت حرفه ای
مفهوم
ماهیت رهیافت ذاتاً ایمن در طراحی کارخانه اجتناب از خطرات نسبت به کنترل آنها توسط تجهیزات مکمل است بنابراین همة ایدههای توصیف شده ممکن است تحت عنوان مثالهای طراحی ذاتاً ایمن در نظر گرفته شوند.
از زمان بروز انفجار در فلیکسبورو در سال 1974 که در آن 28 نفر کشته شدند، مقالات متعددی درخصوص روشهای پیشگیری از بروز رویدادهای مجدد به چاپ رسید. در یک حالت افراطی به دلیل اینکه فلیکس بورو یک کارخانة تولید نایلون بود طرفداران و حامیان بازگشت به طبیعت پیشنهاد توقف تولید الیاف ساخته دست بشر و کاربرد مواد طبیعی مثل پشم وکتان رابه جای آن مطرح کردند. آنها این حقیقت را که حجم حوادث صنایع الیاف طبیعی از الیاف دستساز و مصنوعی بالاتر است، فراموش کرده بودند اگرچه در حوادث کشاورزی مرگ دسته جمعی اتفاق نمیافتد و به تبع توجه افکار عمومی را نسبت به کشته شدن عدهای در یک صنعت شیمیایی کمتر به خود جلب میکند. با عنایت به این امر که کشاورزی یک صنعت با میزان حادثة بالاست، حوادث مرگبار بیشتری به ازای هر محصول کتانی یا پشمی نسبت به محصولات مصنوعی در آن وجود دارد.
به صورت مشابه، بوپال جائی که بیش از 2000 نفر به خاطر نشت گاز سمی جان خود را از دست دادند (1984) کارخانة تولید حشرهکش بود. حشرهکشها از طریق افزایش مواد غذایی نسبت به آنچه در بوپال از دست رفت زندگیهای بیشتری را نجات میدهند.
به هر حال ماجراهای بوپال و فلیکس بورو هزینه های غیرقابل اجتناب نایلون و حشرهکشها نبودهاند و روشهای چندی وجود دارد که میتوان این کارخانهها را امنتر کرد و درسهای زیادی از حوادث اسفبار فوقالاشاره گرفته شده است. بیشتر مقالات و گزارشها درخصوص حوادث، نصب تجهیزات حفاظتی بهتر و بیشتر مثل کاشفهای گاز شیرهای جداساز اضطراری، علائم هشدار دهنده، اسکرابر و وسایل تصفیه، تجهیزات حفاظت و اطفاء حریق، سازههای قویتر و غیره را پیشنهاد دادهاند. مشاور ایمنی به عنوان فردی که به هزینهها و پیچیدگی کارخانه میافزاید شهرت کسب کرده است. تجهیزاتی که وی به کارخانه اضافه میکند بدون شک ضروری هستند اما در عین حال گران و پیچیده هستند.
سایر مقالات پیشنهاد کردهاند که توجه بیشتری به سمت چیدمان و موقعیت کارخانه معطوف شود و مقررات بیشتری اعمال شود، یک سیستم اعطای مجوز و پروانه کاری لحاظ شود و مشاوران ایمنی بهتری به کار گرفته شوند و غیره .
همة مقالات و کمیتهها به جزتعداد اندکی احتمال یک راه حل بهترارزانتر برای مسأله را به فراموشی سپردهاند. اگر نتوان کارخانهها را با استفاده از مواد با خطر کمتر که اگر همة آنها هم نشت کنند، مشکل جدی بروز نکند، طراحی کرد و یا از مواد ایمنتر به جای مواد خطرناکتر استفاده شود و یا مواد خطرناک را در دما و فشار پایینتر به کار گرفت یا عمل رقیقسازی را توسط یک حلال ایمن انجام داد، به جای حل بسیاری از مشکلات از آنها اجتناب کردهایم. این تغییرات تحت عناوین بهینهسازی، جایگزینی و تعدیل کارخانههایی را ارائه میدهند که ذاتاً و ماهیتی ایمنترند درحالی که یک کارخانه سنتی که در آن خطرات تحت کنترل حفظ میشوند به صورت غیر ذاتی به ایمنی دست یافته است.
در مقالههای قدیمی از واژة ماهیتاً ایمنتر استفاده میشد اما امروزه واژة ذاتاً ایمنتر ترجیح داده میشود زیرا واژة ماهیتاً ایمن ممکن است توسط مهندسان برق برای توصیف مداری با توان ناکافی برای مشتعل شدن یک مخلوط گازی قابل اشتعال و یا بخار یا گردوغبار موجود در هوا به کار رود.
خاطرنشان میشود که گاهی اوقات نمیتوان اینگونه اظهار داشت که باید وجود سیستمهای زیاد مواد خطرناک در یک کارخانه ممنوع شود. ایجاد فرآیندهای جایگزین و تجهیزات تکمیلی زمانبر است و ممکن است گاهی غیرممکن باشد. زمانی که ارائه لیست طولانی مواد خطرناک غیرقابل اجتناب است، میتوان از طریق طراحی خوب و عملیات بهینه آنها را تحت کنترل قرار داد. معمولاً در گذشته توجه چندانی به مقدار و میزان مواد در کارخانه نمیشد. هر گاه بنابر کاهش مواد خطرناک درون سیستمهای مواد کارخانجات باشد این کار امکانپذیر خواهد بود.
سیستم مدیریت ایمنی، بهداشت و محیط زیست(HSE)
سیستم مدیریت ایمنی، بهداشت و محیط زیست
(HSE)
شهرام رضایی سرند-مجتبی قویدل
کارشناس ایمنی صنعتی
سیستم مدیریتی
نظامی است هدفمند و سازماندهی شده با برنامه ریزی خاص که با تهیه دستورالعملها، روشهای اجرایی و استانداردها و مقررات جاری استقرار یافته و مورد بازنگری قرار
می گیرد و در مقاطع زمانی مختلف اصلاح می گردد
مزایای اجرا
- بررسی پروژه از نظر مسایل بهداشت، ایمنی و محیط زیست در تمامی مراحل
- اطمینان به مدیریت در مشخص کردن ریسکها و روشهای کنترل و کاهش آنها
- رعایت استانداردهای موجود در ارتباط با پروژه در تمامی مراحل HSE
- کاهش هزینه ها و افزایش سودآوری و رقابت در بازارهای جهانی بسترسازی مناسب جهت اخذ و اجرای کلیه استانداردهای مدیریت بهداشت، ایمنی و محیط زیست
- افزایش اطمینان پرسنل از کاهش و کنترل خطرات بالقوه و بالفعل موجود در پروژه و اثرات سوء آنها
اعضای تیم اجرایی HSE
- دبیر تیم
- متخصص HSE
- نماینده بهره برداری
- از مهندس فرایند، متخصص ایمنی نصب، متخصص کنترل فرایند و سایر افراد نیز می توان کمک گرفت.
عناصر سیستم مدیریت بهداشت، ایمنی و محیط زیست1. رهبری و تعهد
2. خط مشی و اهداف استراتژیک
3. سازمان، منابع و مستند سازی
4. ارزیابی و مدیریت ریسک
5. طرحریزی
6. استقرار و پایش
7. ممیزی و بررسی مجدد
پیش نویش آیین نامه حفاظتی ایمنی جدید
جهت مطالعه و اظهار نظر در خصوص آیین نامه های حفاظتی ایمنی و بهداشت کار به لینک زیر مراجعه نمایید...
http://www.irimlsa.ir/FixInfo/markaztahghighat/pages/draftof%20markaz.htm
ایمنی در حفاری
دانلود فایل ایمنی حفاری
بررسی حادثه
۱- مربوط به انفجار در خطوط بنزین
۲- مربوط به کارایی سیستم
متن کامل استاندارد OHSAS 18001-2007
با تشکر از دوست عزیزم آقای مهندس محمد مهدی ایزدی و آقای نوران (http://ghanoun.persianblog.ir/)
متن کامل استاندارد OHSAS 18001 ورژن ۲۰۰۷
سیستم اعلام حریق هوشمند
سیستم اعلام حریق هوشمند
شیدا شرقی
کارشناس ایمنی صنعتی
سیستمهای متعارف و آدرس پذیر علی رغم تمایز در نحوه همبندی و سطح فناوری به کار گرفته شده در آنها، در یک اصل مشترک هستند و آن نحوه عملکرد رله گونه آشکار سازها است، در حالی که در سیستم هوشمند که آنرا سیستم آدرس پذیر آنالوگ نیز میخوانند، اساس عملکرد بر پایه استفاده از ریز پردازنده در آشکارسازها و تابلوی کنترل مرکزی و راهبری نرم افزاری پیریزی شده است. در سیستمهای هوشمند، آشکار سازها همواره فعال و به طور پیوسته پاسخگوی سیگنالهای ارسالی از سوی تابلوی کنترل مرکزی هستند و مانند سیستمهای آدرس پذیر و متعارف تنها در دو وضعیت هشدار یا عدم هشدار قرار ندارند. بنابراین در اینگونه سیستمها، آشکار ساز ها نقش حسگرهایی را بازی میکنند که دادهها را به عنوان سیگنالهای ورودی در اختیار ریز پردازنده تابلوی کنترل مرکزی قرار میدهند. هم بندی سیستمهای هوشمند نیز مانند سیستمهای آدرس پذیر به صورت حلقوی است و میتوان با هر حلقه ده هزار متر مربع را فارغ از تعداد آشکار سازها تحت پوشش قرار داد.آشکار سازهای سیستم هوشمند خود دارای ریز پردازنده هستند و حساسیت آنها در مقابل اثرات آتش از طریق تابلوی کنترل مرکزی قابل تنظیم است. در این سیستم، آشکارسازها با پایش پیوسته شرایط محیطی از نظر دود و گرما، اطلاعات را در اختیار تابلوی کنترل مرکزی قرار میدهند و تابلو نیز براساس تنظیمهای از پیش تعیین شده نرم افزاری واکنش مناسب را نشان میدهد در این سیستم، آشکارسازها بیش از آنکه در خور این نام باشند نوعی حسگر محسوب میشوند که وظیفه تشخیص را بعهده ندارند بلکه مقادیر را به طور مستمر در اختیار تابلوی کنترل مرکزی قرار میدهند و این تابلوی مرکزی است که با مقایسه مقادیر ارسالی با مقادیر مرجع ذخیره شده، وضعیت عادی یا غیر عادی را تشخیص میدهد. در این سیستم نشانی هر یک از تجهیزات آشکارساز در حافظه تابلوی کنترل مرکزی ذخیره میشود و به طور ثابت سیگنال بازخواست کنندهای به منظور تعیین وضعیت کلی سیستم از سوی تابلوی مرکزی به هر یک از تجهیزات فرستاده میشود و به این طریق سیستم در هر هر 5 تا 10 ثانیه یک بار به طور کامل وارسی میشود. پشتیبانی نرم افزاری این امکان را به سیستم میدهد تا بتوان یک یا چند آشکار ساز را ابتدا به صورت مجازی و سپس به طور واقعی از مدار حذف نمود. ارتباط اجزای مختلف سیستم آدرس پذیر آنالوگ بر اساس رد و بدل شدن اطلاعات و بر پایه پروتکلهای خاصی صورت میگیرد در بین سازندگان تجهیزات اعلام حریق، گروهی دارای پروتکل باز[1] هستند و گروهی دیگر تولید کننده تجهیزاتی با پروتکل بسته[2] هستند. تجهیزات با پروتکل باز معمولا با تولیدات سایر کارخانجات هم ساز و همخوان هستند و قابلیت به کارگیری آنها در یک سیستم فراهم است. اما تجهیزات با پروتکل بسته دارای ساختار ارتباطی خاصی هستند که امکان به کارگیری آنها را در کنار سایر محصولات سلب میسازد. ادامه مطلب
آنالیز حادثه
در عصر حاضر با پیشرفتهای چشمگیر در امر بهداشت و پیشگیری از بیماریهای عفونی و غیرعفونی و فراهم شدن وسایل آسایش و رفاه و بالنتیجه کاهش میزان مرگ و میر ناشی از بیماریها، حوادث یکی ازعلل عمده مرگ و میر و معلولیت بوده و پس از بیماریهای قلب و عروق و سرطان در مرتبه سوم قرار دارد. در روزگاران گذشته حوادث منحصر به سقوط از درخت یا بلندی، ضرب خوردن حیوانات اهلی و یا وحشی، مسمومیت با موادی گیاهی یا زهر جانوران و یا چند مورد دیگر محدود می شد ولی امروزه با توجه به پیشرفتهای چشمگیر در ا مور صنعتی و امکان استفاده از وسایل مدرن جهت مسافرت، استفاده ازنیروی برق وماشین آلات، تماس با مواد شیمیایی و غیره انسان را در برابر حوادث بیشماری قرار داده است. همه ساله میلونها حادثه در دنیا اتفاق می افتد. بعضی از این حوادث باعث مرگ و گروهی دیگر باعث از کار افتادگی کلی یا جزیی می گردند ولی به طورکلی همه حوادث برای قربانیان خود موجب رنج و درد و ضررهای اقتصادی و مالی می با شد.
ادامه مطلب را کلیک نمایید
ادامه مطلبتجزیه و تحلیل حوادث بزرگ جهان
تجزیه و تحلیل حوادث بزرگ جهان
بوپال چرنوویل فلیکس بورگ مکزیکو سیتی تری مایل ایلند
راهنمایی برای دانلود :
برای دانلود کردن مطالب پس از اینکه روی لینک کلیک کردید یک صفحه در سایت www.4shared.com باز میشود،بعد از باز شدن صفحه چند لحظه صبر نمایید تا در پایین صفحه عنوان download file ظاهر شود و روی آن کلیک نمایید. فایل شروع به دانلود شدن می نماید.
نکات آموزنده در خصوص HAZOP
نکات آموزنده در خصوص HAZOP
برای دانلود اینجا کلیک نمایید ...
راهنمایی برای دانلود :
برای دانلود کردن مطالب پس از اینکه روی لینک کلیک کردید یک صفحه در سایت www.4shared.com باز میشود،بعد از باز شدن صفحه چند لحظه صبر نمایید تا در پایین صفحه عنوان download file ظاهر شود و روی آن کلیک نمایید. فایل شروع به دانلود شدن می نماید.
ایمنی برق
ایمنی برق
مقدمه:
چنانچه بدن فردی به یک اختلاف پتا نسیل الکتریکی متصل گردد ، بسته به میزان ولتاژ اعمال شده و مقاومت الکتریکی بدن شخص ، جریانی از بدن وی عبور خواهد کرد. این جریان آثار نامطلوب و خطر ناکی بر روی بدن به جا می گذارد و در شرایطی مرگ شخص برق گرفته کاملا قطعی و قابل پیش بینی است.میزان خطر به عواملی همچون نوع جریان ، مسیر جریان ، مسیر جریان ، فرکانس جریان، مقاومت الکتریکی بدن ، سطح تماس ، زمان تماس ، محل تماس و مقدار شدت جریان بستگی دارد.
ادامه مطلب۱۰ اصل مدیریت ریسک
کتاب ۱۰ اصل مدیریت ریسک
دانلود رایت کلیک و save as target بزنید..
در صورت بروز مشکل از این لینک برای دانلود استفاده نمایید
برای دانلود کردن مطالب پس از اینکه روی لینک کلیک کردید یک صفحه در سایت www.4shared.com باز میشود،بعد از باز شدن صفحه چند لحظه صبر نمایید تا در پایین صفحه عنوان download file ظاهر شود و روی آن کلیک نمایید. فایل شروع به دانلود شدن می نماید.
چک لیست و دستورالعمل ایمنی
چک لیست و دستورالعمل های ایمنی ماشین های ابزار
تهیه شده توسط اقای اسدا... سبزی و همکاران
دانلود رایت کلیک و save as target بزنید..
رمز:ihs
ایمنی وبهداشت در عملیات سند بلاست
ایمنی وبهداشت در عملیات سند بلاست
رضا امیرنژاد
دستور العمل سازمان NIOSH برای کاهش سیلیکا درمحیط کار وجلوگیری از فوت کارگران به علت ابتلا به تنگس نفس شامل موارد زیر می باشد :
1. جایگزین کردن استفاده از سیلیکا و شن ماسه با سایر موادی که یک درصد سیلیکا در آن وجود داشته باشد .خطر ابتلا به کارگرانی که از سیلیکا در عملیات بلاستینگ استفاده میکنند بسیار بالاست و کنترل آن هم مشکل به نظر میرسد برای این منظور سازمان NIOSH پیشنهاد کرده که از سال 1974 به بعد مصرف موادی که دارای سیلیکا وماسه بیشتر از یک درصد هستند ممنوع می باشد .
2. برای کنترل عوارض بیماریهای مربوط به سیلیس از سیستم تهویه موضعی وعمومی طبق متد NIOSH 7500,7602 استفاده شود .
3. استفاده از روشهای کاهش آلودگی مانند تعمیر ونگهداری به موقع ماشین آلات ،تمیز کردن ادوات وسایل مربوطه،استفاده از کابینتهای بسته برای کاهش پراکندگی سیلیس.ماشینهای تمیز کننده در کارگاههای که عملیات بلستینگ انجام میشود باید بکار گرفته شود .افرادی که با سیلیس کار میکنند باید از پوششهای مناسب وppe مناسب این کار استفاده نمایند .اطاقهای بلاستینگ باید دارای سیستم تهویه مناسب بوده وروشنایی لازم نیز لحاظ شود ضمنا تمامی افراد با وجود سیستم تهویه باید از وسایل حفاظت فردی مناسب PPE در حین کار استفاده نمایند .هیچ گونه درز وشکافی در دیواره وسقف این اتاقها نباید وجود داشته وسیستم تهویه نیز کارایی وربایش لازم را داشته باشد .استفاده مجدد از سیلیکای مصرف شده با توجه به این که ابعاد ذرات آن کوچکتر شده است توصیه نمیشود سیلیس مصرف شده می بایست با احتیاط جمع آوری وبه محل مناسب جهت دفن فرستاده شود .
4. رعایت موارد بهداشتی حین کار وهر چه در معرض بودن کمتر .تمامی افرادی که با سیلیس سروکار دارند باید قبل از غذا دستهای خود را کاملا با آب وصابون بشویند و در حین کار هر گونه خوردن ،آشامیدن وسیگار کشیدن ممنوع است .کارگران باید پس از اتمام روزانه کار حمام کرده وسپس با لباسهای پاک محل کار خود را ترک نمایند .خودروهای این افراد نیز باید در محل دورتری از محوطه عملیات پارک شود .
5. استفاده از لباسهای یکبار مصرف وقابل شستشو درمحل کار-استفاده از لباسهای بلاستینگ در منزل یا محل کار به هیچ عنوان جایز نیست
6. دوش گرفتن روزانه بعد از اتمام کار وتعویض لباس بعد از ترک محل کار بدین معنی که از انتقال آلودگی به منزل ،خودرو و.. جلوگیری شود .
استفاده از ماسکهای تنفسی مناسب تایید شده توسط مراکز مجاز-استفاده از وسایل حفاظت فردی به تنهایی برای عملیات بلاستینگ کافی نیست وباید از تهویه مناسب نیز بهره گرفت .
· آموزش نحوه کار درست با ابزار وسایل درحین کار
· استفاده درست از ماسک ووسایل حفاظت فردی
· بازرسی مرتب روزانه از وسایل وادوات کار
· آزمایش صحت وسایل حفاظت فردی
· بازرسی نگهداری وتعمیر درست وسایل
· انبار داری ایمن سیلیس
· PPE باید دارای استاندارد لازم باشند .
7. معاینات منظم دوره ای برای کارگران وافراد در معرض سیلیکا
· آزمایشات قبل از استخدام ودوره ای حداقل هر سه سال
· افراد مشکوک بلافاصله به مراکز درمانی اعزام شوند
· بررسی سوابق شغلی ومدارک پزشکی کارکنان ونیز بیماریهای ریوی پرسنل
· اسپیرومتری ورادیولوژی وآزمایشات خون
· بررسی بیماری سل در این افراد
8. نصب تابلوهای هشداردهنده وبهداشتی درمحلهایی که افراد در معرض سیلیس هستند .
9. آموزش مداوم به کارگران در مورد شناخت علایم ،نشانه ها وعوارض مربوط به سیلیکا
· اطلاع رسانی در مورد خطرات بالقوه وبیماری سیلیکوزیس ونحوه پیشگیری از این بیماری
· آمار افراد مبتلا به سیلیکوزیس سل و... به پرسنل داده شود
· نصب دستور العمل ونحوه کار ایمن با سیلیس در محل کار
· استفاده از MSDS در محل کار و آموزش به کارگران درمورد نحوه استفاده آن
· برگزاری کارگاههای آموزشی
· نحوه گزارش موارد مشکوک اقدامات کنترلی وپیشگیرانه
10. گزارش سریع موارد مشکوک ابتلا به سیلیکوزیس وبیماریهای مربوطه به مراکز درمانی
11. وسایل وتجهیزات کار با سیلیس چون با سیستم هوای فشرده کار میکنند باید موارد زیر در آنها رعایت شود
· داشتن گواهی سلامت فنی CERTIFICATE از مراکز بازرسی فنی برای مخازن تحت فشار
· بررسی تمامی رابطها وبستها قبل از شروع بکا
· استفاده از سیستم قطع کن خودکار در نازل پاشنده سیلیس
· سالم بودن تمامی گیجها ومانومتر ها
· مخزن سیلیس باید سالم بوده وعاری از هرگونه خوردگی ،پوسیدگی باشد
· نحوه ریختن سیلیس داخل مخزن کاملا خودکار بوده ودستی نباشد .
· به جای سیلیس می توان از از ساینده های دیگر مانند گرانول اکسید آلومینیوم –ذرات آهن لعاب دار –ذرات چدن malleable وذرات سنباده استفاده نمود .
· قطعاتی که خیلی بزرگ نیستند وامکان جابجایی آنها مقدور است را باید در داخل سالن محصور سند بلاست نمود .
· سالن بایستی به نحوی باشد که رانش هوا از سمت بالا به پایین انجام شود بدین معنی که ضریب خروجی هوا به میزانی باشد تا باعث فشار منفی کمی در سالن سند بلاست گردد تا هوای تازه بتواند از بالا وارد سالن شده وآلودگی از منافذ سالن به بیرون انتشار نیابد .در کف سالن ویا دو طرف دیوار سالن درمحاذی کف که در مسیر هوای خروجی به هوای آزاد است جریان هوای آلوده باید از فیلتر های موثر پارچه ای یا از سیلیکون یا رسوب دهنده های الکترو استاتیک عبور یابد تا مواد ساینده گرفته شود وبرای استفاده مجدد در مخزنی که در زیر سالن سند بلاست قرار داده میشود جمع آوری گردد .
· محلهایی که تاسیسات ثابت مانند بویلر ها مخازن سوخت ویا لوله کشی ها قرار دارد محدوده سند بلاست کاری بایستی با اسکلت بندی وچادر کشی محصور گردد .
· اپراتور سند بلاست کار بایستی مجهز به وسایل حفاظت فردی شامل کلاه خود مخصوص سند بلاست air line helmet ، لباس کار با پیش بند مقاوم، چکمه لاستیکی و دستکش ساق بلند باشد .
· کلاه سند بلاست کار نباید در اختیار فرد دیگری باشد .شیلنگ هوا رسانی کلاه سند بلاست کار بایستی به منبع هوای سالمی متصل شود که دبی هوا رسانی آن کمتر از 17%متر مکعب دردقیقه نباشد .هوای مذکور بایستی توسط فیلتر مناسبی که بدون کاهش اکسیژن هوا بتواند رطوبت ،دوده های روغنی ،ذرات وغبارات به هرگونه گازهای سمی که از کمپرسور هواتولید میشود مانند co-co2 اکسید های فلزی گوگرد یا نیتروژن دار را جذب نماید توصیه میشود در هوای تنفسی نباید بیش از 50 PPM کربن منوکسید و بیش از 1000PPM کربن دیوکسید وجود داشته باشد .
· مراقبتهای دوره ای برای نگهداری تجهیزات و وسایل وسیستم های تهویه و وسایل حفاظت فردی بعمل آید و مخازن تحت فشار کمپرسور و مخلوط کن AIR BLAST CHAMBER سالانه بکبار تحت فشار تست هیدورستاتیک واقع شود .ساعت کار سند بلاست کار در شبانه رور باید کمتر از 8 ساعت بوده واپراتور نباید بیش از 40 دقیقه بطور مداوم در داخل سالن سند بلاست کار نماید و در مدتی که به تناوب سندبلاست کار در سالن کار مینماید به توسط شخص دیگری که در خارج از سالن باشد مورد مراقبت قرار میگرد .توزیع نور مناسب در سالن وسیستم ارتباط تلفنی یا صوتی بین مراقب و فرد سند بلاست کار الزامیست .در صورتیکه جهت تامین روشنایی نتوان از فشار برق تا 50 ولت استفاده نمود برای جلوگری از خطر برق گرفتگی افراد لازم است مقررات ایمنی استفاده از ولتاژ وسیستم ارتینگ برای وسایل الکتریکی لحاظ شود .
· افرادی که در نزدیک سالن سند بلاست می باشند وافراد دیگری که در محلهایی به نحوی در معرض استنشاق غبارات ناشی از سند بلاست کاری قرار دارند بایستی از فیلتر تنفسی مناسب استفاده نمایند .
· ازمایشهای پزشکی شامل X-RAY از ریه ها واسپیرومتری برای سند بلاست کاران سالی یکبار الزامیست بایستی در پرونده پزشکی آنها نتایج ثبت شود ودر صورت بروز علایمی دال بر بیماری شغلی کار آنان بایستی عوض شود .
· به منظور جلوگیری از عوارض ناشی از الکتریسیته ساکن هنگام عبور مواد ساینده از لوله رابط به نازل ،جریان ایجاد شده توسط سیم ارت بایستی به زمین منتقل شود تا از ترکیدن لوله رابط یا ایجاد شوک الکتریکی به سند بلاست کار جلوگیری شود .
· پس از پایان کار در هرشیفت سند بلاست کار بایستی وسایل حفاظت فردی خود را تمیز نموده و برای شیفت بعد آماده در قفسه مربوط به خود قرار دهد تا پس از استحمام و تعویض لباس از خود رفع آلودگی نموده باشد .
· در صورت انجام کار در ارتفاع مقررات مربوط به داربستها واستفاده از کمربند ایمنی الزامیست .
· مدیر واحد بایستی شخصی را جهت نظارت بر کار کارگاههای سند بلاست تعیین نماید تا مقررات فوق را کنترل نماید .
· شخص مذکور قبل از شروع کار تمامی موارد ایمنی از جمله وضعیت شلنگها ،رابطها و بستها را بازدید و در صورت اطمینان از سلامت آنها اجازه کار را صادر نماید .
· اپراتور سند بلاست بایستی دوره آموزشی ایمنی را گذرانده باشد وتجربه لازم را برای سرعت در مانور بستن شیر مخلوط کن هوا ومواد ساینده که فشاری بین 5/5 تا 5/6 KGF/CM2 دارا است را هنگام موارد اضطراری داشته باشد .
· نازل سند بلاست برای جلوگیری از بروز حوادث احتمالی زمانی که اپراتور دچار حادثه گردیده باید بطور خود کار با برداشتن دست از روی آن قطع شود توسط قطع کن خودکار
کلیاتی در ارتباط با فرهنگ ایمنی
کلیاتی در ارتباط با فرهنگ ایمنی
مهندس فرین فاطمی
دانشجوی کارشناس ارشد بهداشت حرفه ای
عملکرد سیستمهای ایمنی و بهداشت و به تبع آن شاخصهای مربوطه در نقاط مختلف دنیا با یکدیگر متفاوت است. بنا بر نظر دفتر بین المللی کار (I.L.O) امروزه تفاوت معنی دار در بهداشت و ایمنی شغلی در میان کشورهای مختلف تنها وابسته به تکنولوژی (دیدگاه سخت افزاری و نرم افزاری) نیست بلکه مهمترین اصل در پیشرفت یکپارچه اصول ایمنی و بازتاب آن در محیط کار (پیش نیاز اساسی در کاهش وقوع حوادث،آسیبها و بیماریهای شغلی) توجه به جنبه های فرهنگی و اجتماعی (دیدگاه زیست افزاری) است.
گزارشات ناشی از پژوهشها فرهنگ ایمنی ضعیف را در شرکتها عامل تعیین کننده حوادث مطرح می نماید. از سویی دیگر تغییر در رفتارها و نگرشهای افراد و تمرکز بیشتر آنها بر ایمنی تنها از طریق شکل گیری فرهنگ ایمنی تحقق یافته که شکل گیری این فرهنگ نیز مستلزم درک و شناسایی فرهنگ فعلی سازمان است.
فرهنگ ایمنی: مجموعه ای از باورها،هنجارها،انگیزه ها،نقشها و عملکردهای اجتماعی و فنی که موجب کاهش رویارویی کارکنان،مدیران،مصرف کنندگان و عموم مردم یا شرایط خطرناک و صدمه رسان شود.
ضرورت اندازه گیری فرهنگ ایمنی
پرداختن به راهکارهای ایمنی و بهداشت نظیر فرهنگ ایمنی در سازمان نه تنها احتمال بروز حوادث را کاهش داده بلکه همچنین دارای دارای منافع اقتصادی و مالی بوده که نشاندهنده بازگشت سرمایه در درازمدت به سازمان می باشد.
روشهای ارزیابی فرهنگ ایمنی
آشناترین ابزار برای اندازه گیری جنبه روانشناختی ، پرسشنامه جو/ فرهنگ ایمنی است. به این ترتیب که باورها ، ارزش ها ، انگیزه ها و ادراک فرد با استفاده از چند پرسش اندازه گیری می شود.
مصاحبه گروهی شیوه های رویارویی با وضعیت بحرانی به عنوان ابزارهای مکمل در تحقیقات پرسشنامه ای؛
روش های نمونه برداری ایمنی با استفاده از چک لیست اعمال نا ایمن در ارزیابی جنبه های رفتاری کارکنان سطوح پایین تر؛ رفتارهای کارکنان رده های بالا و مدیران بر پایه اقداماتی که برای بهبود وضع ایمنی به کار گرفته شده است،گزارش های شبه حوادث،بازرسی های هفتگی و... بررسی خواهند شد.
جنبه های سازمانی نیز که به وسیله ممیزی سیستم مدیریت ایمنی سنجیده می شود.
طراحی پرسشنامه فرهنگ ایمنی
طراحی سوالهای پرسشنامه فرهنگ ایمنی به عنوان ابزاری که توانایی سنجش نگرشها،کیفیت آموزش ایمنی و عملکرد مدیریت را داشته باشد،کار بسیار ظریف وحساسی است. نکاتی که در تهیه پرسشنامه فرهنگ ایمنی باید به آن توجه شود:
1- پرهیز از پرسش سوالات متعدد و فراوان در بخش سوالات زمینه ای.
2- تعداد سوالات باید به گونه ای باشد که بتوان به وسیله آنها تمام آیتمهای فرهنگ ایمنی مورد نظر محقق را سنجید.
3- سوالات در شرکت مورد نظر مصداق داشته باشد.
4- سوالات مورد استفاده از نوع بسته باشند یعنی پاسخ آنها قبلا" توسط پژوهشگر مشخص شده باشد.
5- سوالات مفهومی و ساده بوده و به صورت عبارات باز مطرح شوند.
نحوه ارتباط در پژوهش های پرسشنامه ای فرهنگ ایمنی
روش اجرای پرسشنامه های فرهنگ ایمنی نیز بهتر است خود اجرای نیمه نظارتی باشد زیرا طبیعت سوالات نگرش و حوادث به شکلی است که اگر از پاسخ دهنده به صورت شفاهی پرسیده شود یا فرد مجبور باشد در حضور افراد دیگر پرسشنامه را تکمیل نماید به احتمال زیاد به بعضی از سوالات جواب صحیح ( واقعیت موجود ) نخواهد بود. بنابراین در این روش پرسشنامه در اختیار فرد قرار می گیرد و پس از تکمیل آن توسط فرد جمع آوری می گردد و چنانچه پاسخ دهنده ها با سوالی مبهم روبرو شوند در اجرای نیمه نظارتی از پژوهشگر می پرسند و تفاوت آن با اجرای نظارت شده در این است که فرد پاسخ دهنده پرسشنامه را در حضور پژوهشگر تکمیل نمی نماید.
نحوه امتیازدهی پرسشنامه ها: امتیاز کلی فرهنگ ایمنی برای آزمودنی برابر مجموع امتیازهایی است که برای تمام سوالات دریافت نموده است.
تفسیر امتیازهای فرهنگ ایمنی
در مقیاس لیکرت باید مجموع امتیاز هر پرسشنامه با میانگین مقیاس مقایسه شود.
فرهنگ : زیر بنای استقرار سیستم ایمنی مبتنی بر رفتار
فرآیندها یا سیستمهای غیر رسمی عملکردهای متقابل اجتماعی بین اعضای گروهی است که قادرند رفتارهای داخل سازمانی را شکل دهند. فرآیندهای غیررسمی شامل نرم های اجتماعی و ارزشهایی است که توسط اجتماع حمایت میشوند.
Geller, E. S. The Psychology of Safety: How to improve behaviors and attitudes on the job. New York, NY: Chilton, 1996.
Krause, T.R. and Hidley, J. H. and Hodson, S. J. The Behavior-Based Safety Process. New York, NY, Van Nostrand Reinhold, 1990.
McSween, T. E. The Values-Based Safety™. New York, NY, Van Nostrand
طرح واکنش اضطراری
طرح واکنش اضطراری
سید شمس الدین علیزاده- مهدی احمدلو-سعید جلیل پور
چکیده
وضعیت اضطراری وضعیتی غیرقابل پیش بینی و برنامه ریزی نشده است که می تواند باعث مرگ ویاصدمات جدی به پرسنل ،مشتریان یاجامعه ، توقف کامل فرآیندها ، عملیاتها ، صدمات زیست محیطی وفیزیکی شود. وضعیت اضطراری میتواند طبیعی ویاساخته دست بشر باشد. واکنش نسبت به وضعیت اضطراری فعالیتهایی است که به منظور به حداقل رساندن آثار یک حادثه / بحران و به منظور نجات جان انسانها ، کاهش صدمات جسمی یا روحی و پیشگیری از آسیبهای آتی انجام می شوند. طرح واکنش اضطراری مجموعه اعمالی است که ایمنی کارفرما وکارکنان را درشرایط اضطراری تضمین می کند. بعبارت دیگراین طرح شامل: فرآیندآمادگی ،کاهش ریسک، واکنش وعادی سازی وضعیت اضطراری است. طرح واکنش اضطراری مهمترین جزء آمادگی درمقابل وضعیت اضطراری است. این طرح اعمالی را شرح می دهد که کارکنان را درشرایط اضطراری ایمن نگهدارد. عناصراصلی یک طرح واکنش اضطراری عبارتنداز:
• روشهای اجرایی جهت گزارش دهی شرایط اضطراری
• روشهای اجرایی جهت اطلاع دادن به کارکنان دروضعیت اضطراری (سیستمهای هشداردهنده)
• روشهای اجرایی مانور و تخلیه
• روشهای اجرایی شمارش افراد
• وظایف ومسئولیتهای افراد دراقدامات نجات وپزشکی
• شرح چگونگی آموزش پرسنل
دراین مقاله به نحوه ایجاد یک طرح واکنش اضطراری و واکنش به شرایط اضطراری پرداخته می شود.
لغات کلیدی: شرایط اضطراری ، طرح واکنش اضطراری ، ایمنی ، آمادگی
مقدمه
هرساله شرایط اضطراری باعث وارد آمدن خسارات زیادی به صنایع و مرگ افراد بسیاری می شود. شرایط اضطراری وضعیتی پیش بینی و طراحی نشده ای است که می تواند منجر به مرگ افراد یا آسیب جدی به کارکنان ، مشتریان یا جامعه و همچنین باعث توقف عملیات کاری و صدمه به محیط شود. این شرایط می تواند برای هر کسی ، در هر جایی ودرهر زمانی پیش آید و بایستی به منظور مقابله با این شرایط و تخلیه مکان های کاری در هنگام وقوع این شرایط آمادگی های لازم را کسب نمود. بهترین راه حفاظت از کارکنان و محیط های کاری انتظار داشتن وقایع غیرمنتظره وایجاد یک طرح واکنش اضطراری خوب می باشد. چون تعداد کمی ازافراد به هنگام وقوع بحران می توانند به خوبی و منطقی فکر کنند، بنابراین بسیار مهم است که جهت واکنش در برابر چنین شرایطی آمادگی های لازم ایجاد شود. شرایط اضطراری می تواند طبیعی ویا ساخته دست بشرباشد، از قبیل سیل، طوفان ، حریق ، آزاد شدن گازهای سمی ، ریخت و پاش مواد شیمیایی ، حوادث رادیولوژیکی و اغتشاشات مردمی .
فعالیتهایی که به منظور مقابله با یک حادثه یا بحران و به حداقل رساندن آثار آن و به منظور نجات جان انسان ها ، کاهش صدمات جسمی یا روحی و پیشگیری از آسیب های آتی انجام می شوند را واکنش به وضعیت اضطراری می نامند ومجموعه اعمالی که ایمنی کارفرما و کارکنان را در شرایط اضطراری تضمین می نماید طرح واکنش اضطراری نامیده می شود، بعبارت دیگر این طرح شامل فرایند آمادگی ، کاهش ریسک و عادی سازی وضعیت اضطراری است.
طرح واکنش اضطراری
به هنگام ایجاد طرح واکنش اضطراری باید از جنبه های مختلف ، شرایط اضطراری بالقوه ای که می توانند در محیط کار رخ دهند را در نظر گرفت و بررسی نمود. این طرح باید مرتبط با ریسک های موجود در محیط کار بوده و شامل اطلاعاتی در خصوص تمام منابع بالقوه شرایط اضطراری باشد. ایجاد طرح واکنش اضطراری به این معناست که ارزیابی خطرات به منظور تعیین اینکه چه خطرات فیزیکی یا شیمیایی می توانند درمحیط کارشرایط اضطراری را بوجود آورند، انجام شده است. حداقل عناصر طرح واکنش اضطراری باید شامل موارد ذیل باشد :
- روش اجرایی جهت گزارش دهی حوادث و شرایط اضطراری
- روش اجرایی مانور و تخلیه
- روش های اجرایی جهت اطلاع دادن به کارکنان در وضعیت اضطراری ( سیستم های هشداردهنده )
- روش اجرایی شمارش افراد
- وظایف و مسئولیت های افراد در اقدامات نجات و پزشکی
- روش اجرایی آموزش پرسنل
- نقشه محیط کارو خروجی های ایمن
- نام افراد ، محل کار ، شماره تلفن محل کار و منزل آنها
- روش اجرایی برای افرادی که باید عملیات های بحرانی را متوقف کنند، تیم آتش نشانی وسایرافراد با وظایف خاص
- تعیین مکانی به منظور تجمع و شمارش افراد پس از تخلیه آنها
نحوه اطلاع رسانی به پرسنل به هنگام وقوع شرایط اضطراری
طرح باید شامل روشی برای اطلاع رسانی به تمام پرسنل ازقبیل کارکنان ناتوان نیزباشد بطوریکه بتوانند کارهای مورد نیاز را انجام دهند ویا وضعیت اضطراری رااعلام کنند .صدای اعلام کننده( alarm ) می بایست طوری باشد که از صدای زمینه محیط قابل تشخیص باشد. در مکانهایی که ممکن است افرادی باشند که نتوانند آلارم صوتی را بشنوند می بایست از آلارمهای دیداری ، ارتعاشی یا حسی استفاده کرد. آلارم می بایست کاملا واضح بوده و مسئولیت افراد را در مورد تخلیه و یا ا نجام هرگونه عملی در شرایط اضطراری مشخص سازد. صدای آن و نحوه پخش شدن آن می بایست نشان دهنده وضعیت موجود در محل کار باشد. آلارم ها می بایست نیروهای کمکی خارج از سازمان ( پلیس ، آتش نشانی و ...) را مطلع سازند. در صورت استفاده از چند نوع آلارم می بایست معنا و مفهوم هر یک به طور کامل برای شنوندگان مشخص باشد .
آلارم ها و سیستم های هشدار دهنده می بایست طوری باشند که کارگران ناشنوا و یا کسانی که زبانی غیر از فارسی دارند را نیز مطلع سازد. آلارم ها و سیستم های هشدار دهنده می بایست به طور منظم چک شوند و از سالم بودن آنها اطمینان حاصل شود .
تخلیه اضطراری
منظور از تخلیه در شرایط اضطراری تخلیه افراد و انتقال منابع ( تجهیزات ، اموال و ... ) به خارج از محل حادثه می باشد.
در دستورالعمل تخلیه اضطراری پس از بررسی و ارزیابیهای لازم موارد زیر باید لحاظ شده باشد:
ü دستورالعمل تخلیه اضطراری می بایست ساده بوده و تخلیه کامل افراد از محل حادثه را فراهم سازد .
ü نقشه مسیر خروج اضطراری می بایست کاملا مشخص و واضح بوده ، در دسترس و قابل استفاده باشد، بطوریکه در آن تمامی مسیرهای خروج اضطراری بوسیله تابلو یا رنگ هایی که در تمام ساعات شبانه روز قابل رؤیت باشد مشخص شود.
ü نحوه بستن اضطراری واحد قبل از تخلیه محل در آن مشخص باشد .
ü نحوه مطلع کردن کارکنان در آن ذکر شده باشد .
ü نحوه دسترسی به تیم امداد و جستجوی افراد این تیم در صورت عمل نکردن آلارم مشخص شده باشد.
ü روشنایی اضطراری( ترجیحاً از نوع محلی- Local ) جهت تأمین روشنایی کافی در هنگام تخلیه ( در زمان
قطع برق) ، برای راه پله ها و راهروها و تمامی مسیرهای خروج وجود داشته باشد .
ü طرح روش اجرایی کاربردی جهت حصول اطمینان از اینکه همه پرسنل از محل مسیرهای خروج اضطراری آگاهی دارند.
ü ارزیابی نحوه تخلیه افراد معلول از مسیرهای خروج اضطراری
ü توجه ویژه به اینکه کارکنان غیر فارسی زبان با علائم هشداردهنده و مسیرهای خروج اضطراری در محیط کارآشنایی دارند .
ü پیش بینی شرایط جوی و حصول اطمینان از اینکه افراد تخلیه شده در برابر شرایط جوی و ... محافظت می شوند .
ü در نظر گرفتن مسئول و یا مسئولینی برای حصول اطمینان از خروج کامل افراد و تجهیزات .
ü شناسایی افراد گم شده .
ü حصول اطمینان از خروج اطلاعات و سوابق مهم .
ü شناسایی تجهیزات و تاسیسات مهمی که می بایست از محل خارج شوند ( مثل کامپیوتر های مرکز )
ü اطفاء حریق
تخلیه نامناسب می تواند منجر به سردرگمی ، صدمه وآسیب به تجهیزات شود. در رابطه با تخلیه می بایست قبلاً به کارکنان آموزشهای ویژه ارائه گردد بطوریکه درهرشرایطی آمادگی تخلیه را داشته باشند. همچنین افرادی مشخص درمحل کار باید مسئول تصمیم گیری درباره تخلیه ویا قطع عملیاتهای
بحرانی باشند، تمامی کارکنان باید قبلاً با تمامی روش های اعلام تخلیه ( مسئولین و رسانه ها ) آشناباشندو تحت هر شرایطی ایمنی وبهداشت افراد درمحیط کارباید در اولویت قرارگیرد.
نقش یک هماهنگ کننده وراهنما به هنگام تخلیه در وضعیت اضطراری
درتهیه طرح واکنش اضطراری باید فردی به عنوان هماهنگ کننده ومسئول تخلیه انتخاب شود. مهم است که پرسنل اورا بشناسند وبدانند که چه کسی هنگام وضعیت اضطراری تصمیم گیری می کند. هماهنگ کننده باید در موارد زیر مسئولیت داشته باشد:
v ارزیابی وضعیت جهت تعیین اینکه آیا وضعیت اضطراری موجود نیاز به انجام روشهای اجرایی وضعیت اضطراری دارد یاخیر؟
v سرپرستی تخلیه پرسنل
v سرپرستی سرویسهای اضطراری درخارج ازمحیط کارازقبیل آتش نشانی وکمکهای پزشکی
علاوه برهماهنگ کننده نیاز به یک راهنمای تخلیه نیز وجود داردتابه حرکت افراد ازمحیط خطرناک به محیط ایمن کمک نماید. معمولابه ازای هر 20 نفر کارگریک راهنما نیاز است . تعداد کافی راهنما باید درتمام طول
ساعات کاردرمحیط باشند. افرادیکه مسئول انجام روشهای اجرایی وضعیت اضطراری هستند باید باچیدمان محیط کار وتمام راههای فرارآشنا باشند.
مسیرها ودربهای خروج اضطراری
هنگام تهیه طرح واکنش اضطراری، مسیرها ودربهای خروج اضطراری بایدمشخص شده، اطمینان حاصل گرددکه شرایط زیر را دارا می باشند:
ü به وضوح مشخص شده اند
ü دارای عرض کافی جهت تخلیه کارکنان می باشند
ü بدون مانع می باشند
ü افرادرادرمعرض خطرات دیگری قرار نمی دهند
ü مسیرها ودربهای خروج اضطراری راباید روی نقشه ای مشخص کرده وآن رادرمعرض دید تمام پرسنل قرار داد.
شمارش افراد پس از تخلیه
شمارش تمام افراد پس ازتخلیه بسیار مهم وحیاتی است .سردرگمی وعدم برنامه ریزی می تواند منجر به تاخیر در نجات افراد به دام افتاده در ساختمان شودویا منجر به عملیات نجات وجستجوی بی مورد وخطرناک گردد. بمنظور شمارش سریع ودقیق پرسنل باید موارد زیردرطرح واکنش اضطراری مدنظر قرارگیرند:
v محلی جهت تجمع افراد پس ازتخلیه مشخص گردد
v پس ازتخلیه سرشماری انجام گیرد
v روشی جهت شمارش افرادی غیر از پرسنل از قبیل مشتریان و بازدیدکنندگان تدوین شده باشد.
اقدامات پزشکی در وضعیت اضطرای
چنانچه مراکز پزشکی در مجاورت محل شرکت ویا محل کار وجود دارند باید قبلاً مطابق با طرحی کاربردی، باآن مراکزهماهنگی های لازم را بعمل آورده تا درموارداضطراری قادربه امداد رسانی مؤثرباشند. چنانچه بیمارستان وسایرمراکزپزشکی در مجاورت محل کار وجود ندارند ،باید فرد یا افرادی آموزش دیده
در زمینه کمکهای اولیه استخدام نمود. اقدامات درمانی برای افرادی که به شدت صدمه دیده اند باید 3تا4 دقیقه بعد از وقوع حادثه شروع شود. افراد فاقد آموزش وصلاحیت هم خود را به خطر می اندازند وهم کسانی را که قصد نجاتشان دارند، به این دلیل ، عملیات نجات باید فقط توسط افراد آموزش دیده ، صلاحیتدار ومجهز انجام شود.
نقش پرسنل در طرح واکنش اضطراری
بهترین طرح واکنش اضطراری طرحی است که پرسنل رادرگیر کرده باشد، بطوریکه درآن کاری راکه باید طی وضعیت اضطراری انجام داد مشخص ، وآموزش صحیح پرسنل برای مواجهه باشرایط اضطراری راتضمین نماید. هنگامیکه پرسنل درطرح درگیر شوند ، آنها تشویق می شوند که پیشنهادهایی رادرباره واکنش نسبت به شرایط اضطراری وخطرات بالقوه ارائه بدهند . بعدازاینکه طرح واکنش اضطراری تدوین شدآن را باید با پرسنل مرور کرده تامطمئن شد که هرکس وظیفه اش راقبل ، حین وبعداز وضعیت اضطراری بخوبی می داند. باید یک نسخه ازاین طرح رادردسترس پرسنل قرار داد ویابه تمام افرادیک نسخه ازآن ارائه گردد. چنانچه درمحل کار10 ویا کمتر از 10 نفر پرسنل وجوددارند می توان طرح وضعیت اضطراری رابه صورت شفاهی به اطلاع آنها رساند. باید اطمینان یافت که تمامی پرسنل با طرح وضعیت اضطراری آشنا می باشند.
نیازمندیهای طرح واکنش اضطراری درباره مواد خطرناک
تمامی مدیران صنایع باید همیشه آمادگی مقابله با مواد خطر ناک از قبیل مواد قابل اشتعال ، مواد منفجره، مواد سمی ، خورنده ، بیولوژیکی ومواد رادیواکتیو راداشته باشند. منبع موادخطرناک ممکن است بیرونی باشدازقبیل کارخانه های شیمیایی مجاورویا ممکن است منبع آلاینده درداخل سازمان باشد. باید آمادگی مقابله با هر دو مورد وجود داشته باشد. بدون توجه به منبع آلاینده ، این مواد، کارکنان ومحیط کار راتحت تاثیر قرار می دهند لذا باید آنها رادرطرح واکنش اضطراری مورد توجه قرارداد. چنانچه از مواد خطرناک استفاده می شود:
• باید لیستی از موادشیمیایی که استفاده می شوند جمع آوری و MSDS آنها را تهیه ودردسترس کارکنان قرارداد.
• ظروف محتوی این مواد راباید برچسب گذاری نمود.
• بایدخطرات آنها را نوشته ودردسترس کارکنان قرارداد.
• کارگران راآموزش داد تابتوانندخودشان رادربرابرموادخطرناک محافظت نمایند.
• اگرچه نمی توان ازبسیاری بحرانها جلوگیری کرد اما می توان صدمات وآسیبهای ناشی ازآنهارامحدودکردوسریعاً به وضعیت عادی برگشت. فعالیتهای کلیدی شامل ارزیابی خطرات ، تهیه طرحی مدون ، آموزش وتمرین ، آزمایش تجهیزات وهمکاری با سازمانهای مجاور وسازمانهای مسئول می باشد.
آموزش جهت آمادگی و مقابله با شرایط اضطراری
این آموزشها می بایست موارد زیر را شامل شود :
ü نقش و مسئولیتهای افراد
ü اطلاعات مربوط به خطرات و بحرانها
ü اقدامات حفاظتی
ü اطلاع رسانی در شرایط اضطراری
ü علائم و سیستم های هشدار دهنده در شرایط اضطراری
ü واکنش در شرایط اضطراری
ü تخلیه ، فرار و سرپناه در شرایط اضطراری
ü محل و نحوه استفاده از تجهیزات اضطراری
ü بستن اضطراری واحد
افرادی که در هنگام وقوع شرایط اضطراری نقش حیاتی دارند می بایست قبلاً مشخص، مسئولیت ها و وظایف آنها روشن بوده و در دوره های زمانی معین به طور تخصصی آموزش ببینند .
تمرین و مرور طرح واکنش اضطراری
در دوره های زمانی معین و تعریف شده طرح واکنش اضطراری باید بوسیله پرسنل تمرین ومرورشود. این کار باعث می شود که آنها آمادگی بهتری داشته باشند. در این رابطه موارد زیر را باید مدنظر قرارداد:
ü باید بامنابع خارجی ازقبیل آتش نشانی وپلیس در تماس بود.
ü بعد ازهرتمرین ، مدیریت وپرسنل باید اثربخشی تمرین راباهم ارزیابی نمایند، نقاط ضعف وقوت طرح رامشخص وآن رابهبود بخشند.
ü طرح باید با پرسنل بررسی شود وآموزشهای سالیانه مورد نیاز درطرح مورد توجه قرار گیرند.همچنین بعد از اقدامات آموزشهای لازم به پرسنل ارائه گردد:
v تهیه طرح اولیه
v استخدام نیروی جدید
v آوردن تجهیزات ، موادیافرآیندهای جدید به محیط کار بطوریکه برمسیرهای تخلیه تاثیر بگذارند
v تغییردرچیدمان ویاطراحی تجهیزات
v بازنگری روشهای اجرایی واکنش اضطراری
ارزیابی طرح واکنش در شرایط اضطراری
طرح واکنش اضطراری می بایست به طور سالانه مورد ممیزی قرار گیرد. علاوه بر ممیزی های سالانه در مواقع زیر
می بایست در طرح واکنش در شرایط اضطراری تغییر و بازنگری ایجاد شود :
v بعد از تمرینات و مانورهای آموزشی
v پس از وقوع هرگونه شرایط اضطراری
v در هنگام تغییر افراد یا تغییر مسئولیتهایشان
v در هنگام تغییر در طراحی ، پروسه یا چیدمان( Lay out ) تجهیزات
v در هنگام تغییر در روشها و دستورالعملهای مرتبط
اقدامات پاسخگویی و مقابله با وضعیت اضطراری
در این رابطه همواره باید موارد زیر مدنظر قرارگیرد:
ü تغییر محل جوامع تحت تاثیر
ü امنیت
ü تامین آب
ü بهسازی محیط
ü اقدامات بهداشتی – درمانی و کمکهای اولیه
ü جستجو و نجات
ü تدارک و تهیه سرپناه اضطراری
ü اطفاء حریق
بحث ونتیجه گیری
با ایجاد نمودن یک طرح واکنش شرایط اضطراری می توان از وارد آمدن خسارات زیادی به صنایع و مرگ کثیری از افراد جلوگیری نمود. این شرایط می تواند برای هر کسی ، در هر جایی ودرهر زمانی پیش آید و منجر به مرگ افراد یا آسیب جدی به کارکنان ، مشتریان یا جامعه و همچنین باعث توقف عملیات کاری و صدمه به محیط شود. با طرح واکنش اضطراری به منظور مقابله با این شرایط و تخلیه مکان های کاری در هنگام وقوع این شرایط آمادگی های لازم کسب می شود وافراد به صورت غیر منتظره دردام حوادث ومخاطرات گرفتار نمی شوند. این طرح چنانچه به صورت موثری ایجاد گردد، بهترین راه حفاظت از کارکنان و محیط های کاری می باشد. چون تعداد کمی ازافراد به هنگام وقوع بحران می توانند به خوبی و منطقی فکر کنند، بنابراین بسیار مهم است که جهت واکنش در برابر چنین شرایطی آمادگی های لازم ایجاد شود. با ایجاد این طرح مقابله با حوادث وبحرانها تسهیل شده و آثار ناشی از وقوع آنها به حداقل می رسد همچنین صدمات جسمی وروحی پرسنل و کاهش می یابد واز هدر رفتن زمان وسرمایه جلوگیری می گردد.
مراجع:
1. How to plan for workplace Emergencies and Evacuations, OSHA 30088, 2001 ( Revised)
2. Emergency Management Guide for business & industry, Thomas Wahle – Gregg Beatty, FEMA Contract EMW -90-C-3348
HSEQ PLAN
مفاد مندرج در سند حاضر باید توسط کلیه مدیران و سرپرستان شرکت پیمانکاری مطالعه و کتبا نسبت به اظهار آگاهی کامل از آن ...
برای دانلود اینجا کلیک کنید
نکات ایمنی دستگاه تولید نایلکس
نکات ایمنی دستگاه تولید نایلکس
کار کردن با این دستگاه به فردی نیاز دارد که احتیاط را رعایت کند . همیشه از ابزار مخصوص و تجهیزات ایمن استفاده نمایید .
1- سوختگیهای شدید از تماس کوتاه مدت و محدود با سطوح فلزی اطراف المنتها بوجود می آید . استفاده از دستکش مناسب در زمان کار با المنتها ضروری است .
2- در هنگام روشن کردن دستگاه ، از تنظیم بودن تمامی دما ها مطمئن شوید و صبر کنید تا تمامی مناطق به دمای مورد نظر برسند .
3- درهنگام روشن شدن دستگاه هرگز صورت خود را به محل خروج مواد مذاب نزدیک نکنید ممکن است مواد مذاب روی صورتتان بپاشد.
4- کنترلهای الکتریکی بایستی دور از رطوبت و خشک نگهداری شوند تا از بروز خطرات الکتریکی اجتناب شود .
5- هرگز دستهایتان را میان غلطکها قرار ندهید ، سیستم مکانیکی که غلطکها را می بندد نیروی بسیار زیادی دارد که به آسانی باعث گیرایش دستها و شکستن آنها میشود .
6- تمامی سطوح اطراف بایستی در وضعیتی خوب ، تمیز و خشک باشد . زمانیکه آب و مواد روی زمین ریخته شده باشد خطر لیز خوردن وجود دارد و بایستی از کفش مناسب حین کار استفاده شود .
7- فقط افراد مجاز اجازه دارند در زمانیکه وظیفه شان اقتضا نمود بالای دستگاه بروند .
8- اپراتور ماشین نبایستی لباسهای بلند یا شال گردن بپوشد .
9- پرسنل غیرمجاز و آموزش ندیده ، اجازه ندارند با تجهیزات الکترونیکی دستگاه کار کنند .
10- قبل از تمیزکاری مطمئن شوید برق دستگاه قطع است .
11- در اطراف قالب در هنگام شروع بکار ماشین از عینک ایمنی جهت پیشگیری از پاشش اتفاقی پلیمر داغ استفاده شود .
معرفی اجمالی تکنیک HEART
کاربرد تکنیک [1]HEART در ارزیابی خطای انسانی
مهران قلعه نوی- کارشناس ارشد بهداشت حرفه ای – Ghalenoy@gmail.com
دکتر حسن اصیلیان-استادیار-عضو هیات علمی –گروه بهداشت حرفه ای دانشگاه تربیت مدرس
دکتر سیدباقر مرتضوی- دانشیار-عضو هیات علمی-مدیرگروه بهداشت حرفه ای دانشگاه تربیت مدرس
(ارائه شده در دومین همایش ایمنی در بنادر سال 1384)
چکیده
یکی از روشهای ارزیابی قابلیت اطمینان انسان " تکنیک ارزیابی خطای انسانی و کاهش آن" می باشد . HEART توسط یرمی ویلیامز[2] در سال 1985 در انگلیس ارائه شد . این تکنیک در کمی سازی خطای انسانی در نیروگاههای هسته ای و پالایشگاهها در انگلستان ، صنایع شیمیایی و پتروشیمی، همچنین در بخشهای صنعتی کشورهای اروپایی و اسکاندیناوی بسیار رایج می باشد. این روش توسط نویسنده آن به عنوان روشی نسبتا سریع برای ارزیابی قابلیت اطمینان انسان طراحی گردیده و به آسانی مورد استفاده قرار گرفته و درک میشود . HEART روِی فاکتورهایِی که اثر معنی داری روی کارایی انسان دارند تمرکز میکند. ]2[.
در این مقاله سعی شده تا کاربرد این روش به عنوان روشی که قابلیت کمی سازی خطای انسانی را با توجه به وظایف دارا می باشد، توضیح داده شود.
واژگان کلیدی:خطای انسانی،قابلیت اطمینان انسان،HEART،
مقدمه
از زمان های دور، مدیران ، خطای انسانی را بعنوان فاکتور بسیار مهم در بیشتر مشکلات کیفیتی ، توان تولید یا حادثه، در امکاناتشان می دانند . از مطالعه 190 حادثه در کارخانجات شیمیایی چهار علت اساسی مشخص شد که شامل : کمبود دانش و اطلاعات 34% ، خطاهای طراحی32% ، خطاهای دستورالعمل 24% و خطای اپراتور 16% آنرا تشکیل می دادند. مطالعه دیگری که در واحدهای پتروشیمی و واحدهای تصفیه ای انجام شد ، علل زیر را نشان داد : نقص تجهیزات و طراحی 41% ، خطای اپراتور و نگهداری 41% ،دستورالعملهای نامناسب یا ناکافی 11% ، بازرسی نادرست یا ناکافی 5% و علل متفرقه 2% ]1[ .
یک فیلسوف قدیمی بنام سیسرو (Cicero) گفته است انسان جایزالخطا است . بعد از گذشت قرنها ، این گفته همچنان پابرجاست . بگونه ای که راسموس (Rasmos) معتقد است ، نه تنها نمی توان خطای انسانی را بطور کامل از میان برداشت بلکه اینکار به صلاح بشر و علم نیست ، زیرا بسیاری از آموخته های بشر از روش آزمون و خطا بدست آمده می آید و نیز بوسیله همین روش ، کاربرد پذیری آنها به تایید می رسد . با وجود آنکه هدف ، حذف کامل خطای انسانی نیست اما کاهش و به حداقل رساندن آن مورد توجه همگان است بسیاری از حوادث به علت خطای انسانی پدید می آید بعنوان مثال سالیانه حدود 250 میلیون حادثه در جهان رخ میدهد و سالیانه 330000 نفر در این حوادث فوت می کنند[3] ]1[ . در ایران، سال 1382، 17090حادثه ناشی از کار رخ داده که 15440 حادثه منجر به بهبودی کامل فرد گردیده ، 257 حادثه از کار افتادگی کلی (فرد 66 درصد از کارایی خود را از دست داده است ) و 97 نفر جان خود را از دست داده اند که اکثرا (8631 مورد ) به علت خطای انسانی(بی احتیاطی) ، 1181 مورد وسایل بدون حفاظ و 653 مورد وسایل معیوب میباشد ]21[ .بررسی در ایالت متحده امریکا نشان داد که 65 درصد نقص سیستمهای هسته ای ، 90 درصد حوادث شیمیایی و 80 درصد حوادث دریایی به علت خطای انسانی رخ داده است[4] ]4[ .
مواد و روشها:
HEART روش ارزیابی قابلیت اطمینان انسان می باشد که توسط تعدادی از سازمانها در 10 سال اخیر مورد استفاده قرار گرفته است. HEART تکنیک ارزیابی خطای انسانی و کاهش آن (برگرفته از متون فاکتورهای انسانی) برای درک ساده و آسان طراحی شده است. آن فرض می کند قابلیت اطمینان انسان بصورت اولیه بستگی به ماهیت وظیفه ای که انجام می دهد دارد و تحت شرایط بسیار خوب این میزان از احتمال داده شده اطمینان متمایل به دستیابی بصورت پایدار هست . HEART همچنین فرض می کند که این وضعیتهای بسیار خوب در تمامی شرایط وجود ندارد . قابلیت پیش بینی اطمینان انسان ممکنه به عنوان کاهش دهنده وضعیتهای بوجودآوردنده خطا به کار رود .
بحث
اهداف روش HEART
- تعدادی مفاهیم اصلی راجع به فاکتورهایی که منجر به عدم اطمینان انسان می شود را به ارزیابی کننده معرفی می کند .
- طرحی از توانایی های فاکتورهای اصلی که بر قابلیت اطمینان انسان در فرایندهای عملیاتی تاثیر دارد ، ارائه می دهد .
- بیان وضعیتهایی که در آن پتانسیل خطا ، محتمل بوده و علل آنها
- مقدار خطای احتمالی همراه با انواع وظایف عمومی را نشان می دهد
- فراهم نمودن ابزارهایی برای آنالیز و ارزیابی تجهیزات Real-life و دستورالعمل ها
- دامنه و ترکیب فاکتورهایی که ممکنه پتانسیل نقص در اعمال انسانی را باعث می شود ، مورد توجه قرار می دهد .
- فراهم نمودن معیارهای دفاعی که در مقابله با اثرات احتمالی عدم اطمینان انسان به کار می رود.
منابع و ماخذ:
1-Petersen ,Daniel ; 1982; Human error Reduction and safety management;3rd ed
2- M. Everdij , January 2004, Review of Technique to Support the EATMP Safety Assessment Methodology , EUROcontrol Experimental Centre ,
3-B.Kirwan ; 1994, A guide To Practical Human Reliability Assessment, Taylor & Francis ,
4- Waldemar Karwowski , 2001, Accident Analysis and human error , International Encyclopedia of ergonomics and Human Factors, , by Taylor & Francis Inc
5- مشکاتی سید محمدرضا ،1383" بررسی حوادث ناشی از کار ایران در سال 1382 "،اولین همایش ایمنی در بنادر ، تهران ، بهمن 1383،
[1] Human Error Assessment and Reduction Techniqe
[2] Jeremy williams
[3] ILO encyclopedia 1998
[4] Accident analysis and Human error ; Encyclopedai of ergonomy
آبکاری ، مواد مصرفی و ایمنی لازم هنگام تماس با آنها
آبکاری ، مواد مصرفی و ایمنی لازم هنگام تماس با آنها
مهندس معصومه نیکبخت
مقدمه:
قوانین کنترل کننده فدرال: قوانین کنترل کننده بنام ویلیام استایگر «قانون بهداشت و ایمنی حرفه ای 1970» (پی- ال 91-596) که به صورت قوانین تصویب شده «بمنظور اطمینان بخشی شرایط کار ایمنی و بهداشت برای زنان و مردان...» می باشد. این قانون سازمان ملی برای ایمنی و بهداشت حرفه ای (Niosh) را تاسیس کرد که تحت نظر دپارتمان بهداشت، آموزش و رفاه (DHEW) و اداره ایمنی و بهداشت حرفه ای (OSHA) که تحت نظارت دپارتمان کار (DOL) می باشد، فعالیت می نماید.
این قوانین تامین کننده شرایط لازم جهت تحقیقات، اطلاعات، آموزش و کار آموزی در زمینه ایمنی و بهداشت و تقویت استانداردهای جدید مناسب مربوطه در این مورد می باشد. بند 29، فصل 17 در مورد مزایای ویژه مهندسی ایمنی بخش آبکاری از «ادراه بهداشت و ایمنی حرفه ای» را در دپارتمان کار تحت، عنوان بخش 1910، ایمنی و بهداشت کارکنان با استانداردهای قانونی پوشش به خود منحصر کرده است.
با توجه به اهمیت حفاظت محیط زیست، در سال های اخیر قانون جدیدی بوجود آمده که تحت تاثیر مستقیمی در زمینه ایمنی محیطی در صنایع تکمیلی فلزات داشته است. این قانون با عنوان « منبع حفظ و بهبود قوانین 1976» یا (RCRA) شناخته شده است. این قانون وسیله ای جهت اطمینان بخشی و ایمنی مناسب در نگهداری، جابجائی و دفع تمام مواد زائد خطرناک می باشد.(تقریبا تمام زوائد آبکاری در تعریف زوائد خطرناک می گنجد).
آژانس حفاظت ایمنی محیطی (EPA) مسئولیت تقویت استاندارد هایی که در گذشته تعیین شده بود، بوسیله این قانون (RCRA) پیشنهاد می کند که تمام تولید کنندگان زوائد خطرناک مسئول هستند تا به نحو اطمینان بخشی تعهد کنند، تا هر نوع نگهداری، جابجایی و دفع این زوائد که خطرناک تشخیص داده شده اند، رعایت قوانین کامل را نموده و حتی، پیش از آن، روش های کنترلی و طرح های لازم در مورد جلوگیری از پیش آمدهای احتمالی نظیر، ریختی، پخش و پراکندگی این قبیل مواد به طور تصادفی دارا باشند.
تمام مقررات و ظوابط مربوط به این قانون، مخصوصا آنهائیکه در ارتباط با مواد سمی خطرناک یا زوائدی که مربوط به آن مواد در آبکاری می باشند. بهداشت حرفه ای و کنترل محیطی، تجهیزات حفاظت مزدی، کمک های اولیه پزشکی، سطوح کار، رفت و آمدها، حفاظت از آتش سوزی، جابجایی مواد و نگهداری آنها، ماشین آلات و ابزار و حفاظ آنها و خطرات الکتریکی یا برق گرفتگی باید در نظر گرفته شود.
ایالتی و محلی: در قلمرو بیشتر ایالتها و مراکز محلی مقرراتی راجع به بهداشت صنعتی و ایمنی وجود دارد که نشات گرفته از قوانین فدرال می باشند. در هر صورت ممکن است مقررات ایالتی و محلی گاهی متفاوت با نیازمندی های فدرال، به طور مشخص باشد.
بنابراین به مهندسان ایمنی، توصیه می شود که هر چه بیشتر با نیازمندی های محلی آشنا شده و هر قدر ممکن باشد نسبت به تامین و رعایت آنها اقدام کنند.
سم شناسی و آبکاری:
سم شناسی عملی است که تاثیرات کوتاه مدت(حاد) و بلند مدت(مزمن) در معرض محیط های شیمیایی مختلف قرار گرفتن میکند که می تواند به چهار نوع مختلف ممکن شود:1-از راه پوست یا درمال 2-از راه تنفس مواد شیمیایی 3- از راه خوردن یا بلعیدن مواد شیمیایی 4- از راه جذب پوستی مواد شیمیایی
سم شناسی نه تنها مواد شیمیایی مختلف در محیط های متفاوت را که بدن انسان می تواند تحمل کند، در یک فاصله زمانی 8 ساعت کار در روز قبل از اینکه منجر به صدمات احتمالی شود را نیز تعیین می نماید. این مقادیر به طور کلی به نام«مقادیر حد آستانه» یا (TLVS) نامیده می شوند. بعضی از موسسات اجرایی مقررات بهداشتی ایالتی، ترجیح می دهند که به جای (TLVS) از (PLE) استفاده کنند که مخفف کلمات«حد مجاز مواجه»می باشد.
PLE برای مواد مختلف مورد استفاده در کارگاه های آبکاری به میزان زیاد با درجه سمیت آن مواد متغیر می باشد و یاTLVS ممکن است در زمان های مختلف متفاوت می باشد. در بعضی زمانها افزایش پیدا کند. البته برای فاصله زمانی کوتاه و تا آنجا که میانگین تمرکز روزانه آن مواد از مقدارTLV اضافه تر نشود. بعضی مواد علاوه بر TLV تعیین شده دارای مشخصه دیگری با حرف (C) هستند. تمرکز این قبیل مواد هیچگاه نباید از میزان TLV، حتی برای فاصله زمانی کوتاه، افزایش یابد.
بسیاری از مواد شیمیایی مورد استفاده در صنایع آبکاری دارای نامهای اختصاری هستند که در این مورد لازم است فرم شماره 20،OSHA، بعبارت دیگر «برگ مشخصات ایمنی مواد» از توزیع کننده یا فروشنده مواد شیمیایی درخواست شود. برگ مشخصات ایمنی مواد مقادیر حد آستانه یا TLV را برای مواد خواسته شده در زمینه ترکیبات آن، ارائه خواهد داد. علیرغم مطالعات و بررسیهای اخیر که نشان می دهد بیماری های حرفه ای در میان کارکنان صنایع آبکاری به ندرت اتفاق می افتد، در معرض مواد خطرناک با مواد سمی شیمیایی قرار گرفتن، بزرگترین مشکل بهداشتی و ایمنی در صنایع آبکاری می باشد.
در این فصل صرفا آن دسته از مواد که اثرات منفی و مشکلات جدی ناشی از آنها در زمینه ایمنی و بهداشت به مرور زمان آشکار شده، مورد مطالعه و بحث قرار می گیرد.
بیماری های پوستی (درماتیتبس)
درماتیتبس اصطلاحی کلی است که به بیماری ها یا زخم های مربوط به پیوست اطلاق می شود. تقریبا نصف ادعاهای جبران خسارات، ناشی از بیماری های حرفه ای مربوط به بیماری های پوستی می باشد. به طور اساسی دو نوع از بیماری های پوستی وجود داردکه عبارتند از:1- تحریک های اولیه بیماری های پوستی که ناشی از عوامل فیزیکی، مکانیکی یا شیمیایی هستند. 2- بیماری های پوستی حساس شده، که عکس العمل آلرژیکی نسبت به یک ماده معین است. این نوع حساسیت ها در طول یک دوره زمانی معین به وجود می آید. زمانی که حساسیت کامل بر قرار شود، تماس جزئی یا در معرض قرار گرفتن بسیار کم از آن مواد، می تواند موجب عکس العمل جدی شو.د این نوع از بیماری های پوستی تا حدودی بستگی به خصوصیات فردی و زمینه های مساعد و میزان تحمل شخص دارد. بعضی مواد می توانند موجب هر دو نوع بیماری: تحریک های اولیه پوستی وبیماری های پوستی حساس شده باشند. در معمولی ترین کارگاه های صنایع آبکاری، موادی که بتوانند موجب هر دو نوع بیماری شوند: اسید کرمیک، حمام های آبکاری نیکل و تری کلرور اتیلن یا پر کلرور اتیلن که در چربی زدائی تبخیر می شوند و مورد استفاده قرار می گیرند، می باشند. جدول 1- لیست موادی که در عملیات آبکاری می توانند موجب بیماری های پوستی نیز شوند را ارائه می دهد. بسیاری از مسائل بیماری های پوستی ناشی از مواد شیمیایی مورد استفاده در آبکاری مانند زخم ها، تاولها و ترکهای پوست در صورتیکه به آنها توجه و رسیدگی و درمان لازم نشود، اغلب منجر به زخم های ثانوی و دردناک می شوند.
جدول1- مواد شیمیایی مورد استفاده در عملیات آبکاری که تاثیرات شناخته شده روی پوست دارند.
مواد شیمیایی | موارد استفاده | عمل تحریک کنندگی |
الف- اسیدها | | |
1- اسید کرمیک | وانهای آبکاری کرم آندایزینگ کرم- تبدیل پوشش های کرمات | زخم روی پوست«سوراخ های کرم» تنفس کردن بخارات اسید کرمیک موجب سوراخ شدن دیواره بینی می شود. |
2- اسید کلرید ریک (جوهر نمک) | آماده سازی فلزات (زنگ برداری) | حساسیت ها و احتمال زخم پوستی |
3- اسید نیتریک (جوهر شوره) | پاک کردن پوشش فلزات | سوختگیهای جدی و زخم ها |
4- اسید سولفوریک (جوهر گوگرد) | پاک کردن پوشش فلزات و آماده سازی آنها | تورم جدی غشاهای مخاطی و خورندگی پوست |
ب- قلیاها(سودها) | | |
1- هیدروکسید سدیم یا پتاسیم | پاک کردن پوشش فلزات و تنظیم PH وانهای آبکاری | سوختگیهای جدی و زخم های مزمن و از دست دادن ناخن ها |
2- سیانور سدیم یا پتاسیم | وانهای آبکاری | تاولها و زخم های روی پوست |
ج- المانهای مواد | | |
1- نمک های نیکل | وانهای آبکاری نیکل | «خارش نیکل» جوشهائیکه موجب خارش جدی می شوند، بعضی از افراد نسبت به دیگران حساس ترند |
د- حلالها | | |
1- تری کلرور اتیلن | چربی زدایی از فلزات | پوست خشک شده و یا ترکدار می شود که ناشی از حل شدن چربی پوست می باشد. |
اسیدها:
اسیدها به طور پیوسته در بیشتر فرآیند های آبکاری به منظور پاک کردن اکسید های فلزی با آماده کردن مناسب سطوح جهت جانشینی مواد پوششی مورد استفاده قرار می گیرند.
به طور کلی اسیدها سولفوریک، اسید کلرید ریک، اسید نیتریک و اسید کرمیک به حالت یرد و رقیق استفاده می شوند. در هر صورت ممکن است هر نوع اسید در ارتباط با تمیز کردن یافرآیند آبکاری مورد استفاده قرار گیرد که میزان غلظت و درجه حرارت آن هنگام استفاده، بسته به نوع کار، متفاوت باشد.
آسیب هایی که به طور کلی از کار با اسیدها بوجود می آیند عبارتند از: درماتیتسهای (بیماری های پوستی که قبلا بیان گردید، سوختگیها و آتش سوزیها، مادام که در جابجایی هر نوع اسید بی دقتی اعمال شود یا در محل کار تهویه ضعیف باشد. مشکلات و خطرات بهداشتی و ایمنی خاص خود را به وجود خواهند آورد.
اسید سولفوریک باید با احتیاط بسیار جابجا و یا مخلوط شود. اسید کرمیک، کرماتها و دی کرماتها اکسید کننده های قوی هستند و در صورت تماس با استن، الکلریالگلیسیرین و تینر های لاکی می تواند موجب آتش سوزی و حتی انفجار شوند. اسید کرمیک باید در محیط خشک و دور از چوب و کاغذ و سایر مواد احیا کننده(آتش گیر) نگهداشته شود. ظرف های خالی اسید کرمیک اگر به عنوان ظروف نگهداری ضایعات مورد استفاده قرار گیرد می تواند منجر به آتش سوزی شود. بنابراین هیچگاه نباید بدین منظور از آن استفاده نمود. ظرف های اسید کرمیک، مانند تمام مواد شیمیایی دیگر، حتی وقتیکه مورد استفاده قرار نمی گیرند، باید کاملا بسته و محفوظ باشند.
محلول اسید کرمیک و بخارات اسید کرمیک ناشی از فرآیند آبکاری در این محیط ها به علت تماس کارگران با آن، عفونت های پوست ایجاد می کند که معمولا به صورت مرطوب یا خشک سرباز نموده و التیام آن طولانی می باشد. بخارات ناشی از فرآیند آبکاری می تواند موجب سوراخ شدن تیغه بینی شود.
قلیا ها و سود ها
محلول های قلیایی(معمولا خیلی گرم) برای تمیز کزدن فلزات یا پلاستیک، قبل از انجام عملیات آبکاری مورد استفاده قرار می گیرند. سوختگیهای جدی ناشی از پاشیده شدن اتفاقی و با تماس وسیع با این مواد ممکن است رخ دهد. بیشتر حوادث درارتباط با قلیاهای پاک کننده ناشی از بی دقتی در هنگام اضافه کردن به تانکها اتفاق می افتد. افزایش این مواد به تانکها بایستی با دقت و به آرامی و در حال اختلاط آهسته برای اطمینان پیدا کردن از یکنواختی محلول، صورت گیرد. پیشنهاد می شود که آب افزونی را قبلا تا میزان 50 ( 120) گرم شود. تمیز کننده یا سود، اگر به طور سریع به آب سرد اضافه شود ممکن است در ته تانک جمع شده و موجب پیدایش بخارات انفجاری شود. این فرآیند گرما زا بوده که غالبا به فوران محلول از تانک منجر می شود. تمیز کردن الکتریکی نیاز به استفاده از محلول قلیایی دارد ولی این روش با خبر کردن و تمیز کردن با جریان الکتریکی که موجب تولید حباب هایی در سطح تمیز شونده می گردد، متفاوت است. این حباب های تولید شده، به نوبه خود ایجاد سطح تمیزتر جهت پوشش دهی نسبت به نوع تمیز کردن غیر الکترولیتیک خیساندنی می شود. بنابر این همان خطراتی که برای شارژ مجدد تانک می باشد ممکن است دراینجا نیز ایجاد گردد. بعلاوه محلول های تمیز کننده با روش الکتریکی، تولید گاز هیدروژن می کنند که گاز حاصل بسیار قابل انفجار بوده و صرفا با جرقه ای کوچک مشتعل می گردد. بنابر این بسیار حائز اهمیت است که هنگام وارد یا خارج کردن. قطعات کار از تانک تمیز کننده الکتریکی، برق آن قطع باشد. در صورتیکه نتوان برق دستگاه را قطع کرد، بایستی دقت فوق العاده را نمود تا هنگام خارج نمودن قطعات کار از تانک، از زدن جرقه جلوگیری شود.
حلالها:
حلالها در صنایع آبکاری به منظور حذف روغن، چربی و کثیفی از قطعه ای که باید آبکاری شود، مورد استفاد قرار می گیرند. این حلالها همان تاثیرات پاک کردن کثیفی را روی پوست بدن انسان دارند و موجب پاک کردن یا حذف چربی طبیعی پوست می شود که تجربه خوشایندی است.
دو حلالی که بیشترین کاربرد در چربی زدایی کارگاههای آبکاری دارند عبارتند از: تری کلرور اتیلن و پر کلرور اتیلن، در صورتیکه برای مدت طولانی فردی در معرض این حلالها قرار گیرد می تواند موجب سر درد، سر گیجه، تهوع، غش و حتی مرگ او شود.
بیشترین حوادث جدی در ارتباط با این حلال های سریع چربی، وقتی اتفاق می افتد که عملیات پاکسازی تانکها صورت می گیرد. واضح است که از همه راهنمائیهای ایمنی و پیشگیری در هنگام عملیات پاکسازی تانکها باید استفاده نمود.
خطرات ویژه:
علاوه بر خطرات بهداشتی در ارتباط با مواد شیمیایی در عملیات آبکاری، خطرات ویژه بسیاری در عملیات روزمره کارگاهی ممکن است اتفاق بیفتد. بسیاری از صدمات کارکنان آبکاری مربوط به لغزیدن آنها در راه رفتن است که ناشی از تخلیه بین تانکها و افزایش رطوبت محیط در عملیات پوشش دهی می باشد. برای اصلاح و رفع این مشکل، بسیاری از کارگاه ها صفحات جای پا و رفت و آمدی نصب می کنند. این صفحات، کارکنان را از سطوح لغزنده کف کارگا ها مصون نگه می دارد و درصورتیکه این صفحات به علت شرایط محیط، زنگ زده و یا خوردگی پیدا کنند از بین می روند که اگر به طور صحیح تعمیر و یا قسمت های فرسوده تعویض نشوند ممکن است موجب صدمات جدی برای کارکنان شود.
آسیب های چشمی ممکن است از انجام کار بدون دقت کافی در اطراف تانک های عملیات آبکاری که بدون استفاده از عینک های محافظ چشم، صورت گرفته باشد، اتفاق افتد. بنابراین خطرات مواد شیمیایی پوشش های ضد زنگ را در مورد چشم نباید تادیدیه گرفت بلکه باید مورد تاکید جدی قرار داد و به آن توجه نمود. از آنجا که در فرآیند های آبکاری معمولا از جریان الکتریکی استفاده می شودخطر شوک الکتریکی به طور جدی وجود دارد. واضح است که نه تنها از جریان برق در فرآیند آبکاری استفاده می شود، بلکه برای تامین نیروی محرک از دستگاه ها و وسایلی مانند کمپرسور هوا، مکنده های تهویه هوا، یکسو کننده ها و المان های حرارتی جهت گرم کردن تانکها استفاده می شود. بنابر این بسیار حائز اهمیت است که این وسائل طوری سیم کشی شده و حتما دارای سیم اتصال به زمین باشند که طبق کدهای الکتریکی ملی جهت حفاظت کارکنان در مقابل شوک الکتریکی بسیار مهم هستند.
آتش سوزیها در کارگاه های آبکاری کمتر مورد توجه قرار می گیرند ولی این آتش سوزی ها با خسارات زیاد در آبکاری ها اتفاق می افتد که به علت نگهداری و انبار کردن و یا جابجایی غلط ظروف حاوی مواد و یا استفاده نا صحیح از وسایل، ممکن است حادث شود به علت نگهداری و انبار کردن و یا جابجایی غلط ظروف حاوی مواد و یا استفاده ناصحیح از وسایل، ممکن است حادث شود به عنوان مثال محلول های سیانور عوامل احیا کننده هستند و اگر با اکسید کننده قوی مثل نیترات آمونیوم یااسید کرمیک تماس پیدا کند، می تواند منجر به انفجار شود. المانهای حرارتی برق در وانهای آبکاری جهت گرم گردن محلول ها در تانک های پلاستیکی می تواند موجب آتش سوزی با خسارات بسیار شود. در صورتیکه سطح مایع داخل تانک به علت تبخیر کاهش پیدا کند، المانهای حرارتی، دیواره بدنه پلاستیکی تانک را تحت تاثیر قرار داده موجب آتش سوزی و در صورت پیشرفت به داخل کانال های پلاستیکی که اغلب در سیستم تهویه اطراف تانکها وجود دارد، موجب پیچیدگی و ایجاد خسارت بیشتر شود.
بسیاری از این خطرات ویژه، زمانی اتفاق می افتد که از مقررات کار گاهی تحت عنوان تیتر 29، سر پیچی شود. بخش 1910 این مجموعه که مقررات فدرال دراین مورد بی نهایت موثر است بوسیله Niosh تحت عنوان«راهنمای بهداشت و ایمنی برای کارگاه های آبکاری الکتریکی» باشد تعیین شده که شامل چک لیست ایمنی درباره سر پیچی از مقررات می باشد و اگر به طور صحیح مورد استفاده قرار گیرد می تواند به عنوان وسیله بسیار با ارزش برای دستیابی به شرایط کار ایمن در عملیات آبکاری الکتریکی، می باشد
سنگبری و سنگ تراشی
سنگبری و سنگ تراشی
نجدی کریمیان
ابری که در هنگام برش و یا تراشیدن سنگ یا بتون توسط کارگر به وجود می آید می تواند مضر و کشنده باشد. این غبارها حاوی سیلیس هستند و بعضی از بلورهای سیلیس به فرم کوارتز هستند.شن یا ماسه معمولی تقریبا 100درصد کوارتز است.ذرات ریزی که در برش یا تراشیدن سنگ تولید می شود می تواند به قسمتهای عمقی ریه برسد. بیشتر بتونها و محصولات سنگتراشی حاوی مقدار زیادی ماسه هستند وقتی که این گرد و غبار تنفس شوند ، بر روی ریه ها اثر گذاشته و باعث بیماری علاج ناپذیر غیرقابل برگشت و از کاراندازنده ای به نام سیلیکوزیس می شود

انواع سیلیکوزیس :
سیلیکوزیس حاد : بعد از یک هفته یا یک ماه تماس با مقادیر بالای بلورهای سیلیس رخ می دهد و مرگ میتواند در ماه های بعدی به وقوع بپیوندد
سیلیکوزیس تحت حاد :از تماس با مقادیر زیاد سیلیس ناشی میشود و بعد از 10سال پس از تماس رخ میدهد.
سیلیکوزیس مزمن : معمولا بعد از بیش از 10سال تماس با مقادیر کم بلورهای سیلیس بوجود می آید که این مورد معمولترین نوع سیلیکوزیس است
علایم سیلیکوزیس شامل تنگی نفس ،سرفه شدید ،خس خس سینه و احساس فشار در سینه می باشد ،تنفس بلورهای سیلیس همچنین می تواند باعث بیماریهای دیگر مانند سل ، بیماری کلیه و سرطان ریه شود. علایم همچنین شامل تب ، کاهش وزن و عرق زیاد می باشد این علایم در صورت ادامه و پیشرفت میتوانند باعث مرگ شوند.
کلید پیشگیری از بیماری سیلیکوزیس دور نگه داشتن گرد و غبار سیلیس از ریه ها و جلوگیری از نفوذ آنها به راههای تنفسی می باشد کنترل گرد و غبار می تواند با استفاده از مرطوب کردن گرد وغبار قبل از آزاد شدن آنها به هوا باشد
کارگران وکارفرمایان باید روشهای زیر را برای کنترل گرد وغبار بلورهای قابل استنشاق سیلیس انجام دهند
Ø تشخیص زمان تولید گرد وغبار سیلیس و برنامه ریزی برای حذف یا کنترل غبار در منبع
Ø آماده کردن کارگر با تمرینهایی شامل اطلاعاتی درباره اثرات سلامتی ، تمرین روش صحیح انجام کار و استفاده از وسایل حفاظتی
Ø استفاده از کنترلهای مهندسی شامل تهویه موضعی (جمع کننده های گرد وغبار) یا روشهای مرطوب سازی برای پیشگیری از آزاد شدن گرد وغبار به هوا و نگهداری روتین سیستمهای کنترل گرد وغبار برای بهینه کار کردن آنها
Ø پاک کردن مواد ویا تجهیزات باید به گونه ای باشد که باعث رها سازی ذرات به هوا نشود گرد وغبار باید به وسیله تمیز کننده های مرطوب یا شلنگهای آب انجام شود وهرگز از هوای فشرده استفاده نشود و به جای جارو کردن خشک از روش جارو کردن تر استفاده شود
Ø به حداقل رساندن تماس کارگران در معرض مواجهه با تمرینهای مناسب کاری از جمله نشانه گذاری و مشخص کردن حدود نواحی تولید گرد وغبار
Ø پوشیدن لباسهای حفاظتی یکبار مصرف و یا قابل شستشو در محیط کار
Ø در صورت امکان دوش گرفتن وپوشیدن لباسهای تمیز قبل از ترک محیط کار برای پیشگیری از آلودگی ماشین ،خانه و دیگر مکانها
گرد وغبار حاوی سیلیس میتواند هنگام برش و یا تراشیدن مواد ساختمانی معمول آشپزخانه با حمام ودیگر مکان ها تولید شود گرانیت میتواند حاوی بیش از 70 درصد سیلیس باشد
Ø پایش هوا برای اندازه گیری تماس کارگر و اطمینان از اینکه روشهای کنترلی ،حفاظت کافی را برای کارگر فراهم می کند
Ø فراهم ساختن آزمایشات پزشکی سالیانه برای کارگرانی که ممکن است با بلورهای قابل استنشاق سیلیس تماس داشته باشند
Ø استفاده از وسایل حفاظت تنفسی مناسب (تنها در مواقعی که روشهای کنترل مهندسی نتوانند تماس با سیلیس را زیر حد تماس توصیه شده NIOSH RELنگه دارند باید از رسپیراتورها استفاده شود )
Ø پایش هوا برای اندازه گیری تماس کارگر و اطمینان از اینکه روشهای کنترلی ،حفاظت کافی را برای کارگر فراهم می کند
Ø فراهم ساختن آزمایشات پزشکی سالیانه برای کارگرانی که ممکن است با بلورهای قابل استنشاق سیلیس تماس داشته باشند
Ø استفاده از وسایل حفاظت تنفسی مناسب (تنها در مواقعی که روشهای کنترل مهندسی نتوانند تماس با سیلیس را زیر حد تماس توصیه شده NIOSH RELنگه دارند باید از رسپیراتورها استفاده شود )
درمواقعی که باید از رسپیراتورها استفاده شود، کارفرمایان باید یک برنامه جامع حفاظت تنفسی مطابق با استاندارد حفاظت تنفسی OSHA و راهنمای NIOSHتدوین کنند:
Ø تمرین منظم چگونگی استفاده از وسایل حفاظت فردی توسط افراد
Ø پایش محیطی دوره ای
Ø انتخاب رسپیراتورهای مورد تایید NIOSH
Ø ارزیابی پزشکی توانایی انجام کار توسط کارگر در هنگام پوشیدن رسپیراتور
Ø آزمایش تناسب رسپیراتور
Ø نگهداری، بازرسی، تمیز کردن،باز بینی و انبار کردن صحیح وسایل حفاظت تنفسی
Ø روشهایی برای ارزیابی منظم کارایی برنامه ها
NIOSHبرای غلظتهای مختلف بلورهای سیلیس موارد زیر را توصیه می کند :
Ø بیش از 5/0میلیگرم بر متر مکعب ؛ ماسکهای تنفسی نیمه با حد اقل فیلترهایN-95
Ø بیش از 25/1میلیگرم بر متر مکعب ؛رسپیراتورهای تصفیه کننده هوای قوی با حداقل فیلترهای N-95
Ø بیش از 5/2میلیگرم بر متر مکعب ؛رسپیراتورهای فراهم کننده هوا با فشار مثبت
Ø استفاده از سیستمهای جمع آوری گرد و غبار که برای بسیاری از انواع تجهیزات تولید کننده گرد و غبار در دسترس می باشد.
Ø استفاده از تهویه موضعی برای پیشگیری از آزاد شدن گرد و غبار به هوا
Ø عدم استفاده از تجهزات و وسایل در مواقعی که وسایل کنترل ذرات به خوبی کار نمی کنند.
Ø هنگامی که اجسامی مانند بتون، سرامیک و... را برش یا تراش می دهید راه مورد اطمینان این است که به همراه آنها ازآب استفاده کنید تا ذرات در همانجا مهار شده و در هوا رها نشوند.به یاد داشته باشید که گاهی اوقات حتی بعد از خاتمه برش و یا تراشیدن ، ذرات می توانند در هوا باقی بمانند.

برگشت شعله در جوشکاری و علل آن
برگشت شعله در جوشکاری و علل آن
مقدمه:
برگشت شعله (Flashback) در هنگام فرایندهای جوشکاری و برشکاری با اکسیژن و گاز سوختنی (oxy-fuel) اتفاق می افتد و می تواند منجر به صدمات جدی شود. نقص در تجهیزات (جوشکاری و برشکاریoxy-fuel ) می تواند سبب انفجار یا آتش گرفتن گاز شود. افرادی که از تجهیزات جوشکاری و برشکاری پرتابل استفاده می کنند، افرادی که امور لوله کشی را انجام می دهند ، افرادی که در صنایع کشتی سازی فعالیت می کنند، افرادی که امور تخریب را انجام می دهند، افرادی که تجهیزات تهویه را نصب می کنند، ماهیگیران و کشاورزان از جمله افراد در معرض این خطر هستند. این متن راهنما، جهت افزایش آگاهی از نحوه ی صحیص استفاده از بازدارنده برگشت شعله ( در این متن از کلمه فلاش بک بجای مانع برگشت شعله استفاه خواهد شد ) به منظور کاهش و به حداقل رساندن صدمات به افراد و تجهیزات در نتیجه استفاده از فلاش بک ، تهیه شده است.
هنگامی که برگشت شعله اتفاق می افتد
برگشت شعله زمانی که شعله به سمت عقب از نوک تورچ جوشکاری به سمت شیلنگ حرکت می کند اتفاق می افتد و معمولا با صدای زیر و بلندی همراه است.
در صورت عدم کنترل شعله توسط فلاش بک ، شعله می تواند باسرعت 13 متر بر ثانیه در طول شیلنگ به سمت سیلند حرکت کند و باعث انفجار شود. صدمات داخلی به شیلنگ گاز و اتصالات ناشی از گرمای زیاد برگشت شعله باعث افزایش خطر نقص تجهیزات و در نتیجه انفجار شود.
برگشت شعله همواره نشاندهده ی وجود نقص در بخشی از سیستم است (تجهیزات یا روش انجام کار) بنابراین قبل از شروع مجدد کار نقص را پیدا کرده ،اصلاح کنید.
صدمه به تجهیزات
استفاده صحیح ، نگهداری و تعمیرات به موقع از فلاش بک باعث به حداقل رساندن خطر نقص تجهیزات ناشی از برگشت شعله، خواهد شد. اگرچه فلاش بک ها نیز در اثر برگشت شعله مکرر دچار نقص شده و کارایی خود را ازدست خواهند داد. فلاش بک ها و سایر اتصلات اگرچه ممکن است بعد از برگشت شعله از لحاظ ظاهری سالم و بی عیب باشند اما امکان دارد که از قسمت داخلی خود دچار نقص شده باشند و در مراحل بعدی به هنگام استفاده روتین دچار مشکل شوند.
بعداز هر مورد وقوع برگشت شعله ، فلاش بک ها ، اتصالات و شیلنگ باید از مدار جدا شده و توسط فرد صلاحیت داری مورد بازدید و کنترل قرار گیرد و درصورت نیاز تعمیر یا تعویض شوند.
علت برگشت شعله چیست ؟
بیشتر برگشت های شعله بعلت نقص در اتصال شیلنگ گاز, در نتیجه پوسیدگی و پارگی شیلنگ , کثیف شدن , حرارت بیش از حد, آسیب به هنگام جابجایی یا ذخیره یا و عدم انجام درست دستورالعمل ها می باشد.
افزایش ناگهانی فشار گاز در دوشیلنگ تامین گننده که دراثر مانع یا یا نقص تجهیزات در یکی از شیلنگ ها , ممکن است باعث دمیده شدن شعله بداخل هریک از شیلنگ های گاز که در تحت فشار کمتری است بشود.
نقص شیلنگ و اتصالات به گاز اجازه ی فرار می دهد که در نتیجه آن با عث آتش سوزی یا انفجار می شود.
انجام تعمیرات منظم برای تمام تجهیزات جوشکاری با گاز, برشکاری و حرارت دهی به کمک افراد متخصص که لازم است مطلع , آموزش دیده برای تعمیرات باشد کمک زیادی به پیشگیری از بروز برگشت شعله می کند.
بعضی از دلایل برگشت شعله :
- اشتباه در بازکردن شیرهای گاز به هنگام شروع کار
- ناکافی بودن تمییز کاری شیلنگ قبل از استفاده
- انسداد, پارگی , کوچکتر بودن یا بزرگتر بودن نوک شیلنگ
- گرفتگی ( انسداد) قسمتی از شیلنگ , متعلقات برش کاری یا متعلقات حرارت دهی
- عبور از روی شیلنگ به هنگام انجام جوشکاری
- پیچیدگی و انسداد شیلنگ
- اعمال فشار نامناسب گاز, ( بعلت در معرض دید نبودن فشار سنج که در نتیجه اپراتور در طول کارمتوجه آن نمی شود) محلی که فشار سنج در مسیر عبور گاز قرار می گیرد باید در معرض دید اپراتور باشد
- کاهش فشار گاز بعلت افزایش طول شیلنگ
- آسیب دیدگی شیلنگ بهنگام استفاده از فلاش بک قبلی
- استفاده از شیلنگ گازی کهنه ای که تردد و شکننده شده باشد.
- افت فشار یا کافی نبودن حجم گاز در منبع در هر یک از شیلنگ ها
- استفاده از فلاش بک نامناسب
- گرفتگی نوک ترچ بعلت تجمع رسوب
- نزدیک نگهداشتن ترچ به محل کار
- افتادن قطعه داغ فلز بر روی شیلنگ و سوزاندن آن
- استفاده از تجهیزات نامناسب( بعنوان مثال
- انتخاب تجهیزات نامناسب برای کار
- استفاده نامناسب از تجهیزات
چرا فلاش بک ها لازم هستند؟
برگشت شعله با سرعت بسیار زیاد اتفاق می افتد. این زمان آنقدر کوتاه است که فرصت لازم جهت بستن شیر گاز( بصورت دستی ) جهت جلوگیری از بروز خسارات امکان پذیر نمی باشد، بنابراین لازم است تا یک مانع جهت جلوگیری از بازگشت شعله در مسیر هر دو شیلنگ گاز در تجهیزات جوشکاری، برشکاری و حرارتی قرار گیرد.
برطبق مقرارت ایمنی و بهداشت شغلی در غرب استرالیا لازم است تا چهار فلاش بک در هر دو سر شیلنگ ها قرار گیرد.
استفاده از شیر یک طرفه (شیر اطمینان) به تنهایی برای جلوگیری از برگشت شعله کافی نمی باشد.
نوع و اندازه فلاش بک باید توسط شرکت سازنده توصیه شده باشد. در صوت استفاده از فلاش بک با اندازه و نوع نامناسب امکان اختلال در جریان گاز و کاهش کارایی لازم در حین کار وجود دارد.
کد رنگی و نشان ( آرم ) فلاش بک ها باید دارای مشخصات زیر باشد:
- شماره استاندارد 4603 با آرم AS
- تاریخ و شرکت سازنده – آرم شرکت سازنده ( حک شده )
- مدل یا شماره کد و شماره سریال (bath number)
- نام و جهت جریان گاز باید بر روی فلاش بک مشخص شده باشد.
به هنگام خرید فلاش بک باید توصیه های لازم از شرکت سازنده دریافت گردد. فروشنده باید نحوه استفاده و نصب تجهیزات را به خریدار آموزش دهد.
شروع ایمن
قبل از فندک زدن باید هر کدام از شیلنگ ها از هرگونه آلودگی پاک شود بدین منظور باید گاز آزادنه در هر کدام از شیلنگها و بصورت جداگانه جریان یابد تا زمانیکه اپراتور مطمئن شود که شیلنگ کاملا پاک و عاری از هرگونه آب، کثیفی یا مانع است .
بعداز پاک سازی باید شیرها بسته شود. این عملیات باید در محیطی انجام شود که هوای آن به نحوه مناسبی تهویه شود و در آنجا شعله آزاد یا جرقه موجود نباشد.
فرایند پاکسازی باید در دوره هایی که برای مدتی از دستگاه استفاده نمی شود قبل از فندک زدن انجام گیرد، همچنین دستورالعمل چگونگی روشن کردن و خاموش کردن که از طریق شرکت سازنده توصیه شده باید رعایت گردد.
در صورت وجود هر گونه نشتی، نوسان در جریان گاز از منبع، قطعی گاز یا تغییر شکل شعله ، تجهیزات باید از مدار خارج شده و نواقص اصلاح گردند.
ایمنی شعله
شکل و نحوه حرکت شعله در نوک نازل ( اکسیژن و سوخت) یا تورچ نشانه های بسیار مهمی برای ایمن بودن یا ناایمن بودن شرایط در شیلنگ منبع تامین گاز یا تجهیزات هستند. بسیار مهم است که ثبات یا بی ثباتی شعله در تمامی زمان جوشکاری یا برشکاری کنترل شود. شعله بی ثبات نه تنها باعث بی کیفیتی و کاهش بهره وری می شود بلکه همچنین ممکن است اپراتور را در معرض ریسک (خطر) قرار دهد.یکی دیگر از مشکلات معمول اما کم اهمیت تر در مورد شعله ،برگشتن شعله است(در این زمان شعله با صدای بلند (بنگ) بداخل شیلنگ برمی گردد).
برگشت شعله می تواند بعلت تماس نوک تورچ با قطعه کار باشد که در آن لحظه ذرات بداخل نوک تورچ وارد می شوند و مانع از جریان گاز می شوند، همچنین گرم شدن بیش از حد نوک تورچ یا کاهش فشار گاز در نوک تورچ از دیگر علل برگشت شعله هستند، در این مواقع :
v شیر جریان گاز را ببندید.( ابتدا شیر اکسیژن و سپس شیر گاز سوختی )
v شیر گاز سیلندرها را نیز ببندید.
v شیلنگ را با آب سرد کنید
v کلیه تجهیزات، بخصوص نوک خروجی را از نظر صدمه و نقص کنترل کنید.
دستورالعمل مواقع اضطراری:
در صورت وقوع برگشت شعله ، شعله بداخل شیلنگ حرکت می کند و این با صدای زیر و شدیدی همراه است.
ابتدا شیر اکسیژن را ببندید و سپس شیر گاز سوختی را ببندید .
توجه : این عمل مغایر با کاری است که بصورت نرمال بعنوان دستورالعمل خاموش کردن انجام می دهیم. مدتی صبر کنید تا مطمئن شوید شعله رفته است. اجازه دهید تا نوک تورچ قبل از شروع مجدد خنک شود.
ترجمه : داود کرمانی – کارشناس بهداشت حرفه ای
منبع : سایت safework
روش FMEA : تجزیه و تحلیل عوامل شکست و آثار آن
روش FMEA : تجزیه و تحلیل عوامل شکست و آثار آن
اکرم رشیدی آلاشتی
کارشناس بهداشت حرفه ای شرکت کشت و صنعت شمال
الف ـ تاریخچه
FMEA تکنیکی است که برای اولین بار در ارتش امریکا مورد استفاده قرارگرفته است. استانداردهای نظامی mil-p-1629 با عنوان (روش آنالیز عیب ، تاثیرات مربوط و میزان اهمیت آن) در نهم نوامبر 1949 انتشار یافت. در قالب این استاندارد خطاها یا اشکالات پیش آمده به لحاظ تاثیر گذار آنها در هدف غایی و میزان ایمنی / پرسنل /تجهیزات طبقه بندی میشوند.
اولین کاربرد رسمی این تجزیه و تحلیل تحت عنوان FMEA در صنایع هوا فضای ایالات متحده امریکا استفاده شد. در واقع آن زمان FMEA بعنوان یک نوآوری و ابتکار برای پیشگیری از اشتباهات و خطاهای جبران ناپذیری مطرح گردید که وقوع هریک از آنها باعث خسارات هنگفت و اتلاف سرمایه فوق العاده زیاد میگردید.
ب ـ تعریف FMEA :
تجزیه و تحلیل عوامل شکست و آثار آن FMEA نامیده می شود. FMEA یک تکنیک مهندسی است که به منظور مشخص کردن و حذف خطاها، مشکلات و اشتباهات بالقوه موجود سیستم ، فرایند تولید و ارائه خدمت، قبل از وقوع ، در نزد مشتری ، بکار برده میشود.
تعریف خاص :
FMEA در ارزیابی ریسک روش تحلیلی است که میکوشد تا حد ممکن خطرات بالقوه موجود در محدودهای که در آن ارزیابی ریسک انجام میشود و همچنین علل و اثرات مرتبط با آن را شناسایی و رتبه بندی کند.
د- تشریح مراحل انجام کار
1- جمع آوری اطلاعات مربوط به فرایند:
سایت یا مکانی که در آن ارزیابی ریسک انجام میشود باید کاملاً شناسایی و نحوه فعالیتها و فرایندها به دقت بررسی شود.
2- تعیین خطرات بالقوه:
تمام خطراتی محیطی ، تجهیزاتی ، مواد ، انسانی و... که ایمنی را تهدید می کند باید در نظر گرفته شود همچنین حالات هر خطر نیز میبایست مورد تجزیه و تحلیل قرارگیرد.
3- بررسی اثرات هر خطر:
اثرات هر خطر، اثرات احتمالی هستند که خطر بر ایمنی افراد میگذارند. اثرات خطر میتوانند مانند آتش سوزی، مسمومیت ، شکستگی ، آسیبهای مفصلی و غیره باشد.
4- تعیین علل خطر :
شناخت کافی از محدوده مورد ارزیابی میتواند کمک فراوانی برای شناسایی علل بوجود آمدن خطر باشد. اطلاعات فنی ، زیست محیطی و ارگونومیک نیز در شناسایی بهتر علل موثر هستند.
5- چک کردن فرایندهای کنترل :
به منظور ارزیابی بهتر خطرات صورت میگیرد. بررسی برگهها عملیات استانداردها الزامات و قوانین حاکم بر محیط کار و عوامل مربوط از جمله این کارهاست.
6- تعیین نرخ وخامت :
وخامت خطر یا میزان جدید بودن ”اثر خطر بالقوه “ بر افراد است. شدت یا وخامت خطر فقط در مورد ”اثر “ آن در نظر گرفته میشود، کاهش در وخامت خطر فقط از طریق اعمال تغییرات در فرایند و نحوه انجام فعالیتها امکان پذیر است.
برای این وخامت خطر شاخصهای کمی وجود دارد که بر حسب مقیاس 1 تا 10 بیان میگردد.
جدول (5) ـ وخامت خطر
رتبه | شدت اثر | شرح |
10 | خطرناک ـ بدون هشدار | وخامت تاسف بار است مثل خطر مرگ ، تخریب کامل |
9 | خطرناک ـ با هشدار | وخامت تاسف بار است اما همراه با هشدار است |
8 | خیلی زیاد | وخامت جبران ناپذیر است- عدم توانایی انجام وظیفه اصلی از دست دادن یک عضو بدن |
7 | زیاد | وخامت زیاد است همانند آتش گرفتن تجهیزات سوختگی بدن |
6 | متوسط | وخامت کم است مانند ضرب دیدگی ،مسمومیت خفیف غذایی |
5 | کم | وخامت خیلی کم است مانند ضرب دیدگی مسمومیت خفیف غذای |
4 | خیلی کم | وخامت خیلی کم است ولی بیشتر افراد آن را احساس میکنند نشت جزئی گاز |
3 | اثرات جزئی | اثر جزئی بر جا میگذارد مثل خراش دست دست بهنگام تراشکاری |
2 | خیلی جزئی | اثر خیلی جزئی دارد |
1 | هیچ | بدون اثر |
7- احتمال وقوع:
احتمال وقوع آن مشخص میکند که یک علت یا مکانیزم بالقوه خطر با چه تواتری رخ میدهد.
تنها با از بین بردن یا کاهش علل یا مکانیزم هر خطر است که میتوان به کاهش عدد رخداد امیدوار بود. احتمال رخداد بر مبنای 1 تا 10 سنجیده میشود. بررسی سوابق و مدارک گذشته بسیار مفید است. بررسی فرایندهای کنترلی، استانداردها، الزامات و قوانین کار و نحوه اعمال آنها برای دست یافتن به این عدد بسیار مفید است.
جدول (6) – احتمال وقوع خطر
احتمال رخداد خطر | نرخ های احتمالی خطر | رتبه |
بسیار زیاد – خطرر تقریبا اجتناب ناپذیر است | 1در 2 یا بیش از آن 1در 3 | 10 9 |
زیاد خطر های تکراری | 1در8 1در 20 | 8 7 |
متوسط- خطر های مورد | 1در 80 1در 400 1 در 2000 | 6 5 4 |
کم : خطر های نسبتا نادر | 1 در 15000 1در 1500000 | 3 2 |
بعید:خطر نا محتمل است | کمتر از 1 در 15000000 | 1 |
8-نرخ احتمال کشف خطر
احتمال کشف نوعی ارزیابی از میزان توانایی است که به منظور شناسایی یک علت/مکانیزم وقوع خطر وجود دارد. بعبارت دیگر احتمال کشف توانایی پی بردن به خطر قبل از رخداد آن است.
بررسی فرایند های کنترلی استاندارد ها الزامات و قوانین کار و نحوه اعمال آنها برای دست یافتن به این عدد بسیار مفید است.
جدول (7)احتمال کشف خطر
معیار : احتمال کشف خطر | قابلیت کشف | رتبه |
هیچ کنترلی وجود ندارد و یا در صورت وجود قادر به کشف خطر بالقوه نیست | مطلقاً هیچ | 10 |
احتمال خیلی ناچیزی دارد که با کنترلهای موجود خطر ردیابی و اشکار شود | خیلی ناچیز | 9 |
احتمال ناچیزی دارد که با کنترلهای موجود خطر ردیابی و آشکار شود | ناچیز | 8 |
احتمالی خیلی کمی دارد که با کنترلهای موجود خطر ردیابی و آشکار شود | خیلی کم | 7 |
احتمال کمی دارد که با کنترلهای موجود خطر ردیابی و آشکار شود | کم | 6 |
در نیمی از موارد محتمل است که با کنترل موجود خطر بالقوه ردیابی و آشکار شود | متوسط | 5 |
احتمال نسبتاً زیادی وجود دارد که با کنترل موجود خطر بالقوه ردیابی و آشکار شود | نسبتاً زیاد | 4 |
احتمال زیادی وجود دارد که با کنترل موجود خطر بالقوه ردیابی و آشکار شود | زیاد | 3 |
احتمال خیلی زیاد وجود دارد | خیلی زیاد | 2 |
تقریباً بطور حتم با کنترلهای موجود خطر بالقوه ردیابی و آشکار می شود. | تقریباً حتمی | 1 |
1- محاسبهRPN[1]
عدد اولویت ریسک حاصلضرب سه عدد وخامت (S) رخداد (0) و احتمال کشف (D) است
RPN= Serverity x occ urance x Detection
عدد اولویت ریسک عددی بین 1 و 100 خواهد بود.
برای اعداد ریسک بالا ، کارگروهی باید جهت پائین آوردن این عدد از طریق اقدام اصلاحی صورت پذیرد.
2- آیا اصلاح نیاز است؟
در این مرحله خطرات را براساس عدد اولویت ریسک رتبه بندی میکنیم و براساس نظر سیستم FMEA یک حد RPN در نظر میگیریم . بعنوان مثال برای سطح اطمینان 90% حد به شرح زیــــــر
بدست میآید.
سپس خطراتی که RPN بالای 100 دارند و در واقع نیاز به اصلاح دارند و مشخص می کنیم
توجه : برای خطراتی که دارای حداقل یک عدد 10 هستند نیز باید اقدام اصلاحی در نظر گرفته شود.
11- اقدامات اصلاحی و پیشنهادی :
این اقدامات باید در جهت اهداف زیر وضع و انجام گردند:
الف ـ حذف علل ریشه ای خطر
ب ـ کاهش وخامت اثر خطا
ج ـ افزایش احتمال کشف خطر در فرایند
دـ افزایش رضایت کاری کارکنان از وضعیت ایمنی
12- تعیین مسئولیت و وظایف :
سازمان باید مسئول هر یک از اقدامات اصلاحی را مشخص و ثبت نماید نتایج اقدامات انجام شده باید به گروه FMEA گزارش شده و صحه گذاری شوند.
13- تصحیح فرایند طبق اقدامات اصلاحی :
اقدامات باید بطور موثر پیاده شده و این نکته در نظر گرفته شود که باید این اقدامات نیز ارزیابی شود. بعنوان مثال حذف یک ماده آتش زا از حلالها و جایگزینی یک ماده سمی مخاطرات جدیدی را بدنبال دارد که باید آنها نیز بهمین ترتیب تجزیه و تحلیل شوند.
14- بعد از انجام اقدامات اصلاحی دوباره باید عدد RPN محاسبه گردد.
در محاسبه عدد PRN باید توجه داشت که تعیین اعداد نرخ رخداد، وخامت و کشف میبایست براساس نوع فعالیت سازمان تعیین و تثبیت شود عمدتاً برای خطراتی که نرخ وخامت و رخداد بالای 7 دارند میبایست اقدام اصلاحی در نظر گرفته شود.
مزایای FMEA
1- یک ابزار پیشگیری از خطرات است
2- یک روش مناسب کمی برای ارزیابی ریسک است
3- یک روش مطمئن برای پیش بینی مشکلات و تشخیص موثرترین و کم هزینه ترین راه حلهای پیشگیری است.
خسارات ناشی از افسردگی مرتبط با کار
خسارات ناشی از افسردگی مرتبط با کار
William McPeck
Maine State Government
March 2002
برگردان به فارسی : نیلوفر احمدی – کارشناس بهداشت حرفه ای
مدیریت درمان تامین اجتماعی استان هرمزگان
مقدمه:
برآورد میشود بین 11 تا 17 میلیون نفر از آمریکائی ها دچار افسردگی باشند.
oاین تعداد بین 5 تا 10 درصد کل جمعیت است.
oزنان بیش از مردان دچار افسردگی میشوند.
oهرسال 30 هزار مورد خودکشی رخ میدهد .
oاین آمار فقط مربوط به افرادی است که تحت درمان بوده یا بیماری آنها توسط پزشک تشخیص داده شده .
برآورد خسارات ناشی از افسردگی در آمریکا:
1- نتایج مطالعات گرینبرگ 1993:
nاتحادیه های صنفی فقط بعلت بیماری افسردگی کارکنان متحمل 44میلیارد دلار خسارت به شرح زیر شده اند :
n12 میلیارد دلار خسارت ناشی از کاهش بهره وری
n12 میلیارد دلار خسارت ناشی از روزهای کاری ازدست رفته بعلت عدم حضور فرد شاغل در محل کار
n12 میلیارد دلار مجموع خسارتهای مستقیم ( غرامت و...)
n5/7 میلیارد دلار بابت فوت افراد بیمار
2- نتایج مطالعات درسال 2000:
nهزینه ازکارافتادگی هر فرد شاغل بعلت افسردگی در هرسال 425/5 دلار میباشد.
nهزینه درمان هرفرد شاغل مبتلا به افسردگی به اضافه هربیماری مزمن دیگر 7/1 برابر بیش از سایر شاغلان میباشد.
nتعداد روزهای استراحت پزشکی شاغلان افسرده زیر 40 سال طی یکسال 5/3 بار بیشتر از شاغلان بالای 40 سالی است که به افسردگی مبتلا نمیباشند.
nهر 5/1 بار غیبت از کار کارکنان بعلت افسردگی 20 درصد میزان بهره وری آنان را کاهش میدهد.
3- نتایج مطالعات دیویدسون 1998:
nطی یک سال فقط بعلت افسردگی حدود 12 میلیارد دلار خسارت بابت روزهای کاری از دست رفته محاسبه شده است.
nبرآورد میشود هزینه های بیماری افسردگی به تنهایی بیش از هر بیماری دیگری باشد.
4- نتایج مطالعات در کارکنان بانک شیکاگو 1991-1988
o52 درصد از بیماریهای روانی را مبتلایان به افسردگی تشکیل میدهند.
oفقط طی سال 1991 هزینه بیماران مبتلا به افسردگی معادل 000/930 دلاربود.
o62 درصد از کل روزهای استراحت پزشکی بیماران روانی مربوط به مبتلایان به افسردگی بود.
oافسردگی با 40 روز استراحت پزشکی بابت هربیمار در بین تمام بیماریها رتبه اول را بخود اختصاص داد.
اقدامات بانک شیکاگو:
oافزایش سطح آگاهی و آموزش کارکنان در مورد بیماری افسردگی
oآموزش به مدیران
oافزایش سطح آگاهی اتحادیه صنوف
oتمرکز بر مدیریت پیشگیری ودرمان بیماری افسردگی
oاجرای برنامه غربالگری بهداشتی کارکنان
oبرنامه ریزی برای اقدامات درمانی پیشرفته
نتایج اقدامات بانک شیکاگو:
oکاهش خسارات مستقیم بابت بیماری افسردگی در کل بیماران از 1 میلیون دلار به 400 هزاردلار ( 1996-1992)
oکاهش درصد فراوانی بیماری افسردگی از 62 درصد به 45 درصد ( 1995 -1992)
oکاهش هزینه های مستقیم درمان بیماری بابت هرنفر از 116 دلار به 58 دلار
oکاهش شیوع بیماری افسردگی از 8/1 مورد به 8/4 مورد در هر 1000 نفر (1995-1989)
5- نتایج مطالعات سازمان تحقیقات بهداشتی پیشرفته
( HERO( Health Enhancement Research Organization
الف- خلاصه نتایج بعمل آمده از مطالعه ریسک فاکتورهای محیط کار (1996-1990) در 6 صنعت از 500/47 صنعت بزرگ امریکا:
n70 درصد کارکنان از افسردگی شکایت داشتند.
n46 درصد کارکنان ازبالا بودن استرس کاری شکایت داشتند.
n35 درصد کارکنان دچار بیماری دیابت بودند.
n21 درصد کارکنان دچار اضافه وزن بودند.
n14 درصد کارکنان سیگاری بودند.
n12 درصد کارکنان دچار افزایش فشار خون بودند.
nو 10 درصد آنها دچار بی تحرکی در کار بودند .
ب- مطالعه شیوع افسردگی در میان کارکنان دولتی آمریکا (SOM ) 1997
o 1 هزارو 561 نفر از کارمندان دچار افسردگی بودند که از این تعداد 66 درصد کارمند رسمی و 6 درصد از کارکنان قراردادی بودند.
oتعداد زنان افسرده در این گروه بیش از 5/2 برابر مردان بود.
o7/6 میلیون دلار معدل 14 درصد هزینه های درمانی صرف بیماری افسردگی کارکنان شد.
nاز کل 308 دلار هزینه درمانی بابت بیماری هر نفر فقط 102 دلار بابت بیماریهای روحی ازجمله افسردگی صرف شد.
n904 کارمند به علت افسردگی به متخصص اعصاب و روان ارجاع داده شدند.
nدرمجموع 1908 نفر از کارمندان به دلیل مشکلات روحی به متخصص اعصاب و روان مراجعه کردند.
oمیزان شیوع بیماران بستری بعلت ابتلا به بیماریهای جسمی:
n95 نفر در هر 1000 نفر بیمار افسرده
n67 نفر در هر 1000 نفر بیمار غیر روحی
oدر بسیاری از مطالعات پزشکی افراد دچار افسردگی شکایات بیشتری از ناراحتی های جسمی ( غیرواقعی ) ابراز مینمایند.
oبابت درمان بیماری افسردگی کارکنان مبلغ 279/083/1 دلار صرف خریداری دارو شده است(1997)
متوسط هزینه سرانه هرنفر 50 دلار در ماه برآورد شده است.
هر بیمار افسرده در سال بطور متوسط 2/16 بار توسط پزشک ویزیت شده است.
73 درصد از کارکنان دچار افسردگی بطور مرتب دارو مصرف میکنند.
1 هزارو 672 نفر از کارکنان (9/6 درصد) از افسردگی شکایت داشتند( 1999)
76 درصد آنان از کارمندان رسمی بودند.
یک نفر از هر 12 نفر مبتلا به افسردگی بوده (1998(
کارکنان دچار افسردگی در یکسال حداقل 15 هزار بار به روان پزشک مراجعه کرده اند(1998(
هزینه درمانی بیماریهای روحی کارکنان افسرده 3/1 میلیون دلار و هزینه درمانی بیماریهای جسمی ایشان 2/4 میلیون دلار بوده( 1998)
درمجموع هزینه های درمانی کارکنان افسرده بالاتر از کارکنانی است که به بیماریهای روحی مبتلا نیستند.
بیش از 1/1 میلیون دلار صرف تهیه داروهای ضد افسردگی شده (1999)
50 درصد مبتلایان به افسردگی دوره 6 ماهه دارودرمانی خودرا بطور کامل انجام ندادند.
58 درصد از مبتلایان به افسردگی اصلا دارو دریافت نکردند.
ج- مطالعه شیوع افسردگی در کارکنان اتحادیه مدیریت درمان دولتی آمریکا (MHMC)
برنامه غربالگری تعاملی بیماران به دو روش زیر:
غربالگری از طریق برقراری تماس تلفنی با بیمارانETAP
غربالگری از طریق ارتباط آنلاین اینترنت
ملاقات پرستار با بیماران وپی گیری بیماران
مطالعه پایلوت از طریق درمان انتخابی
نتیجه غربالگری تعاملی از طریق برقراری تماس تلفنی با بیماران:
SOM: فقط برای یک نفر از هر 19 نفر بیمار قابل اجرا بود.
MHCM: 96 درصد کارکنان بیمار تحت پوشش این روش قرارگرفتند.
دلایل انتخاب برنامه ETAP
شیوع زیاد بیماری افسردگی بین کارکنان
پرهزینه بودن بیماری افسردگی
ارتباط مرگ ومیر با افسردگی ( خودکشی )
ویژگیهای استقرار سیستم پی گیری و غربالگری در برنامه ETAP:
مدارک فاقد نام و اطلاعات شخصی باشند
نگهداری مدارک بصورت محرمانه باشد – کلیه مکالمات تلفنی از طریق تایپ با صفحه کلید بوده و هیچگونه گفتگو از طریق ارتباط صوتی انجام نشود.
فقط در صورت تمایل و توافق بیمار اطلاعات در اختیار وی گذاشته شود.
دوروش غربالگری EPAT وجود دارد:
برای بیماران افسرده و مانیک
برای معتادان به الکل
غربالگری ETAPبرای بیماران افسرده و مانیک:
با استفاده از پرسشنامه 10 سوالی معتبرو استاندارد شده توسط (دانشگاه هاروارد)
با استفاده از پرسشنامه 3 سوالی معتبرو استاندارد شده توسط (دانشگاه هاروارد)
غربالگری ETAPبرای معتادان به الکل:
با استفاده از پرسشنامه 10 سوالی مورد استفاده سازمان جهانی بهداشت برای غربالگری معلولان در سال 1982
غربال کردن افراد الکلی با رفتارهای خطرناک از معتادان به الکل
اقدامات لازم برای اجرای ETAP :
واگذاری 800 شماره تلفن بدون مالیات ( بدون هزینه) به هر سازمان
امکان پاسخ فوری به تلفنها
ارائه گزارش هفتگی یا ماهیانه
امکانات آموزشی و ارتقاء برای کارکنان درگیر برنامه غربالگری
اجرای برنامه های تقویت کننده و تاکید کننده غربالگری به مناسبتهای خاص:
روز بدون الکل : در ماه آوریل
روز غربالگری بیماران افسرده : در ماه اکتبر
برقراری ارتباط خودکار بین سیستم غربالگری با بیمه خدمات درمانی
نتایج غربالگری ETAP در سطح ملی :
شناسائی بیماران افسرده :
73 درصد تماس گیرندگان دچار افسردگی بودند.
شدت افسردگی 80 درصد بیماران خفیف تا متوسط بود.
90 درصد بیماران در زمان تماس تحت درمان نبودند.
87 درصد تماس گیرندگان افراد شاغل بودند.
75 درصد زنان و 70 درصد مردانی که تماس گرفتند دچار افسردگی بودند.
شناسائی معتادان به الکل :
70 درصد تماس گیرندگان معتاد به الکل بودند.
میزان وابستگی96 درصد معتادان به الکل در حد خطرناک تا شدید بود.
4/95 درصد از معتادان به الکل در زمان تماس تحت درمان ترک اعتیاد نبودند.
81 درصد تماس گیرندگان از افراد شاغل بودند.
72 درصد مردانی که تماس گرفتند معتاد به الکل بودند.
میزان وابستگی98 درصد آنان به الکل در حد خطرناک یا بالاتربود.
61 درصد زنانی که تماس گرفتند معتاد به الکل بودند.
میزان وابستگی93 درصد آنان به الکل در حد خطرناک یا بالاتربود.
نتایج غربالگری ETAP در سال 2001:
سهم هر سازمان از تماسها بین 3/0 تا 7 درصد بود
از مجموع 730 تماس در :MHCM
505 تماس مربوط به غربالگری بیماران افسرده
225 تماس مربوط به غربالگری معتادان به الکل بود
71 درصد تماس گیرندگان زن بودند
70 درصد تماس گیرندگان دارای علائم افسردگی بودند.
85 درصد تماس گیرندگان که دچار افسردگی بودند در هنگام تماس تحت درمان قرار نداشتند.
برنامه ملاقات پرستاران با بیماران در MHCM:
اجرای برنامه مدیریت درمان بیماران توسط پرستار بطور تقریبی به ازای هر نفر 150 دلار هزینه دربرداشت.
مراحل برنامه پیگیری 6 ماهه درمان بیماران:
آموزش به بیماران
ارزیابی میزان پبشرفت در درمان بیماران
غربالگری موارد خودکشی بیماران
تهیه برنامه زمانبندی درمان
پیش بینی اقدامات لازم در شرایط دشواردرمان بیماران
برگزاری دوره های هفتگی مرور برنامه و مشاوره با روانپزشک
نتیجه گیری:
74 درصد از بیماران تا 6 ماه تحت درمان داروئی منظم قرارگرفتند.
57 درصد از مبتلایان به اسکور شدید افسردگی حداقل 50 درصد بهبود حاصل نمودند.
عملکرد شغلی 18 درصد از بیماران بهبود قابل توجهی نشان داد.
نهایتا به ازای هر نفر شاغل 2600 دلار در هزینه های درمانی صرفه جوئی بعمل آمد.
منبع اطلاعاتی:
مقاله Depression and the Employer
نوشته William McPeck
March 2002
نکات ایمنی برای کارگران جوان
نکات ایمنی برای کارگران جوان
مهدی بختیاری اصل
حقوق و مسئولیت های شما :
ü کارفرمای شما باید کلیه خطرات موجود در محیط کار را به شما گوشزد کند.
ü اگر شما شرایط خطر ناکی را در محیط کاری خود یافتید ؛ هر چه سریعتر به کارفرمای خود اطلاع دهید .و در باره اصلاح شرایط موجود مباحثه کنید .
ü اگر شما در معرض حوادث باشید با ید تحت پوشش بیمه قرار گیرید .
ü کلیه هزینه ها و صورتحسابهای درمانی و ... شما تحت پوشش بیمه کارفرما قرار خواهد گرفت .
ü به یاد داشته باشید که شما در قبال مسئولیت ها و دستورات ایمنی که از سوی کارفرما به شما گوشزد می شود مسئول می باشید .
دانلود ادامه متن بصورت پی دی اف
پسورد : http://www.ihs.net.ms
پوستر ایمنی
پوستر ایمنی
روی لینکها کلیک کرده و گزینه ی save target as را انتخاب کنید
Before you work on it, lock it out!
But they were just horsing around
Call for help before you try to put it out
Confined space entries are never routine
Do you know where the fire extinguisher is
Do your part to prevent slips and falls
Falls hurt. Watch where you're walking
Health and Safety Awareness Poster - Parents
Health and Safety Awareness Poster - Young Workers
How long should you wash your hands
Lift with your legs, not your back
On or off the job, keep safety in mind
Ouch! Watch out for pinch points
Pay attention to chemical warning labels
Prevent chemical spills and leaks inspect containers
Safety belts keep the family together
Use the right tool for the job
You can't follow safety rules in your sleep
چک لیست ایمنی دیگهای بخار با فشار متوسط (FIRE TUBE)
برای دانلود اینجا رایت کلیک و save as target بزنید
شناسایی و ارزیابی خطرات محیط کار
شناسایی و ارزیابی خطرات محیط کار
منابع :
سایت اتحادیه کارگران آمریکا – CWA
سایت کمیته اجرایی ایمنی و بهداشت اروپا – HSE
شناسایی خطرات ایمنی و بهداشتی محیطهای کاری، وظیفه اولیه و اساسی کمیته های بهداشت و ایمنی شغلی می باشد. بطور کلی چهار نوع از حوادث خطرساز (در بحث ایمنی) موجودند که شامل:
الف- سقوط در سطوح هم تراز و سقوط از ارتفاع
ب – برخورد با اجسام
ج – درگیری بین قطعات ثابت و متحرک
د – تصادفهای تماسی، همانند تماس با سطوح بسیار سرد یا بسیار داغ و یا تماس با برق
اعضای کمیته های بهداشت و ایمنی باید قادر به شناسایی و معرفی خطرات ایمنی بوده و بتوانند اقداماتی را در زمینه مدیریت صحیح خطرات و همچنین کاهش و تنزل تعداد آنها به انجام رسانند. اعضای کمیته می توانند از طریق مشورت با کارفرمایان و کارگران، مراجعه به گزارشات مربوط به حوادث و یا صدمات ناشی از کار، مرور گزارشات مربوط به عملکرد ماشین آلات و ...... با محدوده و حوزه خطراتی که افراد در معرض آنها قرار دارند، آشنا گردند و در پیشگیری از بروز آنها اقدام نمایند.
2-1- ملاحظات ایمنی:
پاسخگویی به سؤالات ذیل، اعضای کمیته های بهداشت و ایمنی و همچنین بازرسان کار را در امر شناسایی و پیشگیری از خطرات ایمنی یاری می رساند:
1-آیا کلیه اجسام و ماشین آلات الکتریکی دارای سیستم اتصال به زمین مناسب می باشند؟ و یا آیا کلیه اجسام فوق و سیم های برق دارای روپوش عایق مناسب هستند؟
2-آیا کلیه تسمه فلکه ها، چرخ دندها، فن ها و سایر اجزا و قسمتهای متحرک، دارای حفاظ و پوشش مناسب هستند؟
3- آیا کلیه تجهیزات الکتریکی در شرایط کاری خوبی قرار دارند؟
4- آیا کلیه ابزارآلات دستی در شرایط مناسبی نگهداری می شوند؟
5- آیا کلیه ابزارآلات تیز و برنده همانند قیچی ها، کاردکها و ...... دارای پوشش های نگهداری ایمن هستند؟
6- آیا کلیه وسایل نقلیه موتوری درون کارگاهی در شرایط کاری خوبی قرار دارند؟ آیا اجزای آنها سالم وصحیح می باشند؟
7- آیا کف زمین تمیز، خشک و عاری از هرگونه زباله می باشد؟ آیا ابزار و تجهیزات از محل عبور و مرور افراد جمع آوری می شوند؟
8- آیا افراد با روش صحیح کار با نردبانها آشنایی دارند؟
9- آیا برای مواقع ضروری وقوع خطر، پیش بینی دربهای خروج اضطراری شده است؟
10- آِیا دربها و قسمتهای خروجی اضطراری دقیقاً علامتگذاری و به وضوح مشخص
شده اند؟
11- آیا راههای خروجی مناسب، برای راهنمایی به سمت دربهای خروجی تعبیه شده است؟
12- آیا راه پله ها در دسترس می باشند و آیا در شرایط خوبی قرار دارند؟
13- آیا کمدها و قفسه ها و کشوها در محل مناسبی می باشد، به نحوی که کشوها و دربهای آنها به محلهای رفت و آمد افراد باز نشود؟
14- آیا برای دسترسی ایمن به سطوح بالاتر، نردبانها یا چهارپایه های مناسب در نظر گرفته شده است؟
15- آیا نور مناسبی برای روشن کردن اداره ها و محیطهای کاری دیگر فراهم شده است؟
16- آیا کارکنان از محل دقیق کپسولهای آتش نشانی اطلاع کافی داشته و با شیوه کار آنها آشنایی دارند؟
17- آیا کارکنان از محل دقیق آژیرهای اعلام خطر اطلاع دارند؟
18- آیا کارکنان با اقدامات مربوط به کمکهای اولیه در مواقع ضروری آشنایی دارند؟
19- آیا کارکنان از موقعیت مکانی نزدیک ترین بیمارستان یا درمانگاه اطلاع کافی دارند؟
سؤالات مطرح شدة فوق، چندین پرسش پیشنهادی می باشد که البته در محیطهای گوناگون و بسته به نوع و شرایط کاری، کمیته های بهداشت و ایمنی می توانند لیست دیگری از سؤالات مربوطه را مطرح کرده و سپس به پاسخگویی به پرسشهای مطرح شده بپردازند. همچنین این کمیته ها موظفند کلیه اقدامات لازم جهت دستیابی به اهداف ایمنی را به انجام رسانند.
3-1- شناسایی خطرات بهداشتی محیط کار
در موارد بسیاری، شناسایی خطرات بهداشتی محیطهای کاری، به نسبت خطرات ایمنی مشکل تر می باشد و اغلب اوقات از زمان تماس اولیه با مواد شیمیایی سمی و خطرناک تا زمان بروز اثرات زیان آور این مواد، سالهای زیادی سپری می شود. بنابر این اعضای کمیته های بهداشت و ایمنی باید با تکنیکهای تشخیص خطرات بهداشتی آشنایی کامل داشته باشند. برای اطمینان بیشتر از وجود یا عدم وجود این نوع خطرات، صحبت کردن و مشورت با کارگران به همراه طرح سؤالاتی در این زمینه، مرور پرونده های پزشکی کارکنان و مطالعه در زمینة سوابق بیماریهای شغلی آنان، مراجعه به اسناد مربوط به بازرسی های انجام شده و کلیه مدارک مربوطه در این زمینه می تواند راهگشا باشد.
4-1- ملاحظات بهداشتی
پاسخگویی به سؤالات ذیل، اعضای کمیته های بهداشت و ایمنی و همچنین بازرسان کار را در امر شناسایی خطرات بهداشتی یاری می رساند:
1-آیا اعضای کمیته و بازرسان کار به عنوان قسمتی از وظایفشان از بخشهایی که احتمال وجود خطرات ناشناخته در آنها موجود است (همانند آزمایشگاهها، کارخانجات تولید موادشیمیایی و بخشهایی از کارگاهها که از موادشیمیایی استفاده می کنند، نیروگاههای هسته ای و بخشهایی از کارگاهها که از مواد هسته ای و رادیواکتیو استفاده می کنند و.....)، بازرسی کامل بعمل می آورند؟
2- آیا در صورت مواجهه با محیط کار ناایمن، افراد و کارکنان از لوازم حفاظت فردی استفاده می کنند؟ در صورت پاسخ منفی، آیا تا زمان ایمن سازی کامل محیط، تمهیدات دیگری در این زمینه در نظر گرفته می شود؟
3- آیا در محیط کار، استفاده از انواع خاصی از لوازم حفاظت فردی ضروری می باشد و در صورت لزوم آیا انتخاب بهترین و مناسب ترین نوع این لوازم (با توجه به روندکاری) مدنظر قرار می گیرد؟ و آیا این لوازم در شرایط مناسبی، مصرف و نگهداری می شوند؟
4- آیا در حین کار، لوازم و ابزار تولیدکننده ارتعاش، مورد مصرف قرار می گیرد؟ در صورت پاسخ مثبت چه تمهیداتی در این زمینه اندیشیده شده است؟
5- آیا افرادی که با موادشیمیایی و یا سایر مواد خطرناک سروکار دارند، با نوع و خواص این مواد آشنا هستند؟
6- آیا تهویه موضعی و عمومی درمحل مصرف موادشیمیایی و یا محل تولیدگازها و بخارات سمی و خطرناک، تعبیه شده است؟
7- آیا دمای محیط کار در حد نرمال و طبیعی می باشد؟ در صورت بروز دماهای بسیار بالا و یا پایین، چه تمهیداتی در نظر گرفته شده است؟
8- آیا گازها، بخارات و گردو غبار در فضای محل کار وجود دارد؟ در صورت پاسخ مثبت، آیا منابع تولید این مواد شناخته شده هستند؟ و آیا این مواد موجب ایجاد عوارضی از جمله تهوع، سردرد و سرگیجه، طولانی شدن مدت زمان عکس العمل به عوامل خارجی و .... برای کارگران گشته اند؟
9- آیا ماشین آلات، لوازم و تجهیزات مصرفی، ایجاد سر و صدا و آلودگی های صوتی غیرمجاز می کنند؟ در صورت پاسخ مثبت، چه تمهیداتی اندیشیده شده است؟
10- آیا کارگران در حین انجام کار، با مشکلاتی از قبیل خستگی زود هنگام، ناراحتی های پوستی وتنفسی، ناراحتی های عصبی و استرسهای شغلی و .... مواجه می شوند؟ در صورت پاسخ مثبت، آیا در مورد این موضوع، ریشه یابی های لازم انجام شده است؟
5-1- فرم ارزیابی خطرات بهداشتی
این فرم بر اساس استانداردNIOSH (National Inistitute for Occupational Safety and Health )
تهیه و تنظیم گشته است و برای تکمیل آن، فاکتورهای زیر باید مدنظر قرار گیرد:
1- نوع صنعت و تولیدات محل کار
2- مشخص کردن مکانهای با احتمال خطرات بهداشتی بیشتر
3- تعداد افراد در معرض خطرات بهداشتی
4- مدت زمان تماس (برحسب تعداد ساعات در طی یک روز کاری)
5- نوع فعالیت کاری افرادی که در معرض تماس یا مواجهه با خطرات بهداشتی هستند
6- تعیین پروسه کاری مربوطه
7- آیا خطرات بهداشتی محل کار، اخیراً مورد ارزیابی بازرسان کار، کارشناسان بهداشت کار و یا سازمانها و ارگانهای فعال در زمینه های بهداشتی قرارگرفته است؟ در صورت پاسخ مثبت، این عمل توسط چه کسانی (و یا چه ارگانی) صورت پذیرفته است؟
8- آیا مشکلات بهداشتی مشاهده شده، مورد بررسی قرار گرفته است؟ اگر پاسخ مثبت است، این عمل توسط چه سازمانها، انجمن و یا ارگانهایی صورت پذیرفته است؟
9- مسئولیت ایمنی و بهداشتی کارکنان بر عهده چه کسی (کسانی) می باشد؟
تاسیسات و دیگ بخار (1)
تاسیسات و دیگ بخار (1)
تهیه و تنظیم :
مهندس علی اکبر عباسی رستمی ---- کارشناس فنی تاسیسات و دیگ بخار
اسدالله سبزی ---- کارشناس حفاظت ایمنی و بهداشت کار
حسین اشرفیان ---- کارشناس حفاظت ایمنی و بهداشت کار
(مجتمع دخانیات مازندران )
فصل اول : کلیات
امروزه از تولید بخار در کلیه صنایع از جمله صنایع غذائی ، رنگریزی ، داروسازی و پارچه بافی استفاده های فراوانی میکنند. این بخار که توسط دیگ بخار تولید میگردد. قادر است در فشارهای بالا ودر سوپر هیترها انرژی حرارتی را به مکانیکی و الکتریکی تبدیل نماید ودر را ه اندازی چکشها ، پرسها و همچنین پمپهای پیستونی استفاده نمود. در سوپر هیترها فشار بخار را تابالای IPS I 1000 ودر دیگهای بخار تا حدود PSI 200 میتوان بالابرد .
از مصارف بسیار رایج دیگر بخار میتوان ، گرما سازی محیط منازل ، کارخانه ها ، هتل ها ، بیمارستانها و مجامع عمومی و همچنین در استریلزاسیون مواد بهداشتی منجمله انواع گازهای استریل ، پنبه های بهداشتی و غیره استفاده نمود . و تولید بخار میتواند انواع حرکتهای مکانیکی را انجام دهد و انرژی حرارتی را به انرژی مختلف مکانیکی که در بالا شرح آن داده شد تبدیل کند. در قدیم لکوموتیوهای قطار به وسیله بخار حرکت میکردند که امروزه از لکوموتیوهای برقی و دیزلی استفاده میکنند. کارائی بخار و مصارف آن بسیار زیاد است که در این مقوله نمی گنجد و بشرح مختصری از آن اکتفا میشود.
فصل دوم : تقسیم بندی دیگهای بخار و آبگرم
دیگهائی که در صنعت وجود دارند بشرح جدول زیر تقسیم بندی میشوند :
1- تولید بخار
2- تولید آبگرم
الف : دیگهای فایر تیوپ Fire Tube
ب : دیگهای واتر تیوپ waterTube
1- مینی پک mini pack
2- وی چیفتن V . chiften
3- مولتی پک Multy Pack
1-دیگهائی که تولید بخار مینمایند با دیگهای آبگرم تفاوتهائی دارند از جمله دردیگهای بخار سطح آب بوسیله موبر کنترل میگردد و آب دیگ توسط پمپ تغذیه میگردد . همچنین فشار موجود در دیگ اهمیت دارد و هیچگونه منبع انبساطی در این نوع دیگها وجود ندارد. فشار موجود در دیگ توسط مانومتر نشان داده میشود سطح آب توسط لوله های شیشه آب نما مشاهده میگردد.
2-دیگهای آبگرم بوسیله لوله مستقیمی که به آب شهر وصل است تغذیه میگردد. در این نوع دیگها موبرهای کنترل سطح آب و شیشه های آبنما موجود نیست ودرجه حرارت آب اهمیت دارد . وتوسط ترمومتر نشان داده میشود در این نوع دیگها منبع انبساط بمنظور جلوگیری از انتقال انبساط به لوله ها و مصرف کننده ها تعبیه شده است که از ترکیدن آنها جلوگیری شود . چون آب دراثر حرارت منبسط میگردد ودر صورت نبودن منبع انبساط به محل های دیگر فشار وارد میگردد .
الف : دیگهای فایر تیوب (fire tube) : در این نوع دیگها حرارت حاصله از مشعل به داخل لوله ها هدایت میگردد وآب در پشت لوله ها قراردارد ، استفاده این نوع دیگها در تولید آبگرم با قدرت وظرفیت زیاد میباشد. که برای نمونه میتوان دیگهای شوفاژ بزرگ که دارای چند واحد میباشند . و همچنین بیمارستانها و کارخانجات و مراکز متعدد دیگر که مصرف آبگرم فراوان دارند نصب میگردد نام برد . و همچنین دیگهای بخار اکثراً از این نوع میباشند .
ب : دیگهای واتر تیوب : ( Water Tube ) : این نوع دیگها خیلی کم مصرف هستند و فقط میتوان دیگهای باظرفیت خیلی کم راکه به دیگهای شوفاژ خانگی معروفند نام برد. زیرا دراین نوع بخصوص آب در داخل لوله ها و آتش در پشت لوله ها قرار میگیرد. و به این وسیله آبگرم میگردد.
1- دیگهای مینی پک( Mini Pack ) : این نوع دیگها بسیار کوچکند و فقط 1000 پاند در ساعت بخار تولید میکنند. دارای 2 پاس میباشند. به این معنی که شعله حاصل از مشعل وارد کوره میگردد و از انتهای دیگ توسط یک پاس لوله به جلو دیگ منتقل و از آنجا به دودکش هدایت میگردد. به این نوع دیگها ، دیگهای سایز کوچک نـــیز می گویند.
2- دیگهای وی چیفتن ( (V.Chiften : این نوع دیگها که به سایز متوسط نیز معروفند در اندازه های 2540 ،2520،4470،6170 پاند در ساعت وجود دارند. این نوع دیگها ازپاس لوله و کوره ساخته شده اند به این ترتیب که شعله حاصل از مشعل پس از کوره به راپر عقب و از آنجا به لوله های پاس اول وبه جعبه دود جلو و سپس توسط لوله های پاس دوم به جعبه دود عقب و به دودکش هدایت میشود.
3-دیگهای مولتی پک ( Multy Pack ) : دیگهای مولتی پک در اندازه های 10000،14000،16000،18000، 22500پاند در ساعت ساخته شده اند ودارای سه پاس لوله و کوره میباشند و هدایت حرارت مانند دیگهای وی چیفتن میباشد.
فصل سوم : مراحل ساخت دیگ بخار و مونتاژ
جنس ورق و لوله هائی که توسط آن دیگهای بخار و آبگرم را می سازند باید در مقابل خوردگی ، فشار ودرجه حرارت از مقاومت فوق العاده ای برخوردار باشد. دراین نوع از انواع فولادها که درآن آلیاژهای کرم ، نیکل ووانادیم وجود دارد استفاده میگردد زیرا مقاومتهای بالای PSI200 راباید تحمل کنند ودر مقابل آب تغذیه که از ناخالصیهای فراوانی برخوردار هستند . وتولید رسوب مینمایند و باعث خوردگی بدنه دیگ میشوند نیز مقاومت نماید . همچنین درجه حرارت که در مراحل و نقاط مختلف دیگ متغییر است باعث تغییراتی در بدنه دیگ میگردد. که نوع ورق ولوله های دیگ باید بتواند این تغییرات را تحمل نماید.
الف : بدنه دیگ= با توجه به اندازه های مختلف تولید دیگ ، ورقهای فولادی در اندازه های مختلف وارد کارگاه شده و باتوجه به تولید نوع دیگ دردستگاه گیوتین در اندازه دلخواه بریده شده وسپس دردستگاه نورد هیدرولیک ، نورد شده و لبه های گرد شده توسط دستگاه گاز co2جوشکاری شده وبه یکدیگر متصل میشود. که این جوش پس از آزمایش رادیوگرافی x-ray وتائید شدن آن به قسمت بعدی منتقل میگردد. معمولاً ضخامت این نوع ورق که مخصوص بدنه است از 14 الی 22 میلیمتر متغیر است.
ب : نصب تیوب پلیتها ( Tube Plate ) = تیوب پلیتها که به آن صفحات جلو و عقب نیز می گویند . باید دارای چندین سوراخ که بعداً توسط لوله های دیگ و میله های مقاوم به یکدیگر وبه راپر عقب متصل میگردند باشد این سوراخها توسط دستگاه مخصوص انجام میگیرد و طبق نقشه تهیه شده در طراحی سوراخها و محل نصب مشعل و هندهولها و همچنین محل نصب دریچه دید عقب بوسیله دستگاه تراش وفرز در آورده میشود. وبه این ترتیب آماده است برای نصب برروی دیگ که در مرحله بعد انجام میگیرد.
ج : کوره دیگ = کوره در دیگهای مینی پک از یک قسمت که درانتها سوراخهائی منظور شده است که دود توسط لوله هائی به قسمت جلو منتقل میگردد ساخته شده است . ولی دردیگهای وی چیفتن و مولتی پک کوره از سه قسمت تشکیل شده است و این سه قسمت بعداً بوسیله جوشکاری بهم وصل میگردند. )در محل جوشکاری قسمت اول به دوم ودوم به سوم .(کوره از منحنی هائی بنام لوب ساخته شده است که این لوب از انبساط و انقباض کوره در درجه حرارتهای بالا جلوگیری میکند . جلوی کوره به تیوب پلیت جلو و عقب کوره را پر عقب متصل میگردد
د : راپر عقب : دردیگهای سایز بزرگ (مولتی پک ) با توجه به اینکه از دوپاس لوله شامل میشوند . راپر عقب نقش مهمی را ایفا میکند. در قسمت جلو راپر عقب فقط یک دهانه به اندازه قطر کوره در آورده شده است ودر قسمت عقب راپر عقب تعدادی سوراخ تعبیه شده است که این سوراخها به لوله های پاس اول جوشکاری میشود. راپر عقب محفظه ای است که دود حاصل از شعله مشعل در این محفظه جمع میگردد و سپس به لوله های پاس اول منتقل میگردد. که درواقع میتوان راپر عقب را یک جدا کننده نامید.
ه : بعد از آماده شدن راپر عقب و کوره دیگ = این دوقسمت از محل جلو راپر بهم جوشکاری میشوند و بعد از تست کامل دربیرون از دیگ ، به تیوب پلیت جلو جوشکاری میشود. البیته باید در نظر داشت که قسمت جلو کوره به تیوب پلیت جلو و قسمت عقب آن به راپر عقب جوشکاری میگردد. ودراین موقع تیوب پلیت عقب نیز به بدنه کوره جوشکاری میشود.
و : با توجه به اینکه تمام فشار حاصل از تولید بخار به تیوب پلیتهای جلو وعقب منتقل میگردد . در نتیجه این صفحات توسط میله های مقاوم که حد اقل 40 میلیمتر ضخامت دارند به یکدیگر متصل میگردند. علاوه براین میله ها ، لوله های مقاوم که ضخامت آنها حدود 6 میلیمتر است نیز به صفحات جلو و عقب جوشکاری میگردند تا این صفحات بتوانند در فشارهای بالا مقاومت کنند . تعداد این میله ها و لوله های مقاوم باتوجه به سایز دیگ بخار متغیر است .
ز : بعد از جوشکاری حیله های مقاوم و لوله های مقاوم به صفحات جلو و عقب نوبت به مونتاژ لوله های معمولی که کار انتقال حرارت را بعهده دارند میرسد. این لوله ها که حدود 3 میلیمتر ضخامت دارند و قبلاً بنا به سایز کوره بریده شده اند بین صفحات جلو وعقب قرارمیگیرند . این لوله ها مثل لوله های مقاوم به صفحات جلو وعقب جوشکاری نمیشوند. بلکه بوسیله دستگاهی بنام اکسپند یا والس به بدنه صفحه جلو وعقب پرس میگردد. به این ترتیب که وقتی این اکسپند داخل لوله که بطور مثال قطر خارجی آن 32 میلیمتر است وارد میشود. بعد از راه افتادن به شکل مخروطی وارد میگردد .در نتیجه دهانه لوله را حدود 1 الی 5/1 میلیمتر به عمق 3 سانتیمتر گشاد گرده که به صفحه جلو و یاعقب پرس میگردد. که به این قسمت از کار اکسپند زدن لوله ها می گویند و بوسیله فشار هوای فشرده انجام میگردد. بنابر این در دیگهای بخار دونوع لوله موجود است لوله های مقاوم و لوله های معمولی که تعداد آنها با توجه به اندازه دیگ تغییر میکند. هیچگاه لوله های معمولی را به صفحات جلو و عقب نباید جوشکاری نمود. در غیر اینصورت صفحات تاب برداشته و هیچگاه آب بندی نمی گردند.
ح : با توجه به اینکه برروی بدنه دیگ 2عدد شیر موبری ، 2 عدد شیشه آبنما ، دریچه های هند هول و منهول ، لوله ورودی آب تغذیه و سایر اعمال دیگر قرار است انجام گیرد. و محل آنها از قبل برروی بدنه دیگ سوراخکاری شده است . دراین مرحله انجام میگیرد و تمام جوشکاری های لازم بعمل می آید و تمام لوله های مورد نیاز برروی بدنه دیگ جوشکاری میگردد.
ط : پایه دیگهای بخار از آهن هاچ ( H ) که بسیار قوی است تشکیل شده است . واین پایه در مقابل ارتعاشهای حاصل از دیگ ووزن آن کاملاً مقاومت میکند. زیرا علاوه بر بدنه دیگ ، تابلوی برق و پمپ آب نیز برروی پایه دیگ نصب میگردد.
ی : تست هیدرولیک = وقتی که کلیه اتصالات دیگ نصب گردید . دیگ را پــر از آب نموده ودر فشار PSI 235 تحت فشار قرار میدهند . برای این منظور کلیه منافذ دیگ را بوسیله درپوش بسته و آب وارد دیگ مینمایند و فشار را بالا میبرند . تادر صورتیکه هنگام جوشکاری اتصالات و یا اکسپند زدن لوله ها کار بطور صحیح انجام نگرفته باشد و از محلی آب بیرون آید. نقص موجود را برطرف نمایند. در این مرحله هیچگونه منفذی که از آن آب بیرون آید نباید مشاهده گردد. در غیر اینصورت باید محل منفذ در باره بازسازی گردد . دیگ حدود 2 الی 3 ساعت تحت فشار است ((تا این مرحله هرگونه جوشکاری برروی بدنه و یا هر قسمت دیگر دیگ مجاز است ))
ک : تنش گیری = بعد از اینکه کلیه عملیات جوشکاری برروی دیگ باتمام رسید و تمام اتصالات دیگ نصب گردید . بدنه دیگ را به کوره الکتریکی که تمام بدنه دیگ را المنتهای حرارتی تشکیل داده اند منتقل میکنند. این کوره بدنه دیگ را تاحدود 650 درجه سانتیگراد حرارت میدهد و باعث میگردد تا شبکه کریستالی که براثر جوشکاری بدنه دیگ تغییر نموده است و باعث بهم خوردن مقاومت در نقاط مختلف دیگ گردیده است . یکنواخت شده و بهمین صورت مقاومت دیگ نیز در همه نقاط دیگ یکسان گردد. مدت زمان توقف دیگ دراین کوره به ازاء هرمیلیمتر ضخامت 3 دقیقه است ولی در کارخانه ماشین سازی این مدت حدود 2 ال 3 ساعت بطول می انجامد . این مدت از زمانیکه درجه حرارت کوره به حدود 620 درجه سانتیگراد میرسد محاسبه میشود.
((مهـــم ))
بعد از خارج شدن بدنه دیگ از کوره، جوشکاری عمقی برروی بدنه دیگ ممنوع است .
: جعبه دود عقب وجلو = دردیگهای سایز متوسط و بزرگ درقسمت جلو دیگ جعبه دود جلو ودر قسمت عقب دیگ جعبه دود عقب نصب میگردد. جعبه دودها اول انتقال حرارت به لوله های پاس دوم و سوم میباشد به این ترتیب که وقتی شعله آتش در کوره دیگ تشکیل میشود به راپرعقب و از آنجا به اولین لوله های دیگ و سپس به در محفظه جعبه دود جلو جمع شده و به لوله های پاس دود و از آنجا در محفظه جعبه دود عقب و به طرف دودکش هدایت میگردد. کار دوم جعبه دودها برای تمیز کردن لوله های پاس اول و پاس دوم از دوره های حاصله از ناقص سوختن مشعل باید درب جعبه دودها را باز نمود و بوسیله برسهای مخصوص از طرف جعبه دودها لوله های هر دوپاس را تمیز نمود. به این ترتیب که دودهای لوله های پاس اول در جعبه دود جلو و دود لوله های پاس دوم در جعبه دود عقب جمع میگردد که متعاقباً به خارج منتقل میشود.
ادامه دارد....
امروزه از تولید بخار در کلیه صنایع از جمله صنایع غذائی ، رنگریزی ، داروسازی و پارچه بافی استفاده های فراوانی میکنند. این بخار که توسط دیگ بخار تولید میگردد. قادر است در فشارهای بالا ودر سوپر هیترها انرژی حرارتی را به مکانیکی و الکتریکی تبدیل نماید ودر را ه اندازی چکشها ، پرسها و همچنین پمپهای پیستونی استفاده نمود. در سوپر هیترها فشار بخار را تابالای IPS I 1000 ودر دیگهای بخار تا حدود PSI 200 میتوان بالابرد .
از مصارف بسیار رایج دیگر بخار میتوان ، گرما سازی محیط منازل ، کارخانه ها ، هتل ها ، بیمارستانها و مجامع عمومی و همچنین در استریلزاسیون مواد بهداشتی منجمله انواع گازهای استریل ، پنبه های بهداشتی و غیره استفاده نمود . و تولید بخار میتواند انواع حرکتهای مکانیکی را انجام دهد و انرژی حرارتی را به انرژی مختلف مکانیکی که در بالا شرح آن داده شد تبدیل کند. در قدیم لکوموتیوهای قطار به وسیله بخار حرکت میکردند که امروزه از لکوموتیوهای برقی و دیزلی استفاده میکنند. کارائی بخار و مصارف آن بسیار زیاد است که در این مقوله نمی گنجد و بشرح مختصری از آن اکتفا میشود.
فصل دوم : تقسیم بندی دیگهای بخار و آبگرم
دیگهائی که در صنعت وجود دارند بشرح جدول زیر تقسیم بندی میشوند :
1- تولید بخار
2- تولید آبگرم
| الف : دیگهای فایر تیوپ Fire Tube
ب : دیگهای واتر تیوپ waterTube
| 1- مینی پک mini pack
2- وی چیفتن V . chiften
3- مولتی پک Multy Pack
|
1-دیگهائی که تولید بخار مینمایند با دیگهای آبگرم تفاوتهائی دارند از جمله دردیگهای بخار سطح آب بوسیله موبر کنترل میگردد و آب دیگ توسط پمپ تغذیه میگردد . همچنین فشار موجود در دیگ اهمیت دارد و هیچگونه منبع انبساطی در این نوع دیگها وجود ندارد. فشار موجود در دیگ توسط مانومتر نشان داده میشود سطح آب توسط لوله های شیشه آب نما مشاهده میگردد.
2-دیگهای آبگرم بوسیله لوله مستقیمی که به آب شهر وصل است تغذیه میگردد. در این نوع دیگها موبرهای کنترل سطح آب و شیشه های آبنما موجود نیست ودرجه حرارت آب اهمیت دارد . وتوسط ترمومتر نشان داده میشود در این نوع دیگها منبع انبساط بمنظور جلوگیری از انتقال انبساط به لوله ها و مصرف کننده ها تعبیه شده است که از ترکیدن آنها جلوگیری شود . چون آب دراثر حرارت منبسط میگردد ودر صورت نبودن منبع انبساط به محل های دیگر فشار وارد میگردد .
الف : دیگهای فایر تیوب (fire tube) : در این نوع دیگها حرارت حاصله از مشعل به داخل لوله ها هدایت میگردد وآب در پشت لوله ها قراردارد ، استفاده این نوع دیگها در تولید آبگرم با قدرت وظرفیت زیاد میباشد. که برای نمونه میتوان دیگهای شوفاژ بزرگ که دارای چند واحد میباشند . و همچنین بیمارستانها و کارخانجات و مراکز متعدد دیگر که مصرف آبگرم فراوان دارند نصب میگردد نام برد . و همچنین دیگهای بخار اکثراً از این نوع میباشند .
ب : دیگهای واتر تیوب : ( Water Tube ) : این نوع دیگها خیلی کم مصرف هستند و فقط میتوان دیگهای باظرفیت خیلی کم راکه به دیگهای شوفاژ خانگی معروفند نام برد. زیرا دراین نوع بخصوص آب در داخل لوله ها و آتش در پشت لوله ها قرار میگیرد. و به این وسیله آبگرم میگردد.
1- دیگهای مینی پک( Mini Pack ) : این نوع دیگها بسیار کوچکند و فقط 1000 پاند در ساعت بخار تولید میکنند. دارای 2 پاس میباشند. به این معنی که شعله حاصل از مشعل وارد کوره میگردد و از انتهای دیگ توسط یک پاس لوله به جلو دیگ منتقل و از آنجا به دودکش هدایت میگردد. به این نوع دیگها ، دیگهای سایز کوچک نـــیز می گویند.
2- دیگهای وی چیفتن ( (V.Chiften : این نوع دیگها که به سایز متوسط نیز معروفند در اندازه های 2540 ،2520،4470،6170 پاند در ساعت وجود دارند. این نوع دیگها ازپاس لوله و کوره ساخته شده اند به این ترتیب که شعله حاصل از مشعل پس از کوره به راپر عقب و از آنجا به لوله های پاس اول وبه جعبه دود جلو و سپس توسط لوله های پاس دوم به جعبه دود عقب و به دودکش هدایت میشود.
3-دیگهای مولتی پک ( Multy Pack ) : دیگهای مولتی پک در اندازه های 10000،14000،16000،18000، 22500پاند در ساعت ساخته شده اند ودارای سه پاس لوله و کوره میباشند و هدایت حرارت مانند دیگهای وی چیفتن میباشد.
فصل سوم : مراحل ساخت دیگ بخار و مونتاژ
جنس ورق و لوله هائی که توسط آن دیگهای بخار و آبگرم را می سازند باید در مقابل خوردگی ، فشار ودرجه حرارت از مقاومت فوق العاده ای برخوردار باشد. دراین نوع از انواع فولادها که درآن آلیاژهای کرم ، نیکل ووانادیم وجود دارد استفاده میگردد زیرا مقاومتهای بالای PSI200 راباید تحمل کنند ودر مقابل آب تغذیه که از ناخالصیهای فراوانی برخوردار هستند . وتولید رسوب مینمایند و باعث خوردگی بدنه دیگ میشوند نیز مقاومت نماید . همچنین درجه حرارت که در مراحل و نقاط مختلف دیگ متغییر است باعث تغییراتی در بدنه دیگ میگردد. که نوع ورق ولوله های دیگ باید بتواند این تغییرات را تحمل نماید.
الف : بدنه دیگ= با توجه به اندازه های مختلف تولید دیگ ، ورقهای فولادی در اندازه های مختلف وارد کارگاه شده و باتوجه به تولید نوع دیگ دردستگاه گیوتین در اندازه دلخواه بریده شده وسپس دردستگاه نورد هیدرولیک ، نورد شده و لبه های گرد شده توسط دستگاه گاز co2جوشکاری شده وبه یکدیگر متصل میشود. که این جوش پس از آزمایش رادیوگرافی x-ray وتائید شدن آن به قسمت بعدی منتقل میگردد. معمولاً ضخامت این نوع ورق که مخصوص بدنه است از 14 الی 22 میلیمتر متغیر است.
ب : نصب تیوب پلیتها ( Tube Plate ) = تیوب پلیتها که به آن صفحات جلو و عقب نیز می گویند . باید دارای چندین سوراخ که بعداً توسط لوله های دیگ و میله های مقاوم به یکدیگر وبه راپر عقب متصل میگردند باشد این سوراخها توسط دستگاه مخصوص انجام میگیرد و طبق نقشه تهیه شده در طراحی سوراخها و محل نصب مشعل و هندهولها و همچنین محل نصب دریچه دید عقب بوسیله دستگاه تراش وفرز در آورده میشود. وبه این ترتیب آماده است برای نصب برروی دیگ که در مرحله بعد انجام میگیرد.
ج : کوره دیگ = کوره در دیگهای مینی پک از یک قسمت که درانتها سوراخهائی منظور شده است که دود توسط لوله هائی به قسمت جلو منتقل میگردد ساخته شده است . ولی دردیگهای وی چیفتن و مولتی پک کوره از سه قسمت تشکیل شده است و این سه قسمت بعداً بوسیله جوشکاری بهم وصل میگردند. )در محل جوشکاری قسمت اول به دوم ودوم به سوم .(کوره از منحنی هائی بنام لوب ساخته شده است که این لوب از انبساط و انقباض کوره در درجه حرارتهای بالا جلوگیری میکند . جلوی کوره به تیوب پلیت جلو و عقب کوره را پر عقب متصل میگردد
د : راپر عقب : دردیگهای سایز بزرگ (مولتی پک ) با توجه به اینکه از دوپاس لوله شامل میشوند . راپر عقب نقش مهمی را ایفا میکند. در قسمت جلو راپر عقب فقط یک دهانه به اندازه قطر کوره در آورده شده است ودر قسمت عقب راپر عقب تعدادی سوراخ تعبیه شده است که این سوراخها به لوله های پاس اول جوشکاری میشود. راپر عقب محفظه ای است که دود حاصل از شعله مشعل در این محفظه جمع میگردد و سپس به لوله های پاس اول منتقل میگردد. که درواقع میتوان راپر عقب را یک جدا کننده نامید.
ه : بعد از آماده شدن راپر عقب و کوره دیگ = این دوقسمت از محل جلو راپر بهم جوشکاری میشوند و بعد از تست کامل دربیرون از دیگ ، به تیوب پلیت جلو جوشکاری میشود. البیته باید در نظر داشت که قسمت جلو کوره به تیوب پلیت جلو و قسمت عقب آن به راپر عقب جوشکاری میگردد. ودراین موقع تیوب پلیت عقب نیز به بدنه کوره جوشکاری میشود.
و : با توجه به اینکه تمام فشار حاصل از تولید بخار به تیوب پلیتهای جلو وعقب منتقل میگردد . در نتیجه این صفحات توسط میله های مقاوم که حد اقل 40 میلیمتر ضخامت دارند به یکدیگر متصل میگردند. علاوه براین میله ها ، لوله های مقاوم که ضخامت آنها حدود 6 میلیمتر است نیز به صفحات جلو و عقب جوشکاری میگردند تا این صفحات بتوانند در فشارهای بالا مقاومت کنند . تعداد این میله ها و لوله های مقاوم باتوجه به سایز دیگ بخار متغیر است .
ز : بعد از جوشکاری حیله های مقاوم و لوله های مقاوم به صفحات جلو و عقب نوبت به مونتاژ لوله های معمولی که کار انتقال حرارت را بعهده دارند میرسد. این لوله ها که حدود 3 میلیمتر ضخامت دارند و قبلاً بنا به سایز کوره بریده شده اند بین صفحات جلو وعقب قرارمیگیرند . این لوله ها مثل لوله های مقاوم به صفحات جلو وعقب جوشکاری نمیشوند. بلکه بوسیله دستگاهی بنام اکسپند یا والس به بدنه صفحه جلو وعقب پرس میگردد. به این ترتیب که وقتی این اکسپند داخل لوله که بطور مثال قطر خارجی آن 32 میلیمتر است وارد میشود. بعد از راه افتادن به شکل مخروطی وارد میگردد .در نتیجه دهانه لوله را حدود 1 الی 5/1 میلیمتر به عمق 3 سانتیمتر گشاد گرده که به صفحه جلو و یاعقب پرس میگردد. که به این قسمت از کار اکسپند زدن لوله ها می گویند و بوسیله فشار هوای فشرده انجام میگردد. بنابر این در دیگهای بخار دونوع لوله موجود است لوله های مقاوم و لوله های معمولی که تعداد آنها با توجه به اندازه دیگ تغییر میکند. هیچگاه لوله های معمولی را به صفحات جلو و عقب نباید جوشکاری نمود. در غیر اینصورت صفحات تاب برداشته و هیچگاه آب بندی نمی گردند.
ح : با توجه به اینکه برروی بدنه دیگ 2عدد شیر موبری ، 2 عدد شیشه آبنما ، دریچه های هند هول و منهول ، لوله ورودی آب تغذیه و سایر اعمال دیگر قرار است انجام گیرد. و محل آنها از قبل برروی بدنه دیگ سوراخکاری شده است . دراین مرحله انجام میگیرد و تمام جوشکاری های لازم بعمل می آید و تمام لوله های مورد نیاز برروی بدنه دیگ جوشکاری میگردد.
ط : پایه دیگهای بخار از آهن هاچ ( H ) که بسیار قوی است تشکیل شده است . واین پایه در مقابل ارتعاشهای حاصل از دیگ ووزن آن کاملاً مقاومت میکند. زیرا علاوه بر بدنه دیگ ، تابلوی برق و پمپ آب نیز برروی پایه دیگ نصب میگردد.
ی : تست هیدرولیک = وقتی که کلیه اتصالات دیگ نصب گردید . دیگ را پــر از آب نموده ودر فشار PSI 235 تحت فشار قرار میدهند . برای این منظور کلیه منافذ دیگ را بوسیله درپوش بسته و آب وارد دیگ مینمایند و فشار را بالا میبرند . تادر صورتیکه هنگام جوشکاری اتصالات و یا اکسپند زدن لوله ها کار بطور صحیح انجام نگرفته باشد و از محلی آب بیرون آید. نقص موجود را برطرف نمایند. در این مرحله هیچگونه منفذی که از آن آب بیرون آید نباید مشاهده گردد. در غیر اینصورت باید محل منفذ در باره بازسازی گردد . دیگ حدود 2 الی 3 ساعت تحت فشار است ((تا این مرحله هرگونه جوشکاری برروی بدنه و یا هر قسمت دیگر دیگ مجاز است ))
ک : تنش گیری = بعد از اینکه کلیه عملیات جوشکاری برروی دیگ باتمام رسید و تمام اتصالات دیگ نصب گردید . بدنه دیگ را به کوره الکتریکی که تمام بدنه دیگ را المنتهای حرارتی تشکیل داده اند منتقل میکنند. این کوره بدنه دیگ را تاحدود 650 درجه سانتیگراد حرارت میدهد و باعث میگردد تا شبکه کریستالی که براثر جوشکاری بدنه دیگ تغییر نموده است و باعث بهم خوردن مقاومت در نقاط مختلف دیگ گردیده است . یکنواخت شده و بهمین صورت مقاومت دیگ نیز در همه نقاط دیگ یکسان گردد. مدت زمان توقف دیگ دراین کوره به ازاء هرمیلیمتر ضخامت 3 دقیقه است ولی در کارخانه ماشین سازی این مدت حدود 2 ال 3 ساعت بطول می انجامد . این مدت از زمانیکه درجه حرارت کوره به حدود 620 درجه سانتیگراد میرسد محاسبه میشود.
((مهـــم ))
بعد از خارج شدن بدنه دیگ از کوره، جوشکاری عمقی برروی بدنه دیگ ممنوع است .
: جعبه دود عقب وجلو = دردیگهای سایز متوسط و بزرگ درقسمت جلو دیگ جعبه دود جلو ودر قسمت عقب دیگ جعبه دود عقب نصب میگردد. جعبه دودها اول انتقال حرارت به لوله های پاس دوم و سوم میباشد به این ترتیب که وقتی شعله آتش در کوره دیگ تشکیل میشود به راپرعقب و از آنجا به اولین لوله های دیگ و سپس به در محفظه جعبه دود جلو جمع شده و به لوله های پاس دود و از آنجا در محفظه جعبه دود عقب و به طرف دودکش هدایت میگردد. کار دوم جعبه دودها برای تمیز کردن لوله های پاس اول و پاس دوم از دوره های حاصله از ناقص سوختن مشعل باید درب جعبه دودها را باز نمود و بوسیله برسهای مخصوص از طرف جعبه دودها لوله های هر دوپاس را تمیز نمود. به این ترتیب که دودهای لوله های پاس اول در جعبه دود جلو و دود لوله های پاس دوم در جعبه دود عقب جمع میگردد که متعاقباً به خارج منتقل میشود.
ادامه دارد....
سیستمهای ایمنی- سیستم کنترل دو دستی Two-hand Controls
سیستمهای ایمنی- سیستم کنترل دو دستی Two-hand Controls
مهران قلعه نوی
کنترلهای دو دستی Two-Hands Controls
مبنای طراحی چنین سیستمهایی بر این اصل استوار است که با مشغول کردن هر دو دست اپراتور احتمال ایجاد حادثه را به حداقل برساند . اصولاً وقتی اپراتور از هر دو دست خود جهت به کار انداختن و کنترل ماشین استفاده می کند ، دیگر امکان اینکه بتواند دست خود را در حین سیکل کاری ماشین به منطقه خطر وارد کند ، وجود نخواهدداشت . شاید اجرای چنین طرحی ساده به نظر برسد ، اما اجرای عملی چنین سیستمهایی با یک سری پیچیدگیهایی رو به روست که باید حتماً به دقت مورد توجه قرار گیرد . مثلاً کارگرانی که با چنین کنترلهایی کار می کنند ، معمولاً سعی می کنند با از کار انداختن یکی از دو کنترل کار خود را راحت تر کنند و به اصطلاح سیستم را فریب بدهند یا آن را دور بزنند .
کنترلهای دو دستی به عنوان سیستم حفاظتی در حالت تغذیه تکی پرسهای فشاری که با سیستم کلاچ کار می کنند قرار داده شود. مشابه سیستم two hand trip (سویچهای دو دستی )، این سیستم دستهای اپراتور را از منطقه عملیاتی ماشین دور نگه می دارد.
در این سیستم دو اپراتور مشغول به کار می باشند که هر کدام دو کلید را برای عمل فشار می دهند ،در صورتی که یکی از کلید ها فشرده نشود ، دستگاه کار نمی کند .
برای مشاهده قوانین مربوط به کنترل دو دستی اینجا کلیک کنید
فاصله بین هر کنترل دستی تا منطقه عمل بایستی بیشتر از فاصله تعیین شده توسط فرمول تعیین فاصله ایمن باشد.
محل کلیدهای کنترل دو دستی می بایست ثابت باشد و فقط سرپرست یا مهندس ایمنی قادر به تغییر محل آن باشد.
نحوه کار کرد ؟
سیستم کنترل دو دستی برای پرس برک ها نیز ایده آل است .
مرحله 1 : با فشردن دگمه های کنترلی ، اپراتور ضربه پرس برک را آغاز می کند
مرحله 2 : اپراتور می بایست کلید ها را تا انجام کامل عملیات پایین نگه دارد (فشرده ) . در صورتی که یکی از کلید ها رها شود ، عملیات متوقف شده یا یک ضربه ناگهانی زده می شود.
مرحله 3 : به ترتیب قالب در وضعیت از قبل مشخص بالای قطعه کاری متوقف می شود
مرحله 4: قطعه کار قرار داده می شود
مرحله 5 :دگمه ها فشرده شده یا پدال پایی زده می شود تا عملیات تکمیل گردد.
یکی از راههای دور زدن سیستم این است که کارگران با استفاده از تخته یا طناب سعی می کنند یکی از کنترلها را ببندند و بدین ترتیب بتوانند تنها با یک دست ماشین را کنترل کنند و بادست دیگر آن را تغذیه نمایند . یکی دیگر از راههای غلبه بر یک سیستم کنترل دو دستی این است که کارگران ممکن است به جای دست از سر ، بینی یا حتی پای خود برای فشار دادن کنترل دوم استفاده کنند! از آنجا که کارگران وجود سیستمهای حفاظتی و ایمنی را مانعی برای افزایش تولید و سوددهی می دانند لذا از هر حربه ای برای از کارانداختن چنین سیستمهایی استفاده می کنند . بنابراین باید همواره این موضوع که کارگر سود را بر ایمنی ترجیح می دهد را مدنظر داشته باشید . طراحی نامناسب کنترلهای دو دستی می تواند دلیل دیگری برای عدم استقبال افراد از این سیستمها باشد. آستانه تحمل کارگران و مدیران صنعتی در رابطه با کند شدن روند تولید که معمولاً به واسطه رعایت اصول ایمنی به وجود می آید، بسیار پایین است . این سیستم به گونه ای طراحی شده که کارگر امکان فریب یا دور زدن آن را نداشته باشد .دکمه ها دارای سطوح مدوری هستند که متناسب با کف دست انسان طراحی شده است و اصولاً این امکان که بتوان یکی از دکمه ها را در حالت فشرده قرار داد و سیستم را دور زد ، وجود نخواهد داشت. نکته دیگر اینکه وجود لبه هایی در اطراف دکمه ها نقش حفاظتی داشته و مثل حالت قبل از فریب سیستم جلوگیری می کند . همچنین این دستگاهها باید مجهز به سیستمهای الکترونیکی باشند که اگر دو دکمه سیستم با هم فشرده نشوند و یا در طول سیکل کاری ماشین آزاد شوند (از حالت فشرده خارج شوند ) ،ماشین متوقف شود .
تفاوت بین کنترل و سوئیچ Controls Versus Trips
اصولاً در مورد راه اندازی ماشینها با دو واژه سرو کار داریم . یکی کنترل (Control) و دیگری سوئیچ (Trip) . اگرچه معنی کلی این دو واژه یکسان به نظر می رسد اما عملکرد آنها تا حدودی متفاوت است . کنترلهای دو دستی معمولاً به این ترتیب عمل می کنند که با فشار هر دو دکمه آنها ماشین سیکل کاری خود را شروع می کند و در صورتی که اپراتور در حین سیکل کاری ماشین هر دو دست یا حتی یک دست خود را از روی دکمه ها بردارد ماشین متوقف می شود . اما سوئیچها به گونه ای طراحی شده اند که وقتی اپراتور با دو دست خوددکمه های دستگاه را فشار داد ماشین سیکل کاری خود را بلافاصله شروع می کند و در صورتی که اپراتور دست یا دستانش را از روی دکمه ها بردارد ، ماشین متوقف نخواهد شد وتا انتهای سیکل کاریش به حرکت خود ادامه می دهد . بنابراین واضح است که سیستمهای سوئیچ دو دستی (Two-hand trip)، حفاظت کمتری را نسبت به سیستمهای کنترل دو دستی ، ایجاد می کنند . البته در صورتی که سیکل کاری دستگاه سریع باشد و اپراتور نیز در فاصله مناسبی نسبت به منطقه خطر قرار داشته باشد ، سیستمهای سوئیچ دو دستی هم ، حفاظت مناسبی را برای اپراتور ایجاد خواهندکرد. اما روشن است که در غیر این صورت یعنی سیکل کاری کند و فاصله نزدیک ، اپراتور می تواند در حین سیکل کاری ماشین به منطقه خطر ماشین دسترسی پیدا کند. و خود را در معرض خطر قرار دهد .
برای مشاهد تصاویر این 2 نوع کنترل به لینکهای زیر مراجعه نمایید
پیشگیری از برق گرفتگی
اختلالات وعوارض بعدی پس از برق گرفتگی
1- اختلالات قلبی عروقی :
دراثر تحقیقات کلینیکی روی کسانی که شوک الکتریکی دیده اند مشاهده شده که تخلیه های الکتریکی ایجاد اختلالات عروقی خاص می کند که گاهی کم اهمیت و موقتی بوده وبعضی اوقات شدید وطولانی است و درموارد حاد منجربه مرگ می شود . در مرحله اول فشار خون نقصان می یابد این پدیده موقتی بوده فقط چند ثانیه طول می کشد .مرحله دوم فشار خون بالا می رود که بلا فاصله پس از مرحله اول شروع می شود و به طور کلی کمتر از یک دقیقه پس از اتمام شارژ الکتریکی به طول می انجامد . در مرحله سوم فشار خون به مدت زیادی پایین می آید ضمناً فشار وریدی بالا رفته وپس از پایان برق گرفتگی به سرعت به حال عادی بر می گردد .
در معاینات بالینی در مدتی بیش از30 تا60 دقیقه بعد از وقوع حادثه نتایج زیر بدست آ مده است :
الف) اختلال ریتم : 3مورد ،ریتم اضافی ضربان قلب ،احساس پایین ریختن دل و بالاخره فیبریلاسیون دهلیزی قلب .
ب) اختلال هدایت عصبی : 9 مورد ، بلوکاژ (قطع جریان خون ) برانش راست نوع WILSON بوده است .
ج) اختلال قلب : 15 مورد تاکیکاردی (ازدیاد ضربان قلب ) طپش قلب ودرد جلوی دیده شده است .
د) اختلال در گردش خون اکیلی : 4 مورد ایسکمی (کم خونی ) 4 مورد ا نفاکتوس میوکارد و 2 مورد کم خونی توام با ضایعه ISCEMIC - LESION دیده شده است . بعضی اختلالات قلبی عروقی پس از برق گرفتگی به وجود می آید مانند پاره شدن دریچه های قلب مانند دریچه میترال انبساط حاد قلب ،لخته شدن خون در عروق .
باید توجه داشت که حالات ذکر شده در بالا و اختلالات قلبی بلافاصله پس از شوک الکتریکی ایجاد نشده است بلکه پس از مدت کم و بیش طولا نی ( پس ا زچندهفته تا چند ماه حتی چند سال بعد از بروز حادثه ) بوجود می آید .شوک الکتریکی ممکن است ضایعاتی را که قبلًا در بدن وجود داشته تشدید نماید به طور مثال شخصی که مبتلا به ضایعه دریچه میترال بوده این امر باعث فیبریلاسیون دهلیزی می شود .
2- اختلالات و ضایعات عصبی :
اختلالات عصبی ممکن است بلافاصله پس از برق گرفتگی یا مدتی پس ا زآن بروز کند همچنین ممکن است بطور کامل معالجه پذیربوده عواقب بعدی نداشته یا ممکن است اختلالات به طوردائم باقی بماند. یکی ازاختلالات عصبی که به طور حاد پیش می آید از دست دادن شناسایی است که مدت عارضه آن بنا به وضع حادثه متفاوت است و به دنبال آن اختلال مشاعر ، هذیان گویی ، سر درد عصبی ، از دست دادن حافظه ، گزگز کردن بدن و انقباض غیر ارادی وشدید عضلات بوجود می آید .
3- اختلالات حسی (شنوایی وبینایی ) :
اختلالات بینایی که بیشتروبلافاصله اتفاق می افتد عبارت است از التهاب در محفظه قدامی وته چشم ، ورم ملتحمه ورم شبکیه،ورم عنبیه که تماما در اثر نور شدید وحرارت قوس الکتریکی است . ورم ملتحمه در نزد کارگرانی که روی شبکه های توزیع نیرو کار می کنند دیده شده است . ضایعه ته چشم عبارت است از متورم شدن ته چشم شخص که عارضه آ ن به زودی مرتفع می شود . عبور مستقیم جریان از چشم آ ب مروارید بوجود می آورد و یا عوارض مانند کم شدن قدرت بینایی وتورم عصب چشم را بوجود می آورد .
اختلالات شنوایی عبارت است از کم شدن شنوایی که ممکن است منجر به کری کلی شود ممکن است در نزد افراد برق گرفته اختلالات عصبی و اختلالات بینایی وشنوایی تواما بوجود آ ید .همچنین سایر عوارض دیگری نظیر عوارض کلیوی ، پخته شدن عضلات و ... را بوجود می آورد.
روشهای پیشگیری از خطرات برق :
اغلب خطر برق گرفتگی در مواقعی پیش می آ یدکه پوشش سیمهای برق معیوب شده باشد اگر روپوش سیمهای حامل برق پاره یا در آ ن شکافی ایجاد شود در موقع دست زدن ممکن است سانحه ای بوجود آید همچنین ممکن است پوشش سیمهای داخلی موتورها یا دستگاههای الکتریکی ساییده یا سوخته شود ودراثرتماس بابدنه دستگاه مخاطراتی ایجاد کند این مورد بیشتر در موتورها یا دستگاههایی که قابل حرکت بوده وآ نها رابرای انجام کار ا زنقطه ای به نقطه دیگر حمل می کنند پیش می آ ید .اگر شدت جریان از 025/0 آمپر تجاوز کند در موقع عبور از بدن موجب مرگ می شود. مقاومتی که بدن شخص در مقابل عبور جریان برق بوجود می آ ید متفاوت است واز 500 تا 5000 اهم یا بیشتر می رسد . این اختلاف مقاومت بستگی به طبیعت شخص و وضع محیطی دارد که در آن قرار گرفته است . در شرایط نا مساعد ومواردی که تدابیر حفاظتی کامل اتخاذ نشده باشد یک اختلاف پتانسیل مختصرمثلا 15 تا20 ولت نیز ممکن است برای شخص خطرناک باشد . البته عبورجریان نیزدرشدت برق گرفتگی وخطرات ناشی از آ ن دخالت تام دارد . اگر در دستگاههایی که با فشار ضعیف 24 ولت کار می کنند اتصال بدنه بوجود آ ید ممکن است به اشخاصی که مورد برق گرفتگی حساسیت واستعداد دارند آسیب برساند زیرا اگر مقاومت بدن شخص درحدود 1500 اهم باشد جریانی معادل 048/0 آمپر از بدن عبورکرده وچون میزان آ ن ازحد 025/0 آمپر بیشتر است باعث مرگ او خواهد شد .
تامین حفاظت بوسیله ایزوله کردن شخص:
یکی از راه حل های اساسی برای محفوظ کردن کارگران عبارت است از ایزوله کردن آنها بوسیله دستکش،کاسک ، لباس یا کفش حفاظتی که از موارد عایق ساخته شده و شخص رادر مقابل ورود جریان از بدن، کف محل کار را با موا د عایق مانند فرش لاستیکی مفروش کرده و یا از زیر پایی یا چهار پایه یا پایه های عایق استفاده کرد. دو یا چند جسم هادی یا دستگاههای الکتریکی که نزد به هم قرار داشته باشد ممکن است دراثرعواملی مانند اتصالی به بدنه وامثال آ ن دارای اختلاف پتانسیلهای مختلف شوند و دست کارگران در آن واحد به هر دوی آنها اصابت کند که دراین صورت با وجود مجهز بودن به کفش عایق جریان خطرناک از بدن کارگرعبور خواهد کرد. شدت جریان خطرناکی که ازبدن عبور می کند متناسب با اختلاف پتانسیل بین دودستگاه فوق الذکر می باشد دراین قبیل موارد می باید این اجسام را بوسیله یک سیم هادی به یکدیگرمتصل کرد تا درچنین مواردی اختلاف پتانسیل بین آ نها وجود نداشته باشد .
حفاظت در مورد اتاق یا محفظه هایی که بدنه آ نها دارای پتانسیل یکسان می- باشد :
اگر شخصی درداخل اتاق یا محفظه ای قرارگیرد که پتانسیل تمام نقاط آ ن باهم مساوی ویکسان باشد تا در مدتی که در داخل اتاق باقی مانده خطری برایش موجود نیست ولی به محض اینکه پای خودرا برای خروج از اتاق روی زمین گذاشت تحت اثر اختلاف پتانسیل اتاق و زمین دچار برق گرفتگی خواهد شد .
تامین حفاظت بوسیله ایزوله کردن سیم ترانسفورماتور از زمین:
برای اینکه شدت جریان موجود در یک سیم هادی که به منبع تولید برق متصل شده است از بدن شخص بگذردکافی است که مدار جریان آ ن بسته شود مدار در این مورد فقط با متصل کردن سیم خنثی ترانسفورماتور می باشد این منظور در موردی تعیین می شود که کارخانه یا محل کار دارای یک ترانسفورماتور مخصوص به نام ترانسفورماتورایزولمان باشد تغذیه کلیه دستگاهها مستقیماً بوسیله این ترانسفور ماتور عملی می گردد . همچنین ممکن است ترانسفورماتورهایی رابه اسم ترانسفورماتورایزولمان روی مدار تغذیه هریک از دستگاههای مورد نظر قرار دارد متاسفانه دراین مورد اگر در محلی از شبکه اتصال به زمین ایجاد شود چون مدار مسدودی از راه زمین بوجود می آید خطر برق گرفتگی پیش خواهد آمد . برای جلوگیری از خطر باید مراقبتهای دقیق به عمل آورد که شبکه در طول خط کاملا عایق باشد ودستگاههای الکتریکی روی فوند امنتها عایق نصب شده باشد همچنین اگر در پوشهای عایق سیمهای الکتریکی ناقل جریان عینی مشاهده شد باید بلافاصله اقدام به تعمیر یا تعویض آنها گردد.
تامین حفاظت بوسیله اتصال دادن به زمین :
خطای انسانی حلقه ارتباطی ارگونومی و ایمنی
خطای انسانی حلقه ارتباطی ارگونومی و ایمنی
در بیان تاریخچه توسعه و گسترش علم ارگونومی هموراه از سالهای جنگ جهانی دوم بعنوان دوران طلایی رشد ارگونومی یاد می شود؛ در طی این سالها عدم توجه لازم به توانمندیها و محدودیتهای ذهنی و جسمانی کاربران در طراحی و ساخت تجهیزات جنگی باعث شد که فن آوریهای بکار رفته در تسلیحات نظامی نظیر هواپیماهای جنگی، رادارها، تانکها و غیره از توانائیهای استفاده کنندگان آنها پیشی گیرد که یکی از نتایج مهم آن افزایش وقوع خطاهای انسانی در استفاده، تعمیر و نگهداشت تجهیزات فوق و بروز مکرر حوادث فاجعه بار نظیر سقوط متعدد هواپیماهای جنگی حتی در حین پروازهای آموزشی بود. تلاشهای پیامد این وضعیت که عمدتاٌ بر روی طراحی بهینه کنترلگرها و نمایشگرها معطوف بود سرآغازی مهم در توسعه و فراگیر شدن علم ارگونومی محسوب می شود. بدلیل اهمیت بکارگیری اصول علم ارگونومی در کنترل خطاهای انسانی، در این مقاله سعی می شود که جنبه های مختلف خطاهای انسانی مورد بحث قرار گیرد.
مفهوم خطای انسانی
خطاهای انسانی به مجموعه ای از اعمال انسانی اطلاق می شود که از هنجارها، حدود و استانداردهای از قبل تعریف شده، طبیعی و قابل قبول تخطی می نمایند.
بر اساس نتایج مطالعات مختلف خطاهای انسانی عامل اصلی حوادث محسوب می شوند، برای مثال Heinrinh عامل حدود 88% حوادث را خطاهای انسانی گزارش می کند، Drew 8%0 تا 90% حوادث را ناشی از خطاهای انسانی می داند، Billing&Reynard نیز خطاهای انسانی را عامل وقوع 70% تا 90% حوادث معرفی می کنند. در آمار حوادث 9 ساله ایران نیز (از سال 1369 تا 1377) علت اصلی وقوع حوادث در کلیه سالهای مورد بررسی بغیر از سال 1369 خطاهای انسانی ذکر شده که در طبقه بندی ارائه شده توسط سازمان تأمین اجتماعی با عنوان "بی احتیاطی" قید شده است. Older&Spicer نیز در بحث علل وقوع حوادث عقیده دارند که یکی از علل اساسی اغلب حوادث در کنار محیط و تجهیزات خود افراد هستند. در یک مطالعه دیگر که توسط Shinar صورت پذیرفته علت اصلی اغلب حوادث رانندگی، خطای انسانی معرفی شده است.
عوامل موثر بر خطاهای انسانی
محققین مختلف تقسیم بندیهای گوناگونی را در باره علل و عوامل مؤثر در بروز خطاهای انسانی ارائه کرده اند برای مثال Niles T.Welch اصلیترین علل خطاهای انسانی را در شش گروه زیر طبقه بندی کرده است که هر کدام از آنها را نیز می توان به درجات مختلف دسته بندی کرد.
1- پیچیدگی ؛اندازه سیستم و یا تعداد مواردی که لازم است مشاهده، کنترل و مورد توجه قرار گیرند در بروز خطاهای انسانی نقش کلیدی را بازی می کنند. در واقع پیچیدگی با توجه به تعداد موارد، اهداف، نشانگرها، موارد پیش بینی شده در چک لیستها و یا قطعات و تجهیزاتی که باید بعنوان بخشی از فرایند مورد بررسی قرار گیرند تعیین می شود.
2- استرس؛ فشارهای وارده بر اپراتور جهت انجام کار صحیح، دقیق و ایمن باعث ایجاد استرس شده که آنهم بنوبه خود بر احتمال وقوع خطای انسانی می افزاید.
3- خستگی؛ خستگی جسمانی در اثر فاکتورهایی نظیر کمبود خواب و استراحت، تنوع وظایف و کم بودن زمان استراحت بین شیفتهای کار و غیره بوجود آید که می تواند بر نرخ خطاهای انسانی بیفزاید.
4- محیط؛ شرایط فیزیکی(درجه حرارت، درصد رطوبت، روشنایی، کیفیت هوای محیط کار و غیره) که اپراتور تحت آن شرایط فعالیت می نماید می تواند بر احتمال بروز خطاهای تأثیر بگذارد. همچنین محیط اجتماعی و فرهنگی نامناسب(برای مثال در جائیکه تشریک مساعی و همکاری وجود نداشته و روحیه کاری پائین باشد) نیز بر روی احتمال وقوع خطاهای انسانی مؤثر خواهد بود.
5- آموزش؛ این فاکتور نشاندهنده کمیت و کیفیت آموزشهای است که اپراتور تحت یک سیستم ویژه دریافت کرده است.
6- تجربه؛ منظور از این عامل آموخته های عملی اپراتور ها در کار با سیستم مورد مطالعه است.
در یک طبقه دیگر که توسط Kirwan و همکاران او ارائه شده است عوامل مؤثر در بروز خطاهای انسانی در پنج دسته زیر تقسیم بندی شده است:
1- زمان؛ بدون شک یکی از عوامل اثر گذار در نرخ خطاهای انسانی زمان لازم برای انجام یک عمل است که این فاکتور نقش خود را بویژه در شرایط بحرانی و استرس زا بخوبی نشان می دهد و بر همین اساس نرخ خطاهای انسانی در انجام یک عمل یکسان در شرایط مختلف با هم دیگر متفاوت می باشد برای مثال در حالیکه نرخ خطای انسانی در یک عملیات ساده و معمول برابر 001/ می باشد این نرخ در حین فعالیتهایی که همراه با استرس هستند 3/ است.
2- کنترلگرها و نشانگرها؛ که رابط بین انسان و ماشین در سیستم انسان ـ ماشین بوده و در صورتیکه طراحی، ساخت و نگهداری آنها با در نظر گرفتن محدودیتها و توانمندیهای روانی و جسمانی کاربران آنها صورت نگیرد در هنگام عملیات بر نرخ خطاهای انسانی افزوده خواهد شد.
3- آموزش و تجربه
4- دستورالعملها؛ وجود دستورالعمل های انجام کار بالاخص بصورت مکتوب از اعمال سلیقه های شخصی و همچنین بروز سر در گمی در شرایط لازم کاسته و به همان نسبت نیز از میزالن خطاهای انسانی حواهد کاست.
5- سازماندهی وظایف؛ منظور از سازماندهی وظایف تعیین کامل و دقیق وظایف افراد در انجام کارهای روزمره و ضروری است.
6- پیچیدگی وظیفه
لازم به یاد آوری است که علاوه بر موارد یاد شده عوامل دیگری نیز وجود دارد که بر پیچیدگی خطاهای انسانی می افزاید برای مثال خستگی افراد در اغلب موارد می تواند فراتر از یک خستگی ساده باشد؛ خستگی ممکن است بصورت یک بار اضافی حسی کوتاه مدت (برای مثال وقتی که اطلاعات ارائه شده در صفحه نمایش بیش از حد زیاد باشد)، خستگی جسمی و یا ذهنی طولانی مدت ناشی از انجام یک وظیفه تکراری ناشی شود باشد. همچنین زیاد بودن فاکتورهای مورد قضاوت و تصمیم گیری در پیچیده کردن شرایط نقش بسزایی دارد. علاوه بر این خطاها در پاره أی اوقات از سوی افراد با تجربه و ماهر سر می زند که سعی می کنند به هر ترتیبی موقعیتهای موجود را بهبود بخشند. در این میان شاید مهمترین فاکتورو پیچیده کننده این واقعیت باشد که خطاها معمولا" ترکیبی از چند رویداد بوده که در کنار همدیگر بصورت یک مجموعه منظم در آمده و در نهایت منجر به بروز یک اشتباه می شوند، افزون بر مطالب فوق بهنگام اجرای یک فرایند مفهوم خطای انسانی کمی کسترده تر از انجام خطا توسط اپراتور بوده و خطاهایی نظیر بروز خطا در مراحل طراحی، نگهداری و ارتباطات را نیز در بر می کیرد. از دیگر فاکتورهای پیچیده کننده می توان به انجام وظایف غیر عادی در برابر وظایف روتین، داده های محدود در برابر اطلاعات زیاد و ریسک فرضی در برابر ریسک واقعی اشاره کرد.
توصیف روش تجزیه و تحلیل درخت خطا FTA (1)
توصیف روش تجزیه و تحلیل درخت خطا FTA (1)
مهندس قاسم طوری
روش ارزیابی درخت خطا FAULT TREE ANALYSIS
اولین هدف در ارزیابی ریسک و قابلیت اطمینان کاهش احتمال حادثه و حفظ انسانها و پیشگیری از خسارات اقتصادی و ضایعات محیطی است و خسارات جانی عموما شامل مرگ ، جراحات، بیماری و نا توانی بوده و خسارات اقتصادی شامل توقف در ارائه خدمات یا تولید ، پایین آمدن کیفیت محصول ، از بین رفتن تجهیزات تولید و هزینه های حقوقی و قانونی و همچنین صدمات زیست محیطی شامل آلودگی آب و هوا و خاک است . به طور کلی می توان گفت روش ارزیابی درخت خطا عبارت است از :
ابزار تجزیه و تحلیل استنباطی و همچنین دیاگرامی گرافیکی برای نشان دادن منطق و ایجاد فرایند درک استنباطی از چگونگی وقوع وقایع نا مطلوب مورد نظر
به عبارت دیگر:
روش ارزیابی درخت خطا ، مدلی منطقی – دیداری است که از آن برای شرح چگونگی وقوع وقایع ناخواسته ویژه در یک سیستم که ممکن است به وسیله اثرات یک نقص ساده یا ترکیبی از نقایص ایجاد شود استفاده می شود .
واقعه ناخواسته ویژه واقعه نهایی نامیده می شود . این روش تجزیه و تحلیل راه های چگونگی وقوع این واقعه ناخواسته را بررسی می کند . با در دست داشتن اطلاعات صحیح امکان محاسبات مربوط به فرکانس و احتمال واقعه نیز ممکن است .
FTA به خصوص برای آنالیز سیستمهای پیچیده که دارای تعداد زیادی SUB SYSTEM می باشند بسیار مناسب است .
اجرای تجزیه و تحلیل درخت خطا در هر مرحله ای از عمر سیستم عملی است ولی در صورتی که این مطالعه در مرحله طراحی سیستم صورت گرفته باشد ممکن است جهت کسب اطلاعات دقیق تر و بیشتر به دلیل تغییرات ایجاد شده در طرح ، ایجاد تغیراتی در راستای تکمیل آن ضروری باشد
تجزیه و تحلیل درخت خطا ممکن است به دنبال اجرای یک برنامه PHA یا FMEA صورت گیرد هر چند که هیچکدام از آنها پیش نیازی برای اجرای FTA محسوب نمی شود .
تکنیک تجزیه و تحلیل درخت خطا شامل 3 مرحله زیر است :
1- ساخت درخت خطا
2- تجزیه و تحلیل کیفی درخت خطا
3- تجزیه و تحلیل کمی درخت خطا
با توجه به اهداف مطالعه ممکن است هر کدام از مراحل فوق به تنهایی و یا همراه با یکدیگر صورت گیرند
اولین گام در تجزیه و تحلیل درخت خطا شناخت کامل و دقیق سیستم است . اطلاعات دقیق و جزئی درباره کلیه اجزا سیستم ، اثرات متقابل فیزیکی و کار کردی ما بین اجزا و شرایط طبیعی و غیر طبیعی آنها را می توان از منابع مختلفی نظیر نقشه ها ، نمودارها ، لیست اسامی اجزا ، دستورالعمل های عملیاتی ، روشهای نگهداری ، مصاحبه با کار کنان ، متخصصین و غیره بدست آورده به علاوه مقایسه سیستم با سیستمهای مشابه نیز می تواند اطلاعات مفید دیگری را نیز تامین کند
اطلاعات مورد نیاز در تجزیه و تحلیل درخت خطا می تواند شامل موارد زیر باشد
1- لیست کامل اجزا سیستم
2- عمل و وظیفه هر جزء
3- وضعیت اولیه هر جزء
4- شرایط طبیعی محیطی و عملیاتی هر جزء
5- شرایط غیر طبیعی محیطی و عملیاتی هر جزء در شرایط اظطراری و بروز حوادث
6- حالات شکست هر جزء
7- ارتباط شکست اجزاء با همدیگر
8- تداخل کار کردی با سایر اجزاء
9- وظیفه اپراتورها
10- کنترلهای کامپیوتری
11- روشهای عملیاتی ، تعمیر و نگهداری
به طور کلی ارزیابی درخت خطا می تواند اهداف مختلفی نظیر یافتن TOP EVENT که از بعد ایمنی همان واقعه نا خواسته منجر به خسارت و یا حادثه نامیده می شود
رویدادهای نقص اصلی
حادثه زمانی رخ میدهد که رویدادهای پایه بوسیله خطاهای ایمنی سیستم دنیال شود
3 گونه رویداد اصلی مربوط به خطاها به شرح زیر است :
1- وقایع مربوط به دخالت انسان ، مانند خطای اپراتور ، خطا در طراحی ، خطای نگهداری سیستم
2- وقایع مربوط به سخت افزار، نشت مایع سمی از ولو ، کمبود روغن موتور، اندازه گیری غلط یک سنسور
3- خطای مربوط به محیط : زلزله ، طوفان، سیل ، گرد و غبار و رعد و برق
مزایای FTA در ارزیابی خطر:
1- هدایت تجزیه و تحلیل به سوی کشف خطاها و نقص های اصلی
2- اشاره به سیمای سیستم و اهمیت خطاهای که باید شناخته شود
3- کمک به تحلیل گر در فهم دقیق عملکردها و ارتباطاط بین اجزا و عناصر عملکردی سیستم
4- تدارک یک سیستم گرافیکی مشهود و ملموس از وقایع منجر به حادثه برای مدیران سیستم که از کارخانه به دورند اما قادر به انجام تغییرات در آن می باشند
5- تدارک تجزیه وتحلیلهای کیفی و کمی مربوط به قابلیت اطمینان
6- اجازه به تحلیل گر در جهت تمرکز بر روی خطا های سیستم در زمانهای معین
7- ایجاد بصیرت در مطالعه رفتار سیستم
مزیت اصلی FTA در مقابل سایر تکنیکهای ارزیابی خطر نظیر FMEA آن است که تجزیه و تحلیل فقط محدود به شناسایی سیستم و اجزایی است که سبب ایجاد واقعه اصلی می شوند در صورتی که در FMEA هر نوع نقص و اثرات آن در سیستم باید شناسایی و مورد تحلیل قرار گیرند و ممکن است آنالیست در درک دقیق واقعه اصلی دچار سر در گمی گردد
محدودیتهای تکنیک تجزیه و تحلیل درخت خطا
محدودیت اصلی روش FTA ، ضعف احتمالی آن در شناسایی کلیه رویدادهایی است که می توانند به وقوع رویداد اصلی کمک کنند که دلیل اصلی این امر می تواند عدم تجربه و آگاهی کافی محقق از وظیفه و رفتار سیستم باشد .
محدودیت دیگر این روش مشکل بودن تعیین احتمال وقوع شکستها است هر چند که داده های زیادی از طریق بانکهای اطلاعاتی مهندسی ، قابلیت اعتماد منابع دیگر در دسترسند ولی تعیین احتمال دقیق شکستها بویژه خطاهای انسانی بسیار مشکل می باشد زیرا رفتار انسانها در شرایط مختلف نظیر خستگی ، حواس پرتی ، فشارهای روانی و غیره متفاوت می باشد . بعلاوه رفتار افراد مختلف در شرایط یکسان نیز متفاوت است .
ادامه دارد……..
روز جهانی ایمنی و بهداشت حرفه ای
عنوان : ثبت روز ( ایمنی و بهداشت حرفه ای ) در تقویم جمهوری اسلامی ایران .
نویسنده : رسول فتاحی پور .
ارایه سیاست ها و برنامه های مناسب ملی جهت ارتقاء رشد یک فرهنگ امری بدیهی است . دبیر کل ILO در این باره می گوید :(( نباید تصور کنیم که حادثه و بیماری جزو لاینفک زندگی محسوب می شود می توان از بروز مرگ ها حوادث با ارائه سیاست ها و برنامه های مناسب ملی جهت سالم تر و امن تر ساختن محیط های کاری برای همگان از این برنامه وسیاست ها حمایت کنیم .
سازمان بین المللی کار جزوه ای منتشر کرده است . در این جزوه آمده است ضرر اقتصادی ناشی از شرایط نا مناسب کاری سالانه بالغ بر 25/1 تریلیون دلار آمریکا می شود .
آمارهای سازمان های بین المللی کار میگوید حوادث و بیماری های مرتبط با محیط کار سالانه دو میلیون نفر در جهان را به کام مرگ می فرستد و ضرر های اقتصادی معادل 000،250،7 میلیون دلار ،25،1 تریلیون دلار آمریکا به بار می آورد . برنامه های در نظر گرفته شده برای بزرگداشت این روز شامل برگزاری سمپوزیومی در لیما ، پایتخت پرو ، انجام فعالیت هایی توسط کنگره اتحادیه کارگری انگلستان برنامه مشترک سازمان بین المللی کار و موسسه بهداشت و ایمنی شغل و محیط زیست کارگران آسیا و بانکوک پایتخت تایلند و برگزاری مراسمی در سائوپولوی برزیل به منظور تاکید بر ارزش جلوگیری از بروز حوادث و بیماری ها در محیط کار است .
سازمان بین المللی کار می گوید برآورد این سازمان بر اساس محاسبه است که مشخص می کند ضرر حوادث و بیماری های مرتبط با محیط کار سالانه حدود 4 درصد تولید ناخالص داخلی در سطح جهان می باشد .
هر روز حدود 5000 یا سالانه 2 میلیون نفر در اثر بیماری ها و حوادث مرتبط با محیط جان خود را از دست می دهند . بعلاوه هر سال برای کارگران سراسر جهان 270 میلیون حادثه شغلی روی می دهدکه 355 هزار مورد آن منجر به مرگ می شود و 160 میلیون مورد آن بیماری های شغلی است و البته هر سال حدود 12 هزار کودک کارگر بی گناه در اثر حوادث ناشی از کار به کام مرگ می روند .
مزایا و منافع روند پیشگیری از حادثه و بیماری های شغلی و نیز بهبود عملکرد تجاری ناشی از پیشگیری ثابت شده است .
نامگذاری روز ( ایمنی و بهداشت حرفه ای ) در تقویم ایران با هدف همسویی و تمرکز سیاست ها ، برنامه ها و همایش های ایمنی محیط کار در این روز می تواند نقطه عطفی در سالها تلاش برای شناساندن نقش بهداشت حرفه ای و ارتقاء فرهنگ ایمنی کشور باشد .
روز های پیشنهادی :
28 آوریل : روز جهانی ایمنی و بهداشت محیط کار . ( در تقویم ایران نیست )
1 می : روز جهانی کار و کارگر ( در تقویم ایران وجود دارد و می تواند پیوست شود )
6 آوریل : روز جهانی بهداشت . (22فروردین از هفته سلامت به نام روز بهداشت حرفه ای )
هدف :
1- معرفی ایران در مجامع بین المللی به عنوان حامی توسعه پایدار در احیای حقوق کارگر و ایمنی محیط کار .
2- همسویی و تمرکز سیاست ها و برنامه های بهداشت حرفه ای در این روز با برنامه های ایمنی کار و کارگری.
3- معرفی نقش بهداشت حرفه ای به عنوان حامی کارگران و ایمنی محیط کار .
4- شناساندن و تمییز گرایش بهداشت حرفه ای با سایر گرایش های بهداشت در افکار عمومی .
5 - ارج نهادن به حقوق کارگر در جامعه با رشد فرهنگ ایمنی توسط بهداشت حرفه ای .
6 – ارتقاء فرهنگ ایمنی کشور ، کاهش آمار حوادث و در نتیجه افزایش بهره وری .
لطفا پیشنهادات و نقطه نظرات خود را با ما در میان بگذارید
منبع :
بخش خبر سازمان بین المللی کار – 24 آوریل 2003 .
جلد 1 کتاب دایره المعارف ایمنی و بهداشت کار
پی نوشت : رسول فتاحی پور کارشناس بهداشت حرفه ای و مخترع سیستم شناسایی حریق از راه دور ، عینک مخصوص فتوکپی و کلاه ایمنی ویژه موتور سواران و اختراع های مختلف می باشد.
ایمنی در آزمایشگاه
ایمنی در آزمایشگاه
مهران قلعه نوی
توضیح عمومی :
دستیابی به محل های کاری ایمن و بهداشتی مسئولیت تشکیلات ، مدیر آزمایشگاه ، پرسنل سرپرستی و در نهایت خود پرسنل آزمایشگاه می باشد . هر کارمند آزمایشگاه بایستی از هر تلاشی برای حفاظت خود و همکارانش دریغ ننماید . مدیر آزمایشگاه بایستی بداند که حوادث علت دارند و بنابراین بوسیله یک برنامه ایمنی خوب قابل پیشگیری هستند .
یک مشکلی که مدیر آزمایشگاه با آن روبرو میشود ، تعارض آشکار میان نیازمندیهای ایمنی و دقت و کارایی بیشتر در انجام فعالیتها می باشد . به عنوان مثال لغو (ممنوع کردن ) مکش پیپت با دهان می تواند بیشتر نادرست باشد تعارض بیشتر زمانی است که موادی که معمولا مورد استفاده در رویه کاری قرار می گیرند خطرناک نباشند . کار با پیپت یا استفاده از هودها ، دستکشها یا ماسکهای صورت ، مدیر آزمایشگاه را با مقاومت بسیاری از کارمندان قرار می دهد . عموما مدیر بایستی ابتکار خود را در شروع روشهای ایمنی ترجیحا با قبول کارهای غیر عملی فرض شده ، به کار گیرد .
سازماندهی برای ایمنی
اگرچه مسئولیت تعیین و اجرای برنامه ایمنی آزمایشگاه نهایت با مدیر آزمایشگاه است ، استثنا در آزمایشگاههای کوچک ، مطلوب است تا مسئولیت اعضا کارمند به عنوان نماینده به افسر ایمنی واگذار شود . افسر ایمنی بایستی بخشی از تیم مدیریتی برای بهینه سازی آموزش ایمنی ، بازرسی ها ، تلقین فکری به کارکنان جدید و فراگیری بروز اطلاعات ایمنی باشد . در تاسیسات بزرگ افسر ایمنی ممکنه به صورت پاره وقت یا تمام وقت باشد . افسر ایمنی بایستی ببینید که تجهیزات حفاظت فردی پرسنل در دسترس باشد و مناسب استفاده شود . افسر بایستی بازرسیهای دوره ای تجهیزات اضطراری از قبیل اطفا کننده های حریق ، سیستمهای هشدار و علادم ایمنی را انجام دهد . بازرسی دوره ای آزمایشگاه برای خطراتی که تحت پوشش قرار نگرفته اند مشاهده کند که پرسنل قوانین ایمنی را رعایت می کنند . و تذکرات را به افراد برای آگاهی از فعالیتهای ایمن بدهد .
ایمنی پرتو ها بخش ویژه ای از کل برنامه ایمنی است . یک فرد فنی لایق بایستی به عنوان افسر ایمنی پرتو در نظر گرفته شود . RSO از منابع رادیواکتیو اطمینان حاصل کند و تجهیزات پرتو بطور ایمن بر طبق قوانین فدرال استفاده شود. یک کمیته ایمنی بایستی تعیین شود و بایستی حمایت مدیر آزمایشگاه را داشته باشد . پیشنهادات کمیته بایستی جدی تلقی گشته و بدون معطلی اجرا گردد . کمیته های ایمنی شامل افرادی است با تخصصهای گوناگون که در تصمیم سازی مرتبط با فعالیتهای ایمنی کمک می کنند .
به عنوان مثال شیمیستها درباره حمل مواد شیمیایی خطرناک در بخش باکتریولوژی بینش داشته باشند این اسناد می تواند ارزش آموزشی داشته باشد . بهتر است که به طور دوره ای اعضای کمیته ایمنی چرخشی باشند تا بیشتر پرسنل شانس خدمت کردن داشته باشند .
با استفاده از یک فرم گزارش استاندارد سوابق کلیه حوادث ، بازرسیها ، آموزشها بایستی نگهداری شود . گزارش بایستی شامل اطلاعات کافی برای قادر ساختن افسر ایمنی سرپرست و مدیر برای تعیین اینکه چه اتفاقی افتاده ؟ زمان و مکان حادثه و نوع صدمات اگر وجود دارد و پیامدهای آن را شامل می شود . سازمان ایمنی و بهداشت شغلی نیاز به ثبت علل اصلی حوادث که باعث ناتوانی شده در یک چارچوب مشخص دارد اگرچه آن برای ثبت تمامی حوادث از قبیل آنهایی که در ارزیابی برنامه ایمنی کمک می کند مفید واقع می شود . ثبت زمان و ماهیت هر حادثه ممکنه اهمیت بیشتری داشته باشد اگر ناتوانی رخ داده باشد و ادعای خسارتی برای کارگر اختصاص یابد یک فایل از پیشنهادات افسر ایمنی یا کمیته ایمنی تهیه نمایید تا بخوبی تمامی فعالیتهای انجام شده بوسیله کارگران به عنوان بخشی از برنامه ایمنی نمایان باشد . آموزش در تکنیکهای ایمنی نیازمند تلاش سنجیده بوسیله مدیریت است . در آزمایشگاههای بزرگ ، سمینارهای ایمنی مفید هستند . استفاده از تکنیکهای آموزشی شامل فیلمهای آموزشی ، و ابزارهایی از قبیل خاموش کننده های حریق یا رسپیراتورها ، جداولی که در آن خطرات شیمیایی آمده و روشهای مناسب برای حمل و نقل آنها و دستورالعمل هایی برای ایمنی آنها توضیح داده شود . به صورت دوره ای آموزش بایستی تجدید شود .
تجهیزات ایمنی برای آزمایشگاه
3 نوع از خاموش کننده های حریق عموما موجود است .
1- خاموش کننده های آبی برای حریقهایی با مواد قابل احتراق عادی از قبیل چوب و کاغذ مفید است
2- پودر خشک شیمیایی موثر در مقابل بیشتر حریقها ، اما اختصاصا شامل مایعات آتش گیر و فلزات و حریقهای الکتریکی
3- دی اکسید کربن مفید برای حریقهای کوچک شامل مایعات آتش گیر و برای استفاده محدود اطراف ابزار و تجهیزات الکترونیکی مفید می باشد .
بسته به پتانسیل خطرات یک آزمایشگاه ممکنه بیشتر از یک نوع در هر اتاق خاموش کننده داشته باشد و به آسانی در محلی در دسترس دور از خطر قرار داشته باشد.خاموش کننده های هالوژن در اتاقکهای الکترونیکی ویژه با تجهیزات کامپیوتری که ممکنه بوسیله خاموش کننده های متداول آسیب ببینند به کار میرود .
پتوهای حریق
در محلی به آسانی در دسترس قرار گیرد نزدیک هر آزمایشگاه
دوشهای ایمنی
دوشهای ایمنی بخش درستی از یک آزمایشگاه می باشد و در حوادثی که در آن اسیدها ، سودسوز آور یا سایر مایعات مضر ، آتش گرفتن لباسها و دیگر فوریتها وجود دارد ، مورد استفاده قرار میگیرد . دوشها در محلی مناسب که یک آبگذر داشته باشد قرار دهید و کف زیر آن را از یخ زدگی محافظت و دایم و بطور منظم تست کنید .
شوینده های چشمی :
اهمیت شوینده های چشمی بحث انگیز است . در زمان حادثه پرسنل به طور غیر ارادی به سوی سینکها می روند و با فشار زیاد چشمها را می شویند اما کمتر به سوی محل شوینده های چشمی می روند ، بنابراین شوینده های چشمی را در سینکها قرار دهید . برخی از متخصصین معتقدند که جریان نوار مانند آب در شستن چشم تمایل به جلو بردن ذره داخل چشم داشته تا آنکه آنرا بیرون بیاورد . استفاده از بطریهای شستشوی چشم و مشکلاتشان در جاهای دیگر توضیح داده شده است .
سپرهای حفاظتی :
بیشترین رواج استفاده از سپرهای ایمنی برای حفاظت پرسنل در برابر تشعشع از قبیل پرتوی لیزر و ماورابنفش منتشره میباشد . هودهای شیمیایی مناسب با شیشه ایمنی و درهای قابل حرکت فراهم کنید . حفاظها را زمانیکه با شیشه خلا یا سیستمهای تحت فشار کار میشود مورد توجه قرار دهید.
جعبه های ایمنی
جعبه های ایمنی برای کاهش پیامد حادثه برای پیشگیری از از پاشش مواد مضر طراحی می شود . جعبه ها برای انتقال مواد شیمیایی بویژه اسیدهای غلیظ و قلیا بکار میرود . از قوطی های ایمنی تایید شده بوسیله آزمایشگاه استفاده کنید .
سیستمهای محدود ویژه :
کار با مواد یا ارگانیسمهای بی نهایت خطرناک یا آنهایی که ایروسلهای یا بخارت سمی با عفونی تولید میکنند ، بایستی در یک سیستم ویژه محدود انجام شود . چهار نوع اصلی وجود دارد . هودهای فیوم ، هودهای جریان آرام ، هودهای خطرناک بیولوژیک و جعبه های دستکش دار .
هودهای فیوم :
برای حفاظت کارگران از مواد خطرناک هودهای فیوم جریان هوایی را از آزمایشگاه درون هود ، فراهم می کنند . هوا بعلاوه هر ماده سمی از هود مکش می شود . روشها بایستی برای محدد کردم سمیت انتشار یافته طراحی شود . بخاطر حدود کمی مواد سمی در هر مکش اجازه داده شده است . اسکرابرها برای جمع آوری مواد قابل حل شدن (حلالها) یا ذراتیکه مفید هستند اما پیشگیری از انتشار اصلی ترجیح داده میشود . استفاده از هود با سرعت جلوی نامناسب یا الگوی جریان غلط ممکنه پرسنل را مورد مواجهه جدی قرار دهد . حداقل سرعت جلویی بایستی نگهداشته و جریان هوای بوسیله وسایلی که بایستی کنترل شوند ، حفظ گردد .
هودهایی با جریان آرام :
برای پیشگیری از آلودگی نمونه ها ، آزمایشگاهها می توانند از هودهای جریان آرام یا هودهای فیوم جریان آرام استفاده کنند . یک هود جریان آرام هوایی برای اجتناب از آلودگی نمونه ها بوسیله محیط آزمایشگاه فراهم میسازد اما هیچ سیستم مکشی نداشته و کارگران را از نمونه های منتشر شده حفاظت نمی کند . هود فیوم با جریان آرام هم هوای مطمئن و هم مکش دارد جریان ها بایستی با دقت برای دستیابی به حفاظت هم نمونه و هم کارگران تنظیم شوند .
هودهای خطرناک بیولوژیک :
هود خطر بیولوژیکی یک هود فیوم با جریان آرام ویژه است که برای پیشگیری از آلودگی بیولوژیکی کشتها بصورت همزمان ارگانیسمهای کشت را از تماس با کارگران انتقال ارگانیسمهای زنده یا اسپور بوسیله جریان غشایی و سیستم مکش جلوگیری می شود این هودها بطور عادی برای تست و دریافت گواهی سالی یکبار بررسی میشود . لامپهای ماورابنفش داخلی زمایکه این هود ها برای استریلیزاسیون داخلی بکار میرود .
جعبه های دستکش دار :
ابن جعبه ها برای ایجاد ایزولاسیون کافی بکار می روند. کارگر با هیچ ماده یا آلودگی درون جعبه تماس ندارد . تجهیزات و مواد می تواند در جعبه قرار بگیرد زمانیکه آلودگی زدایی شدند یا از یک قفل در حین استفاده بگذرند . اپراتور با دستانش در یک دستکش پلاستیکی یا لاستیکی که کاملا آب بندی شده کار می کند . بسیاری از طراحی ها برای بسیاری از آزمایشات قابل استفاده است . جعبه دستکش دار در فشار منفی نگهداری میشود هر هوای خارج شده از درون یک فیلتر کامل و جاذب مناسب اگرلازم باشد عبور داده می شود . هوای مکشی بایستی حجم کوچک و از مواد آزمایشی تمیز باشد. یک نقص در نگهداری فشار منفی نشاندهنده نشتی است و احتیاج به متوقف کردن کار دارد.
یک عنوان کوتاه مدت 1 جعبه های دستکش دار کیف دستکش پلاستیکی متورم بود اما فقط اگر در هودفیوم مود استفاده قرار می گرفت . مواد خطرناک در درون کیف در جعیه ای مناسب در طول دستکاری نگهداری میشد. جعبه های اب بندی یا مواد رقیق شده ممکنه حذف شوند از جعبه دستکش یا کیف اما پیشنهاد میشود که پروتکلهایی برای این قبیل مراحل تهیه شود. بازبینی شده و تایید شود.
تجهیزات حفاظت فردی و مواد :
تجهیزات حفاظت فردی شامل روپوش آزمایشگاه ، دستکش ها ، کفشها ، کلاه ،عینکها ،سپرها و سایر ایتمهای ایمنی توسط افراد به کار می روند . انتخاب و استفاده آنها ، ناظر بر فعالیتهای ویژه ای است که انجام میشود ،قرار دارد. این قبیل تجهیزات برای حفاظت مهم اند اما همچنین به عنوان یک یادآوری کننده نیاز ایمنی انجام وظیفه می کند . اگر نیاز به این تجهیزات تعیین شود این از مسئولیت مدیران و سرپرستان است که از استفاده انها اطمینان حاصل کنند .
پوشیدن لباس
پوشیدن لباس فردی یک مانع میان فرد و خطر ایجاد میکند . کارکنانی که با مواد رادیواکتیو کار می کنند مواد سرطانزای احتمالی ، و مواد آسیب زا ممکنه نیازمند باشند تا زمانیکه وارد محیط کاری می شوند لباس آزمایشگاه پوشیده و دوباره هنگام ترک محل کار لباس را تعویض کنند . این فقط از انتقال مواد خطرناک به خارج از محیط کار کمک نمی کند بلکه همچنین حمل و تمیز کردن لباسها را نیز شامل می شود . لباسهای مصرف شده آزمایشگاه بایستی سوزانده شوند .
دستکشها :
دستکشها بسیار مهم هستند . دستکشهای لاستیکی ممکنه زمانیکه مایعات خطرناک حمل میشود . دستکشهای سربی برای حمل مواد رادیولوژیک و دستکشهای جراحی برای حمل مواد آسیب زا مورد استفاده قرار میگیرد. دستکشهای عایق برای حمل مواد داغ و سرد ضروری است اما از استفاده دستکشهای آزبستی اجتناب شود . دستکهای کتانی برای حفاظت از دستگاهها(ابزارها ) دستکشهای چرمی سنگین برای حمل حیوانات ممکنه مورد نیاز باشد. انتخاب صحیح دستکشها یک مشکل جزیی نیست .
در حال حاضر اطلاعات در مورد تراوش مواد در دستکشها در رنج وسیعی از حلالها در دسترس می باشد .
کفشهای ایمنی :
کفشهای ایمنی مورد نیاز در آزمایشگاهها در جاییکه مواد یا تجهیزات سنگین حمل میشوند . مورد نیاز میباشند . در وضعیتی مشابه کلاههای سخت ممکنه مورد نیاز باشند اگر ماشینکاری در بالای سر در آزمایشگاه انجام میشود .
عینکهای ایمنی :
حتی اگر احتمال وقوع حادثه کوچک باشد، پیامد حوادث چشمی ممکنه بسیار جدی باشد. تمامی پرسنل آزمایشگاه بایستی از عینکهای ایمنی استفاده کنند. اینها از ترشح مواد ،برخورد مواد پرتاب شده ، پودرها یا مواجهه با پرتو ماورابنفش پیشگیری میکنند . عموما عینکهای ایمنی استفاده نمی شوند اگر چه تمامی چشم را محافظت می کنند . اگر کار دارای خطرات ویژه برای چشم باشد حفاظهای اضافی را مد نظر قرار دهید . به عنوان مثال استفاده از لنزها با فیلترهای مخصوص برای دمیدن در شیشه ، جوشکاری ، کار با لیزر یا مواجهه با شکلهای دیگری از تشعشع اگر یک فرد بایستی در اتاقی با اشعه ماورابنفش کار کند . عینک ایمنی با حفاظ کناری یا گوگلها با قطعات جامد استفاده کنند. برای فعالیتهای مطمئن حفاظت را برای مواجهه پوستی فراهم کنید . در کار با اسید یا مواد خوردنده از سپرهای حفاظتی صورت برای حفاظت نه فقط چشمها بلکه کل صورت استفاده کنید ..
رسپیراتورها :
رسپیراتورها بایستی برای موقعیتهای اضطراری که در مواجهه با گازها ، فیومها یا آیروسلها بوجود می آید در دسترس باشد و اتاق قبل از ورود تهویه گردد . در آزمایشگاههایی که از گاز سمی از قبیل برون تری فلوراید، کلرین ، دی متیل آمین ، اکسید اتیلن ، فلورین و برمید هیدروژن استفاده میکنند و رسپیراتورها تهیه شود و ترجیحا از نوع رساننده هوا(SCBA) یا دمنده هوا باشند اگر آزمایشگاهی از حیوانات عفونی استفاده می کند که خطر آیروسلها ی عفونی نیز وجود دارد از رسپیراتورهای تصفیه کننده هوا یا ماسکهای صورت استفاده شود .
ذخیره سازی مواد :
در ذخیره سازی مواد ضروری است که بدانیم ماهیت شان ، پیامد حوادثی از قبیل ریختن یا انفجار یا حریق که در اثر آن مواد بوقوع می پیوندد. به عنوان یک قانون عمومی حجم زیادی از واکنشگرها یا معرفها را در محیط کار ذخیره نکنید(انبار نکنید) . بلکه استفاده از ظرفهای کوچک که مقدار مصرف روزانه یا هفتگی کار را داشته باشد ، کافی است. مواد شیمیایی که واکنش میدهند یا اتش سوزی باعث میشوند یا ترکیبات خطرناک در شرایطی که به آنها اجازه مخلوط شدن داده میشود و حوادث رخ می دهد را با هم انبار نکنید. ترجیحا مواد خطرناک را در یک محل مشخص انبار نمایید.
حلالهای آتش گیر را در محفظه هایی که بوسیله NFPA تایید شده یا یخچالهای ضد حریق نگهداری کنید . از محفظه های ویژه برای حلالهای اتش گیر در حجمهای بیشتر از 2 لیتر استفاده کنید یا زمانیکه حجم مجموع حلالهای آتش گیر در اتاق بیشتر از 1/8 لیتر میشود. (حلالهای آتش گیر مایعاتی با نقطه اشتعال زیر 60 درجه سانتیگراد و فشار بخار کمتر از 275 کیلو پاسکال در 38 سانتیگراد میباشد ) .
کیتهای ریزش شیمیایی :
محیطهای کاری و انبار را با کیتهای ریزش شیمیایی مجهز کنید که از منابع تجاری یا در آزمایشگاه تهیه میشود . از کیتهای با سایز مناسب برای جمع آوری اسیدها ، قلیاها و حلالها استفاده کنید .
خطرات آزمایشگاه ها :
بسیاری از خطرات آزمایشگاهها اغلب مشاهده میشود . اما شناسایی تمامی خطرهای محتمل در توسعه یک برنامه موثر ایمنی بسیار مهم است .
خطرات شمیایی :
صدمات شیمیایی ممکنه داخلی یا خارجی باشد . صدمات خارجی از مواجهه پوستی با مواد خورنده یا سوزش آور از قبیل اسیدها ، مواد پایه ای یا نمکهای انبارشده باشد . مراقبت برای پیشگیری از حوادث از قبیل تراوش و ریزش از محفظه بصورت تصادفی توجه به تجهیزات خوردگی در نهایت منجر به خطرات ایمنی از جمله نقص تجهیزات می گردد . صدمات داخلی از تاثیرات سمی یا خوردنده مواد جذب شده توسط بدن میگردد.
اسیدهای معدنی و آلی :
بسیاری از اسیدهای معدنی و پایه ها حدود مواجه شغلی دارند و ACGIH تی ال وی آنها را تعیین نموده است . این حدود مواجهه قابل قبول و حدود آستانه مجاز نشاندهنده بیشترین غلظت هوایی است که کارگران می توانند با آن مواجه شوند را بیان می کند . فیومهای این اسیدها شدیدا برای چشم و سیستم تنفسی تحریک کننده هستند . اسیدهای مایع یا جامد سریعا می توانند باعث سوختگی شدید پوست و چشم گردند زمانیکه اسیدها برای افزایش میزان حل شدن مواد آلی گرم میشوند آنها خطر بیشتری دارند چون فیومهای تولید شده و واکنش اسید داغ بسیارسریعتر روی پوست خواهد بود.
اسیدها و پایه ها را جداگانه در فضایی که بخوبی تهویه شود و بدور از مواد فرار آلی و اکسید شونده قرار دهید . از محفظه هایی (لاستیکی یا پلاستیکی) برای انتقال اسیدها و پایه ها استفاده کنید. با اسیدهای غلیظ و بیسها فقط در یک هودفیوم شیمیایی مناسب کار کنید . به آرامی اسید و باز را به آب اضافه کنید. (با میزان ثابت) برای جلوگیری از پاشش. اگر تماس پوستی رخ داد کل محل آلوده شده را با آب بشویید و اگر تحریک پوستی بوجود آمد به پزشک مراجعه کنید. لباسها را تا بعد از اینکه تمیز شوندتعویض نکنید . وسایل چرمی (مانند تسمه و کفشها ) اسید را در خود نگه میدارند حتی اگر با اب شسته شوند و ممکنه باعث سوختگیهای شدید در صورت پوشیده شدن ، شوند . اسید پرکلریک در تماس با مواد آلی بصورت انفجاری یا آسیب زایی واکنش می دهد . از هودهای فیوم آزمایشگاهی با اسید پرکلریک برای واکنشگرهای آلی استفاده نکنید بویژه حلالهای فرار . به علاوه این خطرات ، اسید پرکلریک سوختگی های شدید در تماس با پوست چشم یا راههای تنفسی ایجاد میکند .
صدمات عمومی همراه با هیدروکسید سدیم ، سوختگی پوست و چشم می باشد. حلال هیدروکسید سدیم به عنوان رقیق کننده 5/2 نرمال باعث آسیب شدید چشمی می گردد. هیدروکسید سدیم و دیگر قلیاها تولید گرمای قابل ملاحظه ای می کنند . (اغلب منجر به جوشیدن میشود)
ترکیبات فلزی و معدنی :
عموما تمامی خطرات شیمیایی آزمایشگاه را مورد توجه قرار دهید و از یک دستورالعمل استفاده کنید. حمل مواد شیمیایی در یک هودفیوم با استفاده از حفاظت بینایی و پوشیدن یک روپوش آزمایشگاه انجام شود . در مورد تماس های پوستی تصادفی ، محل مورد نظر را با آب فراوان بشویید و بوسیله پرسنل پزشکی تحت درمان قرار گیرد اگر تحریک وجود دارد سمیت ، احتیاط و اطلاعات کمکهای اولیه از منابع مختلف در دسترس است . برخی از خطرات مخصوص فلزات و ترکیبات معدنی در زیر آمده است. آرسنیک و نیکل دارای سمیت بالا و ممکنه سرطانزا باشند از تنفس ، خوردن و تماس پوستی با آنها اجتناب کنید . آزید سدیم سمی است و با اسید ، سمیت بیشتر اسید هیدروبوریک تولید میشود . زمانیکه قطراتی از آن هدر می رود . ممکنه با مس و پلمپ سربی به شکل
آزیدهای فلزی که بی نهایت منفجر شونده هستند. آزیدها ممکنه توسط افزودن حلالهای غلیظ نیتریت سدیم از بین بروند. 5/1 میلی گرم ازید سدیم بی هایت سمیت فوق العاده بریلیم و ترکیباتش بوسیله TLV پایین 2 میکروگرم بر مترمکعب منعکس می شود. بریلیم یک ماده مشکوک به سرطانزایی در مردان است. با احتیاط بسیار زیاد و فقط در هود فیوم آزمایشگاه یا جعبه دستکش دار حمل شود. سیانیدها به عنوان واکنشگر مورد استفاده قرار می گیرند و ممکنه در نمونه ها حضور داشته باشند. سیانید هیدروژن یک گاز کشنده است . محلولهای سیانید را اسیدی نکنید تا زمانیکه سیانید هیدروژن ممکنه تشکیل شده و رها شود.
جیوه در بین فلزات منحصر به فرد بوده چون در دمای اتاق مایع است و فشار بخار قابل قبول دارد . TLV جیوه ممکنه بسیار افزایش یابد در اثر شکسته شده دماسنج جیوه در یک اتاقی که تهویه ضعیفی دارد. به علت فراریت بسیار زیاد و سمیت بالا ،حمل جیوه و ترکیباتش بسیار با حتیاط و یک کیت تمیز کننده استفاده کنید . نمکهای پرکلریک منفجر شونده بوده زمانیکه با مواد قابل احتراق ترکیب شود آنها خطر انفجار داشته و بسیار تحریک کننده برای چشم ،پوست و سیستم تنفسی دارد . در حمل و نقل و انبار کردن پرکلراتها احتیاط کنید . بروهیرید سدیم ممکنه در آب تجزیه شده و هیدروژن رها شود. در نتیجه خطر انفجار تشکیل می شود . مشابه با بسیاری از مواد شیمیایی معدنی محرک بسیار شدید پوست و سیستم تنفسی می باشد .
حلالهای آلی و واکنشگرهای آلی
بیشترین حلالهای مخصوص در این کتاب دارای TLV برای مواجه شغلی می باشند . جدول 8-1 را ببیند) بیشتر واکنشگر آلی یا بیشتر حلالهای آلی که تی ال وی ندارد بدان معنی نیست که کمتر خطرناک هستند . برخی از ترکیبات مورد استفاده در این دستورالعمل مشکوک به سرطانزایی بوده و بایستی با احتیاط فراوان کار شود . این ترکیبات شامل هم حلالها و واکنشگرها ، معرفها از قبیل بنزن ، تتراکلرید کربن ، کلروفرم ، 1-4 دی اکسان ، تتراکلرواتیلن و بنزیدین می باشد.
حلالهای مورد استفاده به چندین گروه تقسیم می شوند . الکلها ، ترکیبات کلردار و هیدروکربنها . مواجه با این گروه از ترکیبات تاثیرات بهداشتی متفاوتی دارد. الکلها عموما دارای تاثیر سمی درونی و قابلیت تحریک مخاط و خواب آلودگی هستند . هیدروکربنهای کلردار باعث رخوت و بیهوشی گشته و به سیستم اعصاب مرکزی و کبد آسیب وارد می کنند . هیدروکربنها مشابه دو گروه قبلی تحریک پوستی داشته و ممکنه باعث درماتیت ها گردد . پس از مواجه طولانی با پوست . به علت فراریت این ترکیبات غلظت بخار خطرناک آنها می تواند رخ دهد (خطر حریق یا انفجار ) . تهویه مناسب مورد نیاز است .
واکنشگر آلی به 4 گروه دسته بندی می شوند . اسیدها ، ترکیبات هالوژنه ، معرفها و شناساگرها ، و حشره کشها . بیشتر اسیدهای آْلیمورد استفاده در این کتاب خصوصیات تحریک کننده دارند . آنها جامداتی از ایروسلها ممکن است تهیه شود. شناساگر ها هم مشکل ایروسل را دارند . حشره کشها را با دقت حمل کنید زیرا سمی بوده و معمولا به سرعت از راه پوست جذب می شوند . دستکش و لباس محافظ بپوشید . ترکیبات کلردار موجود خطر بیشتری دارند از حلالهای کلردار(بیهوشی ، رخوت آور و آسیب به سیستم اعصاب مرکزی و کبد ) بر چسب زنی صحیح ترکیبات ، شامل تاریخ انقضا اجازه ردیابی استفاده از مواد شیمیایی و انهدام مواد شیمیایی منقضی شده .
خطرات بیولوژیک :
ایمنی آزمایشگاه همچنین شامل روشهای کاری برای کنترل خطرات میکروبیولوژیکی می باشد میکروارگانیسمهای آسیب زا ممکنه بیماریهای انسانی توسط تزریق تصادفی ، یا دیگر ابزار های برش منتقل شود .
تکنیکهای آزمایشگاهی معمولی دارای این عوامل خواهد بود . اساس خطرات همراه با میکروبیولوژی شامل تماس دست –دهان با حمل مواد آلوده شده ، نمونه و ایروسلهای تولید شده توسط عملیات پیپت ، سانتریفوژ یا مخلوط کردن ، نمونه ها یا کشتها و استفاده از چرخه های تلقیح .
حمل نمونه های بیولوژیک انسانی شامل خون ، ادرار و سایر مایعات یا بافتهای که دارای پتانسیل مواجه با عوامل عفونی دارند ، میباشند. استاندارد فعالیتهای آزمایشگاه از لحاظ ایمنی برای آزمایشگاههای کلینیکی بایستی تعیین شود. عملیات ترقیق سازی را بوسیله دمش هوا از طریق پیپت به داخل محیط کشت انجام ندهید . از یک وسیله که به دهان و به انتهای پیپت وصل می شود برای پیشگیری از بلعیدن اتفاقی ماده استفاده کنید. هیچ گاه توسط دهان از پیپت ماده را مکش نکنید. زیرا نمونه هایی که هنوز رویشان کاری انجام نشده ممکنه دارای مواد آسیب زا باشند ، تمامیپیپت های استفاده شده را جدا کرده و داخل یک محفظه دارای محلولهای ضدعفونی جهت آلوده زدایی قرار دهید. قبل از اینکه سطح شیشه ای انرا بشویید . هیچ گاه پیپتهای استفاده شده را بالای میز، کارتهای آزمایشگاه یا در سینکها بدون اینکه به اندازه کافی گندزدایی شده باشند ، قرار ندهید. ترکیبات آمونیوم که دارای پاک کنندگی مناسب و محلول هیپوکلریت سدیم بصورت رضایت بخشی برای ضدعفونی پیپتهای استفاده شده ،بکار می روند. از بیشترین غلظت پیشنهاد شده برای این محصولات تجاری استفاده کنید. . این غلظت باعث از بین رفتن مارک یا برچسب پیپتها نمی گردد . محلولهای ضدعفونی را بطور روزانه تعویض کنید. مواد آلوده شده را استریلیزه کنید. (کشتها ، نمونه ها ، شیشه های استفاده شده ، ابزارهای جراحی استفاده شده ) بوسیله اتوکلاو قبل از اینکه آنها از محل دور شده یا مجدد مورد استفاده قرار بگیردند.
بهداشت فردی پرسنل بسیار مهم است در کنترل مواجه تماس . بطور مکرر دستها و سطوح کار را ضدعفونی کنید. سیگار نکشید یا چیزی در میز کاری نخورید . آب نوشیدنی را در خارج از آزمایشگاه فراهم کنید. ترجیحا از نوع آبخوری آبفشانی باشد. کارکنان آزمایشگاه را در مقابل تتانوس و تیفویید ، هپاتیت B یا دیگر بیماریهای عفونی واکسینه کنید. حشرات و مگسها را برای پیشگیری از انتشار ارگانیسمهای عفونی به پرسنل از بین ببرید . شبکه های توری در پنجره ها نصب کنید. و درهای خروجی اگر تهویه وجود ندارد و بطور مرتب با اسپری های حشره کش ، سینکها و کابینتهای ذخیره سازی و ابزارهای خدماتی را ضدعفونی کنید . زیرا آزمایشگاهها ممکنه دارای بخش آنالیز برای حشره کش ها باشند . با دقت بکار ببرید در محلهایی که انالیز باکتریولوژیکی انجام می شود.
خطرات تشعشع :
همه افراد در معرض پرتوهای یونیزان قرار می گیرند . میانگین دوز پرتو سالانه برای کل بدن از پرتو کیهانی ، خاکی منابع درونی پزشکی و عکس برداری از دندان و غیره در حدود 185 میلی رم در هر سال است . از مواجه های مداوم یا منقطع شغلی پیشگیری کنید. از حوادثی که ممکنه در مواجه با پرتوهای خطرناک پیش بیاید ، اجتناب کنید. در آزمایشگاهها پرتو ایکس ، فرابنفش و مواد رادیواکتیو موجود که بایستی کاهش یابد . یک دستورالعمل ایمنی مناسب یا کتابچه ایمنی آزمایشگاه را برای تمامی افرادی که با مواد رادیواکتیو یا دستگاههایی که تولید پرتو میکنند ، کار می کنند . در این دستورالعمل برای استفاده حمل و سفارش و انبارسازی هسته های رادیویی راشامل می شود . همچنین شامل روشهای کاری در مورد حوادث ناشی از پرتو ها ، برای آلودگی زدایی برای پایش پرسنل ، برای پایش آزمایشگاه و برای منهدم کردن مواد رادیواکتیو می باشد .
مواد رادیواکتیو :
هسته های رادیویی در آزمایشگاهها برای توسعه و ارزیابی روشهای آنالیز برای آماده سازی استانداردهای شمارش و برای کالیبراسیون دتکتورها . ابزارهای شمارش . منابع آب بندی. از قبیل نیکل 63 مورد استفاده در دستگاههای گازکروماتوگراف ، الکترون کپچر رایج است . تمامی افراد مرتبط با مواد رادیواکتیو بایستی خطرات بهداشتی همراه آنرا بدانند . روشهای کاری مناسب و معیارهای ایمنی پرتوها را برای کاهش مواجهه و حوادث تعیین کنید .
ماشینهای تولید کننده پرتو (دستگاههای تولید پرتو)
دستگاهی که پرتوهای یونیزان منتشر میکند آنقدرکه مجموع دوز فردی 500 میلی رم یا بیشتر است و در هر سال مود توجه قرار می گیرد. خطرات ناشی از دستگاهها از قبیل شکست اشعه ایکس یا میکروسکوپ الکترونی ، بوسیله محدود کردن ......
پرتو ماوراء بنفش :
UV مکررا مورد استفاده قرار می گیرد با سازماندهی و ابزارهای مورد استفاده مناسب ،آن خطر مهمی ندارد اما می تواند از زمانیکه برای کنترل میکروارگانیسمها در اتاقهای آزمایشگاهی یا برای استریلیزه کردن ابزارها مورد استفاده قرار میگیرد ، خطرناک باشد. از حفاظهای مناسب استفاده کنید و به یاد داشته باشید که سطوح فلزات درخشان این انرژی را منعکس میکند و لامپهای UV را خاموش کنید زمانیکه مورد استفاده قرار نمی گیرند. علایم هشدار دهنده و لامپهای شناساگر نصب شده را برای حفاظت به عنوان یک بیاد آوردنده ثابت زمانی که لامپهای UV روشن هستند قرار دهید. عینکهای ایمنی یا گوگلها با قطعات کناری جامد هر زمانیکه احتمال مواجه با UV دارید ، استفاده کنید.
خطرات فیزیکی :
الکتریسیته : سیمهای برق اتصالات و ابزارها بایستی از سوی کد ملی الکتریکی داشته باشد. حریق ، انفجار نشت برق و شوکهای الکتریکی خطراتی جدی است که استفاده نادرست از وسایل الکتریکی می تواند حاصل شود. تمامی تجهیزات الکتریکی را اتصال زمین داده یا از دو عایق استفاده کنید. هیچگاه ... الکتریکی را داخل هودفیوم قرار ندهید. از تجهیزاتی یا روکش خراب یا شکسته استفاده نکنید . و از وسایلی که تولید جرقه میکنند کنار حلالهای فرار آتش گیر استفاده نکنید. ترجیحا از یخچالهایی که ضد انفجار هستند استفاده کنید. قبل از تعمیر یا سرویس وسایل الکتریکی آنها را از منبع تغذیه قطع کنید. تعمیر وسایل بایستی توسط متخصصین انجام شود. و توسط افرادیکه آشنایی با برق ندارند خطرناک می باشد.
مکانیکی :
حفاظها یا سپرها کمربند ، زنجیر ، شفتهای در حال چرخش و دیگر انواع وسایل در حال حرکت مکانیکی را شامل می شود. تجهیزات آزمایشگاهی نیازمند حفاظ گذاری شامل پمپهای خلا، مخلوط کنده ها ، خردکننده ها و آسیباب ها . سپر برای ابزارهای با نیروی پرتاب استفاده میشود . تجهیزات حفاظ از قبیل سانتریفوژ ها که دارای قطعات با سرعت بالا هستند و ابزارهایی که ارتعاش دارند(مثل سانتریفوژ و کمپرسورهوا ) برای پیشگیری از تمایل به خروج از مرکزشان در محلی و دور از بطریها و سایر موادی که ممکنه از رویشان قفسه ها یا میز در اثر ارتعاش بیافتد قرار میگیرد .
گازهای تحت فشار :
گاز تحت فشار پتانسیل خطرات هستند. سیلندرها گاز ممکنه منفجر شوند یا مانند راکت پرتاب شوند اگر به صورت نامناسب حمل گردیده ، دارای نشتی باشند که ممکنه خطر انفجار را به همراه داشته باشد . اگر اتش گیر باشد آْنها دارای خطرات قابل مشاهده هستند اگر محتویاتشان سمی بوده و منجر به مرگ شوند . مقررات OSHA استفاده و انبار کردن گازهای تحت فشار را تحت پوشش قرار داده. انتقال سیلندرهای گاز فقط بوسیله کارتها ، ماشینهای مخصوص انجام شود. سیلندرهای گاز ایمن بطور مناسب در طی انبار شده و منتقل می شوند و استفاده می شوند و شیر ایمنی روی سیلندرها در طی ذخیره سازی و انتقال بسته میباشد. دائما محتویات سیلندرها را برای بررسی شناسایی کنید .
پایش :
تعیین سیاستهای کاری ، فعالیتها ، روش های کاری و رویه های پیشگیری از مواجه کارکنان با مواد خطرناک فقط بخشی از برنامه موثر ایمنی می باشد. تعیین همزمان پایش یا بازخورد سیستم برای اطمینان از اینکه خصوصیات حفاظتی واقعا کار میکند، ضروری است .
پایش شیمیایی :چ
پایش کننده های شیمیایی توانایی اندازه گیری مستقیم غلظت در منطقه تنفسی اشخاص می باشد . از ابزارهای اکتیو متناسب با پمپ برای کشیدن هوای عبوری از سل یا از پایش پسیو که بر مبنای انتشار میباشد. این ابزارها می توانند مواد معدنی را بخوبی با جاذب مناسب جذب کنند. ذرات میتوانند روی یک فیلتر با استفاده از ابزار اکتیو(پمپ) جمع آوری کند . سمپوزیوم اخیر یک جزییات مشروحه ای از توسعه و استفاده پایشگرهای فردی را برای اندازه گیری مواجه با مواد شیمیایی آلوده کننده در محیط بیان نموده است .
پایش خطرات بیولوژیک :
پایشگرهای خطرات بیولوژیکی ، بخش ضروری از پایش میکروبیولوژیکی میباشد. شامل آزمونهای فیزیکی پیش از استخدام همراه با خون شناسی ،سرولوژیکی و سایر تستهای مرتبط انجام میشود . آزمونهای سالانه که شامل سرولوژیکی و محیطهای کشت میکروبیولوژیکی ، مطالعات بیوشیمیایی و رادیوگرافیاز سینه ، انجام گردد. واکسیناسیون و دیگر اندازه گیریهای پروفیلاکسی مورد نیاز است. اجرای مداوم قوانین ایمنی آزمایشگاه برنامه پایش را کامل میکند .
پایشهای رادیوشیمیایی :
پایشهای رادیوشیمیایی شامل اغشتن ، دستگاههای بازرسی پرتابل و نمونه های هوا ، پایشهای زیادی معمولا مورد نیاز است . اندازه گیریمواجه های خارجی با دوزیمترهای فردی . ترجیحا دوزیمترهای فیلمی برای اندازه گیری تجمع پرتو فراتر از دوره زمانی . اتاقکهای یونیزاسیون جیبی لومینانس و اتاقکهای انگشتری میتوانند برای دوزیمترهای فیلم را همراهی کند. شناساگرهای پرتوهای اسپکتروفتومتری گاما یا تمام بدن درصد مواد رادیواکتیو درون بدن را تعیین نموده ، اما این ابزارها گران و احتیاج به آموزش تخصصی دارد. فضولات بدن نیز میتوانند بررسی شوند برای هسته های رادیویی . در مجموع برای پایش پرسنل پایش محیطی عمومی انجام دهید. تمامی تجهیزات را تجزیه کرده و مشخص کنید که با مواد رادیواکتیو تماس داشته اند. آزمونهای دوزیمتریک و اغشتن انجام دهید . یک پنجره نازک از GM شمارنده مناسب برای نمونه های اغشتنی و پایش پوست و لباس میباشد . سنتیلاسیون های الفا نیز برای شناسایی منتشر کنندگان آلفا مورد نیاز است.
انهدام مواد زاید :
توضیحات عمومی : طرح مورد استفاده برای اهدارم مواد شیمیایی و بیولوژیکی در آزمایشگاه بایستی بوسیله سرپرست تهیه شود و اگر لازم بود توسط یک مشاور ایمنی بازبینی شود . سیستم جمع آوری مناسب نصب کنید . از مخزنهای برچسب دار استفاده کنید و انبارها را در مقابل حریق حفاظت نموده و محوطه ای جداگانه برای انبار کردن مواد خطرناک یا بسیار سمی در نظر بگیرید . از قوطی های ایمنی فلزی برای ذخیره سازی حلالهای زائد و مواد نامناسب را جداسازی کنید. استفاده از مخازن ویژه برای ضایعات مواد بی بی نهایت خطرناک یا با سمیت بالا کنید و بسته بندی ویژه برای پیشگیری از شکسته شدن یا آسیب به مخزن برای اهداف حمل و نقل بکار برید . مواد خطرناک نامناسب را جداگانه انبار کنید .
روشهای دفع مواد زاید :
روشهای انهدام مواد زاید شامل سوزاندن ، به خاک سپاری ، تبخیر سازی ، هضم کردن ، واکنش شیمایی ، عملیات ویژه و استفاده از متخصصان دفع مواد زاید از شرکتهای دیگر میباشد . اطلاعات ایمنی شامل روش انتخاب برای دفع زباله های مواد معدنی ویژه و ترکیبات آلی در جداول اطلاعات ایمنی مواد شیمایی آمده است.
ضایعات شیمایی :
حلالهای استفاده شده میتوانند تقطیر شده و بازیابی شده و مورد استفاده قرار گیرند . حلالهای غیر قابل حریق میتوانند تبخیر شوند اگر بخارهایشان مشکل محیطی بوجود نیاورد. مقدار کمی از حلالهای آتش گیر و مواد شیمیایی می توانند روی زمین آتش بگیرند در مخزنهای فلزی کم عمق یا در زباله سوزها بصورت اسیدی هضم شوند و مواد پایه ای قبل از دفع نهایی شود . بسیاری از مواد قابل حل می تواند با دقت ترقیق شده به سیستم فاضلاب هدایت شوند . اگر هیچ ضرری برای سیستم لوله کشی یا محیط نداشته باشند می توانند قابل اطمینان باشد . در هر صورت ممکن ، مواد خطرناک را بوسیله واکنشهای شیمیایی یا سایر فرایندهایی به ترکیبات بی ضرر قبل از دفع تبدیل کنید . اگر امکان پذیر نبود ، دفع مواد بسیار سمی یا خطرناک بوسیله متخصصان تجاری انجام گیرد . دفع سیلندرهای گازی غیر قابل بازگشت فقط توسط افراد اموزش دیده انجام گیرد .
مواد زاید بیولوژیکی :
تمامی مواد سمی یا عفونی و تمامی تجهیزات الوده یا وسایل را قبل از شستن ، انبار کردن یا از بین بردن ، ضدعفونی کنید.اتوکلاو کردن یکی از روشهای استریل سازی است . عموما گرما در اتوکلاو تحت فشار 103 کیلوپاسکال و دمای 121 درجه سانتی گراد برای 15 دقیقه می باشد . بعد از اینکه تجهیزاتی که بایستی استریل شوند. به دمای 121 رسیدند زمان را اندازه گیری کنید . اگر تجهیزات در کیسه های پلاستیکی درون اتوکلاو قرار دارد به آن آب بیافزایید تا گرما مرطوب باشد. گرمای خشک و عملیات شیمیایی برای استریل سازی وسایل غیرپلاستیکی به کار می رود. پس از استریل سازی، زباله ها بصورت ایمن بوسیله سیستم دفع زباله ، از بین میرود . زباله های قابل احتراق آلوده و بقایای حیوانی را در ظروف مخصوص ، جهت سوزاندن جمع آوری نمایید .
زباله های رادیواکتیو :
معیارهای دفعی عمومی برای زباله های رادیواکتیو توسط کمیته ملی حفاظت پرتوها تعیین شده است . این پیشنهادات در کتابهای فدرال موجود است . دو فلسفه عمومی زباله های رادیواکتیو را پوشش میدهد . 1) ترقیق و پراکندن ، که غلظت مواد رادیواکتیو را کاهش میدهد و 2) غلیظ سازی و محدود کردن که معمولا شامل کاهش دادن حجم مواد زاید و ذخیره سازی انها برای فساد می باشد . مواد زاید هوابرد بوسیله هر دو متد(ترقیق و تهویه ) قابل برطرف کردن میباشد.
تهویه شامل تخلیه از عمیلیات با هود به هوا گازهای رادیواکتیو شامل یدین ، کریپتون و زنون . بدین وسیله اسکرابر یا بوسیله واکنش با نیترات نقره قابل حذف کردن است. گازهی نوبل میتوانند بوسیله جذب تکنیکهای استاندارد که برای ذرات بکار می رود. حذف شوند . روشهای رقیق سازی برای مایعات با اکتیویته کم مناسبند . سطوح میانی ممکنه بوسیله فرایندهای فیزیکی گوناگون مانند جداسازی زباله به بخش غیررادیواکتیو تا توسط ترقیق سازی دفع شوند و بخش رادیواکتیویته زیاد که ذخیره سازی میشوند . زباله های جامد ممکنه شامل وسایل ، ظروف شیشه ای و دیگر مواد باشند . و حتی الامکان آلوده زدایی این مواد و استفاده مجدد میشوند . آلوده زدایی معمولا منجر به زباله های مایع میشود مواد قابل احتراق که قابلیت الوده زدایی ندارند اغلب سوزانده میشوند .
دستورالعمل نحوه انجام عملیات راه اندازی سیستم
دستورالعمل نحوه انجام عملیات راه اندازی سیستم
گرد آورنده : اکرم رشیدی
کارشناس بهداشت حرفه ای
1. مقررات عمومی:
# قبل از شروع بکار باید از داشتن اطلاعات کافی کلیه کارکنان در خصوص مسائل ایمنی و بهداشت حرفه ای، اطمینان حاصل نمود. این مسائل شامل موارد عمومی و کلیه مخاطراتی است که در حین انجام فعالیت می تواند برای فرد روی دهد.
# رعایت نظم و ترتیب در کلیه کارها و بخصوص عملیات راه اندازی الزامی است.
# قبل از شروع عملیات، از باز بودن راههای نجات (خروج اضطراری) وشناسایی آنان توسط افراد، اطمینان حاصل گردد.
# در کلیه مراحل از وسایل و ابزار آلات مناسب و سالم استفاده نمایید.
# کف کارگاه باید عاری ازهر گونه روغن و وسایل زائد باشد.
# کلیه حفره های روباز باید به نحو مطمئن پوشانیده شوند.
# محل وسایل اطفاء حریق (بخصوص کپسولهای اطفاء حریق) باید کاملا مشخص بوده و بوسیله کلیه کارکنان شناسایی شده باشند.
# کلیه کارکنان قبل از شروع فعالیت در عملیات راه اندازی باید با مفاهیم علائم و آژیرها کاملاً آشنا شوند.
# کلیه کارکنان قبل از شروع فعالیت در عملیات راه اندازی باید با طرز کار کپسولهای اطفاء حریق آشنایی کامل پیدا کنند.
# استفاده از جعبه، بشکه، غلطک و یا وسایل نامطمئن دیگر برای افزایش ارتفاع ممنوع است. برای دسترسی به تجهیزات موجود در ارتفاع بالا باید از داربست و یا نردبان مناسب استفاده شود.
# قبل از شروع عملیات راه اندازی باید از ارت بودن کلیه تجهیزات و سیستم های برقی اطمینان حاصل شود.
# در صورت نیاز به استفاده ازمایعات قابل اشتعال، باید تنها به میزان مصرف یک روزه و در ظروف مخصوص تهیه گردیده و به محل کار آورده شوند.
دانلود ادامه مطلب
ایمنی بلند کردن و جابجایی بار با جراثقال سقفی
ایمنی بلند کردن و جابجایی بار با جراثقال سقفی
حمزه علی آبادی
کارشناس بهداشت حرفه ای
در بخش ها, محوطه ساختمانی یا هر قسمت دیگری که جراثقال کار می کند, بایستی توسط سرپرست بخش یا قسمت و با هماهنگی واحد ایمنی شخصی از بین مهندسین یا تکنسین ها به عنوان مسئول ایمنی جابجایی بار با جراثقال انتخاب گردد. این شخص قبل از صدور حکم لازم است دوره آموزش ریگری جراثقال سقفی را با موفقیت طی کند. آزمون افراد مذکور توسط واحدهای ایمنی ، شرکتهای ارائه دهنده خدمات آموزشی و یا مرکز فنی و حرفه ای انجام و پس از قبول شدن گواهینامه مخصوص صادر می گردد. آزمون مجدد و ادواری این افراد هر سه سال یکبار انجام می شود.
بخش هایی که دارای تعداد کمی جراثقال می باشند، با موافقت واحد ایمنی و بهداشت حرفه ای وظایف مسئول سالم نگهداشتن جراثقال و وظایف مسئول ایمنی جابجایی بار بعهده یکنفر واگذار می شود.
دستورالعمل ایمنی در ماشین آلات
دستورالعمل ایمنی در ماشین آلات
حمزه علی آبادی
کارشناس بهداشت حرفه ای شرکت عدالت جو ( فولاد مبارکه )
با توجه به تنوع ماشین آلات، دستورالعمل کلی ذیل برای وسایل انتقال نیرو ارائه شده و لازم است در صورت نیاز دستورالعملهای اختصاصی برای شرایط و موارد خاص براساس نوع کار و ماشین آلات مربوطه (مثلا" دستورالعمل کار با بلدوزر) تهیه شود.
1. تمام قطعات متحرک خارجی موتور ها و وسایلی که برای انتقال نیرو بکار می روند و همچنین کلیه قسمتهای خطرناک ماشین هائیکه در حال کار می باشند باید دارای حفاظ ممناسب و مطمئن باشد مگر وقتی که ساختمان ماشین طوری باشد که تصادم اشیا و یا اشخاص با قطعات متحرک غیر ممکن شود.
· در تهیه و ساخت حفاظها باید نکات زیر مراعات گردند:
· عمل آنها موثر و قابل اطمینان باشد.
· از دسترسی به قسمتهای خطرناک ماشین در موقع کار جلوگیری نماید.
· برای متصدی دستگاه در هنگام کار ناراحتی و مانعی ایجاد نکند.
· حتی الامکان موجب نقصان محصول نگردد.
· عمل آن بطور خودکار یابا حداقل کوشش انجام گیرد.
· متناسب با نوع ماشین و کار آن انتخاب شود.
آئین نامه حفاظت فنی و بهداشت در کار کشاورزی
آئین نامه حفاظت فنی و بهداشت در کار کشاورزی
مسعود نواییان
38001 ماده 1- هدف از تدوین این آیین نامه اجرای ماده 30 قانون کار کشاورزی در مورد آن عده از کارگران کشاورزی موضوع مواد 1 و 2 قانون فوق است که در کارهای مربوط به مبارزه شیمیایی با آفات در مزارع و اماکن کشاورزی شرکت می کنند.
تعاریف:
38002 ماده 2- کارگر کشاورزی سمپاش: منظور از کارگر کشاورز سمپاش در این آیین نامه کارگری است که به هر عنوان به موجب قرارداد کتبی یا شفاهی با کرفرما یا نماینده او تعهد نماید در مقابل دریافت حقوق یا مزد به یک یا چند کار از کارهایی که مبارزه شیمیایی با آفات بوسیله سموم دفع آفات نباتی مربوط می شود و مستلزم تماس و سر و کار داشتن مستقیم با سموم دفع آفات نباتی باشد مبادرت ورزد.
38003 ماده 3- کارفرمای سمپاشی کشاورزی: کارفرمای سمپاشی کشاورزی که به اختصار کارفرما نامیده می شود. از لحاظ این آئین نامه حقیقی یا حقوقی است که کارگر کشاورزی سمپاشی طبق قرارداد کار برای از یا از طرف او در یک یا چند شغل از مشاغل مربوط به مبارزه شیمیایی با آفات کار می کنند.
تبصره: در صورتی که عملیات مبارزه شیمیایی با آفات توسط شرکتهای خصوصی دفع آفات موضوع ماده 21 آیین نامه اجرائی قانون حفظ نباتات انجام پذیر شرکت های مذکور از لحاظ این آیین نامه جانشین کارفرما محسوب شده و علاوه بر رعایت مقررات مندرج در آیین نامه اجرائی قانون حفظ نباتات مکلف به رعایت کلیه مقرراتی خواهند بود که در این آیین نامه به عهده کارفرمای کشاورزی محول شده است.
38004 ماده 4- آفات: منظور از آفات در این آیین نامه کلیه موجودات زنده ای که در مزارع واماکن کشاورزی به طور مستقیم یا غیر مستقیم موجب تقلیل کمی و کیفی محصولات و فراورده های کشاورزی می شود.
38005 ماده 5- سموم دفع آفات نباتی: منظور از سموم دفع آفات نباتی هر گونه مواد شیمیایی معدنی یا آلی یا هورمونی و یا بیولوژیک است که بتوان با کاربرد آن به طور مستقیم و یا غیر مستقیم از زیان آفات زنده به محصولات و فراورده های کشاورزی و دامی جلو گیری کرده یا آن را متوقف یا محدود نمود.
38011 ماده 11- وسایل حفاظتی: به هر نوع وسیله اطلاق می شود که با کاربرد آن بتوان هنگام کار از خطر تماس سموم دفع آفات نباتی با بدن و یا ورود آن به بدن کاست و یا از آن ممانعت به عمل آورد نظیر کلاه ، عینک، دستکش، ماسک، چکمه، لباس های غیرقابل نفوذ آب و غیره.
38012 ماده12- روش های حفاظتی: به روشهایی گفته می شودکه با رعایت آن بتوان خطر ورود سموم دفع آفات نباتی را به بدن در حین مصرف تقلیل داد. مانند حرکت در جهت پشت به باد در موقع محلول پاشی یا تنظیم ارتفاع پرواز در سم پاشی های هوایی و نظایر آن.
38013 ماده13- مسمومیت: عبارت است از اختلالات موقتی یا دائمی فیزیولوژیک و بیوشیمیک که در نتیجه ورود سم به بدن از یک راه خاص یا راههای مختلف بوجود می آید.
وظایف کار فرما:
38016 ماده 16- تأمین سم یا سموم مورد مصرف به مقادیر مورد نیازباتوجه به توصیه های سازمان حفظ وزارت کشاورزی در بسته بندی های مصوبه به عهده کارفرما است.
38017 ماده 17- تأمبن وسایل مخصوص آماده کردن سم مناسب با نوع سم و روش سمپاشی و حجم کاری بعهده کارفرما می باشد.
38019 ماده 19- تأمین وسایل حفاظتی مندرج در ماده 11 متناسب با نوع سم و روش و روش سم پاشی بعهده کارفرما می باشد.
تبصره – وسایل حفاظتی باید سالم و بدون عیب و نقص بوده و مرتباً مورد بازبینی قرار گیرد تا در صورت بروز عیب و نقص و یا بی اثر شدن مواد عمل کننده، موجود در قوطی فیلتر ماسک ها نسبت به رفع نواقص یا تعویض آن اقدام شود.
38023 ماده 23- کارفرما مکلف است قبل از شروع عملیات سمپاشی آموزش های لازم را به کارگران کشاورزی سمپاش بدهد.
آموزشهایی که باید به کارگران کشاورزی سمپاش داده شود شامل موارد زیر میباشد:
1- درجه سمیت سم مورد حمل.
2- راههای نفوذ سم مورد عمل به بدن همراهبا توضیح بیشتر درباره ی راه نفوذی که باعث خطرات بیشتری می شود.
3- طرزآماده کردن سم مورد عمل، طرز استفاده از روش یا روشهای صحیح سمپاشی با سم مورد عمل نحوه ی شستشو و نظافت وسایل آماده کردن سم و وسایل سمپاشی و وسایل حفاظتی در خاتمه کار هر روزه.
4- نحوه ی استفاده از وسایل حفاظتی و ضرورت استفاده ی صحیح از آن.
5- احتیاطاطی که باید از ابتدای باز کردن بسته های سم تا انتهای عمل سمپاشی برای جلوگیری از خطر مسمومیت رعایت شود.
6- علایمی که در صورت بروز مسمومیت ممکن است در شخص مسموم ظاهر شود.
7- اقداماتی که باید به عنوان کمکهای اولیه در صورت مشاهده ی علایم مسمومیت در مورد شخص مسموم به عمل آید.
تبصره1- سطح این آموزش ها باید حداقل در حد مطالب مندرج در برچسب مصوب سم مورد عمل باشد از نشریات سازمان حفظ نباتات نیز می توان در زمینه های فوق برای آموزش بیشتر استفاده نمود.
تبصره2- کارفرما می تواند در صورت نیازو امکان علاوه بر آموزش شفاهی یک نسخه کتبی از مفاد مطالبی که آموزش داده نیز به هر کارگر کشاورزی سمپاش بدهد.
38024 ماده 24- کارفرما مکلف است در طول مدت سمپاشی بر کلیه عملیات سمپاشی نظارت نماید، برای انجام این نظارت لازم است کارفرما در طول مدت سمپاشی برای مراجعات ضروری یک نسخه از این آیین نامه و یک نسخه از برچسب سم مورد عمل و در صورت امکان سایر نشریات مربوط به آن را همراه داشته باشد. هدف از این نظارت موارد زیر می باشد:
1- حصول اطمینان از سالم و قابل استفاده بودن وسایل آماده کردن سم و وسایل سمپاشی و وسایل حفاظتی .
2- حصول اطمینان از آماده کرن صحیح سم و رعایت روش صحیح سمپاشی و استفاده صحیح از وسایل حفاظتی.
3- حصول اطمینان از نظافت و شستشوی وسایل آماده کردن سم و وسایل سمپاشی و وسایل حفاظتی در خاتمه کار هر روز .
4- حصول اطمینان از دفن ظروف سم در جای صحیح یا از بین بردن آن به نحو صحیح و ریختن آب شستشوی وسایل آماده کردن سم و وسایل سمپاشی در جایی که ایجاد خطر می کند.
5- اطمینان از سلامت کارگران کشاورزی سمپاش در طول مدت سمپاشی و انجام به موقع کمکهای اولیه و مراجعه فوری به پزشک در صورت بروز مسمومیت.
وظایف کارگر کشاورزی سمپاش:
39025 ماده25- کارگر کشاورزی سمپاش مکلف است به آموزشهایی که توسط کارفرما داده می شودتوجه نماید و اگر مطالب آموزش داده شده را بطور کامل و صحیح درک نکند و یا در نحوه اجرای آن ابهام داشته باشد باید درباره آن سوال کرده و تا روشن شدن مطلب و رفع ابهام موضوع را پیگیری نماید.
38026 ماده 25- کارگر کشاورزی سمپاش مکلف است برای آماده نمودن سم مطابق آموزشهای داده شده عمل نماید.
38027 ماده 27- کارگر کشاورزی سمپاش باید عمل سمپاشی را به ترتیبی که آموزش داده شده انجام دهد.
38028 ماده 28- کارگر کشاورز سمپاش باید از وسایل حفاظتی به ترتیبی که آموزش داده شده است استفاده نماید.
38029 ماده 29- کارگر کشاورزی سمپاش باید وسایل آماده کردن سم و وسایل سمپاشی و وسایل حفاظتی را پس از خاتمه کار هر روز طبق آموزشهایی که داده شده شستشو و نظافت نموده و هر کدام را در جای مخصوص خود قرار دهد و پس از آن نسبت به شستشو و نظافت و تعویض لباس خود اقدام نماید.
38030 ماده 30- کارگر کشاورزی سمپاش مکلف است به محض بروز هر گونه نقص یا خرابی در هر گونه نقص یا خرابی در هر یک از وسایل آماده کردن سم یا وسایل سمپاشی و یا وسایل حفاظتی فورا مراتب را برای رفع نقص و خرابی به کافرما اطلاع دهد.
38031 ماده 31- کارگر کشاورزی سمپاش مکلف است به محض مشاهده علائم مسمومیت در خود و یا هر یک از کارگران کشاورزی سمپاش دیگر ضمن اطلاع فوری به کارفرما جهت تامین معالجات پزشکی نسبت به انجام کمکهای اولیه که آموزش آن را دیده است اقدام نماید.
38032 ماده 32- کارگر کشاورزی سمپاش باید کلیه احتیاطاتی که به او آموزش داده شده از ابتدای شروع کار هر روز تا شستشو و نظافت شخص خود پس از خاتمه کار هر روز رعایت نماید.
38033 ماده 33- این آئین نامه مشتمل بر مقدمه، 4 فصل، 33ماده، 16 بند، 18 تبصره و یک پیوست می باشد، به استناد ماده 30 و بند یک 32 قانون کار کشاورزی تدوین و در جلسه مورخ 3/ 3/ 63 به تصویب نهایی شورای عالی کار کشاورزی رسید و قابل اجرا است.
ایمنی لیفتراک و استاندارد lock out , Tag out
دانلود فایل پاورپوینت ایمنی لیفتراک ارسالی توسط آقای مهندس طوری
دانلود فایل استانداردهای lock out , Tag out
نظامنامه ایمنی برق
نظامنامه ایمنی برق
وحید خدادادی
مسئول حفاظت فنی و ایمنی کارخانه ریخته گری فولیران
پیشگفتار
انرژی الکتریکی یکی از مهمترین و پیچیدهترین صنایع میباشد که با تنوع ویژگیهای سهیم در آن ایجاب مینماید در زمینه ایمنی کارکنان و تأسیسات و تجهیزات از مقررات خاص برخوردار گردد، لذا در این راستا تهیه و تدوین نظامنامهای که اشراف بر مسئولیت کارکنان در جلوگیری از حوادث جانی و مالی وپایدار نگهداشتن فعالیت پرسنل واحد برق و بازدهی آن مؤثر باشدضروری بنظر می رسد.
هدف
منظور از تهیه و تدوین نظامنامه ایمنی، محافظت کارکنان شاغل واحد برق ، و همچنین حفاظت تأسیسات و تجهیزات از آتشسوزی و دیگر حوادث احتمالی و پایدار نگهداشتن سیستم و تعمیم ایمنی برای ایجاد محیط سالم جهت کارکنان و حفظ دستگاهها و تأسیسات و تجهیزات از خطر احتمالی میباشد.
تشکیلات
در اجرای اصول ایمنی که عناوین آن ذیلاً اشاره گردیده تشکیلاتی ( واحد برق) که بتواند مجری کلیه اهداف ایمنی و بهداشت کار باشد ضروری است، در این زمینه با ارائه تشکیلاتی که خط مشی اجرائی آن به صورت مسئولیتهای سازمانی و وظایف کارکنان در ابعاد همه جانبه تعیین گردیده، کلیه کارکنان شاغل در واحد برق با شرح وظایف و انواع فعالیت شغلی خود آشنا وموظف به پیروی از نظامنامه ایمنی میباشند..
مسئولیتها
پیشبینی و پیشگیری از وقوع حوادث ناشی از برق جزو مسئولیتهای سازمانی واحد برق بوده، به ترتیبی که بالاترین رده سازمانی تا آحاد کارکنان شاغل در کارخانه ملزم به رعایت و اجرای مقررات و دستورالعملهای ایمنی و بهداشت حرفهای در مورد خود و کارکنان تحت نظارت و تأسیسات و تجهیزات مربوطه میباشند.
مجموعه مقررات ایمنی و بهداشت حرفهای
کلیه قوانین و مقررات آئیننامههای حفاظت و بهداشت کار وابسته به قانون کار، مصوبات وزارت کار و اموراجتماعی، کلیه مصوبات کارخانه و مصوباتی که در آینده توسط شورایعالی ایمنی صنعت برق به تصویب خواهد رسید میباشد.
دستورالعملهای ایمنی و حفاظت
به منظور ایجاد محیط سالم کار و حفظ و حراست از نیروی انسانی و تأسیسات و تجهیزات و پیشگیری از حوادث و خطرات احتمالی، تدوین و اجرای دستورالعملهای ایمنی و حفاظت، فردی و حرفهای، تأسیسات و تجهیزات بر مبنای علمی و تجربی الزامی است. - رعایت کلیه مقررات این آییننامه الزامی بوده و عدم اجرای موارد پیشبینی شده یا انجام نیمهکاره آنها سبب بیاثر شدن بقیه ودرنتیجه کلسیستم ایمنیمربوطه خواهدگردیداین لیستهای کنترل به هیچ وجه تمام مسائل رادر برنمی گیرند ، به هر حال به هر مورد که برخورد می کنید آن را به دقت مورد بررسی قرار دهید و سپس تصمیم خود را بگیرید.
مقررات حفاظت از حریق
با توجه به وجودموادقابل اشتعال مورداستفاده در تأسیسات برق (منابع سوخت، مخازن روغن، کابلها... ) و همچنین دستگاهها و تجهیزاتی که احتمال خطر آتشسوزی در آنها وجود دارد، اجرای دستورالعملها و مقررات حفاظت از حریق به منظور پیشبینی، پیشگیری و مبارزه با حریق الزامی میباشد.
صلاحیت حرفهای کارکنان :
به منظور حفظ و حراست سرمایه کلان کارخانه (نیروی انسانی وتأسیسات) و اداره بهینه امور و تقلیل ضایعات و خسارات، ضروری است معاینات پزشکی جسمی و روانی بدو استخدام و ضمن خدمت کارکنان، آموزشهای ایمنی و حفاظت و حرفهای، آزمون اجرائی کارکنان در ارتباط با مسائل ایمنی شغل آنان به منظور حصول اطمینان از صحت رفتار آنان، انجام گردد.
دانلود ادامه مطلب به صورت پی دی اف
جوشکارها چگونه باید از مخاطرات شغلی پیشگیری کنند؟
مخاطرات جوشکاری (کلیک کنید)
فیلم آموزشی
فیلم سخنرانی پروفسور مشکاتی در همایش ارگونومی در صنعت سال ۱۳۸۱
فیلم ارائه مقاله من در همایش دانشجویی بهداشت حرفه ای دانشگاه ایران سال۱۳۸۳
برای دانلود فیلمها رایت کلیک کرده و save as target را بزنید
ایمنی دستگاه های تزریق پلاستیک
ایمنی دستگاه های تزریق پلاستیک حذف خطای دستگاه با استفاده از اسکاچ مکانیکی عنوان مقاله ای است که توسط آقای مصطفی جعفری کجور برای سایت ارسال گردیده است . از ایشان تشکر می کنیم.
دانلود:ایمنی دستگاه های تزریق پلاستیک
اصول ده گانه پترسون
اصول ده گانه پترسون
مهران قلعه نوی
پترسون 10 اصل را برای ایمنی مد نظر قرار می دهد
1- عمل نا ایمن ، شرایط نا ایمن ، و حادثه ، تماما علایم برخی مسایل غلط در مدیریت سیستم می باشد
2- ما می توانیم مجموعه شرایطی را که بوجود آورنده حوادث شدید است ، پیش بینی کنیم . این شرایط قابل شناسایی و کنترل می باشند
3- ایمنی می بایست شبیه سایر عملکرهای یک سازمان ، مدیریت شود. مدیریت ، تلاشهای ایمنی را توسط تعیین اهداف قابل دسترس و برنامه ریزی وسازماندهی هدایت نماید و دستیابی به این اهداف را کنترل نماید
4- کلید اجرای موثر ایمنی ، دستورالعملهای مدیریتی است که مقادیر قابل محاسبه را داشته باشد
در این هفته روی این چهار مورد فکر کنید و نتایج اقدامات خود را برای استفاده سایر همکاران ارسال نمایید... این بحث ادامه دارد
چرا به شانس اعتماد می کنیم ؟
چرا به شانس اعتماد می کنیم ؟
ترجمه : مهندس داود کرمانی
کارشناس ایمنی صنعتی
منبع : سایت Tail Gate Safety Meeting Topics
آیا تا بحال موضوعی رخ داده که باعث شود شما قوانین و مقررارت ایمنی را رعایت نکنید؟ چقدر طول کشید تا تصمیم خود را عملی کنید ؟ از این کار چه چیزی نصیب شما شد؟ زمان کوتاهی طول می کشد تا یک مورد ایمنی را نادیده بگیرید، اما همان یک لحظه کافیست تا تمام زندگی شما را برای یک عمر تغییر بدهد . این بار می خواهیم شما در این فرصت به رفتارهای ایمن خود به هنگام کار یا بیرون از محل کار فکر کنید. ما در مورد نگرش شما به ایمنی و آنچه که شما می توانید با انجام آن تعهد خود را محکمتر کنید صحبت خواهیم کرد.
آیا همیشه ایمن کار می کنید؟
آیا شما 100 درصد نسبت به سلامت و ایمنی خود، همکاران، دوستان و خانواده متعهد هستید؟ آیا مواردی بوده که تعهد شما نسبت به ایمنی به اندازه ای که باید، محکم ، نبوده ؟ آیا شما تا بحال عمل خطرناکی انجام داده اید و از آن جان سالم بدر برده باشید( صدمه ندیده باشید)؟ انتظار نداشته باشید تا همیشه شانس با شما یار باشد . هیچ کس برای دچار حادثه شدن برنامه ریزی نمی کند. حادثه طیق تعریف یک رویداد برنامه ریزی نشده است . هیچ کسی نیست که صبح از خواب بلند شود و درحالیکه به سرکار می رود با خودش فکر کند امروز می خواهم دچار حادثه شوم پس بهتره مواظب باشم . تابحال شده که برروی پله آخر نردبان برود و مطمئن باشد که اتفاقی نخواهد افتاد. به همین دلیل بسیار مهم است که تعهد درونی به ایمنی داشته باشیم . تعهد به اینکه کار را درست انجام دهیم ، از حوادث پیشگیری کنیم ، خسارات را در هنگام وقوع حوادث کاهش دهیم .
حال اگر ریسک کنیم چه خواهد شد ؟
به زمانی فکر کنید که ایمنی خود را به خطر انداخته اید، مثلا یک دستورالعمل LOTO را به هنگام کار با تجهیزات برقی نادیده گرفته اید یا درحالیکه بشدت خوابتان می آید رانندگی کنید یا فقط بخاطر اینکه استفاده از تجهیزات کار در ارتفاع دست و پا گیراست از آن استفاده نکید. در آن زمان چه چیزی نصیب شما می شود؟ آیا زمان کوتاهی راحتی می ارزد به برق گرفتگی ، تصادف یا سقوط از ارتفاع؟ سلامتی خود را قربانی اعتماد به شانس یا بخت و اقبال نکنید. هر زمان که وسوسه شدید تا به شانس اعتماد کنید ، از خودتان بپرسید آیا این ریسک واقعا ارزش آن را دارد؟ تعهد کامل ، به ایمنی امر آسانی نیست .چه چیزی در تصمیم شما نسبت به تعهد به ایمنی دخالت دارد؟ آیا فشار ناشی از همسالان شما یکی از مشکلات شماست؟ آیا آنها فکر می کنند که اگر شما برای ایمنی وقت بگذارید کار بیهوده ای انجام داده اید؟ خیلی طبیعی است که تعهد شما به ایمنی مانند یک موج باشد. زمانی بالا و زمانی پایین ، قوی و ضعیف است . وقتی شما شاهد یک حادثه باشید یا در ارتباط با آن با شما صحبت شده باشد، شما اهمیت زیادی برای ایمنی قائل خواهید شد ولی متاسفانه گذشت زمان این اهمیت و تعهد را ضعیف می کند و این تراژدی ادامه پیدا می کند . اما با شناخت این چرخه می توان از تکرار آن جلوگیری کرد.
در مورد عادتهای کاری خود فکر کنید،
آیا زمانی بوده که شما کار خطرناکی انجام داده باشید؟
یا برعکس خیلی با احتیاط عمل کرده باشید؟
آیا این تعهد شما به ایمنی بستگی به شرایط بیرونی نظیر افراد حادثه شده ، دارد؟شما الزام و تعهد خود را اینگونه می توانید قوی کنید که باور داشته باشید که این تعهد فقط برای خودشماست. اگر شما نسبت به حوادثی که در اطراف شما اتفاق می افتد بی اهمیت باشید ، این نشاندهنده آن است که میزان تعهد شما دچار حرکت موجی شده است . شما می توانید از اتفاقاتی که برای دیگران می افتد درس بگیرید ( کسب تجربه کنید) اما برای قوی نگهداشتن تعهد خود بصورت همیشگی ، در رفتار ایمنی خود و چیزهایی که آنرا تحت تاثیر قرار می دهد، دقت کنید.
داشتن تعهد درونی به ایمنی و قوی نگهداشتن آن ، از برنامه های ایمنی ، دستورالعملها و قوانین بسیار مهم تر است. در حقیقت برنامه ها ، قوانین و دستورالعمل ها به میزان تعهد شما به ایمنی بستگی دارند.
از خودتان بپرسید که شما کجا با تمایل خودتان ایمن رفتار کرده اید ؟ آیا کاملا متعهد بوده اید ؟ در تمام زمانها ؟ آفرین !
یا اینکه نیاز به بهبود دارید؟ به خودتان قول دهید که روی آن کار کنید . از این کار خوشحال خواهیدشد.
نجاران و مخاطرات بهداشتی کار با چوب
نجاران و مخاطرات بهداشتی کار با چوب
فرزانه فولادبند
نجاری و کار با چوب، از شغلهای قدیمی است که طرفداران خودش را دارد. این روزها در هر خانهای یک وسیله چوبی دیده میشود که برای استفاده یا زیبایی بهکار برده میشود. به نظر شما کار با چوب هم میتواند خطرناک باشد؟ این بار میخواهیم سلامت نجارها و مخاطرات کار با چوب را بررسی کنیم.
گرد و غبار
یکی از مشکلات اساسی که کارگران کارگاههای چوببری با آن مواجه هستند، وجود گرد و غبار چوب، در فضای کارگاههاست. استنشاق گردوغبار چوب میتواند ناراحتیهایی برای این افراد بهوجود آورد. بهترین راه مبارزه با این گرد و غبار، جلوگیری از تولید آن یا خنثی کردن آن قبل از انتشار در محیط کار است. وقتی گرد و غبار در هوا پخش شود، کنترل آن مشکلتر خواهد شد. برخی دستگاههای چوببری طوری طراحی و ساخته شدهاند که با داشتن سیستم مکش در لحظه برش چوب، گرد و غبار را جمع آوری کرده و اجازه پخش آن را در هوای کارگاه نمیدهند. این بهترین روش برای کنترل گرد و غبار در یک کارگاه نجاری است. استفاده از تهویههای عمومی هم میتواند به تخلیه گرد و غبار از فضای کارگاه کمک کند، به شرط اینکه در انتخاب و نصب آن از متخصص تهویه کمک گرفته شود . گاهی نصب سیستم تهویه نامتناسب علاوه بر صرف هزینه خرید و نصب و مصرف انرژی، هیچ بهره وری نخواهد داشت و با انتقال گرد و غبار، شرایط پرخطری برای کارکنان ایجاد میکند. یکی از راههای دیگر کنترل گرد و غبار، استفاده از رطوبت است. رطوبت در هوای کارگاه به سنگین شدن گردو غبار و تهنشینی سریعتر آن کمک میکند. راه دیگر، تمیز کردن کف کارگاه به طور مداوم است. هنگام تمیز کردن از سیستمهای مکشی گرد و غبار استفاده کنید و از روشهایی که باعث انتشار گرد و غبار در محل کار میشود، کمک نگیرید.
کهیرهای شغلی
کارگران چوببری که با درخت کاج در تماس هستند، بر اثر تماس با کرمهای انگل این درختان دچار کهیر میشوند. کرکهای ریز این کرمها در پوست فرو رفته، باعث ترشح هیستامین میشود و پلاکهای کهیری بهوجود میآورد.
آلرژیهای پوستی
چوبهای خارجی از عوامل ایجاد آلرژی و حساسیت در نجاران و مبلسازان هستند. گاهی چوبهای محلی هم آلرژیزا هستند مثل اگزمای گسترده و وسیع ناشی از خزه درخت بلوط و درماتیت آلرژیک ناشی از تماس با عصاره درخت کاج و آلرژی به درخت صنوبر. گاهی اوقات نیز کارگران نجاری به علت استفاده از چسبها، حلالها، روغنها و مواد شیمیایی دچار آلرژی و تحریکات پوستی میشوند.
آلرژیهای تنفسی
این بیماری بیشتر بین کارگرانی دیده میشود که با قطعات چوب درخت افرا که از مدتی قبل بریده شدهاند، سر و کار دارند. در این نوع درخت، بین پوسته و تنه در طول زمان کپک ایجاد میشود و این کپکها ایجاد تحریکات تنفسی میکند.
سرطانها
نمونههایی از سرطان و تومور در حفرههای بینی و سینوسها بین کارگران مبلسازی و چوببریها دیده شده است. انواع دیگری از سرطان مثل سرطان لوله گوارش و لوسمی هم بین کارگرانی که با چوب سر و کار دارند، مشاهده شده است اما اثر سرطانزایی گرد و غبار چوب ثابت نشده است و به نظر میرسد موادی که در تهیه و آمادهسازی چوب به کار میرود، علت بهوجود آمدن سرطان باشد. گاهی استنشاق گرد و غبار چوب، باعث ایجاد تومور بدخیم در بینی میشود. این تومور بین افراد 50 تا 60 ساله که به مدت 40 سال یا بیشتر با انواع چوب سر و کار داشتهاند، مشاهده شده است. در تماسهای کمتر از 20 سال، موردی از این بیماری مشاهده نشده است.
وسایل حفاظت فردی
وسایل حفاظت فردی تنها قادرند شخصی را که از آنها استفاده میکند محافظت کنند، آن هم به شرط اینکه فرد وسایل را به طور صحیح به کار ببرد اما کنترلهای مهندسی میتواند تمام افراد را در یک کارگاه از خطرات دور نگه دارد. در صورت استفاده از وسایل حفاظت فردی باید نوع مناسب را انتخاب کنید و لزوم استفاده از این وسایل و طریقه استفاده صحیح از آنها را به کارگران بیاموزید.
حوادث کاری
طبق مطالعات انجام شده روی 1000 مورد حادثه در کارگاههای نجاری مشخص شده است، 4 درصد حوادث هنگام کار با ماشین برش چوب با تیغههای باریک، درصد بیشتری به علت گیر کردن لباس یا آستین آن به تیغه چوب بری و تعدادی دیگر نیز به علت سهلانگاری هنگام تمیز کردن دستگاه یا گذاشتن و برداشتن قطعات چوب روی میز کار، قبل از توقف کامل دستگاه اتفاق افتاده است.
صدا
صدای اضافه در محیط کار باعث کاهش موقت یا دائمی شنوایی میشود. حداکثر زمانی که ما میتوانیم در محیط کار با صدای 85 دسی بل فعالیت کنیم، 8 ساعت است. صدای تولیدی از دستگاه اره و ماشین چوب بری هنگام برش قطعات معمولا 95 تا 105 دسی بل است. اقداماتی مانند تعمیر به موقع، سفت کردن پیچها و تراز کردن دستگاه روی زمین تا 10 دسی بل به کاهش صوت کمک میکند. سعی کنید در زمانهای لازم دستگاهها را روشن کنید. اگر در کارگاه همیشه دستگاه را روشن میگذارید، از گوشیهای حفاظتی استفاده کنید و در ساعاتی که با دستگاه ها کار نمیکنید، به مکان دیگر کارگاه که صدا کمتر است، بروید تا در معرض صدای اضافه قرار نگیرید.
کار با ابزارهای نجاری و ماشین چوب بری
کار با ابزارهای نجاری و ماشینهای چوببری اگر به طور صحیح انجام نشود، میتواند خطرناک باشد. تنها با دستگاههایی کار کنید که طرزکار با آن را آموزش دیدهاید.
دستورالعمل سازنده دستگاه را به دقت مطالعه کنید. مطمئن شوید طرز کار با دستگاه و ابزارهای دیگر را یاد گرفتهاید و اگر در اینباره سوالی دارید، قبل از کار با دستگاه بپرسید تا مشکلی برایتان ایجاد نکند.
هنگام کار با ماشین چوب بری نکات زیر را رعایت کنید:
* از عینک ایمنی و در صورت لزوم، از ماسک استفاده کنید.
* از گوشیهای حفاظتی متناسب با سطح صدای موجود در محیط کارتان استفاده کنید. اگر شما صدای فردی را که در فاصله یک متری شما قرار دارد، به سختی میشنوید سروصدای محیط کارتان بالاست و ممکن است به شنوایی شما صدمه وارد شود .
* برای محافظت دستها هنگام حمل قطعات چوب از دستکش استفاده کنید ولی هنگام کار با قطعات گردان ماشین چوببری دستکش خود را از دست خارج کنید.
* دستگاههای چوببری، دارای حفاظهایی برای ایمنی بیشتر هستند. هیچگاه این را به بهانه انجام راحتتر یا سریعتر کار باز نکنید. دقت کنید که حفاظ ماشین سالم بوده، در موقعیت صحیح خود نصب شده باشد . اگر دستگاه شما فاقد حفاظ است، در اولین فرصت یک حفاظ مناسب برای آن تدارک ببینید .
* قبل از استفاده از ماشین آن را یک بار چک کنید. تیغه چوب بری باید سفت و محکم بسته شده و کاملاً سالم باشد. کلید روشن و خاموش کردن دستگاه باید به راحتی در دسترس باشد و همچنین باید در وضعیتی قرار داشته باشد که به طور تصادفی روشن یا خاموش نشود . برای این منظور، لازم است یک برجستگی، دور تا دور کلید روشن و خاموش کردن دستگاه وجود داشته باشد.
* ارهها و تیغهها را همیشه تیز نگه دارید تا به راحتی عملیات برش را انجام دهند و نیازی به وارد کردن فشار اضافی نداشته باشند.
* برای تعمیر، تمیز کردن یا آموزش کار با دستگاه و نشان دادن قطعات به دیگران، بهتر است دستگاه را خاموش کنید و برای کلید روشن و خاموش نیز یک قفل ایمنی بگذارید تا کسی بدون اطلاع شما آن را روشن نکند.
* برای بیرون کشیدن یا هدایت قطعات چوب از زیر تیغه اره از گیرههای مخصوص استفاده کنید و دست خود را تا نزدیکی تیغه نبرید.
* محیط کار خود را تا حد مناسب روشن نگه دارید تا جزئیات کار را به راحتی ببینید. منابع روشنایی را طوری نصب کنید که خیرگی و چشم زدگی ایجاد نکنند.
* اطراف هر دستگاه فضای کافی در نظر بگیرید تا قطعات چوب، هنگام کار به افراد و تجهیزات برخورد نکند.
* دستگاههای برش چوب باید به سیستم جمع آوری گرد و غبار مجهز باشند.
* دستگاهها را از نظر ایمنی برق بررسی کنید. وضعیت سیمها و سیستم اتصال به زمین را هر چند وقت یک بار به دقت بررسی کنید.
* کف کارگاه را همواره تمیز نگه دارید. اشیا را در مسیر رفت و آمد نگذارید و هر وسیله را در جای مخصوص خود قرار دهید. رعایت نظم و انضباط در کارگاه، از بروز جراحات و حوادث ناشی از لیز خوردن و افتادن جلوگیری میکند.
هنگام کار با ماشین چوب بری کارهای زیر را انجام ندهید:
* لباسهای آستین بلند و گشاد نپوشید. گردن بند، دستبند و انگشتر خود را هنگام کار با ماشین کنار بگذارید.
* تا زمانی که دستگاه به طور کامل متوقف نشده، اقدام به تمیز کردن آن نکنید.
* وقتی دستگاه به طور کامل متوقف شد، آن را با یک برس تمیز کنید.
* از سیستم هوای فشرده برای تمیز کردن دستگاه یا لباسهایتان استفاده نکنید.
* دستگاه را هنگام روشن بودن جابهجا نکنید.
* هنگام کار سیگار نکشید.
* از ترساندن یا شوخی کردن با کسی که با دستگاه چوب بری کار میکند، بپرهیزید.
* اگر تعادل خود را از دست دادید سعی نکنید با دست جایی از دستگاه را بگیرید، چون ممکن است این کار خطر بزرگتری برایتان ایجاد کند.
* هنگام کار با ماشین چوب بری دستکش دست نکنید، چون ممکن است تیغه دستگاه دستکش را به خود بپیچاند و برای شما حادثه ایجاد کند.
آیین نامه های حفاظت فنی و بهداشت کار
مطالب زیر از دیگر وبلاگها جمع آوری گردیده است
آییننامه پیشگیری و مبارزه با آتش سوزی در کارگاهها
آییننامه ایمنی تاسیسات الکتریکی با اتصال به زمین
آییننامه ایمنی کار روی خطوط و تجهیزات برق دار
آییننامه حفاظتی تاسیسات و وسایل الکتریکی در کارگاهها
آییننامه حفاظت در مقابل خطرات وسایل انتقال نیرو
آییننامه وسایل حفاظت انفرادی
آییننامه نحوه تشخیص و تایید مشاور فنی و خدمات ایمنی
آییننامه حفاظتی وسایل حمل و نقل و جابجاکردن
آییننامه و مقررات حفاظتی ساختمان کارگاهها
آییننامه و مقررات حفاظتی ماشینهای بهمزن
آییننامه و مقررات حفاظتی ماشینهایافزار
اییننامهومقررات حفاظت در ریختهگری-آهنگری-جوشکاری
آییننامه حفاظتی ماشین سمباده
آییننامه حفاظتی تاسیسات و ماشینهای اره چوب بری
آیین نامه حفاظتی مواد خطرناک و مواد قابل اشتعال
آییننامه و مقررات حفاظتی حفر چاههای دستی
آیین نامه حفاظتی پرسهای تزریقی پلاستیک و دایکاست
آییننامه حفاظتی مولد بخار و دیگهای آبگرم
آییننامه و مقررات حفاظت در مقابل خطر پرتوهای یونساز
آییننامه حفاظت حمل و نقل، ذخیره سازی و توزیع گاز مایع
آییننامه و مقررات حفاظتی در ماشینهای کنکاسور، خردکن و آسیاب
دستورالعمل نحوه تکمیل فرم پرونده پزشکی شاغل
آلوده کننده های آلی پایدار(pops)
نقش مدیریت در توسعه بهداشت حرفه ای و ایمنی محیط کار
تهیه گزارش حادثه
اسدالله سبزی
حسین اشرفیان
هنگام تحقیق و رسیدگی حادثه لازم است این سئوال مطرح شود:
- چه اتفاقی افتاده است؟
- چرا اتفاق افتاده است؟
- چگونه میتوان از حادثه مشابه پیشگیری کرد؟
در این صورت چهار گام مهم بعدی که باید پس از وقوع حادثه انجام شود ،عبارتنداز:
1- اداره ایمنی ،ضمن بازدید از محل حادثه ،به سرعت یک گزارش مقدماتی از محل حادثه تهیه کند ،بطوریکه حقایق کم و بیش روشن شود.
2- تهیه گزارش دوم ،که طی آن حادثه بطور دقیق مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرد.
3- تهیه یک گزارش رسمی نهایی بوسیله کارشناس ایمنی که روشنگر کلیه حقایق باشد.
4- جهت پیشگیری از تکرار چنین حوادثی ،توصیه ها و پیشنهادهای ایمنی لازم بعمل آید.
A- برسی اولیه و تهیه گزارش مقدماتی
1- با مشورت و مطرح کردن سئوال هایی در محل حادثه ،مشخص شود که چه اتقاقی رخ داده ،فرد مصدوم مشغول چه کاری بوده و کجا کار میکرده است؟
2- کارشناس ایمنی ضمن باز دید از محل حادثه ،از وضعیت موجود عکس برداری کرده و از کلیه کارگرانی که همراه مصدوم بوده اند یا در گروه او کار میکرده اند ،سئوال های لازم را بعمل آورد؟
3- اگر شرایط یا وضعیت جسمی و روحی مصدوم اجازه می دهد فورا" با او مصاحبه شود.
B- بررسی و تهیه گزارش دوم
1- دوباره با فرد مصدوم مصاحبه شود تا مشخص گردد که در تفسیر داستان مربوط به حادثه تغییر می دهد یا نه ؟
2- دستور العمل اجرایی و ابزار و وسائل کار مربوط بررسی شود؟
3- تجربیات شرکتها یا سازمان های دیگر در مورد وقوع همین نوع حادثه مطالعه و بررسی شود؟
4- کارشناس ایمنی از وسائل و حفاظتی استفاده شده بوسیله مصدوم بازدید بعمل آورد و کیفیت و چگونگی استفاده آنها را بررسی کند؟
5- پرونده یا سابقه ایمنی فرد مصدوم و تکنسین یا سرپرست او مورد بررسی قرار گیرد.
C- بررسی و تهیه گزارش رسمی و نهایی
1- با تشکیل جلسه ای در واحد مربوطه ضمن بیان قاطعیت مدیریت دستگاه در بررسی و پیگیری حادثه ،مسائل ایمنی مربوط به حادثه برای عموم تشریح شود.
2- از شاهدان حادثه پرس وجو شود.
3- گزارش رسمی یا نهایی که چگونگی وقوع حادثه،مسببان و بطوریکه کلیه حقایق را روشن کند ،همراه با عکس و تفسیرات تهیه وتنظیم و تقدیم مدیریت سازمان شود.
پیگیری توسط اداره ایمنی
1- گزارش رسمی و نهایی حادثه به مدیر عامل شرکت یا سازمان ارسال شود.
2- توصیه ها پیشنهادات لازم جهت پیشگیری از تکرار این گونه حوادث در آن اداره یا ادارات دیگر در گزارش منظور شود.
3-گزارش و واقعیت حادثه برای عموم همکاران بازگو و روشن شود.
4- تمامی کارهای اجرایی مشابه در کلیه واحد ها ،جهت پیشگیری از تکرار این حادثه بررسی شود.
5- یک نشریه ماهانه جهت تجزیه و تحلیل این گونه حوادث چاپ شود و در اختیار همکاران قرار گیرد.
6- کمیته ای جهت پیگیری انجام د ستور العمل های اجرایی و توصیه ها ی ایمنی بوجود آید.
7- اداره ایمنی اطلاعات و تجربیات خود رادر مورد چنین حوادثی با شرکت های مشابه دیگر تبادل کند تا در امر پیشگیری از حوادث تسریع شود.
آیین نامه ایمنی انبارها
آیین نامه ایمنی انبارها
تهیه و تنظیم:
اداره حفاظت ایمنی و بهداشت کار
شرکت دخانیات سورک
الف) مقررات عمومی :
1- باتوجه به نوع موادی که درآن انبار می شودطراحی وساخته شود.
2- دیوارها وسقف وسرپناه تمام انبارهابدون استثناء باید ازمصالح غیرقابل اشتعال ساخته شود.
3- درفواصل مناسب ازدیوارهای جانبی زه کشی گرددتاازایجاد رطوبت جلوگیری شود.
4- انبارها بایددرنقاطی طراحی شوندکه وسیله نقلیه مورد لزوم بتواندبه سهولت به محوطه انبار وارد شود.
5- طراحی آن طوری باشد که مواد درون آن در معرض عوامل جوی (نورخورشید- باران و.... )قرار نگیرد.
6- ساختمان انبار بایدازمصالحی ساخته شودکه دربرابرزلزله وحریق مقاوم باشد.
7- کف تمام انبارها بایدبتون یا آسفالت یا سنگ فرش شود وشیب وآبروی کف محوطه طوری باشد که آب درزیرکالا جمع نشود.
8- درداخل انبارها باید به نسبت وسعت آن برحسب مورد، دستگاههای هواکش نصب شود تاهوای انبار مرتباٌ تهویه گردد.
9- دربرابرورود جوندگان وحیوانات حفاظت شود.
10- ازنورکافی برخوردار باشد وحتی الامکان این روشنایی ازنورطبیعی باشد.
لازم به ذکراست که درطراحی نورگیرهابایستی طوری باشدکه ازتابش مستقیم نور خورشید به کالاها جلوگیری شود.
11- محوطه داخل انباربایدازپوشال وخاشاک وخرده چوب وکاغذوسایرموادزائدقابل اشتعال پاک شود.
12- میزان ومقدارذخیره آب موردلزوم آتش نشانی وهمچنین سیم کشی برق وتناسب خط سیم های برق یابارالکتریکی لازم درکلیه انبارها زیرنظر متخصصین امرتعین گردد.
13- محل انبار باید طوری باشدکه دسترس افرادوخودروها درهنگام بارگیری موادوکالاها وهمچنین درمواقع اضطراری سریعاٌ وبه سهولت ممکن باشد.
14- به منظور پیشگیری ازآتش سوزی محوطه اطراف انبار بایستی عاری ازهرگونه بوته وعلف خشک تا 10متر باشد .
15- انبار باید مجهزبه درب اضطراری باشد.
ب) مقررات اختصاصی :
16- دیوارها وستونهای داخل انبار بایستی جهت افزایش میدان دیدتاارتفاع 2 متر ازسطح زمین
بارنگ های روشن یارنگ های ایمنی (نوارمورب زردوسیاه) رنگ آمیزی شود.
17- مسیر تردد وسایل چرخ داربایستی توسط خط کشی ممتد به رنگ زرد مشخص شود.
18- طراحی مسیرهای داخلی انبار ،نحوه چسبیدن قفسه ها وکالاها بایستی طوری باشدکه :
الف ) دسترسی افراد به درهای خروجی دراسرع وقت وبه سهولت انجام پذیرد.
ب) امکان برخورد لیفتراک ووسایل نقلیه به قفسه ها وکالا نباشد واین وسایل قدرت مانور داشته باشند .
ج) حتی الامکان درایجاد مسیرهای طولانی که به بن بست منتهی می شود ، جلوگیری گردد.
19- جهت استقرار مسئول انبار بایستی اتاقکی شیشه ای درداخل انبار ونزدیک به درب احداث گردد.
20- هرانبار می بایستی حداقل بایکی ازوسایل ارتباطی وتلفن بی سیم باقسمتهای مختلف خارج انبار درارتباط باشد .
21- ساختمان انبار باید مجهزبه الکترود برق گیر (صاعقه گیر) استاندارد باشد.
22- سیستم برق سانی درانبار بایستی دقیقاٌ منطبق با استانداردهای ایمنی بوده وایجاد هرگونه تغییر دروضعیت شبکه برق داخل انبار منوط به اجازه کتبی مسئولین فنی وایمنی خواهد بود.
23- استفاده ازوسایل گرمازای برقی درمحوطه انبارممنوع وبرای این کاربایدازسیستم گرمایش بسته (شوفاژ یاکوئل) استفاده نمود.
24- برای تامین روشنایی مصنوعی انباربایستی حتی الامکان ازلامپهای سقفی (چسبیده به سقف) استفاده شود. ارتفاع این لامپهای آویزان ازسقف باید حداقل یک متر ازبالاترین سطح ردیف کالاهاوموادموجود در قفسه بالاتر باشد.
25- هرانباربایستی مجهزبه سیستم هواکش مجهزبه حفاظ کرکره ای باشد.
26- درجه حرارت ورطوبت انباربایدبطور مرتب چک شود.
27- تابلوهای برق بایستی ازانبار خارج ودرجای ایمن قراربگیرد.
28- جاهایی که سیستم اطفاء حریق می باشد بایدبه رنگ قرمز معین شود .
29- کالاهای نامتجانس از یکدیگر تفکیک شوند.
30- کلیه کالاها بایستی کدبندی ومشخصات کالاروی آن برچسب شده باشد.
31- انبارهاییکه عرض آنها کمتراز20متراست عرض راهرو داخل انبار نبایداز5/1مترکمترباشد. انبارهاییکه عرض آنها از20متر بیشتر باشد ،عرض راهرو کمتراز2متر نباید باشد. وچنانچه به وسایل مکانیکی یا موتوری حمل ونقل مجهز باشد راهروی متناسب باعبور وسایل مذبور منظور خواهد شد.
راهروی طولی باید تاانتها انبارخالی ازکالا بوده ورنگ سفید ازدوطرف خط کشی ومشخص شده باشد.
32- نکات زیر باید درمورد انبار کالا رعایت گردد :
الف) انبارها بایدباتوجه به امکانات محل مجهزبه وسایل ارتباطی کافی باشند.
مقامات مربوطه هم باید دربرقراری وسایل ارتباطی انبارها تسریع نمایند وتسهیلات لازم را فرافم آورند.
ب) وسایل موتوری مخصوص رفت وامد درداخل انبارها بایدهرکدام مجهزبه یک دستگاه کپسول آتش نشانی نوع مناسب باشد.
ج) کپسولهای آتش نشانی بایددرنقاطی قرارداده شوندکه ازحرارت ونوروبرف وباران مصون باشند.
د)قرار دادن هر گونه کالا واجناس در مقابل تجهیزات اعلام واطفاء حریق ممنوع است و تجهیزات باید قابل روئیت و دسترسی به آن آسان باشد.
ه) درهرانبار باید حداقل یک دستگاه جعبه کمکهای اولیه بهداشتی تعبیه وبرای مواقع اضطراری آماده ونگهداری شود.
و) شماره تلفن های آتش نشانی باخط درشت وخوانا درکنار کلیه تلفن های داخل انبارنصب گردد.
ی) دراطراف باراندازها به منظورکنترل شبانه باید روشنایی مناسبی پیش بینی شود.
33- کلیه کارکنان انبارها باید تعلیمات مربوط به حفاظت ایمنی وطرز کارباوسایل اولیه آتش نشانی رافراگیرندوسرپرست آتش نشانی مکلف است ترتیب آموزش کارکنان رابدهد.
34- بین سقف انبارومرتفعترین نقطه کالای چیده شده فاصله زیرباید موجود باشد:
الف)اگر ارتفاع کالای چیده شده از50/4 متر بیشتر باشد فاصله تاسقف حداقل 5/1متر خواهد بود.
ب) اگر ارتفاع کالای چیده شده بین60/2تا50/4متر باشد فاصله تاسقف حداقل 1متر خواهد بود.
ج) اگر ارتفاع کالای چیده شده کمتر از60/2متر باشد فاصله تاسقف حداقل 40سانتیمترخواهد بود.
35- درانبارهاییکه عرض آنهاکمتراز35متر باشد حداکثر سطح اشغال شده هرقسمت کالا250مترمربع وفاصله آن باقسمت دیگر1متر خواهدبود.
وچنانچه عرض انبار از35متربیشترباشدحداکثر سطح اشغال شده موقت کالا 100مترمربع وفاصله آن با قسمت دیگر حداقل 2متر خواهدبود.
36- آتش زدن چوب وتخته وکاغذهای باطله ونظایرآنهادرداخل انبارها مطلقاٌ ممنوع است.
37- همه روزه مقارن باتعطیل انبار بایدتمام محوطه انبارها ازنظرایمنی بوسیله مسئول انبار دقیقاٌ بازدید ونتیجه دردفتر مخصوص ثبت شود.
38- استعمال دخانیات درمحوطه داخل وخارج انبار مطلقاٌ ممنوع وبه تعداد کافی علائم استعمال دخانیات ممنوع است باید نصب شود.
39- درصورتیکه کف انبار هافاقد شیب وآبرو باشد به منظور انجام امور نظافت باید کالا حداقل 5سانتیمتر باسطح زمین فاصله داشته باشد.
40- فاصله بین انبارهای محصور وسقف بادیوارهای مجاور ازهرچهارطرف نباید از6مترکمتر باشدواین فاصله بایدازهرنوع کالاخالی نگهداری شود وبه نحویکه اتومبیل های آتش نشانی بتوانند درانباربه سهولت دور بزنند.
41- علاوه بررعایت مقررات عمومی انبارها باید مجهزبه لوله کشی آب مناسب بافشارکافی وجعبه اتش نشانی باتجهیزات کامل باشند.
42- نصب دستگاههای اعلام واطفاء حریق باتوجه به نوع و جنس کالادرانبارهااجباری است.
43- اخذ مجوزازواحد آتش نشانی وایمنی جهت هرگونه عملیات فنی(جوشکاری وبرشکاری و...) به منظور پیش گیری ازحوادث احتمالی الزامی است.
44- انبارهای مواد شیمیایی ودارویی ومایعات قابل اشتعال می بایستی دریک طبقه احداث ونسبت هر100مترمربع مجهزبه 2دستگاه کپسول پودروگاز12کیلویی ویک دستگاه کپسول پودروگاز50کیلویی باشدوهمچنین به نسبت حجم انبارها تعداد سطل مخصوص آتش نشانی دربازمحتوی ماسه خشک الک شده درمحل های مناسب گذاشته شود .(محاسبات طبق استاندارد NFPA)
45- درمورد انبارها موارد ذیل هم باید رعایت شود:
- تعبیه دریچه هواکش مناسب دربالای هرپارتی کالا که از 30مترمربع تجاوزنخواهد کرد، درسقف انباربه منظور خروج دوددرصورت بروز حریق.
- نصب شیشه های مات یازنگ زده دردریچه های نورگیر انبار.
- نصب توری سیمی درجلوی تمام پنجره هامخصوصاٌ آنهایی که به خارج ازانبار باز می شوند.
گذری بر مراحل اجرایی و الزامات OHSAS
گذری بر مراحل اجرایی و الزامات OHSAS
(OCCUPATIONAL HEALTH SAFETY ASSESSMENT SERIES)
سهیلا شریفی – کارشناس بهداشت حرفه ای – مرکز بهداشت شهرستان سنندج
امروزه در پرتو رعایت قوانین و مقررات ،وضعیت محیط های کاری کاملاً تغییر یافته است و کارگران به خوبی از حقوق خود آگاهی دارند اما آنچه که از بعد انسانی قابل تامل می باشد این است که پرداخت خسارت به کارگرآسیب دیده تمام ماجرا نیست بلکه باید حوادث ، خطرات و اتفاقات منجر به آسیب های جانی و خسارات مالی را به شناسایی کرد وبه کمک علم و تکنولوژی شرایط ایجاد آن را حذف نمود استاندارد مختلفی در رابطه با مسائل ایمنی و بهداشت کار وجود دارد که رعایت آنها به ایجاد شرایط ایمنی در محل های کار کمک می نماید.
در سال 1998 میلادی ، پس از تبادل نظر بین نمایندگان شرکتهای مختلف گواهی دهنده اساس تدوین یک استاندارد فراگیر برای اعمال مدیریت ایمنی و بهداشت حرفه ای ریخته شد و یک گروه کاری متشکل از کارشناسان امر ماموریت یافتند که این استاندارد را تدوین کنند این گروه تحت نظر BSI (انستیتو استاندارد بریتانیا ) مشغول به کار شد و نهایتاً مجموعه BSI-OHSAS 18001در سال 1999 تدوین یافت.
ویژگیهای عمده سیستم ایمنی و بهداشت شغلی OHSAS 18001
· در کلیه واحدهای صنعتی ،خدماتی و تجاری قابل اجرا می باشد.
· به راحتی قابل ممیزی است.
· انطباق شرایط حاکم بر محیط کار با الزامات سیستم
· به همان روش ISO14001 اجرا و دارای همان عناصر است.
· یکی از ویژگی های OHSAS این است که در جهت صیانت از نیروی انسانی و در واقع به منظور ارج نهادن به مقام و منزلت انسان ها می کوشد و پر واضح است که هر کارگاهی تمایل به استقرار این سیستم در واحد های تحت پوشش خود داشته باشد بیانگر این واقعیت خدا پسندانه است که مدیریت کارگاه به سلامتی و ارزش نیروی انسانی تحت سرپرستی خود علاقمند بوده و ایمن بودن محیط کاربرای کارکنان خود را از تعهدات خود می داند و این غایت اندیشه سالم مدیران پیشتاز مدیریت مدرن است.
· در سیستم OHSAS تجهیزات و تاسیسات و حفاظت از آنها نیز مد نظر قرار گرفته و منابع مادی سازمان را از نیروی انسانی جدا نمی داندو آنرا در اولویت دوم برای حفظ ونگهداری آنها قرار می دهد.
· در سیستمOHSAS به ارگونومی یا مهندسی فاکتورهای انسانی نیز تاکید شده است.و در این راه میکوشد بیشتر محیط را با شرایط بدنی انسانها منطبق نماید.
عناصر استاندارد OHSAS18001
عناصر OHSAS18001شبیه عناصر ISO14001است مانند:
· توسعه دادن قوانین و مقررات ایمنی و بهداشت شغلی
· شناسایی خطر و ارزیابی ریسک
· تشخیص نیازهای قانونی
· تدوین هدفهای ایمنی وبهداشتی OHS
· ایجاد یک برنامه OHS
· آماده کردن کارکنان
· اجرای اندازه گیریهای کنترل OHS
· برنامه ریزی اضطراری
· کنترل ثبت واسناد
· برنامه های ممیزی داخلی
· اقدامات پیشگیرانه واصلاحی
· مدیریت مشارکتی و مرور مدیریت
مراحل برقراری سیستم OHSAS18001
روند برقراری سیستم مدیریت OHSAS18001 ذاتا ًهمان فرایند استفاده شده جهت اجرای سیستم ISO14001 است.
- اولین گام برای استقرار این سیستم ،تصمیم مدیریت سازمان است که بر مبنای یک سری مطالعات و بررسی های جامع انجام می گیرد.
- مرور مقدماتی برنامه های موجود وسیستم ها
- شناسایی خطرات و قوانین و آیین نامه های قابل اجرا
- توسعه روش های جدید
- آماده سازی کارکنان وایجاد جو سالم در بین کارکنان وجلب مشارکت آنان در برنامه
- انتخاب مشاور از شرکت گواهی دهنده بعنوان مدیر پروژه و یک نفر نماینده مدیریت در سیستم OHSAS
- سازماندهی پروژه
خط مشی OHSAS18001
خط مشی OHSAS18001 سازمان بیانیه ای است که با رعایت الزامات مندرج توسط مدیریت ارشد تدوین می شود و از طریق مختلف به سطوح مختلف سازمان ابلاغ می شود.
خط مشی هرسازمان به دلیل متفاوت بوده نوع خطرات و مشکلات ایمنی وبهداشتی از سازمانی به سازمان دیگر متفاوت باشد. به عبارت دیگر از آنجاییکه مطالب مندرج در خط مشی تعهد اور است خط مشی هر سازمان مختص آن سازمان بوده وقابل کپی کردن نمی باشد.
خط مشی باید:
1. با ماهیت واندازه ریسک ایمنی و بهداشت شغلی سازمان مناسب باشد.
2. حاکی از تعهد مدیریت ارشد سازمان به بهبود مستمر باشد.
3. این تعهد را پوشش دهدکه سازمان با ضوابط ومقررات جاری ایمنی وبهداشت شغلی و سایر الزامات انطباق دارد .
4. مستند شود وبه اجرا در آید و مستمر باشد.
5. برای کلیه کارکنان لازم الاجرا باشد.
6. بطور مرتب بازنگری شود.
موارد زیر در هنگام تدوین خط مشی باید مورد توجه قرار گیرد:
· خط مشی OHSAS18001 خط مشی کیفیت یا خط مشی زیست محیطی سند هویت سازمان است باید سعی شود سلیس،روان ،یکدستو عاری از اغلاط املایی تایپی و انشایی باشد.
· بازنگری آن را امری واجب بدانیم.
· کارکنان را بامفاهیم آن آشنا سازیم.
شناسایی قوانین و الزامات آن در OHSAS18001
مدیریت ارشد سازمان بایستی کلیه قوانین ،آیین نامه ها و دستورالعملهای مرتبط که قابل اطلاق بر فعالیت سازمان است را به مرحله انطباق و اجرا در آورد.
قوانین ،مقررات و ضوابط مرتبط با OHSAS با مراجعه به سازمانها ،استانداردها یا مراجع قابل استخراج است.
روش های شناسایی خطرات
از روش های متداول شناسایی خطرا ت موجود در محیط های کاری می توان به موارد زیر اشاره نمود:
1. FMEF
2. HAZOP
3. WI
4. PHA
و...
امید است با توجه به حفط سلامت نیروی مولد جامعه ایجاد سیستم های مدیریت ایمنی و بهداشت حرفه ای روز به روز در جامعه ما پر رونق تر گردد. و از حد شعار خارج وبه مرحله عمل در آید.
Refeence :
OHSAS 18001 – Enlar compliance
BS8800 ohsas 18001 health and safety
مدیریت پایای سازمان جناب آقای دکتر ناصر فقیهی
مهندسی ایمنی جناب آقای دکتر محمد فام
ماشین صفحه تراش
الناز هرندی زادهکاردان بهداشت حرفه ای
برگه های اطلاعات ایمنی مواد شیمیایی(MSDS)
Material Safety Data Sheet
کلیات:• مراجع ذیصلاح بایستی معیارهایی را برای آماده سازی برگه های ایمنی شیمیایی مخاطره آمیز آماده سازد بطوریکه کلیه اطلاعات اساسی را پوشش دهد معیارهای موجود در آماده سازی برگه ایمنی مواد شیمیایی که توسط مراجع ذیصلاح بین المللی تنظیم شده بایستی تبعیت و اجرا گردد.• عرضه کنندگان مواد شیمیایی باید MSDSماده مورد عرضه را در اختیار مصرف کننده قرار دهد.• کارگران حق دارند اطلاعات ایمنی ماده ای را که با آن کار می کنند بدانند و MSDS باید به زبان قابل فهم در اختیار کارگر قرار گیرد.
فراهم نمودن اطلاعات:
• برگه های مربوط به ایمنی مواد شیمیایی باید اطلاعات لازم را در خصوص تشخیص مواد شیمیایی ،عرضه کننده آن،طبقه بندی ،مخاطرات ،احتیاط های ایمنی و روشهای اورژانسی مربوطه در اختیار قرار دهند
- شناسایی (تشخیص هویت ) شرکت تولید کننده ماده شیمیایی
2) اطلاعات مربوط به اجزاء تشکیل دهنده محصول اطلاعات موجود باید به مدیران این امکان را بدهد که مخاطرات توام با مواد شیمیایی معین را تشخیص دهند تا حدی که بتوانند یک مخاطره را ارزیابی نمایند ، همچنانکه در بخش 6.2(روشهای ارزیابی مخاطره )آن دستورالعمل آمده است . طبیعتاً بایستی شرح تفصیلی کلیه اجزاء ترکیب شیمیایی بیان شود اما در صورتیکه ارزیابی مخاطرات به روش صحیحی صورت گیرد این اقدام ممکن است ضرورتی نداشته باشد. موارد زیر بجز در جایی که نام یا غلظت اجزاء مخلوط جزو اطلاعات محرمانه است باید تامین گردد در صورت محرمانه بودن بایستی بر طبق بخش 6.2 عمل شود
1- توضیحی از اجزاء اصلی ، شامل ماهیت شیمیایی آنها.
2- نوع غلظت اجزائی از ترکیب که از جهت ایمنی و بهداشت مخاطره آمیز می باشند
3- نوع وغلظتی از اجزاء ترکیب آن جزء در این غلظت و یا غلظت بیش از آن در فهرست تایید شده توسط مراجع ذیصلاح یا افراد سرشناس از جنبه ایمنی و بهداشت به عنوان مواد شیمیایی مخاطره آمیز طبقه بندی شده و یا اینکه غلظت های بیش از آن منع گردیده است.3) تشخیص مخاطرات
مهمترین مخاطرات شیمیایی ، شامل مهمترین مخاطرات محیطی ، فیزیکی و بهداشتی باید به صورت خوانا و خلاصه به صورت یک روش اورژانسی بیان می شود. اطلاعات باید با برچسب تعیین شده برای آن ماده هماهنگی داشته باشد.
موقعیتهای که توجهات فوری پزشکی را نیاز دارد بایستی توضیح داده شود و ضرورت اقدامات بیان گردد. در صورت لزوم نظم و ترتیب مخصوص برای درمان فوری و اختصاصی باید تاکید گردد.
• عوامل خاموش کننده مناسب
• عوامل خاموش کننده ای که به دلیل ایمنی نباید آنها را به کار برد.
• وسایل حفاظتی اختصاصی جهت مأموران اطفاء حریق • همچنین بایستی در خصوص خواص مواد شیمیایی مورد آتش سوزی و مخاطرات مربوط به مواجهه اختصاصی با آنچه در اثر احتراق تولید میشود و همچنین در خصوص احتیاط های ضروری مربوطه اطلاعات لازم تهیه گردد.
6) اقدامات لازم برای انتشار اتفاقی مواد شیمیایی
- احتیاط های ایمنی وبهداشتی ،حذف منابع ایجاد جرقه ، تدبیر تهویه کافی ، تدبیر وسایل حفاظتی فردی مناسب.
- اطلاعات محیطی : حفاظت کردن از نشست اتفاقی مواد شیمیایی ، نیاز به سرویس های اضطراری اعلام خطر ، واحیاناً نیاز به دسترسی فوری برای اعلام خطر در جاییکه مخاطره قریب الوقوع می باشد.
- روشهای ایمنی ونظافت : استفاده از مواد جاذب مناسب ، اجتناب از تولید گازها و فیوم ها از طریق آب و یا رقیق کننده های دیگر ، استفاده از عوامل خنثی کننده مناسب .
- آگاهی ها : توصیه های لازم در خصوص اقدامات مخاطره آمیزی که بطور علمی قابل پیش بینی می باشند.
- طراحی و تعیین مکانها یا مخازن ذخیره مواد
- جداسازی از محلهای کار و ساختمانهای اداری
- ناسازگاری با مواد
- شرایط ذخیره ، بطور مثال درجه حرارت و رطوبت و دور بودن از تابش مستقیم خورشید.
- نظم و ترتیب ویژه ای که از ایجاد فضای راکد اجتناب شود.
فاکتورهای کنترل اختصاصی همانند حدود مواجهه یا استانداردهای بیولوژیکی بایستی همراه با روشهای نظارت توصیه شده اعمال شود.9) خواص فیزیکی و شیمیایی بایستی نسبت به خواص ظاهری ماده شیمیایی شرح مختصری داده شود،اینکه آیا آن ماده جامد، مایع و یا گاز بوده و یا رنگ و بوی آن چیست .و ویژگی ها و خواص مشخص ماده در صورتیکه که شناخته شده باشد مخصوصاً ماهیت تست شنوند گی آن در هر مورد باید بیان شود.تست های مورد نظر بایستی مطابق با قوانین و معیارهای ملی رایج در منطقه کار مدیر یا کارفرما صورت گرفته وتر نبود قوانین یا معیارهای ملی ، معیارهای تست شنوند گی کشور صادر کننده کالا بایستی به عنوان اصول راهنما مدنظر واقع شود. محتوای اطلاعات فراهم شده بایستی با روش کاربرد مواد شیمیایی تناسب داشته باشد. مثالهایی از دادهای مفید دیگر شامل موارد زیر می باشد. • ویسکوزیته یا روان روی • نقطه انجماد /حدود انجماد • نقطه جوش /حدود جوش• نقطه ذوب /حدود ذوب
• درجه حرارت خوذ اشتعالی
• خواص انفجاری
• خواص اکسیداسیون
• فشار بخار
• وزن ملکولی
• دانسیته یا وزن مخصوص
• P.H قابلیت انحلال
• پارامترهایی همانند دانسیته بخار قابلیت اختلاط یا نفوذ ، میزان تبخیر و هدایت.10) پایداری و قابلیت واکنش بایستی احتمال واکنش مخاطره آمیز در شرایط معین بیان شود. شرایط قابل اجتناب باید ذکر گردد. برای مثال:
آموزش ایمنی و ایمنی سیستم
مهران قلعه نوی
یکی از عوامل کلیدی در برنامه ایمنی سیستم ،آموزش ایمنی است. به منظور اداره یک برنامه موفق شرکت کنندگان باید در رابطه با مفاهیم ،وظایف ومسؤلیت های مناسب مرتبط با ایمنی سیستم آموزش ببینند .آموزش ویژه ای برای مدیریت،اعضای گروه کاری ایمنی سیستم ،سیستم های ایمنی ،بازرسان ،کنترل کنندگان،تکنسین ها ، مهندسان وهمه کسانی که در هدایت این برنامه فعالیت دارند، نیاز است0 همچنین آموزش به عنوان یک عامل کنترل اجرایی برای محدود یا کنترل کردن ریسک به سطح قابل قبول مورد نیاز خواهد بود. این راهنمایی برای آموزش دهندگان ایمنی سیستم است تا فعالیت آموزش ایمنی را به طور موفق اجرا کنند.موضوعات خاص بحث شده شامل آنالیز نیازهای آموزش ایمنی ،آنالیز کار ،اهداف یادگیری رفتارهای یادگیری و ارائه آموزش ایمنی مؤثر می باشد. آنالیز نیازهای آموزش :
اولین گام آماده سازی برای آموزش یک گروه ، اجرای آنالیز نیازهای آموزشی است .این آنالیز مطالعه کاملی از یک سازمان است تا تعیین شود که آموزش چگونه می تواند سازمان را در جهت بهبود ایمنی و اثرگذاری وکارایی آن ویا اجرای الزامات قانونی بهبود بخشد. این آنالیز برای موفقیت برنامه آموزشی ضروری است .بسیاری از آموزش دهندگان که این آنالیز را انجام نمی دهند متوجه می شوند که گاهی اوقات برنامه هایشان کاملا موفق اند اما درزمانی دیگر همین برنامه که با روش یکسان و بوسیله همان آموزش دهنده صورت گرفته به طور مبهمی ناموفق است . علت این است که هیچ کدام از این دو گروه آموزشی دقیقا شبیه هم نیستند.نیازهایآموزشی راتحت تاثیر قراردهند.بنابراین مربی ایمنی باید قادر باشد تا نیازهای آموزشی را تشخیص داده وآموزش را بر طبق آن نیازها وفق دهد.برخی از فاکتورهای قطعی در زیر بحث شده اند.
آموزش ایمنی نقش حیاتی در یک برنامه ایمنی سیستم بازی می کند.مربی باید نیازها راتشخیص دهد و با به خاطر سپردن سؤالات زیر آموزش را اجرا کند.
1- میزان دانش شرکت کنندگان در برنامه آموزشی چه قدر است ؟
2- وظایف شرکت کنندگانی که با دانش ایمنی سیستم در ارتباط هستند چیست ؟3- زمینه ،تجربه وتحصیلات شرکت کنندگان در برنامه آموزشی در چه حد است ؟4- در گذشته چه آموزشی برای شرکت کنندگان فراهم شده بود؟
5- نظر مدیریت راجع به ایمنی سیستم وآموزش چیست ؟
· توجه داشتن به کارگاههای پیشرفت حرفه ای وصحبت کردن با همکاران :علاوه بر خواندن مقررات ، مربی باید به کارگاههای پیشرفت حرفه ای توجه کرده وبا همکاران و پرسنل نظم دهنده صحبت کند تا در جریان باشند ودر استراتژی های اجرایی شرکت داشته باشند.
· طراحی ، اجرا وارزیابی آموزش سیستماتیک :بیشتر مقررات ،خواسته های آموزش را برحسب نیازها وموضوعات بیان می کنند .مربی باید خواسته ها را به یک نقشه سیستماتیک آموزشی ، شامل اهداف یادگیری استراتژیهای آموزشی و روشهای ارزیابی تبدیل کند. این بخش اصولی را برای طراحی برنامه های آموزش ایمنی فراهم می کند. اما اطلاعات اساسی راجع به اجرا یا ارزیابی برنامه های آموزش ایمنی را پوشش نمی دهد.
پی بردن به انتظارات سازمانی که قصد آموزش آن را دارید زمان می گیرد.میزان حمایت تیم مدیریت را تعیین کنید .اهداف آموزشی آنها را تعیین کنید.سپس با نمایندگانی از شرکت کنندگان هدف (گروهی که شما به آنها آموزش خواهید داد)صحبت کنید تا انتظارات و اهداف آنها را تعیین کنید .همچنین برای بدست آوردن جنبه های دیگری از نیازهای آموزش ایمنی نمایندگانی از اعضای نظارت کننده شرکت کنندگان هدف را بررسی کنید. لازم نیست این بخش از آنالیز نیازها رسمی باشد .غالبا یک گشت وگذار در محیط کار فرصتی برای سؤال کردن ،گوش دادن وتشخیص انتظارات فراهم می کند.توانایی در گوش دادن خیلی مهم است.زیرا غالبا برای دادن اطلاعات به شنونده ماهر نیاز خواهند شد.به محض اینکه انتظارات آموزشی را بنویسید واجماعی از سازمان بدست آورید.چناچه انتظارات واقع بینانه نیستند باید درباره آنها بحث شود .انتظارات غیر واقع بینانه معمولا از خطا در فهم این موضوع ناشی می شود که چه چیزی آموزش کار آمد راتشکیل می دهد .یک مثال رایج در خواست آموزش 200نفر بامعلومات بسیار متنوع از اطلاعات زمینه ونیاز به دانستن است باید در این مسئله راه حلهای جدیدی راجستجو کرد .
جلسات متعدد آموزش ایمنی برای گروههای مختلف ، استفاده از چندین مربی ایمنی ، استفاده از چندین استراتژی تدریس ویا استفاده ازرسانه های صوتی تصویری جمعی .
مثال دیگر از انتظار غیر واقع بینانه در خواست داشتن آموزش در ساعت 7صبح روز تعطیل برای کارهایی است که یک شیفت از 11تا7 صبح بدون دریافت دستمزد اضافی کارکرده اند.پیش بینی یک مشکل در گروه آسان است .در تعیین تاریخ و زمان مناسب کلاسهای آموزشی اطمینان حاصل کنید. نوع دیگر توقع غیر واقع بینانه که بسیار جدی است ناشی از درخواستی است که در به حداقل رساندن خطر راههای غیر مستقیم تشویقی یا مشرف بودن بر مخاطرات است .دادن (خبر یا دانش )نادرست عهدی به کار آموزان می تواند برای آموزگار مسؤلیت داشته باشد .بنا براین مربی باید با فلسفه روش سازمان احساس راحتی داشته باشد .در برخی مواقع نادر ، مربیان بیشتر ترجیح می دهند از فرصتهای آموزشی بگذرند تا اینکه استانداردهای آموزش کارکنانشان را به مخاطره بیاندازند. اگر چه سازمانها زمانی که مربی به آنها توضیح دهد که چگونه آموزش کارایی اثرگذاری وایمنی را ارتقاء خواهد داد از آنها حمایت می کند.
آنالیز مسئله :
مسائل متعددی وجوددارند که می توانند عملکرد یک سازمان و محیط آموزش را به نیازهای سازمان مرتبط سازد. برای مثال زمانی که کارگران ویا مدیران انگیزه این را دارند که به درستی کار را انجام دهند اما فاقد مهارت و دانش هستند یک فرصت آموزشی ایده آل وجود دارد .آموزش ایمنی معمولا می تواند شکافهای علمی موجود را پر کند اگر یاد گیرندگان دانش ومهارتهای لازمه را داشته وآموزش کافی به آنها داده شود.
آنالیز شرکت کنندگان (شنوندگان ):
یک گام قطعی در آنالیز نیازهای آموزش ایمنی آنالیز گروه هدف است .مربی ایمنی باید زمینه تحصیلات عمومی شرکت کنندگان، وظایف شغلی آنها، تاریخچه آموزش قبلی آنها ، طول مدت استخدام آنها ، وضعیت عاطفی عمومی سازمان ، هنجارهای رفتاری وطرز تلقی ها نسبت به آموزش را تعیین کند.تشخیص اینکه آیا کارآموزان به دانش ومهارتهای لازمه تسلط پیدا کرده اند به منظور آموزش هدف به نحو درست حیاتی است .
آنالیز شغل :
همینکه آنالیز نیازهای آموزشی ایمنی کامل شد، مدیریت و مربی باید بر سر مسائل کلی از قبیل اهداف آموزش محلهای علمی یا مهارتی که نیازمند آموزش هستند با هم توافق کنند گام بعدی در فرآیند طراحی آموزش ایمنی اجرای آنالیز شغلی است .هدف اصلی از آنالیز یک شغل آماده کردن یک فهرست مرتب از همه گامهای ضروری برای اجرای یک مهارت شغلی خاص است.آنالیز شغل بنا به دلایل متعددی اهمیت دارد.
· آنالیز شغل به مربی کمک می کند تا قاعده مند باشد وآموزش رادر یک توالی منطقی سازمان دهی کند .· همه مراحل کار نیازمند آموزش نخواهند بود .اگر چه مربی ایمنی وکارآموز در زمینه ای از تصویر بزرگ می توانند مراحلی راکه نیاز به آموزش دارند ببینند.· مربی ایمنی که با کار آشنا شده است می تواند آموزش ایمنی را با مثالهای برجسته ترکیب کند می تواند آموزش خود را بهتر برای کارآموزان نقل کند و می تواند به عنوان یک کارشناس علمی میزان باورپذیری را افزایش دهد .
· مربی که با کار به خوبی آشنا است از اجرای آنالیز شغلی سود خواهد برد زیرا آنها که از طریق ادراک عمومی فکر وتصور می کنند احتمالا متوجه جوانب دیگر قضیه نخواهند شد.اما کدامیک باید در آموزش محیطی وایمنی باشد ؟
· مربی ایمنی می تواند کار را در حال انجام مشاهده کند.این یک روش عالی برای آنالیز شغلهای روتین است.این روش احتمالا برای مشاغلی از قبیل اقدامات فوری که کم اتفاق می افتد حتی اگرتحت شرایط زمانی اجرا شوند مناسب نیست .· مربی ایمنی می تواند با یک یا چند نفر از کارگرانی که کاررا انجام می دهند و یا با کسانی که ناظر کار هستند مصاحبه داشته باشد.همینکه فهرست شغلی نسبت داده شد باید همیشه توسط متصدیان شغلی بازنگری وتصدیق شود · ممکن است مربی ایمنی قادر به انجام کار،توسعه فهرست کار و ارائه آن به متصدیان برای بازنگری وتصدیق آن باشد.
· برخی مشاغل مراحلی راتجویز کرده اندکه بوسیله کتابهای دستوذالعملب وخط و مشی ها خلاصه شده اند.بازنگری این کتاب همیشه مهم است بطوریکه باید آموزش و روشها وخط مشی نوشته شده در کتاب به طور کامل برهم منطبق باشند.اگر چه مربی ایمنی باید نسبت به موقعیت هایی که طرز کار واقعی با خط مشی نوشته شده متفاوت است هوشیار باشد.
راهنمایی برای نوشتن اهداف یادگیری :
اهداف همیشه از نقطه نظر اینکه کار آموز یا شرکت کننده چه کاری را انجام خواهندداد نوشته می شوند نه ازاین نقطه نظر که مربی چه کاری راانجام خواهد داد. مثال:
درست : کار آموزان قادر خواهند بود که یک دیگ بخار راتعمیر کنند.
اشتباه : مربی بخشی رادررابطه با تعمیر دیگهای بخار هدف قرار خواهد داد
افعال یا کلمه های فعلی (عملی )که برای توصیف رفتار استفاده می شوند تا حدامکان اختصاصی هستند کلمه های که از آنها اجتناب می شود شامل اصطلاحات رایج وساده اما مبهم هستند مانند دانستند ،یادگرفتن ،درک کردن ،مطالعه کردن ،هدف قرار دادن وفهمیدن.
درست : کار آموزان قادر خواهند بود که غلظت ترکیبات آلی فرار در یک نمونه از آبهای زمینی را اندازه گیری وگزارش کنند.
نادرست : کارآموزان نمونه برداری از آب زمینی رایاد خواهند گرفت.
رفتار مورد نظر باید قابل مشاهده وقابل اندازه گیری باشد بطوریکه مربی بتواند معین کند آیا یادگیری صورت گرفته است یاخیر ؟
شرکت کنندگان توانایی استفاده ویا به کار انداختن کامل دستگاه رسپیراتور را ثابت خواهند کرد.
شرکت کنندگان درباره دستگاه رسپیراتور مطالبی را فراخواهند گرفت.
اهداف باید به صورت شفاهی وبه صورت کتبی به شرکت کنندگان داده شود تا متوجه هدف جلسات آموزشی گردند.اجزاء تشکیل دهنده اهداف یادگیری:
همزمان که هدف یادگیری مطرح می شود 4 جزء باید مورد توجه قرار گیرند :گروه هدف (شنوندگان)رفتار – شرایط – استانداردها
شنوندگان هدف این گروه باید مورد توجه قرار گیرند زیرا ممکن است همین عنوان به صورت متفاوت بر اساس زمینه گروههایی که باید آموزش ببینند مورد بحث قرار گیرد . مثالهایی زیرا هدف یادگیری شنوندگان راتوصیف می کنند در هر هدف یادگیری شنوندگان هدف مشخص می شوند.
· کارکنان جدید راههای ترک ... راتشخیص خواهند داد.· کارکنان ایمنی سیستم یک برنامه پاسخ فوری راگسترش خواهند داد.زمانی که یک دوره آموزشی کامل برای یک گروه شنونده خاص طراحی می شود .غالبا شنوندگان تنها در یک بیان کلی توصیف می شوند .مانند این دوره به عنوان یک جهت یابی ایمنی برای کارکنان جدید طراحی می شود همینکه شنوندگان مشخص می شوند نیازی به تکرار ترکیب اجزاء شنوندگان در هر زمان نیست .
رفتار:
بخش رفتاری هدف جزء عملی آن است این بخش قطعی ترین جزء هدف است یعنی این بخش به روشی اشاره می کند که کارآموزان از طریق آن ثابت خواهند کرد که آنها دانش را به دست آورده اند یادگیری از طریق تغییر در رفتار قابل اندازه گیری است .چگونه کارآموزان ثابت خواهند کرد که یاد گرفته اند؟ آیا خودشان توضیح خواهند داد؟آیا آنها محاسبه خواهد شد؟آیا اجرا خواهند کرد؟ آیا تعمیز خواهند کرد؟آیا رفع اشکال خواهندکرد؟ فعلهای مشخص شده در مثالهای پایین رفتار لازم را معلوم می کنند.
· تیم مقابله اضطراری یک اتاق گندزدایی خواهد ساخت .· کارآموزان معانی رنگ ها وشماره های برچسب های صفحه ایمنی مواد را تفسیر خواهند کرد.· کارکنان ایمنی سیستم باحداقل 5 سال تجربه یک برنامه پاسخ فوری رابسط خواهند داد.تعیین اجزاءرفتاری بر اساس آنالیز شغلی که به صورت اصطلاحات رفتاری نوشته شده باید آسان باشد.
شرایط : این بخش شرایط خاص (فشارها ،محیط ومنابع ) را توصیف می کند که تحت آن شرایط باید رفتارها بروز نمایند. اگر از کارآموزان چگونگی استفاده ازدستگاه رسپیراتور در یک اتاق پرشده از گازاشک آور رانسبت به استفاده آن در یک محیط عادی انتظار داشته باشیم این اقدام شرایط خاصی رامی طلبد .توجه داشته باشید که شرایط باید بیانگر آن شرایطی باشند که رفتارها در آن تست خواهند شد نه شرایطی که رفتارها در آن یادگرفته شدند.مثالها: درست :دادن لیستی از نشانه های شیمیایی وساختاراتمی آنها : شرکت کنندگان در ابتدای دوره شیمی جدول تناوبی عناصر رارسم خواهند کرد .(این شرایط درست است : شرکت کنندگان قادر خواهند بود هنگامی که مورد آزمایش قرار می گیرند به نشانه ها وساختاراتمی مواد اشاره کنند.) درست :شرکت کنندگان در دوره های پیشرفته جدول تناوبی عناصر را از حفظ خواهند بود.(این شرایط نیز درست است :وضعیتی که شرایط آزمون رامطرح می کند.) نادرست : دادن یک واحد آزموشی درباره جدول تناوبی ،شرکت کنندگان جدول تناوبی عناصر ررا ترسیم خواهند کرد ( این جمله چگونگی یادگیری موضوع رسم جدول تناوبی رابیان می کند نه شرایطی را که دانش شرکت کنندگان در آن مورد آزمایش قرار خواهد گرفت.) چناچه شرایط آشکار وبدیهی با شد لزومی به مطرح کردن آن نیست مانند مثال پایین دادن قلم وکاغذ : کارآموزان قوانین ایمنی راجع به محلهای ساده رالیست خواهند کرد (شرایط معلوم وواضح است ونیازی به بیان کردن آن نیست). استانداردهایی که ازکار قابل قبول : · دادن یک سناریو از یک موقعیت اضطراری :کارمندان در کمتر از30دقیقه پاسخ خواهند داد.
شناسایی خطر
شناسایی خطر
مهندس حوراسادات قاینی
دوستان عزیزم سایت اصلی دچار یکسری مشکلات گردیده که به امید خدا حل خواهد شد ... تا زمان تجهیز سایت قبلی ُ این وبلاگ در خدمت شما خواهد بود
دانلود فایل شناسایی خطر
آزمون وارزیابی کارهای ایمنی
دستورالعمل ایمنی جوشکاری و برشکاری
مهندس عبدالحمید تاجور
دانشجوی کارشناسی ارشد بهداشت حرفه ای 1-هدف : هدف از تدوین این دستورالعمل تشریح چگونگی رعایت مسائل ایمنی جوشکاری در واحدهای مختلف می باشد ،
2- دامنه کاربرد :
دامنه کاربرد این دستورالمل شامل کلیه پرسنل جوشکار وبرشکار. کارخانه می باشد ،
3- مسئولیتها :
3-1 مسئولیت تهیه وبرقراری این دستورالعمل به عهده سرپرست واحد ایمنی می باشد.
3-2 مسئولیت اجرای این دستورالعمل به عهده کلیه پرسنل جوشکار وبرشکار واحدهای.................... می باشد ،
4- تشریح فعا لیت : 1- در مجاورت مواد قابل اشتعال و انفجار یا در مکانهایی که گرد و غبار و بخارات یا گازهای قابل انفجار و اشتعال وجود دارد نباید فعالیت جوشکاری و برشکاری انجام شود .
واکنش در شرایط اضطراری
حمزه علی آبادی
کارشناس بهداشت حرفه ایhttp://www.iranhse.persianblog.ir/مقدمه :
تغییری ناگهانی ، شدیدتر از حالت عادی و غافلگیری تهدید آمیز را بحران یا شرایط اضطراری تعریف می کنند. در این شرایط که با غافلگیری همراه بوده است صدمات جانی و مالی زیادی حادث شده که جهت کاهش یا حذف این صدمات باید اقداماتی پیش بینی و انجام گیرید. در جوامع مترقّی و امروزی نیروی کار روز به روز به سوی مدیریت شخصی پیش میرود. آنان باید اصول و روش بهسازی ، بند ، بسط و گسترش همه جانبه را بیاموزند. در شرایط کنونی جهان و جامعه انسانی ما ، همه باید بیاموزند که خود را اداره و مدیر خود باشند. در وضعیت عادی همه چیز بصورت مطلوب پیش میرود و نتیجه مثبت ارزیابی میگردد. ولی چنانچه اوضاع غیر عادی و به عبارت دیگر بحرانی شود، نوع دیگری از مدیریت لازم است «مدیریت بحران». به عبارتی دیگر بسیاری از مدیران خرد و کلان در شرایط عادی عملکرد و مدیریتی مطلوب را عرضه مینمایند ولی در شرایط بحرانی به دلیل عدم درک صحیح و تفهیم موضوع فرایند مدیریتی ایشان درست نمی باشد. آنان باید سه اصل ایثار، صبر و واکنش پذیری سریع را در هنگام بحران و به همراه دیگر تخصصها و عوامل تحت فرمان رعایت نمایند.
هدف از بررسی و سیاست گذاری در جهت واکنش در شرایط اضطراری ، تعیین استراتژی خاص در جهت جلوگیری یا کاهش صدمه به پرسنل در شرایط خطرناک مانند آتش سوزی های مهیب ، سیل ، زلزله ، جنگ و انفجار تجهیزات بوده که در بر گیرنده آموزش به پرسنل در جهت آمادگی و تدارک وسایل لازم در این شرایط می باشد.
سوالی که همیشه بعد از بوجود آمدن این شرایط همه از هم می پرسند این است:
مسئول واکنش کیست ؟ مسئول واکنش در این شرایط میتواند مدیریت شرکت ، کارشناس ایمنی و بهداشت ، سرپرستان یا پرسنل در گیر کار باشند . اما چیزی که شرعا و عرفا مهم بوده و قانون بر آن صحه گذاشته است صیانت از نیروی انسانی است. پس مسئول حفاظت از نیروی انسانی مدیریت است که در سطوح مختلف به کوچکترین جزء که همان پرسنل باشند تفکیک می شود. پس همه در برابر دیگری مسئولند اما مدیریت بحران با کیست ؟ شناخت بحران و مسئله ، ارزیابی اطلاعات ، بررسی اخبار مربوطه، توجه به امکانات و توامندیهای موجود، پیشدستی در مقابل شایعات، ارزیابی راه حلهای موجود و نهایتاً انتخاب بهترین راه. اخذ مشاورة مطلوب، بهرهمندی از متخصصین ویژه در کادر مدیریت. شناخت زمان و مکان و آشنایی کامل با ارکان اجرایی تحت مدیریت از وظایف اصلی مدیریت بحران می باشد.
شناخت لایههای مختلف بحران و به عبارتی دیگر پس بحرانها :
لایه اول: انسان یا به عبارتی شناخت تجربیات، آموختهها ، میزان نگرانی، اضطراب ، خونسردی و توانمندیها
لایه دوم: فرهنگ جامعه یا به عبارتی شناخت فرهنگ بحران ستیزی ، باورهای ایجاد تغییر علیه بحران و شناخت سنتها ، اقلیم ، آداب و رسوم.
لایه سوم: ساختار ارتباطی در بحران یا به عبارتی شناخت ارتباط واحدها با هم ، میزان پیچیدگی ، تمرکز و سلسله مراتب، سرعت عمل در تصمیمگیری، هماهنگی و مبادله اطلاعات، چه در تشکیلات رسمی و چه نهادها و اجتماعات مردمی.
لایه چهارم: استراتژی تبیین خط مشیها، روشها و شیوههای مقابله با بحران. عملکرد و فعالیت کوتاه مدت: (تصمیم درست و قاطع در زمان بسیار کم)
عملکرد مدیریت بحران :
1. تشکیل ستاد بحران با حضور تمامی نیروهای مطلع و مسئول.
2. تقسیمبندی وظایف.
3. حضور یا ارتباط دائم.
4. استفاده و بهرهمندی از نیروهای مسئول.
5. انجام خدمات امداد و نجات.
6. تشکیل هستههای عملیات.
7. آگاهی دادن به بحران زدهگان.
8. گزارش اقدامات به مدیران عالی.
برای کنترل بحران و انجام هر تصمیم در فرآیند بحران، شناسایی عناصر بحران، جمعآوری اطلاعات جامع و تصمیمگیری مناسب در کوتاهترین زمان موجود از عوامل تاثیر گذار بر کنترل بحران میباشد.
چگونگی واکنش در این شرایط : امکان سنجی و نیاز سنجی در پیشبرد اهداف یک سازمان در شرایط عادی و غیر عادی و مشخص نمودن موارد ، مشکلات و وظایف هریک از مدیران ، سرپرستان و پرسنل ذیربط می تواند در واکنش سریع و به موقع که همانا کاهش خطرات و صدمات باشد مثمر ثمر باشد. اعمالی که باید در این رابطه صورت گیرد به قرار ذیل می باشد: 1. شناسایی فرایند 2. تهیه نقشه سایت کارخانه و راههای فرار اضطراری3. شناسایی نقاط و فعالیت های خطرناک و اضطراری 4. تهیه نقشه نقاط خطرناک همراه با راههای خروج و مکان های امن 5. مشخص نمودن تجهیزات مورد نیاز 6. تعیین نیاز سنجی آموزش های لازم در جهت مقابله با این گونه حوادث غیر مترقبه 7. آموزش تئوری ، انجام مانور و باز آموزی در دوره های متوالی 8. مشخص نمودن فرد یا افرادی که مدیریت بحران در این شرایط را بدست گیرد مدیریت با هماهنگی کارشناسان ایمنی و بهداشت صنعتی ، تکنسین های تولید و تعمیرات باید نقاط نا ایمن ، ایمن و خطرزا را شناسایی و نوع خطر را با توجه به نوع فعالیت مشخص نمایند. دفتر فنی نیز باید نقشه سایت ، تجهیزات نقاط امن ، راههای خروجی اضطراری و تابلوهای پست انتظار و هشدار دهنده را تهیه و در ورودی سایت نصب و با هماهنگی مسئولین آموزش ، آموزشهای لازم را به پرسنل ارائه دهند. ( توصیه میشود در هنگام بروز هر حادثه که منجر به آتش سوزی گردد محل کار خود را ترک و به بیرون از سایت فرار نمایند و سپس با حفظ آرامش به آتش نشانی ، سرپرست خود و یا شیفت فورمن اطلاع دهند ) با توجه به تعیین وسایل لازم ، نسبت به انجام مانور با امکانات موجود اقدام و گزارشات مانور را ثبت مینمائید سپس با تدارک وسایل و آموزش پرسنل نسبت به انجام مانور اقدام تا اثر بخشی تمهیدات تدارک شده مشخص گردد. در تهیه نقشه ها و نیاز سنجی آموزشی باید موقعیت ، جهت ، دوری و نزدیکی به سایت فعالیت و کلیه مواردی که ایجاد حادثه می نماید را مد نظر قرار دهید.
چک لیست ایمنی حریق در محیط های کاری
مهدی بختیاری اصل
کارشناس ایمنی و بهداشت صنعتی
کلیه ی گروهها نقشی برای جلوگیری از بروز حریق در محیط های کاری دارند .چک لیست حاضر حاوی سؤالات کلیدی در ارتباط با ایمنی حریق بوده و می تواند در شناسایی بسیاری از مسایل مطرح در ارزیابی ریسک حریق به شما کمک نماید . تصور کنید در اثر تماس منابع احتراقی با مواد قابل اشتعال حریقی پیش آمده ؛ در این صورت شما می توانستید با دور نگهداشتن منابع احتراق با مواد قابل اشتعال به مقدار زیادی از بروز خطر آتش سوزی بکاهید .
تجهیزات حفاظت فردی و انتخاب آنها
مهندس محمد گرامی
کارشناس بهداشت حرفه ای
تجهیزپرسنل به لوازم حفاظت فردی به عنوان :
1 - آخرین راه کنترل عوامل زیان آور است . و در صورتی قابل قبول است که نتوان از راه مهندسی و مدیریتی مشکل را حل کرد یا اقدام اساسی ایمنی مشکل و یا محتاج زمان باشد در این صورت تامین شرایط ایمنی برای افراد به طور موقت خواهد بود .
2 – بعنوان ابزار کار تلقی شده که بدون آن پرداختن به شغل موردنظر غیر ممکن است .
3 - بعنوان اقدام اساسی ایمنی بر روی محیط پیرامون کارگر وآنچه در اختیار دارد .
وظایف یاد شده در فرهنگ ایمنی امروزی ، نه تنها کاری انسانی در راستای اهداف اختصاصی و اجتماعی محسوب می شود بلکه وظیفه قانونی نیز تلقی می شود که چشم پوشی از آن می تواند باعث اعمال مجازات قانونی شود .
در واقع طبق استاندارد های جهانی و مقررات از مشکلات مهم صنایع به ویژه در کشورهای در حال توسعه ، مشکلات ایمنی و بهداشتی پرسنل شاغل در صنایع است بدیهی است که شناسایی و کنترل خطرات برای بالابردن سطح بهره وری در صورت دارا بودن محیطی بهداشتی ایمنی و کارگران سالم امکان پذیر خواهد بود . المللی از قبیل osha زمانی می توان از لوازم حفاظت فردی استفاده کرد که به دلایل فنی و اقتصادی قابل قبول اجرا و بکارگیری کنترل های مهندسی و مدیریتی عملی نبوده و یا نتواند سطح مواجهه کارگران با عوامل زیان آور را به حد بی خطر و یا قابل قبول کاهش دهد .
ممکن است برای کارفرمایان استفاده از لوازم حفاظت فردی برای کنترل مواجهه کارگران با خطرات یک راه حل ساده و مناسب و صحیح به نظر برسد ولی باید به خاطر داشت در صورت عدم توجه به عوامل متعدد دخیل در یک برنامه پیشگیری می تواند بسیار نامناسب و حتی خطرناک باشد .
از جمله فاکتورهای دخیل در انتخاب لوازم حفاظت فردی عبارتند از :
پذیرش کارگران جهت استفاده از لوازم حفاظت فردی که یک فاکتور اساسی در یک برنامه موفقعیت آمیز استفاده از SPPE محسوب می شود .
شرایط حفاظت لوازم حفاظت فردی از کارگر :
1 - سایز مناسب 2 – انتخاب صحیح مناسب ( نوع مناسب و کیفیت خوب ) 3 – نگهداری صحیح 4 – گفتگو با کارگران 5 – استفاده صحیح و مداوم
شرایط قبول لوازم حفاظت فردی از طرف کارگر :
1 – آگاهی از اهداف برنامه 2 – تفهیم علل واقعی کاربرد وسایل 3 – آموزش کارگران 4 – استفاده ا ز تجارب کارگران از کاربرد SPPE
برای استفاده بهینه از لوازم حفاظت فردی باید یک برنامه استفاده از وسایل حفاظت فردی تدوین گردد . این برنامه باید شرایط زیر را داشته باشد :
1 – آموزش افراد طی یک برنامه آموزشی موثر شامل جلسه آموزشی با کارگران و تهیه فرم ثبت اسامی افراد شرکت کننده با تاریخ و نوع آموزش .
2 – آگاهی افراد ازاهداف برنامه آموزشی
3 – استفاده از تجارب کاربردی SPPE کارگران
4 - آگاهی افراد از ضرورت استفاده از SPPE
5 – شرکت مستقیم شاغلین در برنامه آموزش برای حصول اطمینان از استفاده صحیح و کامل از تجهیزات
6 – آموزش عملی افراد استفاده از SPPE بعنوان بخش اساسی فرایند آموزش ( چگونگی برداشتن ، میزان کردن یا پوشیدن و در آوردن SPPE ها )
7 – چه وقت SPPE را باید پوشید .
8 – محدودیت های استفاده از SPPE
9 – مراقبت های صحیح ، نحوه نگهداری ، همچنین عمر مفید SPPE ها مثلاً عمر کلاه ایمنی 3 سال یا دستکش برزنتی یک هفته می باشد .
10 – چه زمانی می توان SPPE را از تن خارج کرد .
11 – چگونه باید SPPE آلوده را دور انداخت ( نحوه معدوم سازی آن )
12 – برگزاری آموزش مجدد برای افرادی که هنوز مهارت کافی در استفاده و آگاهی در مورد SPPE کسب نکرده اند برای بروز کردن آموزش باید آموزش مجدد برقرار شود همچنین زمانی آموزش های گذشته منسوخ شده باشد و مراجعه به استانداردهای جدید جهت اعمال آموزش مناسب در صورت تغییر آنها .
فاکتورهای انتخاب لوازم حفاظت فردی
1 – اسناندارد
2 – انطباق شامل فرد حساسیت و قابلیت های فرد و سایز کار متناسب با عامل زیان آور شدت ، غلظت آلاینده زمان مواجهه نوع آلاینده
3 – تناسب با فصل
4 – فرهنگ تناسب ( قابلیت پذیرش جامعه)
5 – شکل ظاهری ( زیبایی ) رنگ ، شکل
6 – کیفیت
7 – سهولت استفاده
8 – عدم مزاحمت جهت انجام کار
9 – عدم ایجاد اثرات جانبی
10 – چندمنظوره بودن
11 – مدت زمان استفاده
12 – دسترس بودن
13 – نگهداری
14 – نظر کارگر ( فرد استفاده کننده )
15 – تاریخ انقضاء
16 – قیمت ( هزینه )
17 – جنس ( نوع ماده ای که از آن ساخته شده )
دانلود متن کامل فایل تجهیزات حفاظت فردی و نحوه انتخاب آنها : حجم 1.69m
رمز : ihs
http://www.amozeshonline.ir/ghalenoy/archives/2006/07/oeoeuuoeoeoe_oe_1.html
5 گام در ارزیابی ریسک
5 گام در ارزیابی ریسک?>?>?>
ترجمه توسط :مهندس لیلا حیدری
نحوه ارزیابی ریسک در محیط کار شما:
به این منظور از 5 گام زیر پیروی کنید:
گام اول: جستجو خطرات
گام دوم: تصمیم گیری در مورد اینکه چه کسی و چگونه ممکن است صدمه ببیند؟
گام سوم: ارزیابی ریسکها و تصمیم گیری در مورد اینکه آیا اقدامات احتیاطی موجود کافی هستند یا اینکه اقدامات بیشتری باید انجام گیرد؟
گام چهارم: ثبت یافته ها
گام پنجم: مرور ارزیابی ها و الزامات
در بیشتر شرکتهای تجاری و خدماتی و بخشهای صنایع سبک ، خطرات کم و ساده هستند و در عین حال که بررسی آنها ساده می باشد ولی اینکار ضروری است.حتی اگر شما آن خطرات را بشناسید. بطور مثال:شما ماشینی دارید که می تواند باعث آسیب رسانی شود و یا یک درب ورودی یا پله غیر ایمن وجود داشته باشد که بتواند باعث آسیب رسانی شود. در بررسی ریسک این خطرات می توانید به اقدامات احتیاطی که مانع بروز صدمات و آسیبها می شوند دست یابید.
اگر شرکت شما کوچک است و مطمئن هستید که تمام بخشهای آن را می شناسید ، خود شما می توانید خطرات آن را ارزیابی کنید.(لازم نیست که شما حتمأ متخصص ایمنی و یا بهداشت باشید).
در صورتیکه شرکت شما بزرگ باشد می توانید از سر کارگر و یا مسوول ایمنی کمک بگیرید.برای اطمینان بیشتر میتوانید از منابع مورد تایید و صلاحیت دار (رفرنسها) کمک بگیرید.
¨ خطر یعنی هر چیزی که میتواند باعث صدمه شود بطور مثال مواد شیمیایی،الکتریسیته ویا ابزار کار مثل نردبان و غیره…
¨ ریسک تغییرات اندک یا زیادی است که با ایجاد خطرات می توانند باعث آسیب رسانی به دیگران شوند.
گام اول جستجوی خطرات:
در صورتیکه شما به ارزیابی ریسک می پردازید لازم است ببینید که چه چیزی می تواند باعث صدمه و آسیب شود.در این مرحله جزئیات را نادیده بگیرید و بر روی خطرات چشمگیری که در نتیجه آنها آسیبهای جدی یا صدمه به چندین نفر ایجاد میشود تمرکز کنید.
نظر کارگران ویا نماینده آنها را نیز در این موردبپرسید ، زیرا ممکن است توجه آنها به چیزهایی جلب شده بیاشد که شما با قدم زدن در محیط کار ودر مدت اندک نتوانید آنها را مشاهده کنید .
خطی مشی های کارخانه ها یا برگه های اطلاعات (Data sheets) نیز می توانند در یافتن کانونهای خطر به شما کمک کنند. بیماریها وحوادث شغلی نیز میتواند به شما کمک کند.
گام دوم تعیین اینکه چه کسی و چگونه ممکن است صدمه ببیند؟
در این مرحله افراد زیر را هرگز فراموش نکنید:
· کارگران جوان، کار آموزان، مادران جوان و زنان آبستن هر کسی که ممکن است در معرض ریسک خاصی باشد.
· نظافت کنندگان ، بازدید کنندگان ، پیمانکاران ،کارگران نگهداری و تعمیرات و هر کسی که بطور تمام وقت در محیط کار نیست.
· افرادی که شما محیط کارتان را با آنها سهیم هستید و در صورت ایجاد تغییر آنها نیز در اثر فعالیتهای شما می توانند آسیب ببینند0
گام سوم ارزیابی ریسکها و تصمیم گیری در مورد اینکه آیا اقدامات احتیاطی موجود کافی است یا اقدامات بیشتری باید انجام گیرد؟
بدین منظور شما باید بررسی کنید که چطور هر خطری می تواند سبب آسیب شود .این مساله مشخص میکند که آیا شما در محیط کار خود نیازبه کاهش ریسک دارید یا نه؟
حتی بعد از انجام اقدامات احتیاطی معمولا میزانی از ریسک در محیط باقی می ماند . اما آنچه شما باید در مورد هر خطر چشمگیری تصمیم بگیرید این است که ریسک باقی مانده بالا ،متوسط و یا پایین است.
در ابتدا از خود بپرسید که برای کاهش ریسک تمام قوانین را رعایت کرده اید بطور مثال برای پیشگیری از خطرات بخشهای مختلف ماشین آلات دستور العملهای قانونی وجود دارد.
سپس از خود بپرسید که آیا استانداردهای صنعتی مورد قبول در این مکان رعایت شده است یا نه؟ اما در تمام این مراحل فکر کردن در جهت ایمنی بیشتر را رها نکنید زیرا قانون نیزمی گوید هر آنچه که باعث محیط کار میشود را باید انجام داد.
هدف واقعی شما ،کوچکتر کردن ریسکها توسط اقدامات احتیاطی ضروری می باشد. در صورتیکه شما تشخیص دادیدکه برخی اقدامات باید انجام گیرد یک لیست عملکرد تهیه کنید و آن را در مورد هر ریسک بالایی بکار ببرید . در انجام این اقدامات از خود بپرسید :
One) آیا من میتوانم در یک زمان از چند خطر رهایی یابم؟
Two) در صورت جواب منفی ، چطور من می توانم ریسکهایی را که صدمه های غیر مشابه ای دارند را کنترل کنم؟
در کنترل ریسکها اصول زیر را رعایت کنید:
· سعی کنید که اعمال توام با ریسک را کاهش دهید .
· از بروزخطرات قابل دسترس و پیش و پا افتاده پیشگیری کنید.
· بطور سازمان یافته در جهت کاهش تماس با خطرات تلاش کنید.
· تهیه وسایل حفاظت فردی(PPE)
· به منظور تامین کمکهای اولیه و از بین بردن آلودگی ها ، تسهیلات رفاهی و بهداشتی مورد نیاز را تهیه کنید.
بهبود بهداشت و ایمنی احتیاج به هزینه بالایی ندارد. بطور مثال قرار دادن یک آیینه در گوشه کور در پیشگیری از تصادفات وسایل نقلیه کمک خواهد کرد و یا قرار دادن مواد غیر لغزنده بر جایگاههای لغزنده و لیز که همه اینها کارهای کم هزینه در بررسی ریسکها می باشند در صورتیکه اگر این حوادث به وقوع بپیوندند هزینه زیادی را در بر خواهند داشت.
در شناسایی خطرات بعد از مشخص کردن محل خطرات به ارزیابی ریسک آنها بپردازید وقتی که شما به یک مکان می روید اطلاعات بیشتری راجع به آن به دست می آورید و به آنچه که به نظر
می رسد باید انجام شود پی می برید .
از کارفرمایان و کارگران در مورد ریسکهای محیط کارشان و اینکه چه اقدامات احتیاطی انجام داده اند بپرسید. همینطور به ریسکهایی خواه نا خواه در محیط کار شما هستند توجه کنید.
بطور مثال اگر شما از مواد شیمیایی مخاطره آمیز استفاده می کنیدو به ارزیابی ریسکها و اقدامات احتیاطی محیط کار پرداخته اید اینک باید طبق آیین نامه های سلامتی ،مواد مخاطره آمیز را به کنترل در آوریدبه این منظور می توانید با بازرسی و تغییراتی در مواد خطرزا به این امر بپردازید .
گام چهارم: ثبت یافته ها
در صورتیکه کارگران شما کمتر از 5 نفر باشند،احتیاجی به ثبت یافته ها نیست، اگر چه ثبت آن برای آگاهی و نگهداری از آنچه که انجام داده اید مفید می باشد.ولی اگر تعداد کارگران شما 5 نفر باشند شما باید ارزیابیهای خود را ثبت کنید.یعنی باید خطرات شدید و نتایج آنها را یادداشت کنید .بطور مثال در مورد تاسیسات برق بررسیهای اتصال زمین و یا در مورد جوشکاری صدا و فیومهای موجود در این حرفه و یا در مورد تهویه موضعی ،همینطور بازرسیهای منظم خود را ثبت کنید.
-مناسب و کافی،کامل نیست.
ارزیابیهای ریسک باید مناسب و کافی باشد به این منظور شما باید بتوانید:
· یک بررسی صحیح انجام دهید .
· مشخص کنید که چه کسی ممکن است آسیب ببیند.
· تمام خطرات چشمگیر را مشخص کرده و محاسبات آن را در مورد افرادیکه در معرض آن هستند بدست آورید.
· با انجام اقدامات احتیاطی معقول و منطقی ریسک را کم کنید.
ثبت ها را نگه دارید زیرا آنها بعنوان مرجعی خواهند شدکه می توانید درآینده به آنها رجوع کنیدو اگر بازرسی در مورد اقدامات احتیاطی از شما سوال کند می توانید از آنها استفاده کنید و بتدریج این کار جزیی از فرهنگ کاری شما خواهد شد. و همینطور شما را در مورد خطرات خاص و اقدامات احتیاطی آنها آگاه می کند و به شما کمک خواهد کرد که الزامات قانونی را انجام دهید.
سعی کنید کارها را ساده تر کنید،به این منظورمی توانید به اسناد رجوع کنید،اسنادی چون Manuals ، خط مشی های سلامتی و ایمنی، قوانین شرکتها،دستو.رالعملهای کارخانه ها،فعالیتهای ایمنی و بهداشتی خودتان ،ممکن است همه اینها لیستی از اقدامات احتیاطی و خطرات را در اختیار شما قرار دهد.لازم نیست که شما همه دستورالعملها را انجام دهید،ولی باید اصول کلی همه مستندات ونیز هر یک را به تفکیک بدانید.
گام پنجم: مرور ارزیابیها و الزامات
بزودی و یا اندکی بعد شما ماشینها، موادو پروسه جدیدی را بکار خواهید بردکه به خطرات جدیدی منتهی خواهد شد چنانچه تغییرات زیادی ایجاد نشودارزیابیهای قدیمی را برای محاسبه خطرات جدید بکار ببرید. ارزیابیهایتان را برای هر تغییر جزیی یا شغل جدید اصلاح نکنید. ولی اگر شغل جدید شامل خطرات جدید شدید باشد لازم است که آنها را در سطح پایینی نگه دارید در هر حال اصلاح ارزیابی ها تهرین خوبی در مرور ارزیابیها از زمانی به زمانی دیگر است و شما مطمئن خواهید شد که اقدامات احتیاطی شما هنوز موثر است یا نه؟
نقش ایمنی در بهره وری شرکتها و روش اندازه گیری آن
احمد جوانبخت
نکات ایمنی برای کارگران جوان
نکات ایمنی برای کارگران جوان
مهدی بختیاری اصل
حقوق و مسئولیت های شما :
ü کارفرمای شما باید کلیه خطرات موجود در محیط کار را به شما گوشزد کند.ü اگر شما شرایط خطر ناکی را در محیط کاری خود یافتید ؛ هر چه سریعتر به کارفرمای خود اطلاع دهید .و در باره اصلاح شرایط موجود مباحثه کنید .ü اگر شما در معرض حوادث باشید با ید تحت پوشش بیمه قرار گیرید .
ü کلیه هزینه ها و صورتحسابهای درمانی و ... شما تحت پوشش بیمه کارفرما قرار خواهد گرفت .
ü به یاد داشته باشید که شما در قبال مسئولیت ها و دستورات ایمنی که از سوی کارفرما به شما گوشزد می شود مسئول می باشید .
دانلود ادامه متن بصورت پی دی اف
پسورد : www.ihs.net.ms
مدیریت کنترل خسارت
مدیریت کنترل خسارت?>?>?>
مجید علیزاده، کارشناس ارشد بهداشت حرفه ای
مقدمه
پیشرفت تکنولوژی، تغییراتی را در جامعه بوجود آورده و زندگی را تسهیل نموده است. به علاوه با توسعه تکنولوژی تعداد مواد و ترکیبات شناخته شده به وسیله بشر به سرعت افزایش یافته است. به طوری که امروزه در حدود 4 میلیون ماده شیمیایی وجود دارد که از این تعداد 70 هزار ماده شیمیایی مورد استفاده قرار می گیرد و سالانه حدود 700 ماده جدید روانه بازار می گردد.
با آمدن تکنولوژی، کارهای دستی به کارهای صنعتی و اتوماسیون تبدیل شده و میزان تولید به سرعت افزایش یافته است. شاخص تولید صنعتی که میزان بازده صنعتی را مشخص می کند، در ارتباط با تجهیزات حمل و نقل از میزان 42 در سال 1950 به 140 در سال 1979 رسیده و برای مواد شیمیایی از میزان 26 در سال 1950 به 208 در سال 1979 رسیده که خود نشانه توسعه تکنولوژی است.
امروزه تکنولوژی جدید تسهیلاتی را برای زندگی مدرن فراهم کرده است. ما در سایه استفاده از شیمی، الکتریسیته، حمل و نقل، الکترونیک، مخابرات و ... بهتر زندگی می کنیم. جامعه این فواید را پذیرفته است، اما نه همراه با کل مخاطرات آن.
در واقع به علت رشد روزافزون جمعیت و برپایی صنایع کوچک و بزرگ، استفاده از انواع ماشین آلات، تجهیزات، فرآیندها و مواد شیمیایی امری گریز ناپذیر شده است. صنعتی شدن و تولید فزاینده، مخاطرات گوناگونی را در برابر نیروی کار قرار داده و موجب شده کارگران در معرض ریسک های ایمنی و بهداشتی بسیاری قرار گیرند. مواردی که اجزای جدایی ناپذیر صنعت و تولید به شمار می آیند، همواره سلامت کارگران را تهدید می کنند. در دنیای امروزی که همه امور متکی به تکنولوژی پیشرفته است، همواره بیم آن می رود که در اثر بروز حوادث و وقایع ناگوار ناشی از کار، خسارت جبران ناپذیری به بار آید. همانگونه که علم و صنعت در جهان توسعه یافته و بشر با استفاده از آن راه ترقی و پیشرفت را پیموده است، حوادث ناشی از کار به مراتب زیان بارتر از دوره های قبل از پیشرفت علم و صنعت شده که چنانچه برای پیشگیری و رفع آن حوادث، اقدامی به عمل نیاید و چاره اندیشی نشود، عواقب دردناکی را در پی خواهد داشت که جبران آن غیر ممکن خواهد بود.
طبق آمار رسمی سازمان بهداشت جهانی، تقریبا 45 درصد جمعیت دنیا و 58 درصد افراد بالای 10 سال در شمار نیروی کار جهانی قرار دارند و برآورد می شود بیش از 35 درصد جمعیت کشور به نوعی مشغول فعالیت کاری باشند. در عصر حاضر با پیشرفت های چشمگیر در امر بهداشت و پیشگیری از بیماری ها و کاهش میزان مرگ و میر ناشی از آنها، حوادث یکی از علل عمده مرگ و میر و معلولیت بوده و پس از بیماری های قلبی – عروقی و سرطان در مرتبه سوم قرار دارد. سازمان بین المللی کار در سال 2002 گزارش داد که مرگ کارگران در اثر حوادث و بیماری های ناشی از کار سالیانه به 2 میلیون نفر می رسد.
مدیریت کنترل خسارت [1]
سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت حرفه ای به عنوان بخشی از مدیریت کنترل خسارت به شمار می آید. مدیران، اجزای انسانی سیستم های مدیریت هستند. به طور کلی سیستم های مدیریتی باعث استحکام سیستم می شوند. حتی وقتی مدیران تغییر کنند، سیستم روند بهبود خود را طی می کند. سیستم های مدیریتی، یک مسیر ساختاری و مشخص را برای بهبود ارتباطات جهت رسیدن به اهداف خرد و کلان، بهبود کارکنان و فرآیند کاری و در نهایت بهبود مستمر فراهم می کنند.
اگر صحبت از بیمه خسارات شود، آنگاه مدیریت کنترل خسارات می تواند تحت لوای همه موضوعات از قبیل کیفیت، محیط زیست یا ایمنی و بهداشت مطرح شود و به مواجهه های بالقوه خسارت و شناسایی پتانسیل های خسارت، ارزیابی ریسک، تصمیم گیری راجع به کنترل های مناسب و اجرا و پایش سیستم جهت کنترل خسارت بپردازد.
مراحل اساسی مدیریت کنترل خسارت به صورت زیر می باشد
¯ شناسایی همه مواجهه های خسارت[2] (خطرات محیط کار)
¯ ارزشیابی ریسک در هر مواجهه
¯ تهیه طرح
¯ اجرای طرح
¯ پایش[3] سیستم
هریک از مراحل فوق جداگانه مورد بررسی قرار می گیرند :
1- شناسایی تماس های خسارت
اولین و مهمترین مرحله در مدیریت ریسک، شناسایی همه تماس هایی است که در سازمان با آن مواجه می شویم. در این مرحله تماس هایی که می توانند منجر به خسارت عمده (در صورت عدم کنترل) شوند، شناسایی می شوند. برخی از عناصر سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت شغلی مدرن می توانند در جهت شناسایی تماس های خسارت کمک موثری باشند.
چگونگی شناسایی تماس های خسارت را می توان در 2 فاز ذیل فهرست کرد :
فاز اول
1- آرایش و چیدمان محیط کار
2- نمودار عملیاتی فرآیند
3- شرح فرآیند
4- طبقه بندی مشاغل
5- فهرست مواد اولیه – تجهیزات
6- دستورالعمل های عملیاتی
فاز دوم
1- روش بازدید عمومی از کارگاه
2- چک لیست
3- تجزیه و تحلیل ایمنی مشاغل[4]
4- برگه اطلاعات ایمنی مواد[5]
5- گزارش حوادث و رویدادها
6- گزارش ادعای غرامت شغلی
7- سوابق آماری کمک های اولیه
8- صورت جلسات کمیته ایمنی و بهداشت
9- گزارشات بازرسی قبلی
10- اطلاعات سرپرستان درباره خطرات
11- سوابق معاینات پزشکی
12- نتایج پایش و اندازه گیری عملکردها
13- مطالعه خطر و قابلیت بهره برداری[6]
14- روش اگر چه[7]
15- تجزیه و تحلیل درخت خطا[8]
16- تجزیه و تحلیل وظایف بحرانی[9]
17- تجزیه و تحلیل خطا و اثرات ناشی از آن[10]
تجزیه و تحلیل ایمنی مشاغل
یکی از روش های مهم شناسایی خطرات محیط کار، تجزیه و تحلیل ایمنی مشاغل یا JSA می باشد. JSA یکی از روش های پیشگیری از حادثه و آنالیز خطر است که سابقه اجرای آن در کشورهای صنعتی به حدود سال های قبل از 1930 می رسد . JSA مهمترین ابزار مدیریتی موجود است که به حذف خطرات و کاهش جراحات و حوادث محیط کار کمک می کند. JSA با شناسایی خطاها در فرآیند تولید، بهره وری را افزایش می دهد. همچنین می تواند در راستای بازآموزی کارگران و آموزش کارگران جدید، به کارگران ماهر اجازه دهد دانش شغلی خود را در اختیار دیگران بگذارند. قطعا اگر کارگر در مسایل ایمنی و تصمیم گیری ها دخالت داده شود، مشتاقانه ایمنی را به کار خواهد بست. در این روش ابتدا لازم است نوع کاری که کارگر انجام می دهد، کاملا درک شود و به صورت مکتوب ثبت گردد. در واقع مجریان JSA باید خط های تولید، پروسه ها و مشاغل موجود در محیط صنعتی مورد نظر را بشناسند. لذا بررسی دقیق و مقدماتی قدم اول است.
شاید کاری که کارگر امروزه انجام می دهد، با وظیفه او در سایر روزها متفاوت باشد یا کار یکسان در شرایط فیزیکی و محیطی مختلف صورت پذیرد. بی تردید یکی از دلایلی که درگیر نمودن کارگر را در انجام JSA ضروری نموده، همین مساله می باشد.
JSA عبارت است از تکنیکی که جهت بازنگری روش های کار و شفاف نمودن آنها و شناسایی خطراتی که ممکن است در چیدمان کارگاه و طراحی ابزارها، ایستگاه های کاری و فرآیندها از نظر دورمانده باشند یا پس از شروع کار در اثر محصول پدید آمده باشند، به کار می رود.
در تجزیه و تحلیل ایمنی مشاغل با کلمات و عبارات خاصی سروکار داریم که باید از هم متمایز شوند. یکی از این کلمات کلیدی Job است که به شغل در معنی عام یا به عبارتی به حرفه برمی گردد. مثلا در مشاغلی نظیر برقکاری، جوشکاری وپرسکاری، ممکن است هر یک از افراد این حرفه ها، کارها و وظایف مختلفی را در رابطه با شغلشان انجام دهند. مثلا یک برقکار ممکن است سیم کشی کند، لامپی را تعویض کند یا یک وسیله برقی را تعمیر کند. هر یک از این فعالیت ها و وظایف را اصطلاحا یک Task می گویند. اما هریک از این فعالیت ها از مراحلی تشکیل شده اند؛ مثلا جهت تعویض یک لامپ سوخته، برقکار روی چهارپایه می ایستد، لامپ را با یک دست و سرپیچ را با دست دیگر می گیرد، لامپ را می چرخاند تا از سرپیچ خارج شود و سپس از بالای چهارپایه پایین می آید. به هریک از این مراحل Step می گویند. در زیر یک فرم استاندارد JSA نمایش داده شده است (شکل1).
شرکت : قسمت : نام شغل :
بررسی کننده شغل : تاریخ انجام : تاریخ بازبینی :
مراحل انجام کار | خطرات احتمالی | اقدامات کنترلی |
|
|
|
شکل 1 : فرم JSA
روش کار بدین صورت است که پس از انتخاب شغل مورد نظر و فعالیت مربوطه باید مراحل مختلف انجام کار لیست شوند. اما چه کسی باید این کار را انجام دهد؟ بهترین فرد، یک کارگر با تجربه یا سرپرست همان کارگر است. برای تقسیم بندی فعالیت شغلی به مراحل مختلف پشت سر هم، باید هنگام انجام شغل مورد نظر در کنار کارگر قرارگرفته و با مشورت خود او مراحل مختلف کار را مشخص کرد. می توان با سرپرست کارگر در محل کار حاضر شد و به نحوه انجام کار دقت نمود. یک اقدام کمکی دیگر که قطعا نتیجه بسیار خوبی را بدنبال دارد، تهیه یک فیلم ویدیویی و بررسی دقیق آن می باشد. این فیلم علاوه بر آن که امکان و مجال بیشتری را برای مجری JSA فراهم می کند، از اضطراب کارگر نیز می کاهد. به هر حال باید به کارگر یادآور شد که دلیل انتخاب او صرفا تجربه وی بوده است و نه کشف نقایص کاری او.
هیچ کارگری همکاری نخواهد کرد مگر اینکه بداند هدف از انجام JSA چیست؟
پس از ثبت مراحل اصلی هر کار، باید تمامی خطرات مربوط به هر مرحله را شناسایی و یادداشت نمود. برای انجام این کار باز هم تجارب گذشته بهترین راهنما خواهند بود. صحبت با کارگران راجع به حوادث و شبه حوادث گذشته مفید است. همچنین بررسی برگه کمک های اولیه و فرم های ثبت و بررسی حادثه خالی از فایده نخواهد بود ( مثلا بررسی سوابق ثبت حوادث مشخص می کند که بریدگی دست از شایع ترین حوادث در صنعت مورد مطالعه می باشد).
قدم بعدی شناسایی سایر خطرات می باشد، چه آنهایی که توسط محیط کار ایجاد می شوند (مثلا وجود گازهای خطرناک در هوای محیط کار) و چه آنهایی که به روش کار وابسته اند (مانند بلند کردن و حمل بار سنگین). همچنین خطراتی که ناشی از فعالیت های انجام شده در ایستگاه های مجاور هستند (نظیر خیرگی ناشی از قوس الکتریکی جوشکاری در ایستگاه مجاور) نیز باید مطرح شوند. هدف آن است که در نهایت، شغل های موجود ایمن و قابل اجرا شوند. در پایان و پس از تکمیل فرم های JSA می توان مطالب بدست آمده را استخراج نمود و آیین نامه کار ایمن را تدوین کرد. آیین نامه کار ایمن در اختیار اپراتورها قرار می گیرد و همچنین جهت آموزش پرسنل جدید استفاده می شود. مواردیکه می توانند در این آیین نامه لحاظ شوند عبارتند از :
s عنوان
s هدف
s دامنه کاربرد
s افراد مسوول
s شرح فعالیت
s خطرات موجود در نحوه انجام کار و محیط
s آموزش های مورد نیاز
s وسایل حفاظت فردی مورد نیاز
s اندازه گیری ها و معاینات شغلی
2- ارزشیابی ریسک در هر تماس
ارزشیابی کردن ریسک برای تعیین بحرانی بودن تماس های خسارت و همچنین تنظیم اولویت ها جهت اقدامات کنترلی، امری اساسی است.
عموما 3 متغیر اصلی زیر برای این ارزشیابی بکار می رود :
ª شدت : پیامد ناشی از خسارت چگونه است؟
ª تکرار : چند وقت یکبار افراد، تجهیزات، مواد یا محیط در معرض ریسک قرار می گیرند؟
ª احتمال : احتمال وقوع خسارت با ملاحظه همه فاکتورهای مربوط به افراد، تجهیزات، مواد، محیط و فرآیند چقدر است؟
3- تهیه یک طرح
بعد از ارزشیابی ریسک و قبل از تصمیم گیری راجع به اینکه چه اقدامات کنترلی بایستی بکار رود، با 4 گزینه مختلف مواجه می شویم.
3-1- حذف ریسک[11]
معمولا گزینه پیشنهادی اول حذف ریسک است تا آسیبی ایجاد نگردد. متاسفانه، حذف ریسک همیشه امکان پذیر نیست. به بیان دیگر همه ریسک ها نمی توانند حذف شوند.
3-2- اصلاح ریسک[12]
برخی خطرات با کاهش ریسک ذاتی قابل اصلاح هستند. به عنوان مثال می توان به ایزوله کردن کمپرسوری که سروصدای زیاد ایجاد می کند اشاره کرد. روش دیگر در اصلاح ریسک، به کاربردن اقدامات کنترلی با استفاده از مقررات، آیین نامه ها، روش های اجرایی و قوانین امکان پذیر است. آموزش، تعلیم و نظارت همه جانبه از روش های ارزشمند اصلاح ریسک به شمار می آیند.
3-3- تحمل ریسک[13]
مدیران بایستی نسبت به قابل تحمل شدن ریسک، تصمیم بگیرند. گاهی اوقات ما ریسک را اصلاح می کنیم به طوریکه به کمتر از حد قابل تحمل می رسد و گاهی اوقات به سادگی نمی توانیم ریسک را در حد قابل تحمل، اصلاح کنیم. مدیران باید در مورد قابل تحمل بودن ریسک ها هوشیار باشند.
3-4- انتقال ریسک[14]
حتی با بکارگیری بهترین اقدامات جهت اصلاح ریسک در سازمان، درمی یابیم که هنوز با ریسک مالی قابل توجهی مواجه هستیم. بیمه یک روش انتقال برخی ریسک ها است. روش دیگر انتقال ریسک استفاده از قراردادهای پیمانکاری است. به عنوان مثال می توان به استفاده از اتومبیل های کرایه ای اشاره کرد.
4- اجرای طرح
راندمان یک طرح فقط زمانی ثمربخش است که تبدیل به عمل شود، که خود این کار شامل جنبه های کلیدی مدیریت عملکرد از قبیل اهداف کلان، اهداف خرد، مسوولیت ها، پاسخگویی و پیگیری می باشد. اجرای یک طرح با به کاربردن اصول مدیریت و تکنیک های موفقیت آمیز، تسهیل می گردد.
5- پایش سیستم
پایش سیستم به معنای سنجش، ارزشیابی، تفسیر و اصلاح فرد، گروه و عملکرد سازمانی است.
ایمنی و بهداشت را بسط دهید
سلام این متن را دوست عزیزم آقای مهدی بختیاری تهیه کرده اند ..
چطور ایمنی و بهداشت را بسط دهیم
و اینهم ویرایش جدید آموزش ایمنی و بهداشت برای کارگران که دوستان قدیمی تر یادشون هست..
راهنمایی : برای دانلود : روی لینکها رایت کلیک نموده و گزینه Save as Target را انتخاب کنید. پس از دانلود فایلها برای باز شدن آن پسورد www.ihs.net.ms را وارد نمایید.?>?>?>
کار ایمن با حلالها
?>?>?>
"کار ایمن با حلالها"
جواد نصرتی ، دانشجوی کارشناسی بهداشت حرفه ای
تاریخ ارسال :5- 6- 84
منبع : www.HSE.gov
حلال چیست؟
بسیاری ازمواد شیمیایی که برای حل کردن یا رقیق کردن مواد وعناصردیگر استفاده می شوند "حلال" نامیده میشوند.حلالهای صنعتی اغلب ترکیبی از چند عنصر جداگانه هستند.این حلالها را با نامهای تجاری مختلفی می توان یافت.
در چه جاهایی حلالها مورد استفاده قرارمیگیرند؟
اگردرصنایع زیر که حلالها بطور وسیع مورد استفاده قرارمیگیرند مشغول کار هستید،درمعرض حلالها قراردارید:
صنایع مهندسی وطرح ریزی ، صنایع ساختمانی ، صنایع شیمیایی ، صنایع چاپ ، صنایع لاستیک ، سازی ، صنایع پلاستیک ، صنایع تولید کفش ، کارخانجات داروسازی ، صنایع نساجی ، صنایع غذایی ، صنایع چوب ، خشک شویی ها ، صنایع تولید رنگ ، صنایع تولید جوهر و مرکب
حلالها همچنین در بسیاری از محصولات زیر یافت میشوند:
مواد تمیز کننده وپاک کننده گریس وروغن
رنگ بَرها
رنگها،لاک وروغنهای جلا وبراق کننده
چسب ها
جوهر ها وپاک کننده های جوهر
حشره کشها
لوازم آرایشی
حلالها چگونه می توانند روی سلامتی اثر بگذارند؟
حلالهای مختلف می توانند از راههای مختلفی روی سلامتی تاثیر بگذارند.بعضی از اثرات کوتاه مدت شامل موارد زیر است:
تحریک چشم ها، ریه وپوست
سردرد
تهوع
سرگیجه
منگی وحواس پرتی
از دست دادن هوشیاری وحتی مرگ در اثر تماس با غلظتهای خیلی بالای بخارات حلالها
می تواند اتفاق بیفتد.
وقتی که در معرض حلالها هستید، احتمال ایجاد یک حادثه افزایش می یابد.همچنین دراثر تماسهای مکرربا حلالهایی که بصورت ذره در هواهستند می توانند باعث اثرات مزمن روی سلامتی شوند که ممکنست شامل درماتیت باشد.دیگر اثرات احتمالی بستگی به حلالی دارد که درتماس با آن هستید.
چگونه حلالها می توانند وارد بدن شوند؟
اگر بخارات یا فیومها را استنشاق کنید (راه استنشاقی).
اگر حلالها در تماس با پوست قرارگیرند وجذب شوند (راه پوستی).
اگر حلالهای مایع خورده شوند (راه خوراکی).
در صورتی که سلامتی ما در خطرباشد،چه کارهایی بایستی انجام داد؟
اگر معتقدید که در حین کارباحلالها تحت تاثیر آنها قرارمی گیرید، یا نگرانید که احتیاطات کافی بکار برده نمیشود،بایستی ابتدابه سرپرست،مسئول ایمنی یا یک دکتر مراجعه کنید.
چه احتیاطاتی بایستی بکار برده شود؟
هر چه بیشتر درباره حلالها واحتیاطاتی که بایستی بکار ببرید آگاه ترباشید، وضعیت شماایمن تر خواهد بود.به همین علت کسب اطلاعات وآموزش نیز بسیار مهم است.
اطمینان حاصل کنید که کارفرما شما را ازجزئیات مربوط به خطرات حلالهایی که استفاده می شود، احتیاطاتی که هنگام استفاده از حلالها بایستی بکار برده شود و روشهای اجرایی در مواقع اضطراری آگاه ساخته است.
برگه اطلاعات ایمنی(MSDS) وبرچسب محتویات ماده و موارد منعی که توسط سازنده نوشته شده را مطالعه کنید.اگر به توضیحات بیشتری نیاز است از کارفرما سوال کنید.
راجع به استفاده از مواد بدون حلال یا حلالهای ایمن تر نیز سوال کنید.
کنترل بخارات:
بطور کامل از تجهیزات تهویه ایی که کارفرما برای حذف بخارات از منطقه کاری شما تهیه کرده استفاده کنید.
هرگونه آسیب وخرابی سیستم تهویه یا تجهیزات حفاظتی را به کارفرما اطلاع دهید.
هرگونه وسایل حفاظت تنفسی را که در دسترس دارید بپوشید.وسایل حفاظتی را در یک محل تمیز قراردهید.مطمئن شوید که بطور تمیز نگهداری شده وبرای استفاده مناسب است.
ازتهویه طبیعی در صورت امکان استفاده کنید(با بازکردن درها وپنجره ها)
از تبخیر غیر ضروری حلالها بااستفاده در مقادیر کم ازآنها،بستن در قوطیهای حاوی حلالها واستفاده از درپوش های ظروف محتوی آلاینده های حاوی حلالها خودداری کنید.
پارچه ها وکهنه های آلوده به حلالها را دراطراف خود رها نکنید.
تماس با پوست
:از تماس پوستی با حلالها وهر محصولی که حاوی حلال است با استفاده از پوششهای حفاظتی مناسب ( دستکش،پیش بند،عینک حفاظتی یا شیلد های محافظ وغیره) خودداری کنید.
از حلالها برای پاک کردن رنگ،گریس وغیره از روی پوست استفاده نکنید.
موارد دیگر:
در جاهاییکه حلال وجود دارد ازغذا خوردن یا سیگار کشیدن خودداری کنید.
بعد ازکار باحلالها وقبل از خوردن یا کشیدن سیگار دستها رابطور کامل بشوئید.
از بکاربردن هرگونه دود،جوشکاری یا احتراق(شعله) در منطقه کاری خودداری کنید،چراکه ممکنست حاوی بخارات حلالهای کلره باشند که باعث خروج گازهای سمی ازآنها میشود.
کاردرفضاهای بسته:
اگر کار میتواند از راه دیگری انجام شود،کارفرما بایستی این مسئله را بررسی کند.اگر امکان این کار وجودندارد،یک سیستم ایمنی کار بایستی با تجهیزات اضطراری در محل بکار برده شود.هنگام کاردر فضای بسته احتیاطات خاصی لازم است تا ازتماس با حلالها جلوگیری شود.
دریک فضای بسته مانند یک مخزن،چاله،یک اتاق کوچک یاکنار یک وسیله نقلیه،بخارات حلالها نمی توانند براحتی ازمحل خارج شوند ومی توانند بسیار خطرناک وحتی مرگبار شوند.مراقب تشکیل بخارات یا گازهایی که می توانند سمی ، قابل انفجار یا قابل احتراق باشند، باشید.
در کل :
هر نوع ماده ایی که حاوی حلال است را استفاده نکنید،مگر اینکه بطور کافی تهویه شود و از وسایل حفاظت تنفسی استفاده کرده باشید.وارد فضاهای بسته ایی که ممکنست بخارات حلال وجود داشته باشد نشوید،مگر اینکه مطمئن باشیدکه محل ایمن است(توسط تهویه محل و چک کردن فشار هوای محل، یا مگر اینکه احتیاطات خاص بکار برده شود).
مقدمه ای بر مدیریت یکپارچه ایمنی، بهداشت و محیط زیست
?>?>?>
سلام بر همه دوستان .. اینهم مقدمه ای بر HSE که توسط استاد عزیزم دکتر محمدفام تهیه گردیده است ... منتظر بخشهای بعدی باشید
مقدمه ای بر مدیریت یکپارچه ایمنی، بهداشت و محیط زیست
HSE
دکتر ایرج محمدفام
مقدمه:
سازمان بین المللی استاندارد از زمان تاسیس خود در سال 1942 استاندارد های بین المللی متعددی را با همکاری متخصصان وکارشناسان برجسته جهانی و همچنین کارشناسان موسسات استاندارد کشورهای عضو این سازمان تدوین ومنتشر نموده است.
هرکدام از استانداردهای انتشار یافته حیطه خاصی از عملیات و فعالیتها را پوشش داده و بر روی آن متمرکز می گردد. در بیست سال گذشته استانداردهای بین المللی از چنان پذیرشی برخوردار شده اند که بسیاری از کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه استانداردهای ملی و رسمی خود را بسوی پذیرش (Adoption) استانداردهای بین المللی سوق داده ند. با انتشار استاندارهای کیفیت با عنوان کلی استانداردهای سری ISO 9000، موضوع استانداردهای جهانی وارد مرحله تازه تری گردید. بدنبال پذیرش و افزایش محبوبیت استاندارد اخیر استانداردهای مشابه ای مطرح و مورد استقبال گسترده ای قرار گرفتند که از این میان می توان به استانداردهای زیست محیطی و ایمنی و بهداشت شغلی اشاره کرد.
از میان استانداردهای تدوین شده توسط این سازمان , سه مجموعه استاندارد تحت عنوان " مدیریت کیفیت ,مدیریت زیست محیطی و مدیریت بهداشت وایمنی شغلی " و استانداردهای وابسته به آنها اهمیت خاص یافته و بکارگیری اصول و الزامات این استانداردها و سازمانهای تولیدی و خدماتی در سرتاسر جهان دائما در حال گسترش می باشد.
پس از معرفی استانداردهای اخیر و نتایج موفقیت آمیز بکارگیری این رویکرد، امروزه بسیاری از سازمانها به نقش موثر پیاده سازی این نوع استانداردها در افزایش اثربخشی سازمانها سیستم و نقش مفید آنها در جهت اهداف سازمان پی برده اند. از طرف دیگر در هر استانداردی ( ایمنی، بهداشت، کیفیت، محیط زیست، ارگونومی، منابع انسانی و غیره) تنها یکی از ابعاد سازمان مورد توجه قرار گرفته و سیاست ها و اهدافی که تعریف می شوند در جهت آن جنبه از فعالیتهای سازمان می باشد. به همین دلیل هر چند که امروزه هیچ شکی در نقش استانداردها در هدایت و هماهنگ کردن فعالیتها در جهت اهداف سازمان وجود ندارد این امر نیز به اثبات رسیده است که تعدد سیستم ها می تواند باعث پیچیدگی و سردرگمی سازمان, به هدر رفتن منابع, دوباره کاریها, ایجاد تضاد بین سیاستها و اهداف تعریف شده و … گردد. در همین راستا ادغام سیستم های مختلف در سازمان امری الزامی می باشد
یکی از مهمترین علل ادغام سیستم های مدیریتی یاد شده تشابهات بین آنهاست. این تشابهات بین سیستم های مدیریت کیفیت، ایمنی و بهداشت و زیست محیطی و فواید ادغام این سیستم ها در بالاترین سطوح بین المللی شناخته شده و مورد تائید قرار گرفته است بطوریکه در مقدمه استاندارد ISO 14001 نسخه 1996 بیان شده است که این استاندارد بین المللی در اصول کلی سیستم مدیریت با سری استانداردهای ISO 9000 برای سیستم های کیفیت مشترک می باشد. سازمانها ممکن است استفاده از سیستم مدیریت موجود خود را که با سری ISO 9000 سازگار است به عنوان مبنایی برای سیستم مدیریت زیست محیطی خود انتخاب نمایند.
این موضوع در مقدمه استاندارد ISO 9001: 2000 نیز تحت عنوان سازگاری با سایر سیستم های مدیریت مورد اشاره قرار گرفته و بیان شده است که این استاندارد بین المللی در راستای استاندارد ISO 14001 نسخه 1996 می باشد تا سازگاری دو استاندارد را به منظور بهره مندی کاربران این استانداردها ارتقاء بخشد.
با وجود تشابهات فراوان موجود بین این سیستم ها بنظر می رسد که ادغام نیازمندیهای سیستم ایمنی و بهداست با سیستم مدیریت محیط زیست و سیستم های دیگر نسبتاٌ بدون پیچیدگی بوده و براحتی امکانپذیر باشد. ولی این امر در عمل بسادگی میسر نیست زیرا بایستی در ابتدا برای هر سازمانی فواید، مشکلات و مسایل حاشیه ای برای ادغام سیستم ها در نظر گرفت. علاوه بر این در نظر داشتن وجوه اشتراک و تفاوتهای بین سیستم های مورد نظر برای ادغام نیز ضروری می باشد. با این حال اگر نیازمندیهای سیستم های مدیریتی مورد نظر به درستی در سازمان طرح ریزی و اجراء شده باشد و کارکنان سازمان نیز آگاهی و تعهد لازم را در ارتباط با نیازمندیهای سیستم مربوطه داشته باشند ادغام سیستم های مدیریتی براحتی و بدون ایجاد اختلال در روند جاری فعالیتهای سازمان امکانپذیر خواهد بود.
مهمترین فواید ادغام سیستم های مدیریتی عبارتند از:
1. اختصاص صحیح و منطقی منابع
- جلوگیری از اختصاص دوباره یا چند باره منابع داخلی سازمان برای مدیریت سیستم های مختلف
- جلوگیری از هزینه های اضافی و دوباره کاری های اجتناب ناپذیر در مستقر کردن سیستم های جداگانه
2. ایجاد تصویری بهتری از سازمان
یک سیستم مدیریت ادغام شده که توسط گروه ثالث مورد تائید قرار گرفته است می تواند شاخص مناسبی برای برای نشان دادن تعهد سازمان به جامعه باشد. تصویری که چنین سازمانی در جامعه ایجاد می نماید مجموعه ای است که به موازات فعالیت های تجاری خود، مسایل دیگر نظیر موارد زیست محیطی، ایمنی، بهداشتی و غیره را همزمان رعایت می نماید.
3. بهبود عملکرد سازمان
سیستم های مدیریت ادغام یافته با در نظر گرفتن مسایل ایمنی، بهداشت، محیط زیست و غیره می تواند منجر به کاهش و یا حذف حوادث، بیماریهای، آلودگیهای زیست محیطی و موارد مشابه شود که مسایل یاد شده منجر به بهبود عملکرد سازمان خواهد شد.
4. بهبود رضایت مشتری
- ادغام این سیستم ها منجر به عملکرد بهتر کیفی، زیست محیطی، ایمنی و... شده که به نوبه خود رضایت بیشتر مشتریان خواهد انجامید.
- در صورتیکه سازمانی بتواند سیستم های ادغام یافته ای را برای کارهای پروژه ای پیشنهاد نماید این امر باعث کاهش هزینه های پروژه هم برای مشتری و هم برای عرضه کننده خواهد شد.
5. کاهش پیچیدگی و سردرگمی
- از طریق کاهش حجم مستندات سیستم های مدیریتی
- افزایش سهولت در اجراء، نگهداری و بهبود یک سیستم واحد
- افزایش راحتی کارکنان از نظر ارجاع به روشهای اجرایی واحد و ادغام یافته
با وجود فواید فوق ادغام سیستم های مدیریت متفاوت با دشواریها و موانع متعددی نیز همراه است که تعدادی از مهمترین آنها عبارتند از:
1. میزان اعتباری که استانداردهای مرتبط از نظر ثبت و اجراء دارند.
2. نیازمندیهای خاص مشتریان
- در بعضی از بخشهای صنعتی ممکن است قسمتی از نیازمندیهای سیستم ایمنی، بهداشت، محیط زیست و غیره سازمان توسط مشتری یا قانون گذار تعیین شده باشد که این موضوع می تواند ادغام سیستم ها را با دشواری همراه سازد.
- ممکن است نیازمندیهای مشتریان از بخشی به بخش دیگر متفاوت باشد.
3. علایق شخصی
در درون سازمانها ممکن است تمایل خاصی از طرف متخصصین سیستم های مختلف برای حفظ سیستم های جداگانه و مقاومت در برابر ادغام سیستم ها وجود داشته باشد.
یکی از معمولترین سیستم های مدیریتی ادغام یافته سیستم مدیریت HSE است که زادگاه آن بخشهای انرژی شامل پالایشگاههای نفت، گاز، پتروشیمی ها و صنایع مرتبط است. در این سیستم مدیریتی سعی می شود که سه سیستم مدیریتی بهداشت، ایمنی و محیط زیست در هم ادغام شده و بصورت یکپارچه راهبری و کنترل گردد.
از آنجائیکه در حال حاضر هیچ گونه استاندارد جهانی در مورد سیستم یکپارچه HSE وجود ندارد لذا سازمانهای مختلف با توجه به سلایق، محدودیتها، ماهیت عملیاتی، نقاط قوت و موارد مشابه خود از قالب و ساختارهای متفاوتی برای سیستم های یکپارچه HSE خود استفاده می کنند که در بهش زیر یک نمونه جامع از سیستم های مدیریتی یکپارچه HSE مورد بحث قرار می گیرد.
در این بخش و قبل از پرداختن به ساختار سیستم، به منظور ایجاد هماهنگی ودرک یکسان به تشریح اصطلاحات و تعاریف مورد استفاده پرداخته می شود:
1.ممیزی Audit:
فرایند نظام یافته ,مستقل و مدون بمنظور بدست آوردن شواهد ممیزی و ارزیابی آنها بصورت عینی جهت تعیین میزانی که معیار های ممیزی بر آورده می شوند.
ممیزی داخلی ,که گاهی ممیزی شخص اول نیز نامیده می شود توسط خود سازمان یا از جانب آن جهت بازنگری مدیریت و سایر مقاصد داخلی انجام میگیرد.و میتواند مبنای برای خود اظهاری سازمان در مورد انطباق باشد. در بسیاری از موارد بخصوص در سازمانهای کوچک , مستقل بودن میتواند از طریق مسئولیت نداشتن در فعالیتی که تحت عنوان ممیزی است, به اثبات برسد
ممیزی بیرونی آنچه که اصطلاحا ممیزی شخص دوم یا شخص ثالث می نامند در برمی گیرد.ممیزی شخص دوم معمولا طرفهای زینفع از قبیل مشتریان و یا اشخاص از طرف انها انحام می گیرد. ممیزی شخص ثالث توسط سازمانهای ممیزی کننده مستقل بیرونی انجام می گیرد
و هنگامی که دو یا چند سازمان ممیزی کننده در انجام مشترک ممیزی یک ممیز شونده همکاری می کنند آن را ممیزی مشترک می نامند
2.ممیز (Auditor):
شخص دارای شایستگی جهت انجام ممیزی.
3.کارشناس فنی (Technical expert):
شخصی که دانش و یا تخصص معینی را(دانش سازمانی ,فرایندی وزبان وفرهنگی) برای تیم ممیزی فراهم می نماید. کارشناس فنی بعنوان ممیز در تیم ممیزی عمل نم یکند.
4.بهبود مستمر Continual improvement
فرایند ارتقای سیستم مدیریت بهداشت HSE برای دستیابی به بهبودهای در راستای خط و مشی سازمان.
5. خطر Hazard
هرگونه منبع بالقوه زیان آور به شکل جراحات انسانی، بیماری، صدمات به اموال و تجهیزات کارگاه و محیط ویا ترکیبی از آنها.
6.شناسایی خطر Hazard identification
فرایند شناسای وجود خطر یا عامل زیان آور و تعیین مشخصات آن.
17 رویدادIncident
یک رخداد یا اتفاق که که منجر به حادثه (accident) شده ویا پتانسیل منجر شدن به حادثه را داشته با شد.
8. عدم انطباق Non-conformance
هر گونه انحراف از استانداردهای کاری،دستورالعملها،روشهای اجرایی مقررات که بطور مسقیم یا غیر مستقیم منجر به آسیب یا خسارت گردد.
9. اهداف Objective
اهداف یا مقاصد به معنای عملکرد سیستم، که یک سازمان خو درا مقید به حصول آن می داند
10 بهداشت حرفه ای و ایمنی Occupational health and safety
شرایط و عواملی که میتواند بر سلامت کارکنان،کارگران موقتی و پیمانکاری، مهمانان ومراجعه کنندگان ویا هر فرد دیگری در محل تاثیر بگذارد.
21 سیستم مدیریت بهداشت حرفه ای و ایمنی OH &S management system
بخشی از کل سیستم مدیریت که: مدیریت بر ریسکهای بهداشتی و ایمنی ناشی از فعالیتهای هر سازمان را تسهیل منماید که شامل ساختار سازمانی،طرح ریزی،مسئولیتها،اعمال،روشها،فرایند،منابع،حصول،بازنگری خط ومشی بهداشت حرفه ای وایمنی می با شد.
22 سازمان Organization
شرکت،بنگاه،اداره،مجتمع کاری،موسسه و انجمن یا ترکیبی از آنها اعم از ثبت شده یا نشده دولتی یا خصوصی که دارای وظایف وتشکیلات خاص خود باشد.
23 عملکرد Performance
نتایج قابل اندازه گیری سیستم مدیریت بهداشت حرفه ای و ایمنی مربوط به کنترل ریسکها ی ایمنی و بهداشت در راستای خط ومشی سازمان.
24 ریسک Risk
تابعی از احتمال وپیامد ناشی از وقوع یک اتفاق خطرناک را ریسک گویند.
احتمال خطر *بزرگی خطر R=
25 ایمنی Safety
در امان بودن از ریسک قابل قبول یک خطر
26 ریسک قابل تحمل Tolerable risk
ریسکی که میزان آن تا حد قابل تحمل توسط سازمان،با در نظر گرفتن الزامات قانونی وخط مشی بهداشتی –ایمنی پایین آمده است.
27 ارزیابی ریسک Risk Assessment
فرایند کلی برآورد ابعاد وگستردگی ریسک وتصمیم برسراین موضوع که ایا ریسک قابل تحمل است یا نه.
28 محیط زیستEnvironment
محیطی شامل هوا ,آب, خاک ,منابع طبیعی ,گیاهان ,جانوران , انسان و روابط متقابل بین آنها که سازمان در آن فعالیت می کند.
29 جنبه زیست محیطی Environmental aspect
بخشی از فعالیتها ,محصولات یا خدمات یک سازمان که بتوان با محیط زیست تاثیر متقابل داشته باشد.
30 پیامد زیست محیطی Environmental impact
هر تغییری در محیط زیست اعم از نامطلوب یا مفید که تما یا بخشی از آن ناشی از فعالیتهای یک سازمان باشد.
31 پیشگیری از آلودگی Prevention of pollution
استفاده از فرایندها,روش های کاری ,مواد یا محصولاتی که باعث حذف ,جایگزینی ,کاهش و کنترل آلودگی شود و میتوان شامل بازگردانی ,تصفیه ,تغییر فرایند مواد باشد.
مهمترین عناصر سیستم مدیریتی عبارتند از:
1. رهبری و تعهد
اساس یک سیستم مدیریتی MS) (HSEرهبری و تعهد بالاترین رده مدیریت و آمادگی آن برای تهیه منابع کافی در زمینه موارد مربوط به HSE است. بطور کلی عمل تعهد به HSE MS در سطوح مختلف مدیریتی شامل موارد زیر می شود:
- تخصیص منابع مورد نیاز شامل زمان و منابع مادی برای موضوعات HSE
- گنجاندن موضوع HSE در فعالیتهای روزمره پرسنل
- همکاری فعالانه در فعالیتهای مرتبط با HSE در داخل و خارج محیط کار
- ارتباط دادن ملاحظات HSE در تصمیمات کاری
- قدردانی از اقدامات انجام شده در زمینه HSE
- مشارکت در ابتکارات داخل و خارج سازمانی
مدیریت ارشد می تواند از طریق ترویج فرهنگ باور، انگیزه، مشارکت و تعهد همکاری فعال کارکنان داخلی و خارجی را در راستای پیشبرد اهداف HSE پرورش دهد.
- باور در سازمانها منجر به بهبود اجرای HSE شده و یک عامل اساسی در ایجاد و حمایت از ارائه گزارشات حوادث و در نتیجه اجرای موثر HSE MS است.
- انگیزه که بر پایه آگاهی، ادراک، پذیرفتن مسئولیتهای فردی و شناخت مثبت در تقویت روشها و رفتارهای مطلوب است عامل مهمی در اجرا و بهبود HSE است.
- مشارکت کارمندان در همه سطوح از طریق همکاری در توسعه HSE MS و پیگیری مستمر پیشنهادات برای پیشرفت
- تعهد کارکنان نیز عامل ضروری برای بالا رفتن اثربخشی HSE MS محسوب شده و بدون وجود آن اجرای برنامه مورد نظر عملاٌ غیر ممکن خواهد شد.
2. خط مشی و اهداف استراتژیک
خط مشی بخشی از سیستم مدیریتی محسوب می شود که از طریق آن سیاست کل سازمان در رابطه با سیستم یاد شده تعریف و ارائه می گردد.مهمترین مسئله در مورد خط مشی تدوین، توسعه، حمایت و تصدیق آن در بالاترین سطوح مدیریتی و ارائه آن به شکلی کاملاٌ قابل فهم برای کلیه گروههای مرتبط و علاقمند است. برای نمونه در بخش زیر به چند بند از خط مشی های ایمنی و بهداشت و محیط زیستی اشاره می شود:
- تدوین دستورالعمل های ایمنی و بهداشتی برای کلیه عملیات
- ترویج مشارکت در موضوعات ایمنی و بهداشتی
- کاهش ضایعات، مصرف مواد و سوخت و انرژی
- برگزاری دوره های آموزشی و برنامه های آگاهی دهنده برای کارکنان
3. سازماندهی، تعیین منابع و مستند سازی
مهمترین بحث های که در این بخش مطرح می گردد شامل تعیین مسئولیتها، تعیین منابع و مستندسازی فعالیتها می باشد.
تعیین مسئولیتهای HSE در ارتباط مستقیم با ماهیت و ساختار سازمان می باشد برای مثال ممکن است مدیریت ارشد مسئولیت توسعه، تعیین منابع، بازنگری و انطباق موارد با خط مشی تدوین شده را بر عهده بگیرد.
در بخش اختصاص منابع بایستی توجه داشت که این امر شامل کلیه فسمتهای HSE MS باشد که برای نمونه می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- تسهیلات، تجهیزات و واحدها برای رسیدن به الزامات قانونی و نظارتی
- پرسنل، تجهیزات و سازمان در راستای پاسخ به بروز شرایط اضطراری
- تخصیص منابع برای توسعه های جدید
- و...
هدف اصلی از مستند سازی ایجاد یک تشریح و توصیف مناسب از HSE MS و فراهم آوردن یک مرجع کامل برای اجراء ونگهداری سیستم می باشد. مستند سازی می تواند بصورت کاغذی، الکترونیکی و یا اشکال دیگر صورت گیرد ولی مهمترین اصل در آن حفظ و نگهداری مناسب آن جهت دستیابی به محتویات و کنترل تکرار و اصلاح روشهای کاری است..
4. مدیریت ریسک و ارزیابی آن
یک گام مهم دیگر در HSE MS شناسایی خطارت مرتبط با حیطه های بهداشت، ایمنی و محیط زیست و همجنین تعیین اهمیت آنها از طریق ارزیابی ریسک و مدیریت آن می باشد.
امروزه برای شناسایی خطرات و ارزیابی ریسک آنها تکنیک های بسیار زیادی معرفی شده است که هر کدام از نقاط قوت و ضعف خاص خود برخوردار می باشند. تکنیکهای موجود که تعداد آنها از عدد 100 تجاوز می کند را می توان از دیدگاههای مختلف طبقه بندی کرد. برای مثال تعدادی از این تکنیکها کاربرد مدیریتی و تعدادی دیگر کاربرد مهندسی دارند هر چند که در اغلب آنها سیستم مورد مطالعه از هر دو دیدگاه یاد شده ارزیابی می گردد. هم چنین تکنیکها را می توان از نظر تناسب آنها از نظر چرخه عمر سیستم نیز تقسیم بندی کرد. برای مثال در حالیکه روشهای نظیر لیست مقدماتی خطر(PHL) یا آنالیز مقدماتی خطر(PHA) ابزاری مناسب برای ارزیابی سیستم در فازهای اولیه محسوب می شوند بکارگیری تکنیک آنالیز علل معمول (CCA) بدلیل نیاز به اطلاعات جامع جهت تکمیل آن در فازهای ابتدائی قابل توصیه نخواهد بود. علاوه بر این انواعی از تکنیکها از ماهیتی استقرائی و تعدادی دیگر از نوع قیاسی می باشند. برای مثال روش آنالیز درخت رویداد(ETA)برای آنالیز از ساختار کل به جزء استفاده می کند در صورتیکه این ساختار در روش حالات شکست و آنالیز اثرات(FM&EA) از نوع جزء به کل است. علاوه بر این روشهای نظیر آنالیز درخت خطا(FTA)امکان کمی سازی نتایج را فراهم می سازد ولی تکنیکهای نظیر آنالیز خطرات خطا(FHA) از توانمندیهای یاد شده برخوردار نمی باشد
از مهمترین روشهای ارزیابی و مدیریت ریسک می توان به موارد زیر اشاره کرد:
1. Cause-Consequence Analysis
2.Common Cause Analysis
3. Energy Trace and Barrier Analysis(ETBA)
4. Event Tree Analysis (ETA)
5. Explosive Safety Analysis
6. Failure Modes And Effects Analysis (FMEA)
7. Failure Modes, Effects, and Criticality Analysis (FMECA)
8. Fault Hazard Analysis
9.Fault Tree Analysis (FTA)
10. Fire Hazards Analysis
11. Hazard and Operability Study (HAZOP)
12. Human Error Analysis
13. Interface Analysis
14. Job Safety Analysis
15. Management Oversight and Risk Tree (MORT)
16. Operating and Support Hazard Analysis(OSHA)
17. Preliminary Hazard Analysis (PHA)
18. Preliminary Hazard List (PHL)
19. Technique for Human Error Prediction (THERP)
20. What-If Analysis
5-طرحریزی
این بخش برنامه ریزی قطعی فعالیتهای کاری را که شامل معیار اندازه گیری کاهش ریسک می باشد مشتمل می گردد و برنامه ریزی برای عملیات موجود، مدیریت تغییرات و توسعه روش پاسخگویی به شرایط اضطراری را پوشش می دهد.
6.اجراء و پایش
منظور از این قسمت تعیین چگونگی انجام و پایش فعالیتها و همچنین نحوه بکارگیری اقدامات اصلاحی در زمانهای مورد نیاز است. بعبارت بهتر در این بخش برای اجرای عملی و موثر اقدامات طرحریزی شده در فسمت قبل، روشهای اجرائی و محتوا و شیوه های آموزشی برای کلیه افراد درگیر تدوین شده و کنترل می گردد.
7. ممیزی و بازنگری
در این قسمت ارزیابی دوره ای سیستم، اجراء، اثربخشی و تناسب نهادی آن مورد بحث قرار می گیرد. یک برنامه ممیزی می تواند یک یا چند ممیزی را شامل شود که این امر به ماهیت وپیچیدگی سازمان بستگی دارد. مدیریت رده بالای سازمان بایستی اختیار کافی برای مدیریت کردن برنامه ممیزی را تفویض نماید.
QHSE part 01
سلام و درود فراوان بر شما همکاران عزیز ?>?>?>
در مورد HSE که بسیار مورد توجه دوستان قرار گرفته ، طی مذاکراتی که با جناب آقای دکتر مجمدفام داشتم مقرر گردید مطالبی را به اتفاق در سایت قرار دهیم که در حال تایپ می باشد .و به زودی شاهد آن خواهید بود ....
استقرار سیستم کیفیت،بهداشت،ایمنی و محیط زیست(QHSE) در ذخیره سازی گاز طبیعی در مخازن زیرزمینی
قسمت اول
مهندس امیرحسین فائزنژاد
مدیر QHSE
مقدمه
سازمان های متعددی در جهان بخصوص در زمینه نفت، گازو پتروشیمی به منظور بهبود سیستم خودشان و حضور بیشتر در بازار رقابت، سیستمهایی را مانند ایزو 9000، ایزو 14001 و، استاندارد ایمنی و بهداشت شغلی را اجرا نمودهاند.
در دهه اخیر توجه به تهیه ، تدوین و اجرای سیستم کیفیت، ایمنی، بهداشت و محیط زیست توسط سازمانها رو به افزایش است. و سازمانهای بزرگ در زمینه ذخیره سازی گاز در مخزن زیر زمینی این سیستم را تدوین و اجرا مینمایند.
در راستای اجرای سیستم کیفیت، ایمنی، بهداشت و محیط زیست، معمولاَ سازمانها استانداردهای ایزو 9001 چاپ سال 2000 ، استاندارد. ایمنی و بهداشت شغلی و استاندارد ایزو14001 را اجرا مینمایند.
استاندارد ایزو 9001 چاپ سال 2000، نیازمندیهای یک سیستم مدیریت کیفیت است که به منظور توانمندکردن سازمان در فراهم نمودن محصولات طبق اهداف سازمان، نیازمندیهای مشتری، قوانین مرتبط جهت رضایت بیشتر مشتری تهیه و تدوین شده است.
استاندارد ایمنی و بهداشت حرفهای، نیازمندیهای یک سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت شغلی میباشد که به منظور ایجاد شرایط و عواملی که بر سلامت و بهداشت کارکنان و کارگران موقت سازمان، تامین کنندگان، شرکاء، بازدیدکنندگان و سایر افراد در محل کار اثر میگذارد، تهیه و تدوین شده است.
استاندارد ایزو 14001 نیازمندیهای یک سیستم مدیریت زیست محیطی میباشد که به منظور جلوگیری از آلودگی به محیط زیست که شامل هوا، آب، خاک، منابع زیرزمینی، جانوران و انسان میباشد، تهیه و تدوین شده است.
در خاتمه، سیستم کیفیت، ایمنی، بهداشت و محیط زیست، نیازمندیهای یک سیستم کیفیت، ایمنی، بهداشت و محیط زیست است که به منظور توانمند کردن سازمان جهت مسرور نمودن مشتریان، ایجاد شرایط مناسب ایمنی ، بهداشت، ومحیط زیست برای کلیه کارکنان سازمان، تامین کنندگان، شرکاء و بازدیدکنندگان بطور سیستماتیک تهیه و تدوین شده است.
سیستم کیفیت، ایمنی، بهداشت و محیط زیست (QHSE)
این سیستم در راستای هدایت فعالیتهای سازمان با در نظر گیری کیفیت محصول و خدمت، بهداشت و ایمنی مشتریان ، کارکنان، پیمانکاران وحفظ محیط زیست تهیه و تدوین شده است.
نیازمندیهای سیستم QHSE شامل هشت بخش به شرح زیر میباشد:
بخش اول: تعهد و رهبری
COMMITMENT AND LEADRSHIP
بخش دوم: خطمشیها و اهداف
POLICIES AND OBJENTIVES
بخش سوم: سازمان و منابع
ORGANIZATION AND RESOURCES
بخش چهارم: مدیریت پیمانکار و تامین کننده
CONTRACTOR AND SUPPLIER MANAGEMENT
بخش پنجم: مدیریت ریسک
RISK MANAGEMENT
بخش ششم: طراحی و برنامهریزی
DESIGN AND PLANNING
بخش هفتم: استقرار و پایش
IMPLEMENTATION AND MONITORING
بخش هشتم: ارزیایی و بهبود مستمر
ASSESSMENT AND CONTINUOUS IMPROVEMENT
سازمانها برای آنکه بتوانند سیستم QHSE را اجرا نمایند، باید کلیه نیازمندیهای آنرا رعایت نمایند.
فواید سیستم کیفیت، ایمنی، بهداشت و محیط زیست
فواید اجرای سیستم کیفیت، ایمنی، بهداشت و محیط زیست به شرح زیر میباشد:
v افزایش سود بالقوه که از بهبود در اثر بخشی فرآیند و هزینههای پائینتر عملیات پدید میآید.
v کاهش در زمان توقف
v ارتقاء توانایی داخلی سازمان در ارزیابی عملکرد کارکنان ، شناسایی و حل مشکلات و ارائه برنامهای برای بهبود
v بهبود در روحیه کارکنان
v بهبود در روابط عمومی
بخش اول : تعهد و رهبری COMMITMENT AND LEADERSHIP
مدیریت ارشد سازمان باید سیستم QHSE را با رهبری و تعهدی توانمند با مشارکت کلیه کارکنان ایجاد و منابع مورد نیاز را در راستای اجرای اهداف این سیستم در اختیار کارکنان قرار میدهد.
تعهد و رهبری شامل موارد زیر میباشد:
1- تعهد COMMITEMENT
مدیران باید تعهدشان را در اجرای سیستم QHSE در سراسر سازمان تعیین و منابع مورد نیاز را جهت اجرا و نگهداری این سیستم QHSE فراهم مینمایند.
2- رهبری LEADRSHIP
مدیران با رهبری مقتدرانه و توانمند و مشارکت فعال کارکنان را جهت اجرای سیستم QHSE، پذیرفته و اطمینان میدهند که کلیه کارکنان مبانی سیستم QHSE را درک و در اجرای این سیستم مشارکت دارنند.
بخش دوم: خطمشیها و اهداف POLICIES AND OBJECTIVES
خطمشیها و اهداف سازمان باید در کلیه سطوح تهیه، تدوین، اجرا و نگهداری میگردد.
خطمشی و اهداف شامل موارد زیر میباشد:
1- خطمشیها POLICIES
سازمان مسئول تهیه، ،تدوین، اجرا و بازنگری خطمشی ها میباشند و اطمینان میدهند که این خطمشیها توسط کارکنان درک شده است.
2- اهداف OBJECTIVES
مدیران باید اهداف سازمان را شناسایی و تعیین مینماید این اهداف باید به اطلاع کلیه مشتریان، کارکنان، پیمانکاران رسانده و برنامههای ممیزی نیز جهت عملکرد سیستم QHSE در قبال اهداف تعیین شده، ارائه گردد.
بخش سوم: سازمان و منابع ORGANIZATION AND RESOURCES
مسئولیتهای سازمانی باید تعیین و منابع مورد نیاز جهت نائل شدن به اهداف سیستم QHSE فراهم شود.
سازمان و منابع شامل موارد زیر میباشد:
1- مسئولیتهای سازمانی ORGANIZATIONAl RESPONSIBILITIES
مدیران مسئول اجرای سیستم QHSE میباشند و کلیه کارکنان نیز موظف هستند این سیستم را اجرا نمایند. این مدیران اطمینان میدهند که کلیه کارکنان دارای شرح وظایف میباشند و آگاهی کامل نسبت به شرح وظایف محوله را دارنند.
2ـ ساختار سازمان ORGANIZATIONAL STRUCTURE
سازمان ساختار سازمان را باید تهیه و تدوین نماید.
3- آموزش صلاحیت TRAINING AND COMPETENCE
برنامههای تعلیم و آموزش باید به منظور اطمینان از صلاحیت کارکنان تهیه، تدوین و اجرا میگردد، و صلاحیت کلیه کارکنان مورد ممیزی قرار میگیرد وکارکنان تائید شده در فهرست اسامی افراد تائیده شده قرار میگیرند و سوابق آموزشی کارکنان ثبت و نگهداری میشود.
4- مدیریت اطلاعات INFORMATION MANAGEMENT
فرآیندهای باز خور اطلاعات باید در سازمان ایجاد گردد وارتباط موثر و دوطرفه مانند ارتباط با مشتریان و پیمانکاران باید انجام گیرد.
در راستای اجرای مدیریت اطلاعات موارد زیر باید انجام شود:
v تهیه فرآیند مدیریت اطلاعات به منظور اطمینان از آنکه اطلاعات بروز و معتبر است.
v ارتباط بر قرار شدن ما بین خطمشیها/ استانداردها و روشهای اجرایی خطمشیها، استانداردها و روشهای اجرایی
v ایجاد مدارک که ارتباط منطقی ما بین مشتری و پیمانکاران را نشان دهد.
5- استانداردها STANDARDS
شناسایی و تهیه استانداردها مربوط به سیستم QHSE
بخش چهارم: مدیریت پیمانکار و تامین کننده
CONTRACTOR AND SUPPLIER MANAGEMENT
تامین کنندهگان و پیمانکاران باید اطمینان دهند که محصولات و خدمات بر اساس استانداردها و الزامات ملی و بینالمللی و قوانین سیستم QSHE باشد.
مدیریت و پیمانکار و تامین کننده شامل موارد زیر میباشد:
1- ارزیابی/ صلاحیت و انتخاب پیمانکار
EVALUATION, QUALIFICATION AND SELECTION
کلیه تامین کنندگان و پیمانکاران باید بر اساس کیفیت، ایمنی، بهداشت و محیط زیست انتخاب شوند.
2- مدیریت MANAGEMENT
تامین کنندگان و پیمانکاران باید اطمینان دهند که عملکرد سیستم QHSE مطابق با الزامات قرداد میباشد.
3- عملکرد پیمانکار CONTRACTOR PERFORMANCE
روش اجرایی پایش عملکرد پیمانکار در زمینه سیستم QHSE باید تهیه و اجرا گردد.
مدیریت ریسک ۱
مدیریت ریسک?>?>?>
( قسمت اول )
مهندس حوراسادات قاینی
منبع : Introduction To Safety Engineering
از آنجائی که مدیریت ریسک در زمینه های پیچیده ای در رابطه با پیشگیری از خسارت بکار می رود. این فصل مقدمه ای مختصر برای این موضوع ارائه می کند.
مدیریت ریسک فرآیندی است که تصمیماتی در خصوص کنترل و کاهش خطرات و پذیرش ریسک های باقی مانده را مدیریت می کند.
آنالیز ریسک با روشهای ریاضی، میزان هزینه های سالانه بیمه ای، کاهش سود و هزینه های جاری را که بایستی تمامی خسارات را در طی سالهای متمادی پوشش دهد محاسبه می کند.
آنالیز سود ـ هزینه :
آنالیز سود ـ هزینه یکی از تکنیکهای ارزیابی ریسک است. به زبانی ساده تر آنالیز سود ـ هزینه، اندازه گیری هزینه های انجام اقدام یا اقدامات و اندازه گیری مزایایی که در نتیجه این اقدامات بوجود می آید، می باشد، سپس ارتباط بین این دو فاکتور محاسبه می شود.
زمانی که اهداف تعیین شد. محدودیتها (اجبارها،تحمیل ها) برای دستیابی به اهداف، بایستی تخمین زده شوند. در برنامه ریزی برای مشکل، شما اثرات و اجبارهایی که به علت راه حلهای بهینه مشکل رخ می دهد را تحلیل می کنید.
این محدودیت ها ممکنه طبق موارد زیر طبقه بندی شوند :
1- موانع فیزیکی که به علت محدودیتهای انسان، تکنولوژی و امکانات تولیدی بوجود می آید.
2- موانع حقوقی شامل قوانین، احکام دادگاهی، احکام اداری و قراردادهای بین المللی.
3- محدودیت های مدیریتی یا اداری ناشی از محدودیت اشخاص و منابع فیزیکی موجود در دسترس مرتبط با اهداف
4- محدودیتهای توزیعی مرکب از محدودیت های وضع شده بوسیله مناطق جغرافیائی، طبقه های درآمدی و توزیع سنی صاحب کاران یا مشتری هایی که خریدار (ارزش ـ قیمت) مقرر شده بوسیله زمان هستند.
5- احیاء سیاستگذاری ناشی از محدودیت های وضع شده بر سازمان بوسیله فرایندهای سیاستگذاری موجود در سیستم.
6- محدودیت های مالی و بودجه ای وضع شده بوسیله بودجه های ثابت، هزینه های عمده، نرخهای ارز خارجی یا خط مشی های مالی پایه گذاری شده بوسیله سازمان.
7- محدودیتهای سنتی، اجتماعی و مذهبی وضع شده بوسیله رسوم اجتماعی و عادتها و ارزشهای سیستم که حق انتخاب و اقدامات ممکن را کاهش می دهد.
بعدازاینکه اهداف پایه گذاری شده و محدودیت ها تخمین زده شدند باید اثرات خارجی امتحان شود.
این اثرات جانبی به شکل زیر طبقه بندی شده اند :
1- تولید بر تولید : فعالیت سازنده ای که بر روی کارکرد یا بازده دیگر سازندگان اثر می گذارد، برای مثال آب پمپ شده از یک چشمه بروی چشمه های مجاور آن اثر می گذارد.
2- تولید بر مصرف : فعالیت تولید کننده ای که روی مصرف کنندگان تأثیر می گذارد. برای مثال سروصدا و آلودگی
3- مصرف بر مصرف : فعالیت یا عملکرد مصرف کننده ای که روی دیگر مصرف کنندگان تأثیر می گذارد برای مثال سروصدای رادیو در یک پارک عمومی.
4- مصرف بر تولید : عملکرد مصرف کنندگانی که روی تولید کنندگان تأثیر می گذارد، برای مثال گشت و گذار شخصی از وسط یک زمین کشت شده.
اولین قدم در آنالیز سود ـ هزینه، محاسبه ریسک لاینفک یک فعالیت می باشد. سالهاست شرکتهای بیمه به منظور محاسبه میزان حق بیمه، به روی اندازه گیری ریسک ها تمرکز کرده اند. می توان کاهش مخاطرات ناشی از برخی اقدامات مانند پرواز کردن (یک مرگ در طی 5/2 میلیون مایل پرواز) را در بسیاری از سالنامه های معتبر پیدا کرد.
برای دیگر فعالیت ها، کار کمی دشوارتر است. اولاً نتایج برخی اقدامات دقیقاً بعد از رویداد (مواجهه)رخ نمی دهد.
مواجهه زیاد با اشعه های x ، تماس با مواد شیمیائی خاص یا تماس با داروهای خطرناک غالباً آسیب های ظاهری را حتی تا ماهها و سالها بعد از مواجهه اولیه بروز نمی دهند. دوماً، زمانی که در یک محیط بیش از یک مخاطره وجود داشته باشد تشخیص دادن ریسک ها کار دشواری است. اگر چه معلوم شده که آزبستوز می تواند سرطان ایجاد کند اما بسیاری از کارگران آزبستوز سیگار هم می کشند. بنابراین زمانی که سرطان ریه گسترش پیدا می کند علت اصلی آن نامعلوم است مگر اینکه سرطان از نوع مزوتلیوما باشد که سرطانی است که تنها بر اثر آزبستوز ایجاد می شود.
کارگرانی که در خطر مواجهه با آزبستوز هستند شامل کارگران استخدام شده در کارخانه کشتی سازی در طی جنگ جهانی دوم، کارگران صنایع تولید آزبست،......
پرسنل نگهداری مواد شیمیائی و تعمیر پالایشگاه، کارگران کارخانه برق، مهندسین و آتشنشانانی که در ساختمانهای مسکونی، تجاری و صنعتی کشیک می دهند و تغییر نمی کنند. گروههای دیگری که در معرض آزبست هستند شامل کارگران ماشین بخار راه آهن، مهندسین کشتیرانی و پرسنل اتاق موتور نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا می باشند که حتی ممکنه خانواده های آنها هم مواجهه قابل ملاحظه ای داشته باشند.
صنعت ساختمان Land-based در محصولات تمام شده خود هم به طور مستقیم و هم به صورت ترکیبی، بیش از ?>?>?> کل آزبست استخراج شده یا وارد شده به ایالات متحده را استفاده می کرد. در میان کارگران این صنعت که در مواجهه با آزبست بودند نقاشانی بودند که دیوارهای بتونه کاری شده را سمباده می زدند، نجارانی بودند که قالبهای چوبی دیوارهای بتونی و سیمانی و آجرهای صوتی حاوی آزبست را می بریدند. نصب کنندگان آجر در کف زمین که آجرها را روی زمینهایی که قبلاً با ماسه پوشانده شده بود نصب می کردند و اندودگرانی که مواد حاوی آزبست را روی فولاد ساختمانهای اداری عظیم ضد حریق و نیز روی سطح اتاق تالارها، کلوبهای شبانه و دیوار مدارس جهت عایق کاری و پوشش صوتی قرار می دادند.
مواجهه های غیر مستقیم برای کارگران مشاغلی که مواد آزبستی در محیط کارشان اسپری شده و نیز برای کودکانی که در مدارسی حضور می یابند که پوشش آزبستی درآنجا بکار رفته، مانند مواجهه کارگرانی که در کارخانه کشتی سازی هستند مهم می باشند. (یعنی مواجهه غیر مستقیم مانند مواجهه مستقیم دارای اهمیت است)
دردسر، بیشتر این حقیقت است که برخی از بزرگترین مخاطرات از روی آمار قابل تعیین نیستند زیرا پیشینه معتبری بعنوان راهنمایی وجود ندارد. نمی توان گفت که چون هرگز یک حادثه فاجعه آمیز در نیروگاه هسته ای رخ نداده پس یک بار هم نمی تواند رخ دهد. دانشمندان تخمین می زنند که حادثه در نیروگاههای هسته ای یکبار در هر صد سال رخ می دهد. اگر 75 نیروگاه هسته ای فعال داشته باشیم میزان ریسک برای رخ داد حادثه در سال بعد چقدر است؟ برای محاسبه ریسک ها، اقتصاددانان مجبور به ساخت مدلهای پیشرفته کامپیوترهایی هستند که قادر به تشخیص خطا در موارد مختلف و مقایسه تجربیات گذشته با موقعیت های مشابه باشد و بتواند از میان دامنه وسیعی از چگونگی احتمال، بروز نقص ویژه ای را تعیین کند.
هزینه برای کاهش ریسک :
بعد از تخمین زدن ریسک، لازم است که هزینه کاهش دادن آن محاسبه گردد (این محاسبه معمولاً بر هزینه افزایش طول عمر نزدیک به یک سال یا بر هزینه افزایش میانگین عمر طولانی برای شخصی که به طور متوسط ریسک پذیر است، دلالت دارد.) این محاسبه ها برای سطوح مختلفی از کاهش ریسک صورت می گیرد و سپس روی نمودار کشیده می شوند. (این فرایند میزان (هزینه یا ارزشی) را که ما برای زندگی مان قائلیم نادیده می گیرد).
کوشش ها در تعیین معیار اقتصادی برای زندگی انسان حقیقتاً به نسل گذشته بر می گردد، زمانی که سازمانهایی مانند خدمات بهداشت عمومی ایالات متحده و ارتش آمریکا سعی کنند هزینه های مربوط به بیمار شدن یا ناتوان شدن فرد را برای جامعه مشخص کنند. با استفاده از سن، درآمد و دیگر اطلاعات محاسبه شده است، زمانی که یک شخص در بزرگراه کشته می شود، معادل 300000 دلار در توان نیروی تولید، زمان دادگاه، خدمات اورژانسی، مخارج آیین دفن و دیگر هزینه ها از دست می رود. این دیدگاه در مورد توجه قراردادن فشار روحی و ذهنی ناشی از دست دادن انسان، نقص دارد یا (این دیدگاه فشارهای روحی و روانی را در نظر نمی گیرد و به همین علت رد شده است)
اینکه چه مقدار ریسک قابل قبول است بستگی به میزان مزایا دارد. یعنی به ریسک بالاتر مزایای بیشتری بایستی تعلق بگیرد.
عوامل مؤثر بر ریسک پذیری ۱
عوامل مؤثر بر ریسک پذیری?>?>?>
(قسمت اول)
دکتر شیرازه ارقامی
مقدمه
مطالعات رفتار سازمانی نشان می دهند که محیط کار یک ارتباط پویا و متقابل میان افراد پدید می آورد و بخشی مهم از محیط اجتماعی آنها را فراهم می سازد. بنابراین مسوولیت پذیری کارکنان بیش از چهارچوب های مقرراتی می تواند موجب ایمن کردن محیط کار شود. با توجه به رهنمودهای پیشنهاد شده از سوی دفتر بین المللی کار، در هزاره ی سوم میلادی مهم ترین اصل در پیشبرد اهداف ایمنی، تمرکز بر فرهنگ ایمنی است ]1[. برای ارتقا فرهنگ و دست یافتن به یک محیط کار ایمن، باید سطح ریسک پذیری مورد توجه قرار گیرد. برای بررسی این موضوع، لازم است مدل روانشناختی پردازش اطلاعات در نظر گرفته شود. بر پایه ی این مدل هنگامی که انسان تصمیم می گیرد رفتاری را از خود بروز دهد، یک فرآیند در ذهن او صورت می گیرد که دارای سه مرحله است ]2[. بر پایه این مدل، محرک های محیطی به وسیله حواس دریافت می شوند، آنگاه آنچه که به وسیله حواس دریافت شده، با توجه به آموخته های پیشین فرد و انگیزش های او ادراک می شود. سپس فرد ادراکات خود را تحلیل کرده و برپایه آن یک رفتار ویژه از خود بروز می دهد. باید توجه داشت در هر سه مرحله تجارب و انگیزش های فرد، عوامل تأثیرگذار خواهند بود. در ارتباط با موضوع ریسک پذیری نیز مراحل اصلی شامل ادراک خطر، ارزیابی ریسک و پذیرش ریسک می باشد.
چکیده
با توجه به رهنمودهای پیشنهاد شده از سوی دفتر بین المللی کار، مهم ترین اصل در پیشبرد اهداف ایمنی در هزاره ی سوم میلادی تمرکز بر فرهنگ ایمنی است. یکی از پایه های اصلی در ارتقا فرهنگ ایمنی، توجه به سطح ریسک پذیری کارکنان است. در این مقاله مدل روانشناختی پردازش اطلاعات و عوامل موثر بر ریسک پذیری افراد بررسی می شود.
ادراک خطر
از دیدگاه ایمنی، خطر یک منبع انرژی یا ماده ای سمی است که می تواند موجب بروز زیان شود و دارای پتانسیل صدمه و آسیب است. پدیده ادراک یک پدیده تفسیری و انتخابی است. البته انتخابی بودن، لزوما به معنای خودآگاه بودن نیست. یعنی پیش از آنکه هر فرد به تفسیر دریافت های خود بپردازد، به گونه ای ناخود آگاه و بر پایه عقاید و نگرش های قبلی، گزینش خود را انجام داده است و برای نمونه، هرگاه اطلاعاتی جدید از یک منبع منتشر شود، افراد این اطلاعات را بر پایه میزان اعتماد خود به آن منبع خواهند پذیرفت، پس انتخاب آنها از پیش تعیین شده است.
در سال 1987 یک پژوهشگر به نام راپرت به بررسی ادراک خطر در کارکنان صنایع آهن و فولاد، مأموران جمع آوری زباله و آزمایشگاه های تشخیص طبی پرداخت. این کارکنان 2230 خطر را در محیط کار خود شناسایی کردند. بررسی نشان داد، 42 درصد از آن خطرات، به وسیله حواس قابل درک هستند. در 22 درصد از موارد، علایم خطر به وسیله حواس انسان دریافت می شود و خطر بر پایه مقایسه با استانداردها قابل درک است، مانند شدید بودن صدا. در 23 درصد از موارد، خطرات به راحتی و بر پایه تجارب پیشین فرد قابل درک است مانند سطح خیس که می تواند موجب سرخوردن فرد شود. نشانه های خطر در 13 درصد از موارد، تنها با اقدامات مناسب برای شناسایی خطر قابل درک است، مانند پی بردن به وجود جریان برق در سیم به وسیله فازمتر. این نتایج نشان می دهند که فرآیند ادراک خطر می تواند از یک تشخیص ساده تا یک تفسیر دقیق تغییر کند و باید توجه داشت در شرایطی که درک خطر نیاز به یک روند تفسیری دقیق دارد، احتمال بروز خطا بیشتر می شود. به ویژه هنگامی که کارکنان مجبور هستند علایم دیداری و شنیداری گوناگون دریافت کنند.
به این ترتیب باید گفت ادراک خطر به شیوه های گوناگون ذیل صورت می گیرد:
دریافت های حسی بی واسطه، دریافت های حسی به واسطه نشانگرها و علایم و همچنین درک خطر بر پایه دانش یا تجربه فرد. دریافت های حسی بی واسطه (مانند اندازه، رنگ، صدا، بو، ارتعاش و...) به وسیله اندام های حسی صورت می گیرد. البته دامنه ادراک به وسیله دریافت های حسی بی واسطه، با محدودیت روبرو است. زیرا گستره طبیعی واکنش اندام های حسی، محدود است. از آن گذشته، دامنه بر اثر عواملی همچون خستگی، بیماری، مصرف مشروبات الکلی یا مواد مخدر، حواس پرتی، عدم هوشیاری کافی و نیز عوامل نامساعد محیطی مانند درخشندگی یا وجود مه، کاهش می یابد. به علاوه بسیاری از خطرات موجب تحریک حواس انسان نمی شوند. این خطرات تنها به وسیله نشانگرهایی ویژه قابل درک هستند مانند گاز مونوکسید کربن، متان، اشعه X و مواد رادیواکتیو. همچنین، خطراتی وجود دارند که مستقیماً قابل درک نیستند و در یک مدت محدود نیز نمی توان آنها را با ابزارهایی مناسب، قابل درک کرد. ادراک این گونه خطرات، تنها بر پایه دانسته ها و تجربه فرد صورت می گیرد. (مانند درک خطر انتقال میکروب از یک فرد به ظاهر سالم)
ارزیابی ریسک
در مسیر پردازش اطلاعات، پس از آنکه خطر درک شد، مرحله بعدی ارزیابی ریسک خواهد بود. آشکار است که افراد مختلف از یک ریسک مشخص، برداشت هایی گوناگون دارند. به ویژه برآورد میزان ریسک از سوی افراد غیرعلمی، مانند کارگران، با نتایج آماری و معادلات ریاضی ریسک همخوانی ندارد. به این ترتیب، باید گفت مفهوم ریسک دو جنبه گوناگون را در بر می گیرد ]3 [.
ـ برداشت افراد غیرعلمی از میزان ریسک که به آن ریسک ذهنی یا درکی می گویند.
ـ برآورد علمی بر پایه اطلاعات آماری از میزان ریسک، که به آن ریسک واقعی می گویند.
ریسک ذهنی ممکن است بیشتر یا کمتر از ریسک واقعی باشد. برای نمونه، میزان تلفات ناشی از سوانح ترافیکی و جاده ای بیش از تلفات ناشی از ایدز یا سرطان است (ریسک واقعی). ولی نگرانی مردم (ریسک ذهنی) به گونه ای دیگر است ]4 [. ارزیابی ریسک ممکن است آگاهانه یا ناآگاهانه صورت گیرد.
مسلماً عواملی وجود دارند که بر قضاوت ناصحیح افراد موثر هستند و برای اصلاح سطح ریسک پذیری، لازم است این عوامل شناخته شوند.
ایمنی در نگهداری مواد شیمیایی
ایمنی در نگهداری مواد شیمیایی?>?>?>
مهندس داوود کرمانی
( 1 ) آشنایی با لوزی شناسایی خطر
خطرات مواد شیمیایی توأم با ازدیاد مصرفشان در صنایع مختلف افزایش یافته و از طرفی چون بخاطرسپردن خطرات مواد شیمیایی گوناگون و چگونگی مقابله با آنها برای هر شخص امکان پذیر نیست .بنابراین جهت سهولت در مورد آگاهی از خطر هر ماده شیمیایی از یک لوزی چهار خانه استفاده میشود . تا هر شخصی با توجه به آشنایی قبلی با مشخصات این لوزی از چگونگی خطرات آن ماده شیمیایی آگاه گردد.
لوزی خطر
لوزی خطر دارای چهار خانه است .
v خانه بالایی مربوط به قابلیت اشتعال جسم می باشد .
v خانهی سمت راست قابلیت فعل و انفعال شیمیایی ( پایدار و از نظر ترکیب با آب) را نشان میدهد .
v خانه سمت چپ لوزی خطرات بهداشتی ( خطر ماده شیمیایی بر روی سلامتی ) را نشان میدهد .
v خانه پایینی نشان دهنده خطرات خاص میباشد .
خانههای لوزی دارای یک زمینه رنگی یا حروف رنگی ثابت بصورت زیر می باشد :
§ رنگ قرمز برای خانه بالا ( قابلیت اشتعال )
§ رنگ آبی برای خانه سمت چپ ( خطرات بهداشتی )
§ رنگ زرد برای خانه سمت راست ( قابلیت فعل وانفعال شیمیایی )
§ ?>?>?>?>?>?>خانه پایین بیرنگ و یا اینکه به رنگ بدنه محموله میباشد ( خطرات خاص )
هر کدام از موارد فوق ( قابلیت فعل و انفعال شیمیایی . قابلیت اشتعال . خطرات شیمیایی ) به پنج درجه تقسیم میشوند ( از درجه صفر تا درجه 4 ) بطوریکه درجه صفر نشان دهنده بیخطری و درجه 4 نشان دهنده خطر بسیار شدید میباشد .
ü این درجه بندی در مورد خطرات خاص وجود ندارد .
قابلیت اشتعال مواد شیمیایی
درجه 4:
گازهای شدیدا قابل اشتعال و مایعات بسیار فرار قابل اشتعال و موادی که در حالت گردو غبار در هوا تشکیل مخلوط انفجاری میدهند. مانند: سولفید هیدروژن – استالدئید- اسید پیکریک.
درجه 3:
مایعاتی که تقریبا در حرارت نرمال مشتعل میشوند. مانند: هیدروکسیل امین – فسفر سفید – استایرن .
درجه 2:
مایعاتی که جهت مشتعل شدن باید مقداری حرارت ببینند و جامداتی که تولید بخارات قابل اشتعال مینماید. مانند: اسید استیک – نفتالن – فرم الدئید.
درجه 1:
موادی که قبل اشتعال باید حرارت ببینند. مانند: گلیسیرین – سولفور – روی .
درجه صفر :
موادی که مشتعل نمیشوند . مانند : اسید نیتریک – پراکسید سدیم – اسید سولفوریک .
خطر بهداشتی مواد
منظور از خطرات بهداشتی همان خطرات و مضرات مواد شیمیایی بر روی سلامتی انسان می باشد و مفهوم درجات پنجگانه آن بشرح زیر میباشد :
درجه 4:
موادی که مقدار کمی از بخارات آنها میتواند سبب مرگ شود مانند هیدروژن سیانید HCN
درجه 3 :
موادی که خطرات فوقالعاده برای سلامتی دارند مانند سولفید هیدروژن H2S هیدرواکسید سدیم NaOH فسفر سفید P
درجه 2 :
موادی که برای سلامتی خطرناک هستند . مانند اکسید اتیلن C2H4O نفتالین C10H8
درجه 1:
موادی که خطرات کمی برای سلامتی دارند . مانند کلسیم Ca
درجه صفر :
مو ادی که تحت شرایط حریق نیز خطری برای سلامتی تولید نمیکنند . برنز. فسفر قرمز
قابلیت فعل و انفعال شیمیایی
میزان پایداری و ترکیب ماده شیمیایی با آب را نشان داده و تقسیم بندی آن بصورت زیر است :
درجه 4:
موادی که در حرارت و فشار معمولی قادر به تجزیه یا واکنش انفجاری است . مانند اسید پیکریک و تری نیترو تولوئن
درجه 3 :
موادی که قادر به تجزیه یا واکنش انفجاری بوده ولی جهت این عمل به چاشنی یا حرارت کافی نیاز دارند . مانند فلوئر f
درجه 2:
موادی که در حالت عادی ناپایدار بوده و تغییرات شیمیایی یا فته ولی منفجر نمیشود
درجه 1 :
موادی که درحالت عادی پایدار بوده ولی در حرارت و فشار بالا ممکن است ناپایدار شوند و با آب واکنش نمود ه ( ولی نه بشدت ) انرژی آزاد نماید مانند روی z
درجه صفر :
موادی که در حالت عادی حتی در شعله پایدار هستند و با آب واکنش نمیدهند .مانند ذغال چوب
خطرات خاص
خطرات خاص شامل خطر و اکنش با آب یا پلی مریزه شده و یا خطر مواد رادیواکتیو را نشان میدهد .
اگره منظور خطر استفاده از آب جهت اطفاء حریق باشد ( مثل خاموش کردن حریق سدیم با آب ) در خانه پایین یک W که یک خط از مرکز آن گذشته ( W ) قرار داده میشود و اگر جسم تحت شرایطی پلی مریزه شود علامت در این خانه جایگزین میشود .
مواد پلیمریزه مواد شیمیایی هستند که به هنگام سوختن گاز سمی تولید میکنند و به راحتی خاموش نمیشوند .
ممیزی ایمنی
ممیزی ایمنی?>?>?>
Safety Audit
دکتر ایرج محمدفام
در طول سده های گذشته نیاکان ما در محیطی با ماهیتی طبیعی زندگی می کردند که در آن بقای افراد در گرو کاری بود که می توانستند با دستها و پاهایشان انجام دهند. آنها در طول قرنها ابزارها و وسایل ساده ای ابداع کرده و برای خود پناهگاهی ساختند تا بتوانند به بقای خود ادامه داده و در عین حال استفاده بیشتری از مواهب طبیعی ببرند.
نژاد انسان در طول دوره تکامل خود راهی دراز را پیموده و به دنیایی مملو از فراورده ها و امکانات پا نهاده است که دست آورد فن آوری مدرن امروزی محسوب می شود. علاقه فعلی به علم ایمنی از آنجا ناشی می شود که پیشرفتهای تکنولوژیکی در دوران اخیر گاهاٌ در ظاهر در تناقض با حفظ دارائیهای انسان قرار می گیرد.
یکی از مهمترین پیامدهای ناخواسته در روند توسعه تکنولوژیکی در بروز عدم مطابقت ها و در نتیجه حوادث نمود می یابد. مطالعات تاریخی نشان می دهد که اینگونه حوادث قدمتی برابر با شروع کار در کره خاکی دارد. ولی تنها از چندین دهه اخیر است که بدنبال معرفی انرژیهای جدید و بکارگیری تکنولوژیهای مدرن و در نتیجه گسترش سریع صنایع پیچیده، حوادث شغلی ماهیتی بسیار تهدید آمیز بخود گرفته است..
در سالیان اخیر اثرات سوء توسعه های تکنولوژیکی بحدی بحران آفرین شده است که حتی روند رو به رشد انسان در زمینه فن آوریهای نوین شدیداً زیر سوال رفته است بطوریکه امروزه این سوال بکرات از طرف اندیشمندان مطرح می شود که: ٌآیا ما قربانی فرایند توسعه نشده ایمٌ(Willie Hammer,1993).
در فلسفه امروزی، ایمنی با رویکردی پیشگیرنده و در قالبی سیستماتیک مورد توجه قرار گرفته و سعی می شود که با استفاده از ابزارهای مختلف کلیه عدم مطابقت ها قبل از بالفعل در آمدن شناسایی و کنترل گردد.
با در نظر داشتن مفاهیم ارائه شده در تعاریف و اصول علمی ایمنی مدرن توجه به دو نکته زیر حائز اهمیت است:
1- توجه به اصل اثر بخشی در اقدامات ایمنی. کلمه اثر بخشی در ساده ترین شکل خود بصورت انجام دادن کارهای درست تعریف می شود. از تعریف فوق بر می آید که اصولاٌ اثربخشی عملیات با تعریف صحسح فعالیت های آتی و در نتیجه شناسایی و تدوین دقیق، واقع نگرانه و منطقی اهداف در ارتباط است. ناگفته پیداست هر سازمان و سیستمی که بطور دقیق و کمی نداند مقصد نهایی اش کجاست نه تنها در انتخاب مسیر ناکام خواهد ماند بلکه ممکن است بنابه دلایل مختلف با انتخاب مسیرهای خطا و اشتباه باعث اتلاف منابع مالی، انسانی و سایر دارئیهای سازمان بگردد.
با توجه به مطالب ذکر شده مبنی بر آگاهی از وضعیت موجود برای تعریف اهداف و همچنین امکان سنجش پیشرفتها نسبت به دوره های قبل و شناسایی نقاط ضعف و قوت و برنامه ریزی اصولی برای اصلاح یا تقویت هر بیشتر آنها و همچنین تاکید بر روی شناسایی و کنترل خطرات در قیاس با حوادث، روشهای متفاوتی وجود دارد که یکی از آنها روش ممیزی ایمنی می باشد.
مفهوم ممیزی
1. بر اساس تعریف انجمن مهندسین ایمنی آمریکا(ASSE) ممیزی ایمنی، یک ارزیابی دقیق، دوره ای و سیستماتیک از یک سیستم است که از طریق آن می توان بطور کمی وضعیت ایمنی محیط را برآورد کرده و از آن بعنوان محملی برای برنامه ریزیهای بعدی و سنجش پیشرفتهای حاصله و نقاط ضعف احتمالی استفاده کرد.
انواع ممیزیها
ممیزی های ایمنی را می توان از دیدگاههای مختلف طبقه بندی نمود. در بخش زیر نمونه ای از این طبقه بندیها ارائه شده است:
- ممیزی جامع
- ممیزی محدود
- ممیزی رسمی
- ممیزی غیرسمی
- ممیزی داخلی
- ممیزی خارجی
بایستی خاطر نشان کرد که یک ممیزی ایمنی زمانی جامع و کامل محسوب خواهد شد که بتواند کلیه موارد مرتبط با ایمنی را مورد کنکاش قرار دهد. موارد زیر نمونه ای از این تاکیدات است:
§ مشخص نمودن نقاط ضعف و قوت برنامه های ایمنی و شدت و ضعف آنها
§ ارزیابی اهداف بلند، میان و کوتاه مدت سازمان از نظر اهمیت دادن آنها به موارد ایمنی و بهداشتی
§ ارزیابی قوانین، مقررات، دستورالعمل ها و ... سازمان در زمینه مسائل مرتبط با ایمنی
§ شناسایی شرایط ناایمن در سازمان
§ سیستم های ثبت، ضبط و آنالیز مستندات
§ روند انتخاب شغل، گردش شغلی، تغییر شغل و ...
عناصر اصلی ممیزی ایمنی
عناصر اساسی و عمده یک برنامه ممیزی ایمنی را در 5 اصل زیر خلاصه کرد:
· پیش بینی و شناسایی موقعیت ها و شایط ایجاد کننده خسارات و تلفات
· ارزیابی توان خسارات خطرات فوق که بنوعی تعیین ریسک خطرات محسوب می شود
· تعیین روشهای برای حذف یا کاهش خسارات خطرات موجود که می تواند بر اساس کاهش احتمال وقوع، شدت پیامدها و یا هر دو آنها نمود پیدا کند
· بکارگیری استراتژیهای تعیین شده در سازماندهی که اجرای پیشنهادات ارائه شده در مرحله قبلی را در بر می گیرد
· پایش و کنترل تغییرات
به روشنی پیداست که عناصر پنجگانه یاد شده از چرخه بهبود مداوم دمینگ مبتنی بر طرحریزی(Plan)، اجراء(Do)، کنترل(Check) و عمل(Act) پیروی می کند(شکل شماره 1) که نتیجه نهایی و دائمی آن می تواند به شکل بهبود و افزایش شاخص های عملکردی سیستم ایمنی ظهور نماید.
شکل شماره 1: چرخه PDCA
اجرای ممیزی ایمنی می تواند مزایای متعددی برای سازمانها بدنبال داشته باشد که تعدادی از مهمترین آنها عبارتند از:
· تعیین نارسائیها و نواقص موجود در روشهای عملیاتی
· کاهش هزینه ها و جرایم پرداختی
· تعیین اولویتهای ایمنی و بهداشتی
· کمک به مدیریت در تعریف و تعیین اهداف میان مدت و بلند مدت(افزایش اثر بخشی)
· امکان تخیصص مناسب منابع در دسترس و در نتیجه بهبود کارآیی
· کمک به افزایش سطح بهره وری
· ارتقاء سطح ایمنی
· و ...
همانگونه که اشاره شد طراحی چک لیستها یکی از مراحل بحرانی در ممیزی ایمنی محسوب می شود. برای تعریف و طراحی هر چه بهتر چک لیستها رعایت موارد زیر حائز اهمیت خواهد بود:
1. بازدید و بازرسی دقیق محیط کار
2. مصاحبه با تعدادی از کارگران
3. مصاحبه با مدیران، کارشناسان، متخصصان و غیره
4. مصاحبه با اعضاء کمیته های ایمنی
5. بررسی اسناد مرتبط
دستورالعمل اجرای ممیزی
هر چند ممکن است مراحل اجرای ممیزی در سازمانهای مختلف با در نظر داشتن محدودیتها و امکانات متفاوت با تفاوتهای همراه باشد ولی مراحل کلی زیر برای اجرای ممیزی پیشنهاد شده است:
برنامه ریزی قبلی
یکی از مراحل اساسی در اجرای مطالعه آشنایی کامل با محیط مطالعه و فرایندهای کاری آن است. مرحله بعدی برنامه ریزی و سازماندهی برنامه هاست که می تواند به جلوگیری از اتلاف وقت و بی نظمی بیانجامد.
برای افزایش اثربخشی برنامه ممیزی ایمنی، افراد تیم بایستی با موارد زیر آشنا باشند:
· موارد نیازمند انجام ممیزی
· جنبه های از هر مورد که نیازمند ارزیابی اند
· شرایط نیازمند انجام ممیزی
· تکرر ممیزی
· افرادی که بایستی ممیزی را انجام دهند.
تعیین اهداف
اهداف ممیزی ایمنی ممکن است یکی از موارد زیر باشد:
- مراقبت از تبعیت شرکت یا سازمان از قوانین و استانداردهای موجود
- شناسایی نقاط بحرانی و حساس دارای پتانسیل خطر
- پی بردن به نواقص موجود در سیستم ایمنی سازمان
- ارائه راههای پیشگیری از وقوع حوادث
اولویت بندی اقدامات
در اولویت بندی اقدامات منابع مورد نیاز برای انجام ممیزی ایمنی شناسایی شده و شیوه استفاده از آنها تعیین می شود. در این مرحله همچنین پیش بینی های لازم برای انتقال یا تقسیم مسئولیت ها صورت می پذیرد.
بر آورد هزینه ها
مرحله سوم در جریان برنامه ریزی برآورد هزینه های اجرای ممیزی ایمنی است. بخشی از اقدامات هزینه بر ممیزی ایمنی می تواند شامل موارد زیر باشد:
1. استخدام اعضاء تیم
2. خرید تجهیزات لازم برای مطالعه
3. هزینه انجام اقدامات اصلاحی
4. و عیره
تعیین وسایل و تجهیزات مورد نیاز:
تجهیزات مورد استفاده برای انجام ممیزی می تواند شامل موارد زیر باشد:
- فرمهای ارزیابی
- چک لیست های اختصاصی
- صدا سنج
- لوکس متر
- تجهیزات قرائت مستقیم اندازه گیری آلاینده ها
- دستگاههای نمونه برداری
- تجهیزات اندازه گیری شرایط جوی
- و ...
متد اجرای ممیزی
1. انتخاب مجری مطالعه
2. تعیین سازمان یا سیستم مورد مطالعه
3. انتخاب تیم کارشناسی
4. تعیین اهداف مطالعه
5. اجرای مطالعه
دو بحث مهم در اجرای مطالعه پس از تکمیل چک لیست ها شامل روشهای ارزیابی ممیزی و نحوه محاسبه ضریب ایمنی می باشد. روشهای ارزیابی ممیزی را می توان در دو دسته زیر طبقه بندی کرد:
روش توصیفی:
در این روش ارزیابی مشکلات شناسایی شده در طی ممیزی ایمنی را برحسب میزان تاثیر، شدت و ضعف و توصیه های لازم شامل می گیرد.
روش درجه بندی عملکرد
این متد بر اساس درجه بندی جواب سوالات مطرح شده در چک لیست ها قرار دارد.
از نظر نحوه محاسبه ضریب ایمنی نیز متدهای مختلف مورد استفاده قرار می گیرد که معمولترین آنها عبارتند از:
?>?>?> محاسبه بدون اعمال ضریب
محاسبه بدون اعمال ضریب
محاسبه به روش ارائه شده توسط هیئت ایمنی و بهداشت صنایع شیمیایی
در این روش فعالیتهای سازمان در پنج بخش مورد ارزیابی قرار می گیرد. بخشها عبارتند از:
· سازمان مدیریت
· مخاطرات صنعتی
· حریق و بهداشت صنعتی
· آموزش و انگیزش
· تحقیق حوادث و تجزیه و تحلیل علل آنها
بخشهای یاد شده خود نیز مجموعاٌ به 29 زیر بخش تقسیم می شوند
محاسبه به روش اروپایی
6. تکمیل گزارش: پس از اتمام مطالعه لازم است که گزارش نهایی مطالعه براساس یک قالب مشخص تهیه گردد.
7. پیگیری
به منظور جلوگیری از اعمال سلیقه در تکمیل چک لیست های طراحی شده لازم است کارشناسان مرتبط تحت آموزشهای لازم قرار گرفته و با استفاده از جداول راهنمای از قبل طراحی شده نظیر مورد زیر اقدام به تکمیل چک لیست ها نمایند.
یک مثال از کاربرد روش LOPA
?>?>?>
یک حادثه و پیامد آن:
HAZOP فشار بالا در راکتور پلیمریزاسیون را به عنوان یک انحراف ثبت کرده است. راکتور فولادی به یکسری ستون تزریقی پلاستیکی و یک کندانسور فولادی متصل شده است.شکاف در ستون فیبرهای پلاستیکی موجب انتشار بخارات قابل اشتعال می گردد و امکان ایجاد حریق را در صورت وجود یک منبع جرقه بوجود می آورد . با استفاده از جدول میزان شدت خطر توسط تیم LOPA شدید (S) تشخیص داده می شود؛ زیرا این حادثه می تواند منجر به جراحات شدید و یا انهدام کارگاه گردد ، حادثه و شدت آن در ستونهای 1 و2 جدول شکل F1 به ترتیب وارد می شود .
1) دلایل اتفاق:
HAZOP دو علت آغاز ایجاد فشار بالا را نشت آب سرد و عدم وجود یا عملکرد کنترل بخار راکتور تشخیص داده است. این دو دلیل در ستون 3 وارد می شود .
2) امکان وقوع :
مدارک موجود حاکی از وقوع یکبار در طول 15 سال گذشته را نشان می دهد.گروه فقدان آب سرد را جهت تخمین محافظه کارانه یکبار در ده سال انتخاب می کند . در نتیجه حادثه0.1 حادثه در یکسال در ستون 4 وارد می شود .
3) طراحی لایه های محافظ:
یک سیستم ایمنی ضد حریق جهت محیط کارفرآیند طراحی شده است و نیز دارای یک برنامه ایمنی از جمله تغییر روش برای جایگزینی تجهیزات الکتریکی آن محدوده هستیم. گروه LOPA تخمین می زند که ریسک وجود یک منبع جرقه با این برنامه به میزان 10 برابر کاهش می یابد. پس عدد 0.1 در ستون 5 زیر طراحی فرایند ثبت می شود .
4) BPCS:
فشار بلال در راتور دمای بالا را نیز به همراه خواهد داشت سیستم دارای یک BPCS است بدین معنی که میزان بخار ورودی را با توجه به دمای رویه راکتور تنظیم می کند و درصورتیکه دمای راکتور بالاتر از حد مجاز باشد آن را قطع خواهد کرد و زمانیکه جریان بخار قطع گردد قطعا" فشار کاهش می یابد . این BPCS بسیار قابل اعتماد است و هرگز سابقه خطا نداشته است .گروه برای این بخش عدد PFDavg را 0.1 در نظر می گیرد و در ستون 5 وارد می کند .( عدد 0.1 حداقل عدد مجاز برای ثبت در ستون BPCS است.)
5) وسایل اعلام خطر:
یک فرستنده بر روی جریان آب سرد در کندانسور وجود دارد و به یک کنترل کننده دمای BPCS از طریق کابل متصل شده است ؛ جریان کم آب سرد و رودی به کندانسور باعث اعلام خطر به اپراتور به منظور قطع جریان بخار می گردد . آلارم زمانیکه به یک BPCS کنترل کننده دما وصل باشد می تواند مصل یک لایه محافظ عمل کند . گروه LOPA برای PFDavg با عدد 0.1 موافق است زیرا همیشه یک اپراتور در اتاق کنترل حاضر است و عدد 0.1 نیز در ستون 5 در بخش آلارم وارد می شود .
6) کاهش خطر مضاعف :
دسترسی افراد به منطقه عمل سیستم در زمان فعالیت سیستم محدود شده است . فعالیت های تعمیر و نگهداری تنها در زمان خاموش بودن سیستم ممکن است در ضمن تمام افراد غیر مسوول برای حضور در محوطه کار سیستم نیاز به هماهنگی با مدیریت دارند . با توجه به این روش ایمنی موجود در سیستم ، گروه ریسک حضور پرسنل تا 10 برابر کاهش می دهد لذا عدد 0.1 در ستون 6 وارد می گردد .
7) IPL :
راکتور مجهز به یک شیر اظطراری است که هنگام افزایش دما ناشی از فشار بالا حجم بخار داخل راکتور را کاهش می دهد . این شیر براثر فشار در راکتور عمل می کند و امکان وقوع حطای انسانی وجود ندارد و سیستم ر ا در طول کار از خطر حفظ می کند شیر اطمینان به مثابه یک لایه محافظ عمل می کند و سالی یکبار نیز مورد آزمایش قرار می گیرد و طی 15 سال گذشته هرگز حالت خطرناک و یا اشتباهی در مورد آن ثبت نگردیده است از آنجاییکه این شیر اطمینان تمام ویژگیهای IPL را داراست و با توجه به جدول PFDavg عدد 0.1 در ستون 7 ثبت می شود .
8) متوسط امکان وقوع حادثه :
اعداد ردیف 1 همه ستونها در هم ضرب می شوند و عدد حاصله در ستون 8 ثبت می گردد؛ عدد حاصل در این مثال10-7 است .
9) SIS:
لایه های محافظ موجود در سیستم ریسک را تاحد استاندارد کاهش می دهد ولی تدابیر ایمنی بیشتر باری کاستن از هزینه های خطرات موجود مانند نشانگر میزان فشار در تجهیزات و آلارم ، گروه LOPA تصمیم می گیرد که یک لایه ایمنی دیگر شامل یک سوییچ و یک شیر اطمینان سلولییدی برای تخلیه انرژی در مسیر جریان بخار تجهیزات نصب نماید که در زیر حد خطر عمل می کند که PFDavg آنها عدد 0.01 را نشنان می دهد و در ستون 9 ثبت می شود .
10) حادثه بعدی :
حال گروه LOPA حادثه ابتدایی دیگر را مورد مطالعه قرار می دهد (خطای کنترل بخار در راکتور) که احتمال آن 0.1 تعیین می گردد و در ستون 4 وترد می شود .
لایه محافظ طراحی شده در فرآیند شامل تجهیزات اعلام خطر و کاهش دما و SIS در مورد این مشکل نیز مورد استفاده قرار می گیرد ؛ تنها لایه محافظ BPCS مجزا وجود ندارد . گروه متوسط امکان وقوع حادثه را 1i10-5 و حداقل امکان وقوع حادثه را 1i10-8 به دست آورده است که در ستونهای 8 و 10 به ترتیب وارد می شوند . گروه LOPA آنالیز خطرات را برای تحلیل تمام خطرات ثبت شده در HAZOP انجام می دهد . آخرین مرحله افزودن حداقل میزان احتمال وقوع حادثه برای حالات شدید و گسترده ای که خطرات یکسان ایجاد می کنند است . در این مثال تنها اگر امکان وقوع یک حادثه تشخیص داده می شد عدد حاصل برای کل فرآیند 1.1i10-8 بود ، ولی به دلیل امکان وجود جرقه در سیستم هنکام طراحی 0.1 محاسبه شده است و امکان حضور افراد در کاهش مضاعف خطر محاسبه گردیده است ؛ مقادیر موجود در معادله برای ریسک انهدام سیستم و یا خطر مرگ ناشی از حریق کاهش می یابد :
ریسک مرگ ناشی از حریق = (حداقل امکان وقوع حریق ناشی از مواد محترقه) i(امکان حادثه منجر به مرگ ناشی از حریق)
[0.5] i [(1.1) i10-8] = 5.5i 10-9
عدد حاصله ریسک موجود کمتراز حد استاندارد برای این خطر است در نتیجه کار گروه LOPA به انجام رسیده است .
روش تجزیه و تحلیل لایه محافظ ۲
روش تجزیه و تحلیل لایه محافظ
بخش ۲
?>?>?>
The layer of Protection Analysis (LOPA) method
Anton A. Frederickson, Mr. , Dr
Independent Consultant – member of safety user group network
01 April, 2002
ترجمه :مهندس رضا یوسفی
ادامه بخش قبلی :
ترجیحا حداقل یک نفر آشنا به روش LOPA باید در تیم باشد .
اطالاعات لازم و مورد استفاده در روش LOPA همان اطلاعاتی است که در روش HAZOP حاصل می گردد.جدول شماره 1 رابطه بین اطلاعات مورد نیاز در LOPA و اطلاعات حاصله در HAZOP را نشان می دهد . شکل F1 نیز یک نمونه جدول کار در روش LOPA را نشان می دهد .
اطلاعات ارایه شده در HAZOP | اطلاعات مورد نیاز LOPA |
پیامد حادثه | وقوع حادثه |
شدت پیامد حادثه | میزان شدت حادثه |
علت | علت آغاز حادثه |
تعدد دلایل | احتمال شروع حادثه |
تدابیر ایمنی موجود | لایه های محافظ |
پیشنهاد جهت اتخاذ تدابیر ایمنی بیشتر | تدابیر لازم جهت کاهش بیشتر خطر |
جدول شماره 1 |
|
وقوع حادثه:
با توجه به شکلF1 پیامد حادثه مورد نظر آنچنانکه درHAZOP مشخص شده در ستون 1 وارد می شود .
میزان شدت حادثه:
میزان شدت حادثه به ترتیب : کم یا جزیی (M) ، شدید (S) و یا گسترده (E) با توجه به جدول شماره 2 در ستون 2 شکل F1 ثبت می گردد .
میزان شدت حادثه | پیامد حادثه |
MINOR(M) | پیامد حادثه در صورت عدم وجود تدابیر ایمنی و اقدام اصلاحی به همان منطقه و محل محدود میگردد. |
SERIOUS(S) | پیامد حادثه می تواند منجر به جراحت شدید و یا مرگ پرسنل ویا از بین رفتن کارگاه وحتی اطراف آن گردد. |
EXTENSIVE(E)
| شدت پیامد حادثه 5 برابر و یا بیشتر از حالت قبل است. |
جدول شماره 2 |
|
علت شروع حادثه:
تمام دلایلی که ممکن است در شروع یک حادثه موثر باشند در ستون 3 شکل F1ثبت می شوند .یک حادثه ممکن است به دلایل گوناگونی رخ دهد ثبت همه دلایل بسیار مهم است.
احتمال وقوع یک حادثه:
میزان احتمال وقوع یک حادثه در طول یکسال در ستون 4 شکل F1 بر اساس ارقام جدول شماره 3 منظور می گردد . تجربه افراد حاضر در گروه برای تعیین میزان صحیح احتمال وقوع حادثه در طول یکسال بسیار حایز اهمیت است .
Low | یک اشنباه یا مجموعه ای از اشتباهات که احتمال وقوع ان در طول چرخه حیات سیستم بسیار کم است. | f<10-4 ,/yr |
Medium | یک اشنباه یا مجموعه ای از اشتباهات که احتمال وقوع ان در طول چرخه حیات سیستم کم است. | 10-4,-2,/yr |
High
| اشتباهی که وقوع آن در طول چرخه حیات سیستم محتمل به نظر می رسد. | 10-2 |
جدول شماره 3 |
| |
لایه های محافظ:
شکل F1 لایه های چندگانه محافظ را که معمولا در فرآیندهای صنعتی استفاده می شود را نشان می دهد . همه لایه های محافظ (LPS) از گروهی از تجهیزات و یا روشهای حفاظتی که در کنار یکدیگر و دیگر لایه های حفاظتی عمل میکنند تشکیل شده است . لایه های محافظی که می توانند به تنهایی سطح بالایی از ایمنی را بوجود آورند لاهیه های محافظتی مستقل (IPL) نامیده می شوند . یک لایه محافظ مستقل باید دارای ویژگیهای زیر باشد :
· روش و یا عمل حفاظتی اتخاذ شده آن ریسک به خصوص را حداقل به میزان 10 برابر کاهش دهد
· عملکرد حفاظتی به میزان بسیار زیادی قابل اجرا و در دسترس باشد .(90% و یا بالاتر)
· ویژگیهای زیر نیز باید در مورد آن صدق نماید:
1. اختصاصی بودن:
یک IPL تنها برای جلوگیری و یا کاهش پیامد پتانسیل یک حادثه خطرناک است.(مثل کاهش مواد سمی ، حذف آلودگی و یا خطر حریق) دلایل گوناگونی ممکن است منجر به یک حادثه خطرناک شوند ؛ بنابراین سناریوهای حادثه گوناگونی می تواند باعث عمل یک IPL گردد .
2. استقلال:
یک IPL مستقل از لایه های محافظتی دیگر در مورد یک خطر مشخص عمل می کند .
3. تناسب:
این ویژگی میتواند برای نوع کاری که طراحی شده محاسبه شود و برای هر دو حالت خطای اتفاقی و یا سیستماتیک تهیه و طراحی گردد.
4. قابلیت ویرایش:
این ویژگی به منظور تسهیل در ثبت اطلاعات معمول باید مورد توجه قرار گیرد تا از پویایی و برقرای سیستم اطمینان حاصل گردد .
تنها آندسته از لایه های محافظ به عنوان IPL قابلیت ثبت دارند که آزمایشهای لازم در مورد دارا بودن ویژگیهای فوق الذکر را پشت سر گذاشته باشند .
تدابیر موجود در سیستم جهت کاهش احتمال بروز یک حادثه ویا پیامد حادثه در هنگام وجود پیش زمینه حادثه باید در ستون 5 شکل F1 ثبت شود . مثال این موضوع می تواند لوله های دارای روکش مقاوم در برابر نشت مواد هستند .
بخش بعدی در ستون 5 سیستم کنترل فرآیند اولیه است (BPCS) اگریک چرخه کنترلی در BPCS از پیامدهای وقوع یک حادثه جلوگیری می کند میزان عددی آن در جدول شماره 4 (PFDavg) آمده است.
Independent Protection Layer | PFD |
روشهای کنترلی | 1i10-1 |
شیرهای اطمینان و اظطراری | 1i10-2 |
کنترل توسط کاربر(آموزش دیده ، حالت معمول) | 1i10-2 |
کنترل توسط کاربر(تحت فشار و شرایط سخت) | 0.5 – 1.0 |
توجه اپراتور به آلارم | 1i10-1 |
عمل ازبزار هیدرولیکی در فشارهای بالاتر با منبع داخلی و یا خارجی
| 10-4ویا بالاتر |
جدول شماره 4 |
|
آخرین بخش ستون 5 میزان اثر استفاده از وسایل اعلام خطری است که توسط متصدی بکارگرفته می شود و میزان عددی آن درجدول شمار 4 آمده است .
تدابیر ایمنی مضاعف:
لایه های کاهش خطر معمولا" مکانیکی – عملی و یا ساختاری هستند مثلا":
شیرهای اطمینان و اضطراری
موج شکن ها و ....
وسایل کاهش میزان جریان
لایه های ایمنی ممکن است موجب کاهش پیامدهای وقوع یک حادثه شوند ولی نمی توانند از وقوع آن جلوگیری کنند :
سیستم اطفای حریق
سیستم دودیاب
روشهای امداد و نجات
ترجیحا باید میزان عددی کاهش ریسک هریک از این لایه ها را در ستون 6 شکل F1 وارد کرد .
لایه های مستقل محافظ:
لایه های مستقل محافظ (IPL) که شرایط مندرج در تعریف را دارا باشند در ستون 7 جدول F1 ثبت می شوند .
متوسط احتمال وقوع حادثه:
متوسط امکان وقوع یک حادثه از حصلضرب احتمال کاهش خطر بر اساس جدول شماره 4 لایه های محافظ در لایه های کاهش خطر (ستونهای 5،6،7) بدست می آید .
اگر عدد حاصله از میزان قانونی مورد قبول استاندارد از نظر شدت حادثه کمتر باشد لایه های محافظ دیگری مورد نیاز نیست البته در صورت وجود توجیه اقتصادی تدابیر بیشتر جهت کاهش میزان ریسک اتخاذ می گردد . اگر میزان شدت ویا احتمال وقوع حادثه بالاتر از حد استاندارد باشد باید روشهای دیگر نیز جهت کاهش خطر و استفاده از روشهای ایمن تر و انتخاب راه حلهای که پیش از این در لیست دستورالعملهل و روشهای ایمنی آمده مورد توجه قرار گیرد .اگر امکان ایجاد تغییر در سیستم در جهت ایجاد ایمنی بیشتر ممکن باشد باید تغییرات مذکور در سیستم ایجاد شود .
سطح کلی ایمنی:
اگر نیاز به یک روش نظاممند ایمنی (SIF) جدید باشد میزان کلی ایمنی مورد نیاز بوسیله جداسازی حد استاندارد میزان شدت حادثه از متوسط آمکان وقوع آن قابل محاسبه است.یک رقم PFDavg برای سطح کلی ایمنی در ستون 9 شکل F1 جای میگیرد .
امکان وقوع حادثه کاهش یافته:
امکان وقوع حادثه کاهش یافته حصلضرب اعداد ستونهای 8 و9 است که در ستون 10 ثبت می شود . ین روال برای تمام خطرات ذکر شده در HAZOP ادامه پیدا می کند و احتمال نهایی محاسبه می شود .
ریسک کلی:
آخرین مرحله محاسبه جمع همه اعداد حاصله برای همه حالات حوادث شدید و گسترده که یک خطر واحد ایجاد می کند است. برای مثال کاهش ریسک ممکن برای همه حوادث شدید و گسترده که می تواند منجر به حریق شود باید جمع و در فرمولی که ارایه می شود جایگزین گردد.
1 ) ریسک تلفات و صدمات ناشی از حریق:
(حداقل امکان وقوع حریق تمام موتد محترقه موجود) i(امکان وقوع جرقه) i(امکان حضور افراد درمحل) i(امکان جراحت منجر به مرگ ناشی از حریق)
2) پیامدهای شدید و گسترده که مواد سمی موجود ممکن است ایجاد نماید :
ریسک ناشی از نشت مواد سمی به طریق زیر محاسبه می گردد :
(حداقل اکان انتشار مواد سمی) i(امکان حضور افراد در منطقه خطر) i(اکان بروز صدمات منجر به مرگ)
تبحر متخصص آنالیز ریسک و دانش گروه در تعیین میزان فاکتورهای موجود در فرمول جهت محاسبه و ارایه عدد واقعی و در نتیجه ارایه برنامه عملی و طرحریزس سیستم ایمنی بسیار مهم است.
حال میزان ریسکی که در نهایت ازاین روش به دست می آید میتواند نیاز و یا عدم نیاز به اتخاذ تدابیر ایمنی و لایه های بیشتر محافظ را تعیین نماید .لازم به ذکر است که تغیییرات در سیستم میتواند ریسکهای جدیدی را نیز به وجود آورد که نیلز به محاسبه مجدد دارند و نکته پایانی اینکه روش LOPA تدابیر دارای توجیه اقتصادی و در عین حال موثر در سیستم را تعیین می نماید .
روش تجزیه و تحلیل لایه محافظ
?>?>?>
روش تجزیه و تحلیل لایه محافظ
The layer of Protection Analysis (LOPA) method
Anton A. Frederickson, Mr. , Dr
Independent Consultant – member of safety user group network
01 April, 2002
ترجمه :مهندس رضا یوسفی
روش تجزیه و تحلیل لایه محافظ(LOPA) یکی از ابزارهای تجزیه و تحلیل خطر فرایند است .این روش به منظور ارزیابی خطر یک رویداد ، شدت حادثه ، علت رویداد وامکان وقوع آنبه اطلاعات حاصله از روشHAZOP استناد می کند . این روش امکان تعیین ریسک حاصل از رخدادهای خطرناک گوناگون را با استفاده از شدت حادثه و احتمال وقوع آن حادثه را به کاربر می دهد .به کمک روشهای تعیین ریسک متنوع کاربر می تواند میزن کلی کاهش ریسک مورد نیاز و کاهش ریسکی را که لایه های محافظ مختلف فراهم کرده اند را تعین نماید . اگر پس از طراحی پروسه اتخاذ تدابیر ایمنی در سیستم مورد مطالعه نیاز به کاهش بیشتر ریسکها مشاهده گردید ؛ می توان یکی از روشهای تغییر در سیستم اصلی کنترل فرایند (SCBP) ،وسایل اعلام خطر ، تشریح وظایف متصدی ، نصب شیرهای اظطراری و اطمینان و یا تهیه دستورالعمل های نظاممند ایمنی (FIS) را مورد استفاده قرار داد . میزان کلی سطح ایمنی سیستم(ILS) را با استفاده از دستورالعمل های نظاممند ایمنی (FIS) و بر اساس تدابیر کاهش ریسک بکار رفته در سیستم محاسبه نمود .
تجزیه و تحلیل لایه محافظ Lopa :
در تعریف چرخه ایمنی سیستم به ضرورت محاسبه و تعیین میزان کلی سطح ایمنی برای طراحی یک سیستم نظاممند ایمنی اشاره شده است. روش LOPA که در اینجا به معرفی آن خواهیم پرداخت می تواند اطلاعات مورد نیاز گروه طراحی و اجرای سیستم ایمنی را فراهم نماید . این گروه باید شامل افراد زیر باشد :
1) تکنسین مجرب در فرایند تحت بررسی
2) مهندس دارای تجربه کافی درآن فرایند
3) مدیر تولید
4) مهندس کنترل پروژه
5) فرد آشنا به دستگاهها و ابزار الکتریکی مورد استفاده در سیستم
6) متخصص تحلیل ریسک
ادامه در سایت اصلی
طراحی محل کار ایمن
طراحی محل کار ایمن:?>?>?>
همیشه بعد از وقوع یک حادثه گفته می شود که یک حادثه چگونه اتفاق افتاد؟ چرا از وقوع حادثه جلوگیری بعمل نیامد؟ اینها معمولا سولاتی هستند که علی الاصول نبایستی بعد از وقوع حادثه به زبان آید.بلکه بعنوان جلوگیری از وقوع قبل از آن باید گفته می شد که آن وقت نحوه گفتن کمی فرق دارد به این معنی که:
چه نوع سوانحی می توانند به وجود آیند؟
چگونه حوادثی به این شکل اتفاق می افتند؟
چگونه می توان از وقوع این سوانح جلوگیری بعمل اورد؟
برای سوال سوم یک پاسخ عمومی وجود دارد که در خاتمه بعنوان علامت شناسایی اصلی طراحی یک سیستم مطرح می گردد.کار نبایستی موجد خطر باشد و بنابراین اولین جمله پایه به این صورت در می اید : خطرها باید برطرف شوند.
متاسفانه گفتن این جمله خیلی آسانتر از عمل به آن است. امروزه طبیعت و مراحل کاری صنعت مدرن خطرزا هستند .در اینجا خطر را نمی توان دور کرد بلکه باید خود را در برابر آن حفاظت کرد.
دومین جمله پایه در اصول طراحی محل های کاری ایمن می گوید: خطرهای کاری غیر قابل اجتناب باید مهار شوند.اغلب میسر نیست که خطرهای کاری انگونه مهار کرد که شخص شاغل در امان باشد سومین جمله اساسی در این مورد می گوید: در برابر خطرهای غیر قابل مهار شخص شاغل باید بوسیله وسایل حفاظت فردی خود را محافظت نماید.
با درک مفاهیم این سه جمله کسی که مسیولیت طراحی محلهای کاری را بر عهده دارد در چارچوب ایمنی و حفاظت وظیفه اش مشخص می گردد ولی با توجه به این که خواسته ها و اهداف متن جملات خیلی مجرد هستند باید دقیقتر و روشن تر تفسیر گردند.مثلا گوشه های تیز باید برطرف گردند ان وقت هیچ کس مجروح نمی شود.و یا چرخ دنده های درگیر در یکدیگر باید محافظت گردند آن وقت کسی دست و یا لباسش در ان گیر نمی کند. دربرابر جرقه ها و خورده های فلز که به اطراف پراکنده می شوند باید حفاظ قرار داده شود.
چنانچه این امر امکان پذیر نیست لازم است که انسان را از محیط خطر دور کند .چنانچه این امر هم امکان پذیر نیست باید از وسایل حفاظت فردی استفاده نمود.
طراحی محلهای کاری باید این دید و نقطه نظر را داشته باشند و یا پیدا کند که چه نوع صدمات و خدماتی می توانند در محدوده ای که تحت نظارت اوست بوجود ایند.
او باید در موقعیتی قرار گیرد که بداند که مثلا در کدام کارگاه کدام وسایل و تجهیزات با کدام و چه نوع مواد اولیه ای و با چه نوع عملیات اجرایی با کدام ابزار و غیره می توانند باعث بوجود اوردن خسارات جسمی و مالی شوند. بعنوان مثال او باید تشخیص دهد چه نوع توقع کاری برای کسانی که در شیفتهای شبانه کار می کنند وجود داردکه می تواند به رفتار نامطمئن و در نتیجه به سانحه منجر شود.
سوانح و ضرورت ایمنی کار
سوانح و ضرورت ایمنی کار:?>?>?>
اثرات ناشی از یک سانحه
یک مثال درباره پیامدهای یک سانحه لزوم رعایت کردن حفاظت و ایمنی کار را روشن تر می سازد که در زمان وقوع حادثه تنها همکاری که دچار سانحه می شود از این واقعه لطمه نمی بیند بلکه اثرات منفی یک سانحه عموم را دچار ضرر و زیان می سازد.
آمار مربوط به ایمنی کار:
هرگاه آمار مربوط به سوانح یک سال مورد بررسی قرار گیرد و در مقایسه با سالهای قبل مشخص شود که تغییراتی هر چندناچیز در جهت پایین آمدن سوانح بوجود آمده است روشن است که این امر ناشی از فعالیتها و زحماتی است که متخصصین ایمنی و بهداشت کار چه در زمینه کار چه در زمینه تبلیغ بعمل آورده اند.ولی با این حال همان آمار بطور وحشتناکی تکان دهنده هستند.از میان فاکتورهای گوناگونی که در این زمینه کارساز بوده اند می توان از درک صحیح و واقعی علل بروز سوانح تلاش مجدانه متخصصین ایمنی کار برای جلوگیری از بروز سوانح و سایر اقدامات حفاظتی نام برد.معمولادر سوانح فقط به سوانحی که رسما گزارش شده باشند اهمیت داده می شوند مثلا شخص بیمه شده ای بر اثر یک سانحه کشته و یا مجروح منجر به مرگ باشد و یا اینکه بیشتر از سه روز مطاقا قادر به کار نباشد.
مسلم است که رقم واقعی سوانح بیشتر از رقم سوانحی است که به ترتیب فوق اعلام شده باشد ولی ان ارقام از نظر امار سوانح بی اعتبار است.
آمار سوانح در یک کارخانه اتومبیل سازی با پرسنلی در حدود بیست هزار نفر که رعایت حفاظت و ایمنی کار در آن کارخانه در سطح قابل قبولی است.در سال 1979 نشان می دهد که از 2635 سانحه و بیماری شغلی فقط 15.4 درصد آن از نوع سوانح قابل اعلام بوده است یعنی هر کدام بیش از 3 روز فاقد توانایی انجام وظیفه بودند .از این تعداد 13.2 درصد سوانح کاری است که بطور مستقیم و غیر مستقیم در محل کار رخ داده اند .1.8 درصد سوانح در راه و بالاخره 0.4 درصد بیماریهای شغلی را تشکیل دادهاند. در مقابل ارقام ذکر شده 84.6 % از نوع سوانح بر اثر کار و در راه بوده اند که باعث از کار افتادگی تا سه روز شده اند.بر اساس گزارش پزشک 3 % سوانح فقط در همان روز سانحه از کار دور مانده اند و 1% سوانح از 1 تا 3 روز و 4.3% بدون ترک کار و به عبارت دیگر داوطلبانه به کار ادامه داده اند و 79% سوانح از نوعی بوده اند که نیاز به مراجعه به پزشک نداشته است. با توجه به امارهای ارائه شده در این مجموعه تولیدی تعداد سوانح 5.4 مرتبه بیشتر از تعدادی بوده است که بر اساس تعداد سوانح گزارش شده تصور می شد.
برای ارگانهای بهداشت و ایمنی کار این گونه سوانح مانند سوانح گزارش شده مورد توجه و دقت قرار گیرد.
میل به کم شدن سوانح که در سالهای آخر منحنی تصویر مذکور مشاهده می شود, نتیجه اقدامات پیشگیری کننده و بازدارنده بسیار قوی در مورد شناسایی بموقع کانونهای خطر و معاینات وسیع پزشکی کار است.
هر چند که فقط 10% تمام سوانح کاری گزارش شده سوانح در راه است ولی سهم سوانح در راه منجر به مرگ در کل سوانح کار و بیماریهای شغلی در حدود 29 % است. در سال 1973 مخارج سوانح ( جلوگیری و مراقبت از سوانح معالجات خسارت ترمیم ) بالغ بر 6.5 میلیارد مارک آلمان غربی بوده است.
در میان 26.8 میلیون شاغل 2.5 میلیون سانحه گزارش شده است که از این تعداد 5885 سانحه منجر به مرگ شده است .خطرات کاری که شاغلین را تهدید می کند در تمام بخشهای اقتصادی برابر نیست .
3/2 : وسعت و حجم ایمنی کار:
همانطور که می دانید دامنه یک حادثه بسیار بیشتر از صدمات وخسارتهای است که متوجه یک همکارمی شود.همکاری که دچار سانحه بیمه است و مخارج ناشی از صدماتی که بر اثر سانحه به وجود می آید توسط بیمه پرداخت می شود و اگر وسایل و ماشین الات نیز بیمه باشند خسارات حاصله نیز جبران میشوند.
ولی موضوع مهم این است که هر سانحه علاوه بر خسارات جانی و مالی پیامدهای نا مطلوبی برای سازمان و تشکیلات می اورد که در برابر آنها بیمه ای وجود ندارد و نمی توان آنها را جبران نمود.در این مورد بررسیهای بیشماری انجام شده یک بررسی که در ایالات متحده انجام شده است نشان میدهد که در مورد 330 اتفاق که می توانستند منجر به یک سانحه شوند 300 مورد آن بدون صدمات جسمی ولی لغلب همراه با خسارات مالی و 30 مورد آن به صدمات جسمی منجر شده است چنانچه از دیدگاه اقتصادی به موضوع توجه گردد متوجه م یشویم که نتیجه فعالیت بخش ایمنی کار دارای ارزش زیادی نیست اگر فقط به سانحه و پیامدهای آن نوجه شود.
کار مهمتر این است که با علتهایی مبارزه شود که مانع محدود کردن بیماریها , صدمات جسمی و خسارات مالی می شوند. در امارهای ارائه شده تعداد خسارات مالی 10 برابر خسارات جانی است.
نتایج بررسی های انجام شده آشکار می سازد که سانحه نیز پدیده ای است مانند کاهش کارایی یا بالا رفتن مخارج , یعنی یک نوع ضرر و زیان در تولید و اقتصاد و باز واضح است که با سوانح بایستی با همان سلاح مبارزه کرد که با نارسایی های صنعتی مبارزه می شود یعنی علاج قبل از واقعه.
جلوگیری از نارساییهای صنعتی یکی از وسایل اصلی موفقیت کاری است.کیفیت کمیت و مخارج تولید در محلهای کار تاثیر پذیری نزدیکی با ایمنی دارد.موفقیت در جلوگیری از بروز خسارات یکی از علایم موفقیت در اداره و هدایت واحدهای تولیدی است.
قوانین کلی ایمنی درکار
قوانین کلی ایمنی درکار
1- بررسی محیط کار : قبل از عمل کردن دستگاهها و ماشین آلات اپراتور باید خطراتی مثل عدم اتصال به خاک ,خرده ریزها و ضایعات , خطوط برق,محلهای محافظت نشده یا شرایط خطر زا که توسط دیگر افراد ایجاد شده است را بررسی کند.ماشین آلات نباید به هر صورتی بکار برده شوند بلکه با توجه به دستور العمل سازنده آن باید از آنها استفاده شود.
2- بازرسی:
تمام تجهیزات باید طبق برنامه دوره ای و زمانی توسط اواپراتور بازرسی شود. این بازرسی باید شامل چک کردن وضعیت نگهداری روزانه مطابق با دستور العمل سازنده ماشین و بازرسی چشمی ماشین برای خرابی دستگاه و یا تجهیزاتی که به نظر می آید به درستی کار نمی کنند و باید قبل از عمل دستگاه تعمیر شوند , باشند.
3- هیچ گاه تجهیزات را برای مقاصدی که برای آن ساخته نشده , بکار نبرید.
4- هر شرایط غیر امن را گزارش دهید.
5- هرگز برحسب شانس کار نکنید: در مکانهای نا متعادل که باعث عدم تعادل و ثبات می شود کار نکنید. اگر کارگران باید از سکوها بالا و پایین بروند باید امکانات این کار فراهم شود.
6- آموزش:کارگران باید با یک مدل کاربردی قبل از براه اندازی تجهیزات آموزش داده شوند. این راهنمایی باید شامل یک مرور کلی از دستور العمل به کار اندازی دستگاه توسط سازنده , موقعیت مکانی تمام دستگاههای ضروری و اورژانس , چکهای نگهداری روزانه, محدودیت ماشینها و ایراداتی که در کار با ماشینها ممکن است با آنها مواجه شویم, باشد.یک کارگر نباید بروی مکان بلند متحرکی کار کند مخصوصا در حالتی که تواناییهای وی بر اثر بیماری , داروها و یا استفاده از الکل تحلیل رفته است.
7- استفاده از سکوهای بلند برای کار در نزدیکی سیکلهای تولیدی جریان الکتریسیته تعبیه نشده اند.
8- عملکرد هر قسمت باعث بوجود آوردن یک سری از خطرات و صدمات می شود که بعضی قابل پیشگیری بوسیله وسائل مکانیکی نیستندبلکه می توان بوسیله هوش و ذکاوت و مراقبت و داشتن حس همکاری آنرا پیشگیری نمود.
بنابراین اساسا داشتن اپراتور های لایق و ذیصلاح لازم است که از نظر فیزیکی و روحی مناسب باشند و برای کار با دستگاهها آموزش دیده باشند.
9- باید همواره خطرات ناشی از طنابها , سیمهای برق , شلنگهاو ... را مد نظر داشت تا وقتی که سکوها بلند می شوند و یا تجهیزات حرکت می کنند به آنها گیر نکنند.
10- دستگاهها و ماشین آلات را به هر روشی تغییر و اصلاح نکنید.
11- در مورد وسایل بالا رونده , در حالتی که سیمهای برق و خطوط نیرو در بالای آنها هستند , نباید بالا بروند مگر اینکه ایزوله شده باشند.
12- این وظیفه اپراتور است که اجازه ندهد بار دستگاهها از آنجه که سازنده آن معیین کرده و از لحاظ ایمنی مورد قبول است, بیشتر نشود و حرکات اضافه دستگاهها جلوگیری کند.
13- ماشین آلات متحرک نباید حرکت داده شوند مگر تا وقتی که اپراتور مشخص کند که در مسیر حرکت دیگر پرسنل حضور ندارند و یا کلا خطری متوجه کسی نیست.
14- تحت هیچ شرایطی ماشین آلات نباید خارج از آنچه سازنده دستگاه مشخص کرده است و مورد قبول سازنده است تغییر پیدا کند.بعلاوه هنگامی که یکی از دستگاههای ایمنی فعال نیست نباید از ماشین ها استفاده شود.
15- وقتی که متوجه اشکال و یا صدای نا مانوسی در دستگاه شدید دستگاه را قفل و خاموش کنید تا از شروع بکار مجدد و یا حرکت دستگاه توسط هر شخص ناوارد جلوگیری بعمل آید.
توصیه های دیگر
· دستور العمل کاری که برای ماشین آلات توسط سازنده تهیه شده است را همیشه به دقت بخوانید . هرگز از آنچه که تولید کننده مشخص کرده است تجاوز نکنید. تمام تجهیزات باید نصب شوند و به طریقی که تولید کننده پیشنهاد می کند بکار گرفته شوند.
· بازرسی و چکهای چشمی روزانه که سازنده دستگاه معین کرده است را برای وسایل نقلیه و محیط کاری بکار ببرید تا مطمئن شوید که هر دو از دیگر افراد و سایل اضافی مبرا باشند.
· نرده های حفاظتی:
ماشینهای بالا رونده را بدون داشتن نرده های حفاظتی مورد استفاده قرار ندهید. بروی نرده های حفاظتی ناستید و از آنها برای حمل مواد استفاده نکنید مگر اینکه برای این منظور طراحی شده باشند و اجازه ندهید بر روی سکوهای بالا رونده بیش از حد مجاز بار و مواد قرار دهند.
· همراه از کمر بند ایمن و تسمه ای حفاظتی استفاده کنید
· به سکوهای ریلی در حین کار تکیه نکنید.
· هرگز روی سکو های مرتفع از نرده بان و دیگر وسایل مشابه برای دستیابی به ارتفاع بیشتر استفاده نکنید.
· تمام پرسنل در محیط کار باید توجیه شده باشند . از رفت و آمد های غیر ضروری بپرهیزید.
· پایه ها و دکلها باید بر طبق پیشنهاد تولید کننده بکار گرفته شود.
سه قدم برای دستیابی به امنیت و ایمنی در محیط کار
سه قدم برای دستیابی به امنیت و ایمنی در محیط کار?>?>?>
قدم اول :
مشخص کنید که امکان مواجه کدام افراد با خطر در محیط کار وجود دارد؟
قدم دوم:
میزان ریسک خطرات احتمالی را برای اشخاص تعیین کنید.
قدم سوم:
ابزار و وسایلی که می توانند به کاهش خطرات کمک کنند معین کنید.
هدف از این راهنمایی فراهم کردن اطلاعات با جزییات بیشتر است تا بتوانیم در مسیر تشخیص خطرات پیش برویم.
روش پیشنهادی به صورت زیر است:
قدم اول: تعریف خطر
تعریف:
یک خطر شامل هر چیزی که ممکن است باعث جراحت شود می شود.
باید به موارد زیر توجه شود:
- اتفاقاتی که در محیطهای مشابه اتفاق افتاده است.
- خطرات و اتفاقات اخیر ( در محیط کار یا محیطهای کاری مشابه ) برای این منظور می توان به اسناد حوادث که توسط شرکتهای مخصوص چاپ می شود مراجعه نمود.)
- نشریاتی که در آنها کدهای راهنمایی و عملی مربوط به مسایل صنعتی موجود است.
- مشورت با افرادی که در صنعت هستند شامل نمایندگان ایمنی و سلامتی و کمیته هایی که به منظور یافتن مشکلات احتمالی در زمینه ایمنی در محیط کار فعالیت دارند.
- بازرسی محیط کار (به چک لیستها توجه کنید)
- آمار و اطلاعات ثبت شده که میزان ناامنی و خطرات بالقوه مشخص می کند.
قدم دوم:ارزیابی خطر
تعریف:
خطر در مورد هر گونه جراحت و یا ضرر و زیان به معنی میزان احتمال و امکان بروز حوادث و ضرر و زیان است. وقتی یک خطر مشخص می شود ریسک و احتمال مربوط به آن می تواند بدست آید.برآورد ریسک و احتمال خطر می تواند در تشخیص و تعیین یک نتیجه منطقی ما را یاری کند و به کاهش احتمال خطرات کمک کند.
هر کدام از خطرات مشخص شده در مرحله اول این فرایند باید ارزیابی شود.
این مرحله باید شامل:
- تصمیمی که درباره هر خطر و محل آن باید گرفته شود و همچنین تصمیم گیرنده معین شود.
- اطلاعاتی که برای تصمیم گیرندگان ضروری است و همچنین چگونگی ارایه این اطلاعات باید مشخص شود.
اطلاعات باید شامل:
· اندازه, بلندی و خروجی هر مکان
· طریقهای انتخابی و یادداشتهای کاری
· موقعیت و شرایط کارخانه
· تعداد و میزان حرکت و جابجایی افراد درداخل کارخانه
قدم سوم:
کنترل کردن ریسک خطر:
جایی که خطر وجود دارد و تخمین احتمال آن به افراد حاضر در محیط کار نشان داده می شود و اگر امکان حذف آن عملا وجود نداشت توجهات باید معطوف به موارد قابل دسترس برای کاهش احتمال خطر و جلوگیری از بروز آن باشد یعنی عملا کنترل خطر.
باید به موارد زیر توجه شود:
· تعویض کارهای پرخطر با مواردی با خطر کمتر.
· کنار نگه داشتن دیگر کارمندان و دیگر افرادی که مستقیما با کارهای خطر زا در تماس نیستند از خطر.
· ترکیب اعداد و اندازه گیری های کنترلی
· استفاده از تجهیزات پیش گیری کننده شخصی
عملیات ایمن سازی محیط کار باید با مشورت افرادی که اجرا کننده عملیاتی هستند قبل از آغاز کار, صورت گیرد.
موارد زیر باید در محیط کار سندیت پیدا کند و ثبت شود:
· تحصیلات و آموزشهای کارمندان و پیمانکاران شامل:
ـ آموزشهای استنتاجی
ـ صلاحینها و گواهینامه های مورد نیاز
· برنامه ریزی و ترتیب گذاری کارها به منظور تضمین ایمنی دیگر افراد و این امر نباید با مصالحه با دیگر افراد فعال در محیط کار باشد.
· ارتباط مستقیم با سرپرستان و اجرا کنندگان امور
قابل اجرا بودن: عملی بودن یک امر
بعضی از کارها در عمل و در موقع احتیاج بوسیله عبارت دور از عمل بیان می شوند.
موارد قابل اجرا در این زمینه عبارتند از:
1- شدت هر حادثه و ضرر و زیان احتمالی آن برای سلامتی و میزان احتمال بروز آن
2- تعیین و تامین اطلاعات در باره :
· میزان خطر خطراتی که در بند 1 آمده است.
· احتمال بروز حادثه و ضرر وزیان آن
· وسایل کاهش و یا کم کردن روز خطرات و یا حوادث بالقوه .
3- قابل دسترس و مناسب بودن قیمت تجهیزاتی که در بند 2 اشاره شد.
حالت شکست و تجزیه و تحلیل اثرات آن (تجزیه وتحلیل عوامل شکست وآثار آن )
حالت شکست و تجزیه و تحلیل اثرات آن (تجزیه وتحلیل عوامل شکست وآثار آن )?>?>?>
Failure mode & effects analaysis
1- روشی است فنی ومهندسی که خطا ومشکلات بالقوه را در سیستم طرح محصول ، فرایند های تولید محصول ارائه خدمات تعریف کرده وآنها را شناسایی وبرطرف می کند
2- Fmea یکی از اولین تکنیک های سیستماتید برای آنالیز شکست ها می باشد که امروزه یکی از آشنا ترین تکنیک های تجزیه وتحلیل ایمنی سیستم هاست .
3- روشی است که برای هر یک از عوامل شکست (شناسایی شده ویا دارای قابلیت ، درجه وخامت (شدت) میزان بروز فراوانی وکنترل آن تخمین زده میشود وسپس جهت رفع آن برنامه ریزی خواهد گردید شامل بازنگری ومرور کردن بسیاری از اجزاء وزیر سیستم های یک سیستم است تا شیوه های شکست ودر واقع اثرات شکست ها شناسایی شوند وبدین سان پیشنهاد لازم را جهت تغییرات ضروری دارد ونیز از این روش برای تشخیص محل های قابل اصلاح وتعمیر ،تشخیص موارد مورد نیاز جهت پشتیبانی از سیستم تشخیص نحوه نگهداری وجایگزینی دستگاهها استفاده می گردد
4- در حقیقت نوعی روش آنالیز ریسک خطاهای بالقوه ای است که مهندسین هنگام طراحی وتولید مد نظر دارند در این روش با ترکیب عواملی مانند شدت شکست ، میزان فراوانی شکست و قابلیت کشف شکست با ضریب اولویت رسید کلیه خطاها را می سنجند و آنگاه با توجه به سیستم اولویت اقدامات اصلاحی را برای کاهش ریسک های موجود در طراحی وتولید یک سیستم جدید توصیه می کند
5- این تکنیک اساسا یک تجزیه وتحلیل کیفی است که سیستم ها یا زیر سیستم ها را برای شناسایی نعقص های احتمالی کلیه اجزای آن بررسی کرده وتلاش می کند که اثرات نقص های احتمالی را برروی بقیه بخش های سیستم ارزیابی کند اگر چه لازم است fm& ea در مراحل اولیه عمر محصول با لاحض در فاز وبراساس داده های دقیق موجودانجام شود ولی در صورت نیاز ، تجزیه وتحلیل گر ایمنی سیستم می تواند از این ابزار برای شناسایی و ارزیابی نقص های اجزاء در سراسر عمر محصول یا سیستم استفاده کند .
تجزیه وتحلیل صحیح می تواند :
1- حالتهای شکست موجود و بالقوه را شناسایی کند
2- علل وتاثیرات هر حالت را مشخص کند
3- حالتهای شکست را با توجه به مخاطره آمیز بودن آنها به ترتیب اولویت جمع بندی کند
4- عملکرد صحیح و ادامه آن را مشخص کند
تکنیک fmea به نیروی کار زیادی برای اجرا نیاز دارد ونسبتا مشکل است از طرفی این تکنیک نیز مانند hazop قابلیت انعطاف زیادی داشته ومناسب کلیه فرایند هابه خصوص طبقه توصیهOsha در فوریه 1992 فرایندهای شیمیایی می باشد
تاریخچه
- این تکنیک بوسیله مهندسین قابلیت اعتماد برای اولین با ر در اواخر دهه 1950 میلادی جهت ارزیابی ایمنی سیستم های نظامی و تعیین مشکلات ناشی از غیر نرمال کار کردن آنها پایه گذاری شد وبعد از آن استفاده از این روش به سرعت گسترش یافت به طوریکه در ایالات متحده آمریکا و فرانسه از آن به ترتیب برای ارزیابی ایمنی هواپیما های کنکورد وایرباس استفاده شد به دنبال حادثه تری مایلند کاربرد این تکنیک به ارزیابی ایمنی صنایع هسته ای نیز توسعه یافت
ویژگی مهم FMEA
یکی از مهمترین ویژ گیهای fmea مسا له شاخص بودن این روش است. این خصوصیت به معنای انجام عملی پیش گیرانه قبل از وقوع حادثه است ته بعد از آن . در واقع بالاترین حسن FMEA در صورت انجام صحیح آن نیز همین مساله است چرا که در صورت وقوع حادثه ناگوار معمولا مبالغ هنگفتی صرف برطرف نمودن اشکالات وخرابیهای بوجود آمده می شود وچنانچه برهر علتی خطایی در مرحله طراحی حادث شده باشد میزان خسارت داده به حداکثر خواهد رسید
- برای حصول بیشترین بازده باید قبل از اینکه عامل خطای فرایند دارد محصول شود FMEA اجرا شود .به ازای زمان وهزینه ای که صرف اجرای کامل ودقیق FMEA می شود این امکان به وجود می اید که بتوان هر گونه تغییر واصلاح در طراحی یا فرایند را به سادگی وبا صرف حداقل هزینه اعمال کرد در واقع FMEA مسائل ومشکلات ناشی از اعمال این تغییرات را به حداقل می رساند FMEA باعث کاهش دوباره کاری ها واقدامات اصلاحی می شود که معمولا هر یک مسائل دیگری به دنبال دارد
- در نگرشی موشکافانه می توان دریافت که FMEA چکیده اندیشه مفادونتایج افکار مهندسین طراح را بر آورده نمود وبه شیوه معمول آنها را در فرایند طراحی ، ساختار می دهد وعلاوه بر آن روش آنها را مستند می سازد .
ایمنی اره رادیال(اره تسمه ای)
ایمنی اره رادیال(اره تسمه ای)
اره تسمه ای اره دواری است که به سمت پایین چوب را در جهت آوندها یا خلاف جهت آوندها اره می کند.از ویژگیهای این اره مثل اره رومیزی چند کاره بودن آن است.بازوی این اره می تواند به سمت بالا و پایین رفته و یا به طرفین بچرخد و همچنین در عمق با یک زاویه افقی جهت برش تنظیم شود.در ضمن تیغه این اره را می توان با تیغه های دیگر,دیسکها و متعلقات دیگر تعویض کرد.جهت بریدن چوب در خلاف جهت آوندها اپراتور چوب را به سمت خود در راستای حفاظ حرکت می دهد.
خطرات بالقوه
تماس با تیغه های این اره معمولا زیاد اتفاق می افتد.اگر تیغه های اره تسمه ای به سمت عقب و لبه میز حرکت کند به بدن اپراتور برخورد کرده باعث آسیب دیدگی می شود.
راه حل
1- بستن نیمه بالایی اره با یک هود بسته.حفاظ نیمه پایینی باید قابل تنظیم و متحرک باشد که بتواند بالا بیاید و بطور خودکار با قطر چوب هماهنگ شود .
2- نصب یک متوقف کننده قابل تنظیم جهت محدود کردن فاصله جلویی تیغه در حین برش
3- استفاده از یک تسمه محدود کننده یا وسیله مشابه جهت محدود کردن حرکت ماشین به سمت جلو یا عقب میز.همچنین باید از پیچ خوردن تیغه در حین ارتعاش دستگاه جلوگیری کرد.
ارزیابی مضاعف ایمنی
بستن محکم قطعه در حین انجام کار برش با گیره.باید توجه داشت قبل از ثابت شدن کامل تیغه هرگز قطعه تکان یا اندازی گیری نشود.
خطرات بالقوه
گیرکردن قطعات در تیغه یا تغذیه دستگاه خلاف جهت حرکت اره ممکن است باعث پرتاب کار به سمت اپراتور گردد.همچنین ممکن است تکه ها و پوشال چوب در تیغه اره گیر کرده باعث شکستگی آن می شود.
راه حل
نصب یک بر چسب هشدار دهنده در هنگام حرکت و چرخیدن اره ، همچنین در هنگام اره کردن یک حفاظ جهت جلوگیری از پرتاب قطعه کارتعبیه گردد.
ارزیابی مضاعف ایمنی
در هنگام اره کردن در جهت عکس آوندهای چوب اپراتور در کنار دستگاه و هندل آن قرار گیرد و از حفاظ مناسب چشم و صورت استفاده کند.
نگارش : سید حمید رضا حسینی
OSHAمنبع: سایت
وظایف کمیته حفاظت فنی و بهداشت کار
وظایف کمیته حفاظت فنی و بهداشت کار
1- طرح مسائل و مشکلات حفاظتی و بهداشتی در جلسات کمیته و ارائه پیشنهادهای لازم به کارفرما جهت رفع نواقص و سالم سازی محیط کار.
2- انعکاس کلیه ایرادات و نواقص حفاظتی و بهداشتی و پیشنهادهای لازم جهت رفع آنها به کارفرما.
3- همکاری و تشریک مساعی با کارشناسان بهداشت حرفه ای و بازرسان کار جهت اجرای مقررات حفاظت فنی و بهداشت کار.
4- توجیه و آشنا سازی کارگران نسبت به رعایت مقررات و موازین حفاظتی و بهداشت در محیط کار
5- همکاری با کارفرما در تهیه دستور العملهای لازم برای انجام کار مطمئن،سالم و بدون خطر و همچنین
استفاده درست از لوازم و تجهیزات بهداشتی و حفاظتی در محیط کار.
6- پیشنهاد به کارفرما جهت تشویق کارگرانی که در امر حفاظت فنی و بهداشت کار علاقه و جدیت دارند.
7- پیگیری لازم به منظور تهیه و ارسال صورت جلسات کمیته و همچنین فرمهای مربوط به حوادث ناشی از کار و بیماریهای ناشی از کار به نهادهای ذیربط.
8- پیگیری لازم در انجام معاینات پیش از استخدام و معاینات ادواری به منظور پیشگیری از ابتلا کارگران به بیماریهای ناشی از کار و ارائه نتایج حاصله به مراکز بهداشت مربوطه.
9- اعلام موارد مشکوک به بیماریهای حرفه ای از طریق کارفرما به مراکز بهداشت مربوطه و همکاری در تعیین شغل مناسب برای کارگرانی که به تشخیص شورای پزشکی به بیماریهای حرفه ای مبتلا شده و یا در معرض ابتلا به آن قرار دارند.
10- جمع آوری آمار و اطلاعات مربوطه از نقله نظر مسائل حفاظتی و بهداشتی و تنظیم و تکمیل فرم صورت نواقص موجود در کارگاه.
11- بازدید و معاینه ابزار کار،وسائل حفاظتی و بهداشتی در محیط کار و نظارت بر حسن استفاده از آنها.
12- ثبت آمار حوادث و بیماریهای ناشی از کار کارگران و تعیین ضریب تکرار و ضریب شدت سالانه حوادث.
13- نظارت بر ترسیم نمودار میزان حوادث و بیماریهای حرفه ای و همچنین نصب پوسترهای آموزشی بهداشتی و حفاظتی در محیط کار.
14- اعلام کانونهای ایجاد خطرات بهداشتی و حفاظتی در کارگاه.
15- نظارت بر نظم و ترتیب و آرایش مواد اولیه و محصولات و استقرار ماشین آلات و ابزار کار به نحو صحیح و ایمن و همچنین تطابق صحیح کار و کارگر در محیط کار.
16- تعیین خط مشی روشن و منطبق با موازین حفاظتی و بهداشتی بر حسب شرایط اختصاصی هر کارگاه جهت حفظ و ارتقاء سطح بهداشت و ایمنی محیط کار و پیشگیری از ایجاد حوادث احتمالی و بیماریهای شغلی.
17- تهیه و تصویب و صدور دستورالعملهای اجرایی حفاظتی و بهداشتی جهت اعمال در داخل کارگاه در مورد پیشگیری از ایجاد عوارض و بیماریهای ناشی از عوامل فیزیکی،شیمیایی،ارگونومیکی،زیست شناختی و روانی محیط کار.
Hazop
هزاپ ساده :
اساسا در مطالعه هزاپ تعریفی کلی از فرایند مورد نظر صورت گرفته و هر قسمت طراحی بصورت اصولی مورد سوال قرار میگیرد تا مشخص شود چگونه انحرافات در طراحی مورد نظر پدید می آیند و علاوه بر آن معین گردد چگونه این انحرافات منجر به بروز خطرات میشوند .
برای هر قسمت از طراحی پرسش ها به نوبت مطرح میگردند . این پرسش ها با استفاده از یک سری کلمات راهنما برای هر قسمت تنظیم میگردند . کلمات راهنما نیز در روش هزاپ معین و مشخص میباشند .
از کلمات راهنما عملا استفاده میشود تا توسط پرسش های مناسب ، انحراف از طراحی مورد نظر در هر حالتی پدیدار گردد . پرسش های مذبور به منظور آزمون یکپارچگی هر قسمت از طراحی بکار میروند با استفاده از پرسش ها معمولا یک سری انحرافات نظری مشخص میگردند . انحرافات سپس مورد بررسی قرار گرفته تا معلوم شود که چگونه آنها سبب شده و پیامدهای آنها چه میباشند .
علتهای بعضی از انحرافات ممکن است غیر واقعی باشند لذا پیامدهای مربوط به آنها حذف گشته زیرا معنی دار نمیباشند . در ضمن بعضی از پیامدها نیز ممکن است جزیی باشند ، که مورد رسیدگی بیشتری قرار نمیگیرند . با این وجود ممکن است دسته ای از انحرافات به صورتی باشند که هم علتهای آنها قابل فهم بوده و هم پیامدهای آنها نیز بالقوه خطرناک باشند . در اینصورت اینگونه خطرات بالقوه به منظور اقدامات اصلاحی بعدی در نظر گرفته میشوند .
پس از بررسی یک قسمت از طراحی و ثبت هر گونه خطرات بالقوه مربوط به آن ، مطالعه هزاپ ادامه می یابد و بر روی قسمت بعدی طراحی ، تمرکز حاصل میگردد . این بررسی مرتب تکرار میشود تا اینکه تمام قسمت های کارخانه مورد مطالعه قرار گیرد .
اگرچه در روش بیان شده به نظر میرسد که انحرافات فرضی بسیار زیادی به شکل مکانیکی ظاهر شوند ولی موفقیت و یا ناکامی اعضای گروه در انجام هزاپ بستگی به چهار مورد زیر دارد :
1. صحت نقشه ها و دیگر داده هایی که به عنوان مبنای مطالعه مورد استفاده قرار میگیرند.
2. مهارت های فنی و آگاهی های اعضای گروه
3. توانایی گروه در استفاده از روش بیان شده به منظور تقویت قوه تخیل خود در به نظر آوردن انحرافات
4. توانایی گروه در تشخیص متناسب ، مخصوصا هنگامیکه وخامت خطرات شناسایی شده مورد ارزیابی قرار میگیرد
چون که بررسی هزاپ بسیار اصولی و سازمان یافته میباشد ضروری است که افراد شرکت کننده در گروه مذبور ، از عبارات تعیین شده بصورت دقیق و منظم استفاده کنند. در این رابطه لازم است که افراد گروه آموزشهای مناسب را در شیوه ارزیابی فراگرفته باشند و در ضمن تعداد کافی از افراد باتجربه در زمینه هزاپ ، در گروه مذبور حضور داشته باشند.
هزاپ اصلاحی
در روش هزاپ ساده ، جنبه های اجرایی عملیات بصورت موثر بررسی نمیگردند ، لذا اغلب لازم است که از یک مدل اصلاح شده برای هزاپ استفاده کرد بطوریکه هم تجزیه و تحلیل دستگاهها و هم تجزیه و تحلیل دستورالعملها ی اجرایی را در بر گیرد . در سال های اخیر مدل های اصلاح شده هزاپ برای کاربردهای خاص ارائه شده است . برای مثال از هزاپ حفاری به منظور ارزیابی ایمنی عملیات حفاری چاه های نفت استفاده میشود . هزاپ تخمینی مدل اصلاح شده دیگری از هزاپ است که هدف آن شناسایی خطرات بزرگ (شامل اعمال متقابل خطرناک و بالقوه در بین واحدهای مختلف ) در مرحله اولیه توسعه پروژه میباشد . به منظور استفاده از این روش ، پارامترهای کلی پروژه بایستی معین شده باشد ، این پارامترها عبارتند از :
1. مواد خام ، واسطه ، محصول و پساب
2. عملیات واحدها
3. جانمایی
این پارامترهای عمومی به نوبت و با استفاده از یک چک لیست خطرات بالقوه ، مورد بررسی قرار میگیرند . چک لیست مفیدی که در اغلب کارخانجات شیمیایی بکار رفته ، شامل موارد زیر میباشد :
1. حریق
2. انفجار
3. انفجار ضربه ای
4. سمیت
5. خوردگی
6. تابش
7. سر و صدا
8. ارتعاش
9. مواد زیان آور
10.برق گرفتگی
11.خفگی
12.نقص مکانیکی
البته برای انواع فرایندهای خاص خطرات دیگری نیز اضافه میشود . هنگامیکه خطرات بالقوه به نوبت برای پارامترهای کلی مشخص میشوند هر گونه ترکیب معنی داری از خطرها ممکن است نشانگر یک خطر بزرگ باشد . با استفاده از یک گروه کوچک از افراد با تجربه ، انجام هزاپ تخمینی به سرعت امکان پذیر است .
سازمانهای مرتبط با بهداشت حرفه ای
معرفی جامع ترین سازمانهای مرتبط با بهداشت حرفه ای
Introduction of organization about Occupational Health in the Word
سازمان بین المللی کار ILO :
وظایف سازمان بین المللی کار در سال 1944 در کنفرانس فیلادلفیا مورد تصویب قرار گرفت و سازمان موظف گردید در کشورهای جهان مصوبات کنفرانس را پیگیری کند :
1. اشتغال برای تمام افراد و افزایش سطح زندگی
2. به کار گماردن کارگران در مشاغلی که با قابلیتهای آنها متناسب باشد .
3. ایجاد امکانات و تسهیلات لازم برای آموزش کارگران
4. ایجاد امکانات پیشرفت و ترقی برای عموم مردم بطور عادلانه از نظر دستمزد ، سختی کار و شرایط کار
5. ایجاد همکاری مطلوب بین کارگر و کارفرمایان
6. حمایت از سلامت کارگران در کلیه مشاغل
7. فراهم نمودن تسهیلات رفاهی کودکان و مادران
8. توسعه بیمه اجتماعی برای عموم کارگران و تامین درمان پزشکی کامل
9. فراهم نمودن غذا و مسکن مناسب و تسهیلات فرهنگی و تفریحات سالم
10.ایجاد امکانات یکسان برای آموزش کارگران
کشور ایران از نخستین سال تاسیس سازمان بین المللی کار ، یعنی از سال 1919 ، عضو آن سازمان گردید و در سال 1945 برای نخستین بار هیات نمایندگی کاملی از جانب ایران در کنفرانس بین المللی کار شرکت کرد و با تاسیس وزارت کار ، روابط بین سازمان و ایران فعالتر گردید . در سال 1956 ریاست سی و نهمین دوره اجلاسیه مجمع بر عهده یکی از نمایندگان ایران بود و در سالهای 1968 ، 1970 ، 1971 به ترتیب مجمع بین المللی کار ، کمیسیون سازمان بین الملی کارو هفتمین کنفرانس ناحیه ای آسیا در تهران تشکیل گردید .
www.ILO.org
سازمان بهداشت و ایمنی شغلی : OSHA
این سازمان در سال 1970 با تاکید زیاد بر روی معیارهای بهداشتی و ایمنی در محیط کار تاسیس و دارای بیمارستانهای دولتی و خصوصی زیاد است . این سازمان معیارهایی در مورد عوامل خطرناک مانند سر و صدا ، جیوه ، آزبست و اکسید اتیلن ارایه نموده است . این سازمان در مورد بازرسی محیط کار جدولهایی تهیه نموده است که میتوان روزانه محیط کار را بازرسی نمود . همچنین این سازمان دارای مراکز مشاوره ای است که به تمام صنایع خدماتی را ارایه میکند ( در سطح آمریکا و برخی کشورها )
هر گونه سوال یا مشکل خود در زمینه مسایل ایمنی و بهداشت شغلی را میتوانید با کارشناسان OSHA مطرح نموده و در کمتر از یک هفته پاسخ خود را بگیرید آدرس سایت اینترنتی سازمان : WWW.OSHA.GOV
مرکز تحقیقات ملی بهداشت و ایمنی شغلی : NIOSH
این مرکز تحقیقاتی زیاد در مورد خطرات ناشی از عوامل زیان آور در محیط کار انجام میدهد و معیارهای جدیدی را پیشنهاد میکند . این مرکز با توجه به در خواست کارگران و کارفرمایان ، بررسی و تحقیقاتی را درمحیط کار انجام میدهد .
البته تفاوت این مرکز با OSHA این است که تنها معیارها و طرح های کنترلی را پیشنهاد میکند و قدرت اجرایی ندارد .
آدرس سایت اینترنتی این سازمان بدین شرح است : WWW.CDC.GOV/Niosh
انجمن ملی حفاظت در برابر حریق : NFPA
این انجمن نیز مانند دو مرکز دیگر در آمریکا قرار دارد و در مورد حفاظت در برابر حریق و وسایل مورد نیاز ، ارایه روش مینماید و انتشاراتی نیز در این زمینه دارد .
www.Nfpa.org
انجمن متخصصین بهداشت صنعتی امریکا ACGIH
این سازمان یک تشکا غیر دولتی در امریکا است که سالانه میزان حدود آستانه مجاز را طی آزمایشات و تحقیقاتی که انجام میدهد بررسی و تغییر میدهد این سازمان منبع خوبی برای کسب اطلاعات میباشد ولی اشکال کار اینجاست که بایستی برای عضویت در آن پول پرداخت گردد .
آدرس اینترنتی آن : WWW.ACGIH.GOV
استاندارد ایمنی
در سال 1998 کمیته ای متشکل از انیستیتو استاندارد بریتانیا ، شرکتهای اصلی گواهی دهنده انگلستان و سایر سازمانهای بین المللی استاندارد تشکیل شد که هدف از آن تهیه و تدوین استانداردی واحد بود سری ارزیابی بهداشت حرفه ای و ایمنی حاصل یکی شدن الگوهای قبلی بوده و استانداردی قابل ممیزی می باشد که برای آن گواهینامه صادر می گردد این استاندارد همچنین برای سازمان ایزو بعنوان ابزار و پایه ای جهت تدوین استانداردی بین المللی در این زمینه بکار می رود
در واقع این استاندارد در پاسخ به نیاز فوری سازمانها به یک استاندارد سیستم مدیریت بهداشت حرفه ای و ایمنی که بوسیله آن بتوانند سیستم مدیریت خود را مورد ارزیابی و تاکید قرار دهند ، تدوین شده است این استاندارد به دو بخش تقسیم شده که بخش اول شامل مشخصاتی است که بر اساس آنها گواهی کسب می شود و بخش دوم که راهنمایی جهت پیاده سازی یک سیستم مدیریت بهداشت حرفه ای و ایمنی می باشد
در واقع ساختار این استاندارد سازگار با استانداردهای ایزو 9001 ویرایش 1994 و ایزو 14001 و ( سیستم مدیریت زیست محیطی ) می با شد تا سازمانها بتوانند به راحتی سیستم های مدیریت کیفیت ، محیط زیست و بهداشت و ایمنی شغلی را با یکدیگر ادغام کرده و سیستم مدیریت واحدی را ایجاد نمایند
الزامات مدیریت ایمنی و بهداشتی حرفه ای بر اساس استانداردهای ایزو 9000
مسئولیت مدیریت
سیستم ایمنی
قابلیت ایمنی سازمان
ایمنی در طراحی و توسعه
کنترل مستندات ایمنی
ارزیابی تامین کنندگان و پیمانکاران
کنترل تجهیزات پیمانکاران
شناسایی و ردیابی خطرات
ایمنی در عملیات
اندازه گیریها و تجهیزات اندازه گیری
وضعیت بازرسیها
نارساییهای ایمنی
اقدامات اصلاحی و پیشگیرانه
حمل و نقل و جابجایی
حفظ سوابق ایمنی
برنامه ممیزی
استخدام و جابجایی نیروی انسانی
توصیه های ایمنی
تکنیکهای آماری
الزامات مدیریت ایمنی و بهداشت حرفه ای بر اساس استانداردهای ایزو 14000
الزامات کلی
خط مشی بهداشت حرفه ای و ایمنی
طرح ریزی
اجرا و عملیات
بررسی و اقدام اصلاحی
بازنگری مدیریت
مواردی که در حفاظت ایمنی و بهداشت صنعتی مورد توجه قرار می گیرند عبارتند از
ایمنی دستگاهها
ایمنی محل کار
کنترل عوامل مضر تولید
پیشگیری از حوادث
کاهش عوامل تنش ساز محیط کار
سر و صدا
روشنایی
ارتعاشات
سرما ، گرما و رطوبت
پرتوهای یون ساز
بالا بردن درجه اطمینان فرآیند تولید
کلیه عوامل ذکر شده در صورتی که در محیط کار بیش از حد مجاز باشد ایجاد خستگی کرده و باعث پایین آمدن بازدهی کار می شود و در صورتی که به مدت طولانی و بیش از حد مجاز ، فرد در معرض آنها قرار گیرد بر سلامت وی تاثیر نامطلوب می گذارد و زیانهای غیر قابل جبران ایجاد می نماید و همچنین ممکن است به علت تنشی که ایجاد می نماید موجب حادثه گردد
این عوامل باید توسط مراحل زیر شناسایی شده و رفع گردند
الف - اندازه گیری و شناخت ماهیت
ب - ارزیابی
ج - کنترل
مزایای اخذ گواهینامه سیستم مدیریت ایمنی و حفاظت صنعتی
نگرشی طرح ریزی شده و مستند در رابطه با سلامت و ایمنی ایجاد می شود
ساختار روشن و واضح مدیریت ایمنی که مشخص کننده محدوده مسئولیتها می باشد ، ایجاد می گردد
آگاهی و دانش درباره سلامت و ایمنی افزایش می یابد
محیط کاری ایمن تر و سالم تری ایجاد می شود
ریسک حوادث و بیماریهای شغلی کاهش می یابد
زمانهای تلف شده در اثر بیماری و صدمات وارده به کارکنان کاهش می یابد
هزینه های صرف شده برای پرداخت خسارت و پرداخت جریمه های احتمالی کاهش می یابد
ایمنی و بهره وری
نقش ایمنی و بهداشت حرفه ای در افزایش بهره وری واحد های صنعتی
شاید تصور اینکه ایمنی و بهداشت حرفه ای میتواند نقش به سزایی در بهره وری بسیاری از واحدهای صنعتی داشته باشد برای اکثر افراد مشکل داشته باشد . بطور کلی ارتقای سطح بهره وری در واحدهای صنعتی به طرق متفاوتی امکان پذیر است این امر از طریق بکارگیری روشهای مدیریتی صورت میپذیرد.
لازم به ذکر است که اصول ایمنی و بهداشت حرفه ای نیز علاوه بر اثرات غیرمستقیم بر بهره وری و بازده اقتصادی واحدهای صنعتی بطور مستقیم بر این موارد تاثیر دارد.
بطور کلی خسارات مالی یا جانی ، عواقب و پی آمدهای منفی تمامی حوادث صنعتی را تشکیل میدهند . بنابراین وقوع حوادث یا سبب آسیب دیدن دستگاهها و تجهیزات ، مواد خام محصولات یا محیط کار میشود و یا صدمات غیرقابل جبران جسمی و جانی را بهمراه خواهند داشت . بدیهی است که تمامی این موارد بر اقتصاد و بهره وری واحدهای صنعتی تاثیر خواهد گذاشت . علاوه بر موارد فوق بیماریهای ناشی از کار نیز عوامل دیگری هستند که به طور مستقیم یا غیر مستقیم بر بهره وری اثر میگذارند . چراکه علاوه بر خسارات و زیانهای اقتصادی ناشی از غیبت ها مخارج درمانی ، بیمه و سایر هزینه های مرتبط نیز قابل توجه خواهند بود .
از اینرو توجه به اصول ایمنی و بهداشت حرفه ای اهمیت ویژه ای می یابد . زیرا تنها با بکارگیری این اصول است که میتوان رخداد حوادث و بیماریهای شغلی را کاهش داد و یا به حداقل رسانید و در صورت امکان بطور کامل حذف کرد.
با توجه به تحقیقاتی که تاکنون در این زمینه صورت گرفته ، توجه به اصول ایمنی و بهداشت حرفه ای و رعایت این اصول ، نقش زیادی در کاهش زیان های اقتصادی واحدهای صنعتی داشته است .چراکه با کاهش حوادث ، احتمال آسیب دیدن تجهیزات و ایجاد خسارات مالی کاهش یافته و کاهش لطمات جانی نیز رخ خواهد داد . به عنوان مثال تنها در یک مورد که در یکی از واحدهای صنعتی صورت گرفت ، با رعایت اصول بهداشت حرفه ای ، غیبت ناشی از کار از 132 مورد روز کاری به 34 روز کاری کاهش یافت .
برای اینکه اهمیت موضوع را بهتر درک کنیم ، مثالی میزنیم :
فرض میکنیم که فردی در محیط کار با حادثه ای مواجه شود یا در اثر عوامل زیان آور محیط کار به یک بیماری شغلی مبتلا گردد . وقوع این حادثه یا بیماری به احتمال بسیار قوی عواقب متعددی را نیز در پی خواهد داشت که ممکن است یک یا چند مورد از حالت های زیر را در بر بگیرد .
1. فرد مذکور ممکن است خود را سرزنش کند و دچار افسردگی و ناراحتی های روحی نیز بشود.
2. احتمالا به دلیل غیبت یا از کارافتادگی دچار محدودیتهای اقتصادی خواهد شد .
3. خانواده وی نیز دچار مشکلات مادی و معنوی خواهند شد
4. ممکن است مجبور شود تا مدت زمان زیادی بستری باشد .
5. سایر همکاران وی ممکن است دچار ناراحتی و عصبانیت شوند و در محیط کار جو نامساعدی پدید آید
6. یکی دیگر از همکاران وی باید سریعا آموزش ببیند و جایگزین وی شود یا وظایفش بین همکاران تقسیم شود .
7. ممکن است مدت زمانی صرف شود تا استادکار یا سرپرست کارگاه و سایر مسئولان به بررسی حادثه بپردازند و در صدد گزارش آن به مسئولان مافوق برآیند.
8. ممکن است در اثر غیبت این فرد دستگاه یا قسمت تحت کنترل وی ، با توقف روبه رو شود.
9. اگر حادثه ای رخ داده باشد ممکن است وسایل ، مواد یا دستگاههایی نیز دچار خسارت شوند
10. به دلیل توقف قسمت مربوطه یا دستگاهی که وی با آن کار میکرده ، سایر کارگران یا بخشها باید برنامه ریزی خود را تغییر دهند.
11. به دلیل توقف یا اختلالی که پدید آمده ، رسیدگی به سفارشات نیز دچار آشفتگی خواهند شد.
12. در اثر تاخیر در تعهدات و سفارشات ، تعدادی از مشتریان از دست میروند و دیگر مراجعه هم نمیکنند.
13. ممکن است در اثر فقدان تخصص ویژه این فرد در کارخانه ، کیفیت محصولات نیز پایین بیاید.
14. احتمال شکایت فرد به دادگاه و پرداخت غرامت دایمی به وی از سوی کارفرما نیز وجود دارد.
15. شهرت و اعتبار این واحد صنعتی در انظار عمومی خدشه دار خواهد شد
16. ممکن است مبلغ کلانی صرف تعمیر دستگاه یا قسمت مربوطه شود.
با توجه به آنچه ذکر شد مزایای توجه به رعایت اصول ایمنی و بهداشت حرفه ای به شرح زیر است.
برای کارفرما :
کاهش حوادث
افزایش کیفیت محصول
افزایش کارایی کارگران
کاهش خطاها
کاهش مخارج درمانی کارگران
کاهش مخارج و هزینه غرامت
کاهش مخارج تولید (ضایعات)
استفاده بهتر از نیروی انسانی
برای کارگر :
افزایش روحیه
کاهش فشار کار
کاهش جراحات و صدمات
کاهش حوادث
افزایش سلامتی
افزایش سطح بهداشت کار
افزایش ایمنی
ما حصل تمامی موارد فوق به افزایش بهره وری واحد صنعتی خواهد انجامید .
ایمنی ماشین آلات
ایمنی ماشین آلات و خطرات مکانیکی :
تعریف ماشین :
ماشین ، مجموعه ای از قطعات متحرک و ثابت میباشد که این مجموعه بر روی فریم (قاب) قرار است . از بعد ایمنی ، ماشینهای ناقص به ماشینهایی گفته میشود که دارای یک یا مجموعه ای از خصوصیات زیر باشند.
1- ماشین تاقص ( نا ایمن ) به ماشینی گفته میشود که منطقه عملیاتی آن فاقد یکی سیستم ایمنی یا حفاظ باشد.
تعریف منطقه عملیاتی : در ماشین ، منطقه عملیاتی منطقه ایست که ماده ای به یک فرم وارد و به فرم دیگر خارج میشود . بعنوان مثال در ماشین خم کن ورقهای فلزی با ضخامتهای مختلف از یک طرف بصورت یک پارچه وارد شده و پس از خم دار شدن خارج میشوند ، یا در ماشینهای برش ورق ( آهنبر) ورق آهن وارد میشود و پس از تکه تکه شدن به فرمهای مختلف خارج میشود ویا در ماشین تراش قطعه یا میلگردی بصورت استوانه بسته میشود و پس از مخروطی شدن و یا دندانه دار شدن خارج میگردد و یا در پرس ها ، ورق فاقد شکل در زیر سمبه یا در قالب که در زیر سمبه قرار میگیرد ، و به فرمی از فرمها درمی آید.
2- ماشین ناقص ( نا ایمن ) ماشینی است که سیستم انتقال نیرو در این ماشین در معرض تماس باشند.
(انواع چرخها، تسمه ها ، پولی ها ، شفت های در حال چرخش ، و نظایر آن )
3- ماشینی نا ایمن است که سیستم ترمز اضطراری در مواقع لزوم نداشته باشد . ( سیستم ترمز اضطراری سیستمی است که میتواند در هنگامیکه اپراتور بخواهد با فشار دادن سوئیچها یا اهرمهای پدالی شکل توسط دست یا پا قسمت متحرک ماشین را در کسری از ثانیه متوقف نماید .
4- ماشینی نا ایمن است که دارای لبه های تیز و برنده باشد.
5- ماشینی ناقص است که سیستم روغن رسانی آن بجای یک مخزن چند مخزن باشد.
6- ماشین نا ایمنی است که یکی آلو دگیهای شیمیا یی یا فیز یکی را دارد یا خطرات دیگری را تولید می کند ما نند گرمای بسیار زیاد- دود- صدای زیاد
7- ماشین نا ایمن است که نسبت به ماشینهای مشابه خود از شکل نامنظم هندسی و خیلی بزرگ باشد. وسیله
Compact باشد. هر چه از نظر ایمنی فضای کمتر وسیله اشغال کند فضای بیشتری برای کارگر بوجود می آید ومانور دستگاه بیشتر میشود.
8- ماشینی ناقص است که نور را منعکس می کند وسطوح صاف و صیقلی درخشان نداشته باشد.
چون باعث کوری لحظه ای شده و همین لحظه کافیست تا حادثه بوجود بیاید.
9- ماشینی ناقص که از سکوهای مخصوص جهت بالا رفتن از ماشین و انجام عملیات بار دهی برخوردار
نباشد.
خطرات مکانیکی :
خطرات مکانیکی ، از انواع خطرات هستند که بخاطر حرکت و نیرو متمایز شده اند . خطرات مکانیکی به انواع زیر تقسیم شده اند .
خطر مکانیکی سقوطï
خطر مکانیکی پرتابï
خطر مکانیکی گیرایشï
ï خطر مکانیکی له شدگی
خطر مکانیکی سطوح داغ و سردï
خطر مکانیکی NIPï
ï خطر مکانیکی برش
خطر مکانیکی سقوط :
در خطر سقوط ، اجسام تحت تاثیر نیروی جاذبه زمین با انرژی کافی از طبقات بالاتر به پایین سقوط میکنند و مسلما پس از برخورد به دیگر اجسام یا اشخاص سبب آسیب خواهند شد. امروزه بسیاری از عملیات در صنایع وجود دارد که خطر مکانیکی سقوط ، مشکلی حل نشدنی برای آنها شده است بعنوان مثال در صنایع ساختمانی ( ساخت ساختمانهای بلند ، سدسازی ، تونل سازی ، پل سازی و معادن ) و همچنین در سیستم حمل و نقل ( حمل و نقل توسط لیفتراک برقی و یا بنزینی ، حمل و نقل دستی ، حمل و نقل توسط جرثقیلهای سقفی ، ) خطر سقوط بیشتر مشاهده میشود .
راه حل :
استفاده از انواع کلاههای حفاظتی ، انواع نرده کشی ها ، محصور کردن ، استفاده از تابلو و علایم هشدار دهنده ، انواع کمربندهای ایمنی و آموزش به پرسنل
خطر مکانیکی پرتاب :
در این خطر ، اجسام ریز و درشت و یا قطعات درشت کوچک با انرژی زیادی به اطراف پراکنده میشوند و در مسیر خود میتوانند پس از برخورد با اشخاص و یا دیگر اجسام ، آسیب و خسارت برساند . عملیاتی که این خطر بیشتر دیده میشود عبارتند از : سنگ زنی و سنگ کاری ، عملیات جوشکاری ، برشکاری ، تراشکاری ، پولیش کاری ، سوهان کاری ، برش فلزات توسط گاز استیلن
راه حل :
ایزولاسیون
خطر مکانیکی گیرایش :
این خطر مکانیکی وقتی بوجود می آید که یک جسم در حال حرکت و دیگری ثابت ، یا هر دو متحرک دارای لبه های تیز و سطوح خشن که قابلیت گرفتن پوست دست و یا لباس و یا چنانچه اپراتور دارای دستبند یا ساعت و یا انگشتر داشته باشد میتواند این خطر را برای اپراتور بوجود آورد. خطر مکانیکی گیرایش ممکن است خود به تنهایی چندان خطرناک نباشد اما این امکان را دارد که شخص را به دیگر خطرات سوق دهد . مثالهایی که در رابطه با خطر مکانیکی گیرایش میتوان نام برد عبارتند از :
1- شفت در حال گردش : یا محورهای در حال چرخش در حالیکه دارای لبه های تیز و یا سطوح خشن باشد این توانایی گرفتن های ناگهانی را دارد از این نظر توصیه میشود که اپراتور در هنگام کار ماشینهایی که دارای قسمتهای گردان است از پوشیدنلباسهای آستین بلند خودداری کند و یا از کشهای مخصوص جهت بستن آستین استفاده نماید یا آستین خود را بالا بزند و از پوشیدن پیراهن یا روپوش گشاد و یا احتمالا شال گردن و یا کراوات یا دستمال گردن ، مو و ریش بلند خودداری شود.
2- خار داخل یک شفت در حال گردش
3- نوار نقاله یا تسمه در حال گردش
4- کوپلینگ های در حال گردش
عملیاتی که در صنعت دارای خطر مکانیکی گیرایش میباشند متنوع و زیاد میباشدلیکن بعضی از آنها را بصورت زیر نام میبریم :
- عملیات سوراخکاری توسط ماشینهای دریل
- تراشکاری در ماشین تراش ( منطقه سه نظام و قطعه بسته شده به سه نظام )
- عملیات فرز کاری
خطر مکانیکی له شدگی :
این خطر توسط دو جسم متحرک بوجود می آید که یکی از اجسام ممکن است ثابت و دیگری متحرک یا هر دو متحرک باشند به نحوی که جسم متحرک تا فاصله 2 تا 12 اینچی به جسم ثابت نزدیک شود یا دو جسم تا فاصله 2 الی 12 اینچی به یکدیگر نزدیک میشوند لیکن دو جسم به نقطه تماس نمیرسند. حال چنانچه بازو و یا ساق پا و یا دیگر اعضای بدن در فاصله بین این دو جسم قرار گیرد ، امکان له شدگی وجود دارد . له شدگی در ماشینهایی مشاهده میشود که آن ماشین دارای میز متحرک افقی میباشد یا بعبارت دیگر دارای حرکت رفت و برگشتی میباشد . مثل ماشین صفحه تراش . حال چنانچه فاصله بین انتهای کورس حرکت برگشتی میز با دیوار مجاور و یا با ماشین مجاور در نظر گرفته نشده باشد امکان له شدگی بین میز و دیوار چنانچه شخصی در این فاصله باشد، وجود دارد .
خطر مکانیکی سطوح داغ و سرد :
این خطر مکانیکی را عامل شوک نیز مینامند یعنی فرد بطور ناگهانی دچار شوک میشود و ممکن است آسیب ببیند . سطوح داغ یا سرد ممکن است خود به تنهایی چندان خطرناک نباشد اما شخص را به دیگر خطرات سوق میدهد سطوح داغ مثل : صفحات ناشی از عملیات جوشکاری ، لحیم کاری، دریل کاری ، فلز کاری ، سنگ زنی ، تراشکاری ، پولیش کاری و سطوح داغ ناشی از عملیات ریخته گری ، انواع المنتها و سطوح سرد در لوله های عبور گازهای سرمازا . راه حل در این نوع خطرات عمدتا در صورت امکان استفاده از افزایش فاصله و یا عمل عایق کردن و یا ساخت یکنوع حصار محصور کننده به دور خطر مکانیکی مربوطه میباشد.
خطر مکانیکی NIP ( به داخل کشیدن )
این خطر وقتی بوجود می آید که دو جسم متحرک یکی یا هر دو دارای حرکت دورانی نیز باشند و به یکدیگر نزدیک شوند تا اینکه به حد نقطه تماس میرسند و در نتیجه امکان دارد که دست انسان یا عضوی از بدن به داخل دستگاه کشیده و خرد شود مانند دو چرخدنده درگیر با هم یا چرخ و زنجیر یا غلطکهای دوار . غلطکهای دوار در صنایع کاغذ سازی ، نساجی ، لاستیک و پلاستیک سازی دارای خطر مکانیکی NIP میباشند .
خطر مکانیکی برش (SHEAR)
این خطر مکانیکی وقتی بوجو می آید که یک جسم با لبه های تیز ثابت و جسم دیگر با لبه های تیز و بران متحرک یا هر دو لبه متحرک با فاصله بسیار کمی از کنار یکدیگر میگذرند حال چنانچه عضوی ما بین دو لبه قرار گیرد احتمال قطع شدن آن وجود دارد .اکثر کسانیکه با ماشینهای برش برقی ورق بر کار میکنند نوک انگشتان دست یا برخی از انگشتان دست خود را از دست داده اند یعنی اپراتور در ماشینهای برشی که سیستم ایمنی نداشته ، جهت تنظیم قطعه ، دست خود را در نزدیکی های منطقه عملیاتی برده که ناگهان بنابر دلایلی ماشین به حرکت درآمده و شخص دچار آسیب شده است . البته بعضی اوقات ماشین دارای سیستم ایمنی میباشد ولی بنابر دلایلی اپراتور، سیستم ایمنی را از ماشین جدا نموده و آنرا کنار گذاشته است که مدیران ایمنی و سرپرستان بخش میبایست از انجام چنین کاری ممانعت به عمل بیاورند .
.
ایمنی برق و جلوگیری از برق گرفتگی :
بارزترین خطری که استفاده از انرژی الکتریکی ایجاد میکند عبارتند از :
1- خطرات ناشی از تولید حرارت نا مطلوب
2- برق گرفتگی
مقاومت بدن انسان در مقابل برق :
بدن انسان دارای ساختمان فیزیولوژیکی مخصوصی است که کمابیش هادی جریان برق میباشد لذا بدن انسان دارای مقاومتی است و زمانی انسان دچار برق گرفتگی میشود که دو نقطه از بدن انسان با دو نقطه از یک سیم الکتریکی که در ولتاژهای مختلف میباشد تماس حاصل نموده و در اثر این تماس و اختلاف ولتاژ جریان الکتریکی بین این دو نقطه برقرار گردد .
مقاومت بدن افراد مختلف با هم فرق میکند . همچنین مقاومت مسیر عبور جریان در قسمت های مختلف بدن متفاوت است . ولی چیزی که کاملا مشخص است پوست و استخوان ، چربی و غضروف نسبت به عضلات و خون مقاومت بیشتری را در مقابل عبور جریان برق نشان میدهند و بزرگترین مقاومت بدن در قشر پوست که فاقد عصب و رگهای خونی است . به همین دلیل در ابتدا برق گرفتگی ، که پوست محل ورود و خروج جریان سالم است جریان عبوری کمتر است و لی بعد از مدت کمی که لایه پوست از بین میرود جریان عبوری با توجه به پایین آمدن مقاومت بدن بیشتر میشود . در محیطهای گرم و مرطوب که معمولا با عرق کردن همراه است مقاومت الکتریکی پوست خیلی کم میشود و برق گرفتگی شدیدتر خواهد بود .
بطور کلی عوامل زیر باعث تغییر مقاومت بدن انسان میشوند :
1- ضخامت پوست
2- وضع رطوبت پوست ، درجه حرارت و مقدار نمک پوست
3- سطح تماس پوست به قسمت برقدار
4- شدت جریان الکتریکی
5- مسیر عبور جریان
6- مدت عبور جریان
7- نوع جریان الکتریکی و فرکانس
وضع روحی شخص نیز ممکن است در تغییر مقاومت موثر باشد ، خنده زیاد ، هیجانات و گریه مقاومت بدن را کمتر از حالت آرام می نماید .
مقدار جریان خطرناک برای برق صنعتی 50 تا 60 هرتز ، 25 میلی آمپر تعیین گردیده است .
عوارض ناشی از برق گرفتگی :
1- اختلالات قلبی
2- اختلالات و ضایعات عصبی
3- اختلالات حسی
4- سوختگی در اثر برق گرفتگی
لازم به توضیح است که عوارض فوق الذکر باعث بوجود آمدن امراضی از قبیل :
1- دریچه قلب گشاد میشود و همچنین باعث انبساط قلب و لخته شدن خون میگردد.
2- اختلال مشاعر و هذیان گویی ، سردرد عصبی و از دست دادن حافظه
3- کور و کر شدن شخص برق گرفته
4- سوختگی بدن مخصوصا جایی که در تماس مستقیم با برق قرار گرفته است .
خصوصیات خطرناک نیروی برق :
برق گرفتگی میتواند در سه حالت باعث کشته شدن شخص شود .
1- به دلیل تماس مستقیم شخص با جریان الکتریکی باعث ایجاد اثر مستقیم بر قلب و دستگاه تنفس میگردد.
2- با توجه به شدت جریان الکتریکی باعث میشود شخصی که دچار برق گرفتگی میشود ، پرت شده و در صورتیکه شخص بر روی ارتفاع بلند باشد باعث افتادن وی و نهایتا موجب هلاکت وی میشود .
3- به دلیل تماس سیم با بدن ، شخص دچار سوختگی و جراحت میشود .
چگونگی و حالات برق گرفتگی :
1- تماس بدن با هر دو سیم فاز و نول
2- تماس یک فاز و یک نقطه با بدن و یا زمین
3- تماس بدن با دستگاهی که جریان فاز به آن متصل است .
نکات ایمنی مربوط به سیستم برق :
1- وسایل و ادوات برقی باید دارای حفاظ بوده و طوری ساخته و نصب و بکار برده شود که خطر برق گرفتگی نداشته باشد.
2- نصب و امتحان و یا تنظیم وسایل و ادوات الکتریکی باید فقط توسط اشخاصی که صلاحیت فنی آنها محرض باشد انجام گیرد و متخصص قبل از شروع بکار آنرا مورد آزمایش قرار دهد .
3- پوشش ها و زره کابل های برق و لوله ها و بست ها و متعلقات و همچنین حفاظها و سایر قسمتهای فلزی وسایل برقی که مستقیما تحت فشار برق نیستند برای جلوگیری از بروز خطر احتمالی باید مجهز به سیستم اتصال به زمین موثر گردند ، این سیستم به سیستم Earting موسوم است .
4- سیم های اتصال به زمین باید دارای ضخامت کافی و در نتیجه مقاومت کم باشند یا بتوانند حداکثر جریان احتمالی که در اثر از بین رفتن و یا خراب شدن عایق بوجود می آید استقامت داشته باشند . ضمنا باید در مدار جریان وسایل پیش بینی شود که در صورت پیدا شدن نقصی که موجب اتصال جریان برق به زمین گردد تمام مدار یا قسمت معیوب آنرا قطع کند .
5- در نقاطی که احتمال صدمه به سیمهای اتصال زمین میرود بایستی یه وسیله مکانیکی آنها را محافظت نمود.
6- در مدت تعمیر شبکه برق باید آنرا بوسیله کلید از منبع جریان قطع ، و به زمین متصل نمود.
سیمها و کابلهای برق باید دارای روپوش عایق مناسب با فشار الکتریسیته و سایر شرایط بوده و روی اصول فنی نصب و حتی الامکان در لوله یا کانال قرار گرفته باشد
نظرات ()